Luận văn báo cáo công tác thu BHXH tại huyện Thanh miện hải dương

Điều này đã ảnh hưởng đến nguồn thu của cơquan BHXH qua đó ảnh hưởng trực tiếp đến chế độ BHXH cho người lao động.Để đảm bảo cho việc phát triển quỹ BHXH một cách bền vững, đáp ứng

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan:Luận văn này là do tôi tự thực hiện và hoàn thiện dưới sự hướng dẫncủa thầy giáo PGS.TS Nguyễn Bá Uân Các số liệu sử dụng trong đề tài hoàn toàntrung thực với thực tế, các tài liệu trích dẫn có nguồn gốc rõ ràng, Những kết luậnkhoa học của luận văn chưa từng được công bố

Hà Nội, ngày tháng năm 2018

Tác giả luận văn

Đoàn Thị Lan

LỜI CẢM ƠN

Tác giả xin chân thành cảm ơn Ban giám hiệu, khoa Kinh tế và quản lý, Phòngđào tạosau đại học trường Đại học Thủy lợi đã tận tình giảng dạy và giúp đỡ tác giả trong suốtquá trình học tập và hoàn thiện đề tài nghiên cứu này

Đặc biệt, xin trân trọng và cảm ơn sâu sắc đến thầy giáo - PGS.TS Nguyễn Bá Uânđãtận tình hướng dẫn, giúp đỡ tác giả trong suốt quá trình nghiên cứu để hoàn thiện luậnvăn

Xin được cảm ơn Ban lãnh đạoBảo hiểm xã hội huyện Thanh Miện và các cán bộ củaBảo hiểm xã hội huyện Thanh Miện đã cung cấp tài liệu và tạo điều kiện giúp tác giảtrong quá trình thực hiện đề tài

Xin chân thành cảm ơn các bạn bè, đồng nghiệp đã giúp đỡ tôi trong suốt quá trình thựchiện đề tài, nhờ đótác giảmới có điều kiện hoàn thành luận văn của mình

Xin tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến gia đình đã chia sẻ, động viên, giúp đỡ tác giả trongquá trình học tập và thực hiện luận văn

Mặc dù tác giả đã có nhiều cố gắng, song bản luận văn này khó tránh khỏi những hạnchế, khiếm khuyết nhất định; Kính mong nhận được sự chỉ bảo, đóng góp chân thànhcủa các thầy giáo, cô giáo, các bạn bè đồng nghiệp để đề tài nghiên cứu này được hoànthiện hơn nữa

Xin trân trọng cám ơn!

Tác giả luận văn

Đoàn Thị Lan

MỤC LỤC

DANH MỤC CÁC BẢNG

DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ, HÌNH VẼ

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Bảo hiểm xã hội (BHXH) luôn là lĩnh vực được các quốc gia trên thế giới quan tâm ỞViệt Nam, chính sách BHXH đã được Đảng và Nhà nước ta quan tâm, thực hiện đốivới người lao động và lực lượng vũ trang ngay từ những năm đầu thành lập nước.Chính sách đó đã từng bước được bổ sung, sửa đổi và hoàn thịên cho phù hợp với từnggiai đoạn xây dựng và phát triển đất nước

Bước sang thời kỳ đổi mới, để phù hợp với chủ trương phát triển nền kinh tế thị trườngđịnh hướng xã hội chủ nghĩa, chính sách BHXH đã được Nhà nước kịp thời điều chỉnhtheo hướng ngày càng hoàn thiện hơn Đặc biệt, ngày 29/6/2006, Quốc hội khoá XI,

kỳ họp thứ 9 đã thông qua Luật BHXH số 71/2006/QH 11, có hiệu lực từ ngày01/01/2007; ngày 14/11/2008, Quốc hội khoá XII, kỳ hợp thứ 4 đã thông qua LuậtBHYT số 25/2008/QH 12, có hiệu lực từ ngày 01/7/2009, đây là cơ sở pháp lý vữngchắc thực hiện quyền và nghĩa vụ của các bên tham gia BHXH Nội dung của các luậtthể hiện quan điểm, chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước trong lĩnh vựcBHXH

Quản lý thu BHXH là một nội dung quan trọng trong quá trình thực thi chính sáchBHXH, có thể nói đây là xương sống của ngành BHXH Vì vậy, công tác quản lý thuBHXH tốt là cơ sở để đảm bảo cho toàn bộ hệ thống BHXH tồn tại và phát triển

Tuy nhiên, trong thực tế trong công tác thu không phải là không có những hạn chế, bấtcập Còn rất nhiều doanh nghiệp chưa tham gia, hoặc tham gia không đầy đủ chongười lao động Nhiều doanh nghiệp tham gia mang tính đối phó với tổ chức BHXH.Nhận thức của người lao động còn hạn chế về Luật Bảo hiểm xã hội

Tính đến hết năm 2016, cả nước có trên 73 triệu người tham gia BHXH, BHYT, trongđó số đối tượng tham gia BHXH bắt buộc mới chiếm khoảng 28% lực lượng trong độtuổi lao động; số đối tượng tham gia BHYT mới đạt khoảng 80% dân số cả nước Sốlao động còn lại chưa tham gia BHXH tập trung chủ yếu ở khu vực ngoài nhà nước

như: Các Doanh nghiệp tìm các lách luật bằng cách trốn tránh trách nhiệm của mìnhkhông tham gia BHXH cho người lao động, bên cạnh đó một số đơn vị cố tình trây ỳ,không nộp để lạm dụng quỹ BHXH, số tiền nộp BHXH được để lại để phục vụ chohoạt động sản xuất kinh doanh của họ Điều này đã ảnh hưởng đến nguồn thu của cơquan BHXH qua đó ảnh hưởng trực tiếp đến chế độ BHXH cho người lao động.

Để đảm bảo cho việc phát triển quỹ BHXH một cách bền vững, đáp ứng được các yêucầu đặt ra trong công tác thu BHXH nhằm hoàn thiện công tác quản lý thu BHXH vì

vậy tác giả đã lựa chọn đề tài “Giải pháp hoàn thiện công tác quản lý thu bảo hiểm tại Bảo hiểm xã hội huyện Thanh Miện tỉnh Hải Dương” là luận văn thạc sĩ của

mình

2 Mục đích nghiên cứu đề tài:

Trên cơ sở đánh giá thực trạng về công tác quản lý thu BHXH, đề tài nghiên cứu đềxuất một số giải pháp có căn cứ khoa học và thực tiễn nhằm hoàn thiện công tác quản

lý thu bảo hiểm tại Bảo hiểm xã hội huyện Thanh Miện tỉnh Hải Dương

3.Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

a Đối tượng nghiên cứu

Đề tài lấy công tác quản lý thu BHXH, BHYT, BHTN tại BHXH huyện Thanh Miện

và những yếu tố ảnh hưởng đến việc quản lý thubảo hiểm làm đối tượng nghiên cứuchính của đề tài

Về mặt nội dung: Đề tài nghiên cứu công tác quản lý thu bảo hiểm và những nhân tố ảnhhưởng đến kết quả của công tác này

4 Phương pháp nghiên cứu

Phương pháp thu thập số liệu: Được thu thập từ các nguồn tài liệu của ngành BHXH,báo cáo hàng năm của BHXH huyện Thanh Miện, thực tiễn công tác quản lý củaBHXHhuyện Thanh Miện; các thông tin được công bố trên báo, tạp chí, công trình và đềtài khoa học trong nước

Phương pháp tổng hợp số liệu: Trên các cơ sở tài liệu đã được xử lý, tổng hợp và vậndụng các phương pháp phân tích thống kê để đánh giá thực trạng công tác quản lý thubảo hiểm tại BHXH huyện Thanh Miện.Tìm ra những tồn tại, chỉ ra những nguyên nhân

để có giải pháp hoàn thiện công tác quản lý

Phương pháp phân tích số liệu: Dùng các phương pháp trong thống kê và hệ thống hóatài liệu thu thập được làm cơ sở cho việc phân tích đánh giá thực trạng áp dụng công tácquản lý thu bảo hiểm tại BHXH trên địa bàn, nghiên cứu theo tiêu thức và góc độ khácnhau như phương pháp so sánh thống kê, phương pháp dùng biểu đồ, đồ thị

5 Nội dung của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận và kiến nghị, luận văn được kết cấu với 3 chương nộidung chính:

Chương 1: Tổng quan lý luận và thực tiễn về công tác quản lý thu bảo hiểm tại bảohiểm xã hội

Chương 2: Thực trạng công tác quản lý thu bảo hiểm tại bảo hiểm xã hội huyện ThanhMiện tỉnh Hải Dương

Chương 3: Giải pháp hoàn thiện công tác quản lý thu bảo hiểm tại bảo hiểm xã hộihuyện Thanh Miện tỉnh Hải Dương

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ CÔNG TÁC QUẢN LÝ THU BẢO HIỂM TẠI BẢO HIỂM XÃ HỘI

1.1 Tổng quan lý luận về công tác quản lý thu bảo hiểm xã hội

1.1.1 Khái niệm về bảo hiểm xã hội

1.1.1.1Khái niệm

Trong nền kinh tế luôn tồn tại hai lực lượng đó là người lao động và người sử dụng lao động Những người lao động bán sức lao động và nhận tiền công từ người sử dụng lao động Thời kỳ đầu, người lao động chỉ nhận được tiền công và tự đối phó với những rủi ro trong cuộc sống và trong lao động Về sau, họ đoàn kết đấu tranh và buộc người sử dụng lao động phải chịu một phần trách nhiệm về những rủi ro trong lao động và trong cuộc sống của họ Mâu thuẫn giữa chủ và thợ phát sinh do khoản tiền chi trả cho việc này ngày càng lớn và do sự không chi trả của giới chủ, điều này đã ảnh hưởng tới sự phát triển bền vững của xã hội Vì vậy, nhà nước đã phải đứng ra can thiệp giải quyết điều hòa mâu thuẫn này Nhà nước buộc giới chủ và thợ cùng phải nộp một khoản tiền nhất định để chi trả cho các rủi

ro trong cuộc sống của người lao động Theo thời gian cùng với sự tiến bộ của xã hội, lực lượng lao động ngày càng đông, sản xuất càng phát triển thì nguồn quỹ ngày càng lớn mạnh đảm bảo ổn định cuộc sống cho người lao động và gia đình họ, người lao động từ đó yên tâm hăng hái sản xuất ra nhiều của cải cho xã hội và người sử dụng lao động sẽ có lợi từ việc này Đó chính là nguồn gốc ra đời của quỹ bảo hiểm xã hội(BHXH).

Đến nay, BHXH trở thành nền tảng cơ bản của hệ thống an sinh xã hội (ASXH) của mỗi quốc gia,

được thực hiện ở hầu hết các nước trên thế giới và ngày càng phát triển Như vậy, có thể hiểu “ BHXH

là sự thay thế hoặc bù đắp một phần thu nhập đối với người lao động khi họ gặp phải những biến cố làm giảm hoặc mất khả năng lao động, mất việc làm trên cơ sở hình thành và sử dụng một quỹ tiền tệ tập trung nhằm đảm bảo đời sống cho người lao động và gia đình họ góp phần đảm bảo an toàn xã hội”.

[10]

BHXH cũng được tiếp cận dưới những góc độ khác nhau:

Dưới góc độ chính sách: BHXH là một chính sách xã hội, nhằm giải quyết các chế độ xã hội liên quan đến một tầng lớp đông đảo người lao động và bảo vệ sự phát triển kinh tế - xã hội, sự ổn định chính trị quốc gia.

Dưới góc độ tài chính: BHXH là một quỹ tài chính tập trung, được hình thành từ sự đóng góp của các bên tham gia và có sự hỗ trợ của Nhà nước.

Dưới góc độ thu nhập: BHXH là sự đảm bảo thay thế một phần thu nhập khi người lao động có tham gia BHXH bị mất hoặc giảm thu nhập.

Dưới góc độ quản lý: BHXH là công cụ quản lý của Nhà nước để điều chỉnh mối quan hệ kinh tế giữa người lao động, người sử dụng lao động và Nhà nước, thực hiện quá trình phân phối và phân phối lại thu nhập giữa các thành viên trong xã hội [7]

Khái niệm BHXH được khái quát một cách đầy đủ nhất trong Luật BHXH được Quốc hội nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam khoá X, kỳ họp thứ 9 thông qua ngày 29 tháng 6 năm 2006 như sau:

“Bảo hiểm xã hội là sự bảo đảm thay thế hoặc bù đắp một phần thu nhập của người lao động khi họ

bị giảm hoặc mất thu nhập do ốm đau, thai sản, tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, thất nghiệp, hết tuổi lao động hoặc chết, trên cơ sở đóng vào quỹ bảo hiểm xã hội”.[8]

1.1.1.3Bản chất của bảo hiểm xã hội.

Con người muốn tồn tại và phát triển trước hết phải ăn, mặc, ở và đi lại…Để thoả mãnnhững nhu cầu tối thiểu đó, người ta phải lao động để làm ra những sản phẩm cầnthiết Khi sản phẩm được tạo ra ngày càng nhiều thì đời sống con người ngày càng đầy

đủ và hoàn thiện, xã hội ngày càng văn minh hơn Như vậy, việc thoả mãn những nhucầu sinh sống và phát triển của con người phụ thuộc vào chính khả năng lao động của

họ Nhưng trong thực tế, không phải lúc nào con người cũng chỉ gặp thuận lợi, có đầy

đủ thu nhập và mọi điều kiện sinh sống bình thường Trái lại, có rất nhiều trường hợpkhó khăn bất lợi, ít nhiều ngẫu nhiên phát sinh làm cho người ta bị giảm hoặc mất thunhập hoặc các điều kiện sinh sống khác Chẳng hạn, bất ngờ bị ốm đau hay bị tai nạnlao động, mất việc làm hay khi tuổi già khả năng lao động và khả năng tự phục vụ bịsuy giảm… Khi rơi vào những trường hợp này, các nhu cầu cần thiết trong cuộc sốngkhông vì thế mà mất đi, trái lại có cái còn tăng lên, thậm chí còn xuất hiện thêm một sốnhu cầu mới như: cần được khám chữa bệnh và điều trị khi ốm đau; tai nạn thương tậtnặng cần phải có người chăm sóc nuôi dưỡng… Bởi vậy, muốn tồn tại và ổn định cuộcsống, con người và xã hội loài người phải tìm ra và thực tế đã tìm ra nhiều cách giảiquyết khác nhau như: san sẻ, đùm bọc lẫn nhau trong nội bộ cộng đồng; đi vay, đi xinhoặc dựa vào sự cứu trợ của Nhà nước… Rõ ràng, những cách đó là hoàn toàn thụđộng và không chắc chắn

Khi nền kinh tế hàng hoá phát triển, việc thuê mướn nhân công trở nên phổ biến thìmối quan hệ kinh tế giữa người lao động làm thuê và giới chủ cũng trở nên phức tạp.Lúc đầu người chủ chỉ cam kết trả công lao động, nhưng về sau đã phải cam kết cảviệc bảo đảm cho người làm thuê có một số thu nhập nhất định để họ trang trải nhữngnhu cầu thiết yếu khi không may bị ốm đau, tai nạn, thai sản… Trong thực tế, nhiềukhi các trường hợp nêu trên không xảy ra và người chủ không phải chi trả một đồngnào, nhưng cũng có khi xảy ra dồn dập, buộc họ phải bỏ ra một lúc nhiều khoản tiềnlớn mà họ không muốn Vì thế, mâu thuẫn chủ - thợ phát sinh, giới thợ liên kết đấutranh buộc giới chủ thực hiện cam kết Cuộc đấu tranh này diễn ra ngày càng rộng lớn

và có tác động nhiều mặt đến đời sống kinh tế xã hội Do vậy, Nhà nước phải đứng racan thiệp và điều hoà mâu thuẫn Sự can thiệp này một mặt làm tăng được vai trò củaNhà nước, mặt khác buộc cả giới chủ và giới thợ phải đóng góp một khoản tiền nhấtđịnh hàng tháng được tính toán chặt chẽ dựa trên cơ sở xác suất rủi ro xảy ra đối vớingười làm thuê Số tiền đóng góp của cả chủ và thợ hình thành một quỹ tiền tệ tậptrung trên phạm vi quốc gia Quỹ này còn được bổ sung từ ngân sách Nhà nước(NSNN) khi cần thiết nhằm đảm bảo đời sống cho người lao động khi gặp phải nhữngbiến cố bất lợi Chính nhờ những mối quan hệ ràng buộc đó mà rủi ro, bất lợi củangười lao động được dàn trải, cuộc sống của người lao động và gia đình họ ngày càngđược đảm bảo ổn định Giới chủ cũng thấy mình có lợi và được bảo vệ, sản xuất kinhdoanh diễn ra bình thường, tránh được những xáo trộn không cần thiết Vì vậy, nguồnquỹ tiền tệ tập trung được thiết lập ngày càng lớn và nhanh chóng, khả năng giải quyếtcác phát sinh lớn của quỹ ngày càng đảm bảo

Toàn bộ những hoạt động với những mối quan hệ ràng buộc chặt chẽ được thế giớiquan niệm là BHXH đối với người lao động Như vậy, BHXH là sự bảo đảm thay thếhoặc bù đắp một phần thu nhập của người lao động trên cơ sở đóng góp vào quỹBHXH khi họ bị giảm hoặc mất thu nhập do ốm đau, thai sản, tai nạn lao động, bệnhnghề nghiệp, thất nghiệp, hết tuổi lao động, chết, trên cơ sở đóng góp vào quỹ BHXH

Với cách hiểu như trên, bản chất của BHXH được thể hiện ở những nội dung chủ yếusau:

Trong bất kỳ xã hội nào mà ở đó có sự thuê mướn lao động thì có BHXH BHXH lànhu cầu khách quan, mang tính đa dạng phức tạp của xã hội Khi nền kinh tế hàng hóacàng phát triển, mối quan hệ chủ thợ càng phát triển thì BHXH càng phong phú, đadạng và hoàn thiện Có thể nói kinh tế là nền tảng để BHXH phát triển, BHXH thểhiện trạng thái kinh tế của một nước.

Cơ sở phát sinh BHXH là quan hệ lao động thể hiện thông qua mối quan hệ ba bên:bên tham gia BHXH, bên BHXH và bên được BHXH

Bên tham gia BHXH: người lao động và người sử dụng lao động

Bên BHXH: cơ quan BHXH do Nhà nước lập ra và bảo hộ

Bên hưởng BHXH: người lao động và gia đình họ khi người là không may gặp phảinhững rủi ro và có đủ điều kiện để được hưởng theo quy định của pháp luật

Điều kiện được hưởng BHXH là người lao động gặp những rủi ro những biến cố mangtính chất ngẫu nhiên, trái với ý muốn chủ quan của con người như ốm đau, tai nạn laođộng và bệnh nghề nghiệp, thai sản, hết tuổi lao động về nghỉ hưu Những biến cố đócó thể xảy ra trong và ngoài quá trình lao động đã làm cho người lao động bị giảmhoặc mất khả năng lao động, mất việc làm

Khi gặp những biến cố, phần thu nhập của người lao động sẽ bị mất hoặc bị giảm đi.Với sự hỗ trợ từ quỹ tiền tệ tập trung được hình thành từ các bên(người sử dụng laođộng, người lao động, vàNhà nước) đã bù đắp hoặc thay thế phần nào phần thu nhập bịmất đó

BHXH là nhu cầu khách quan, đadạng và phức tạp của xã hội, nhất là trong xã hội màsản xuất hàng hoá hoạt động theo cơ chế thị trường, mối quan hệ thuê mướn lao độngphát triển đến một mức độ nào đó Kinh tế càng phát triển thì BHXH càng đa dạng vàhoàn thiện Vì thế có thể nói kinh tế là nền tảng của BHXH hay BHXH không vượtquá trạng thái kinh tế của mỗi nước

Mối quan hệ giữa các bên trong BHXH phát sinh trên cơ sở quan hệ lao động và diễn

ra giữa 3 bên: bên tham gia BHXH, bên BHXH và bên được BHXH Bên tham giaBHXH có thể chỉ là người lao động hoặc cả người lao động và người sử dụng lao

động Bên BHXH thông thường là cơ quan chuyên trách do Nhà nước thiết lập và bảotrợ Bên được BHXH là người lao động và gia đình họ khi có đủ các điều kiện ràngbuộc cần thiết.

Những biến cố làm giảm hoặc mất khả năng lao động, mất việc làm trong BHXH cóthể là những rủi ro ngẫu nhiên trái với ý muốn chủ quan của con người như: ốm đau,tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp… Hoặc cũng có thể là những trường hợp xảy rakhông hoàn toàn ngẫu nhiên như: tuổi già, thai sản… Đồng thời những biến cố đó cóthể diễn ra cả trong và ngoài quá trình lao động

Phần thu nhập của người lao động bị giảm hoặc mất đi khi gặp phải những biến cố, rủi

ro sẽ được bù đắp hoặc thay thế từ một nguồn quỹ tiền tệ tập trung được tồn tích lại.Nguồn quỹ này do bên tham gia BHXH đóng góp là chủ yếu, ngoài ra còn được sự hỗtrợ từ phía Nhà nước

Mục tiêu của BHXH là nhằm thoả mãn những nhu cầu thiết yếu của người lao độngtrong trường hợp bị giảm hoặc mất thu nhập, mất việc làm Mục tiêu này đã được Tổchức lao động thế giới (ILO) cụ thể hoá như sau:

Đền bù cho người lao động những khoản thu nhập bị mất để đảm bảo nhu cầu sinhsống thiết yếu của họ

Chăm sóc sức khoẻ và chống bệnh tật

Xây dựng điều kiện sống đáp ứng các nhu cầu của dân cư và các nhu cầu đặc biệt củangười già, người tàn tật và trẻ em

Với những mục tiêu trên, BHXH đã trở thành một trong những quyền con người và đượcĐại hội đồng Liên hợp quốc thừa nhận và ghi vào Tuyên ngôn Nhân quyền ngày10/12/1948 rằng: “ Tất cả mọi người với tư cách là thành viên của xã hội có quyền hưởngBHXH, quyền đó được đặt cơ sở trên sự thoả mãn các quyền về kinh tế, xã hội và văn hoánhu cầu cho nhân cách và sự tự do phát triển con người”

Ở nước ta, BHXH là một bộ phận quan trọng trong chính sách an sinh xã hội NgoàiBHXH, chính sách an sinh xã hội còn có cứu trợ xã hội, ưu đãi xã hội, chính sách xoáđói, giảm nghèo…

1.1.1.4Chức năng của bảo hiểm xã hội.

Bảo hiểm xã hội (BHXH) có những chức năng như sau:

Thay thế hoặc bù đắp một phần thu nhập cho người lao động tham gia BHXH khi họbị giảm hoặc mất thu nhập do mất khả năng lao động hoặc mất việc làm Sự đảm bảothay thế hoặc bù đắp này chắc chắn sẽ xảy ra vì suy cho cùng, mất khả năng lao động

sẽ đến với tất cả mọi người lao động khi hết tuổi lao động theo các điều kiện quy địnhcủa BHXH Còn mất việc làm và mất khả năng lao động tạm thời làm giảm hoặc mấtthu nhập, người lao động cũng sẽ được hưởng trợ cấp BHXH với mức hưởng phụthuộc vào các điều kiện cần thiết, thời điểm và thời hạn được hưởng phải đúng quyđịnh Đây là chức năng cơ bản nhất của BHXH, nó quyết định nhiệm vụ, tính chất và

cả cơ chế tổ chức hoạt động của BHXH

Tiến hành phân phối và phân phối lại thu nhập giữa những người tham gia BHXH.Tham gia BHXH không chỉ có người lao động mà cả những người sử dụng lao động.Các bên tham gia đều phải đóng góp vào quỹ BHXH Quỹ này dùng để trợ cấp chomột số người lao động tham gia khi họ bị giảm hoặc mất thu nhập Số lượng nhữngngười này thường chiếm tỷ trọng nhỏ trong tổng số những người tham gia đóng góp.Như vậy, theo quy luật số đông bù số ít, BHXH thực hiện phân phối lại thu nhập theo

cả chiều dọc và chiều ngang Phân phối lại giữa những người lao động có thu nhập cao

và thấp, giữa những người khoẻ mạnh đang làm việc với những người ốm yếu phảinghỉ việc… Thực hiện chức năng này có nghĩa là BHXH góp phần thực hiện côngbằng xã hội

Góp phần kích thích người lao động hăng hái lao động sản xuất nâng cao năng suất laođộng cá nhân và năng suất lao động xã hội Khi khoẻ mạnh tham gia lao động sảnxuất, người lao động được chủ sử dụng lao động trả lương hoặc tiền công Khi bị ốmđau, thai sản, tai nạn lao động hoặc khi về già đã có BHXH trợ cấp thay thế nguồn thunhập bị mất Vì thế cuộc sống của họ và gia đình họ luôn được đảm bảo ổn định và cóchỗ dựa Do đó, người lao động luôn yên tâm, gắn bó tận tình với công việc, với nơilàm việc Từ đó, họ rất tích cực lao động sản xuất, nâng cao năng suất lao động và hiệuquả kinh tế Chức năng này biểu hiện như một đòn bảy kinh tế kích thích người laođộng nâng cao năng suất lao động cá nhân và kéo theo là năng suất lao động xã hội

Gắn bó lợi ích giữa người lao động với người sử dụng lao động, giữa người lao độngvới xã hội Trong thực tế lao động sản xuất, người lao động và người sử dụng lao độngvốn có những mâu thuẫn nội tại, khách quan về tiền lương, tiền công, thời gian laođộng… Thông qua BHXH, những mâu thuẫn đó sẽ được điều hoà và giải quyết Đặcbiệt, cả hai giới này đều thấy nhờ có BHXH mà mình có lợi và được bảo vệ Từ đólàm cho họ hiểu nhau hơn và gắn bó lợi ích được với nhau Đối với Nhà nước và xãhội, chi cho BHXH là cách thức phải chi ít nhất và có hiệu quả nhất nhưng vẫn giảiquyết được khó khăn về đời sống cho người lao động và gia đình họ, góp phần làmcho sản xuất ổn định, kinh tế, chính trị và xã hội được phát triển và an toàn hơn.

1.1.1.5Vai trò của bảo hiểm xã hội

Trong xã hội, bất cứ một ngành kinh tế nào đều đóng một vai trò nhất định trong hệthống kinh tế- xã hội - chính trị- văn hóa của đất nước.Với tư cách là một ngành kinh

tế - xã hội, BHXH không phải là một ngoại lệ Vai trò của BHXH được thể hiện trêntất cả các mặt của đời sống xã hội Cụ thể đó là:

Về mặt kinh tế:

Trong cuộc sống, BHXH có vai trò to lớn tạo ra thu nhập cho người lao động Nhờ có

sự hỗ trợ từ quỹ BHXH mà thu nhập của người lao động ổn định hơn, đời sống vậtchất trước mắt và lâu dài của người lao động trong và sau thời gian làm việc, công tácđược đảm bảo, người lao động yên tâm lao động sản xuất, làm việc có hiệu quả hơngóp phần duy trì ổn định và phát triển sản xuất của từng doanh nghiệp nói riêng vàđảm bảo an toàn xã hội

Quỹ BHXH được hình thành do sự đóng góp của các bên tham gia, được dùng để hỗtrợ cho người lao động khi họ gặp những biến cố Tuy nhiên không phải lúc nào tiềntrong quỹ cũng được dùng hết mà vẫn có một lượng tiền nhàn rỗi trong quỹ Chính vìvậy, huy động lượng tiền nhàn rỗi của quỹ BHXH để đầu tư vào việc kinh doanh, dịch

vụ trên các lĩnh vực khác nhau sẽ tạo ra một nguồn thu lớn cho quỹ nhằm tạo tích lũy

và sự tăng trưởng cho quỹ qua thời gian, góp phần thúc đẩy sự phát triển kinh tế -xãhội của đất nước

Mặt khác là một bộ phận trong hệ thống chính sách kinh tế -xã hội, BHXH còn gópphần vào sự bình ổn xã hội của một quốc gia.

Về mặt chính trị:

Một quốc gia muốn phát triển về mặt kinh tế thì trước hết cần phải có một hệ thốngchính trị vững chắc, ổn định Có ổn định về chính trị thì những chiến lược, sách lượcmục tiêu để phát triển đất nước mới được thực hiện đúng và đầy đủ BHXH là mộttrong các vấn đề xã hội, nó liên quan đến kinh tế, chính trị, có tác động đến tinh thần

và quan hệ xã hội Một giai cấp chính trị, một đảng phái chính trị hay một nhà nướcnào nếu có ý thức đối với BHXH, coi đó là một công cụ điều tiết quan trọng trong xãhội, là một chương trình chính trị thì tức là giai cấp, đảng phái, nhà nước đó đã thựchiện tốt chức năng xã hội của mình, đã thực hiện tốt các chính sách xã hội đối vớingười dân; điều đó sẽ giúp cho giai cấp, đảng phái, nhà nước đó củng cố và giữ vững

và thể hiện được quyền lực, thế lực của mình trên mặt trận chính trị

Người lao động khi tham gia vào quá trình sản xuất vật chất, dịch vụ có thể không maygặp tai nạn, rủi ro làm giảm sút hoặc mất nguồn thu nhập Thông qua BHXH phần thunhập bị mất đó sẽ được đền bù để đảm bảo cuộc sống cho họ và gia đình, điều đó thể hiện

sự quan tâm của Nhà nước, của cộng đồng xã hội đối với người lao động góp phần tăngcường trật tự an tòan xã hội.Nếu không có sự trợ cấp từ quỹ BHXH thì đời sống vật chất

và tinh thần của người lao động sẽ không được đảm bảo, sẽ đẩy người lao động và giađình họ vào cảnh túng quẫn sẽ tất yếu gây bất an trong xã hội làm xuất hiện nhiều xungđột, tệ nạn, tội phạm làm xã hội thiếu trật tự an toàn Vì vậy, làm tốt BHXH sẽ góp phần

ổn định chính trị, trật tự trong xã hội

Về mặt văn hóa, tinh thần xã hội:

BHXH là biểu hiện ý thức của xã hội đối với con người, giữa con người với conngười BHXH thể hiện đạo lý, trách nhiệm, nghĩa vụ của Nhà nước, giai cấp cầmquyền và cộng đồng xã hội với người dân- các thành viên trong xã hội khi họ đã hoànthành nghĩa vụ lao động xã hội(VD: người lao động nghỉ hưu, người có công với đấtnước) hoặc vì một lý do bất khả kháng mà họ phải tạm ngừng hay vĩnh viễn ngừng laođộng

Về nguyên tắc tất cả mọi người lao động đều có quyền tham gia và được hưởng quyềnlợi BHXH về cả mặt vật chất lẫn tinh thần trong và sau thời gian lao động điều đó chothấy BHXH vừa thể hiện tính nhân đạo xã hội, vừa thể hiện trách nhiệm xã hội đối vớingười lao động.

BHXH là một cách xử sự là sự điều tiết những giá trị sống về vật chất và tinh thần, nóphản ánh sự cố gắng làm tốt hay không tốt, thái độ của Nhà nước và cộng đồng đối vớingười lao động đã cống hiến cho xã hội Có thực hiện tốt các vấn đề về BHXH để cómột xã hội ổn định và an toàn hay không được coi là một tiêu thức đánh giá xã hội đócó công bằng, văn minh, tiến bộ không Hiện nay trên thế giới, BHXH đã trở thànhmột chính sách BHXH không thể thiếu trong đời sống xã hội

BHXH là một bộ phận quan trọng và khăng khít của chính sách xã hội, chịu sự tácđộng qua lại của các bộ phận khác của chính sách xã hội trên cơ sở tác động của tổngthể các mối quan hệ kinh tế - chính trị - xã hội và lịch sử đã góp phần đảm bảo an toàn

xã hội, đáp ứng được nhu cầu an toàn xã hội của người dân

1.1.1.6Nguyên tắc của bảo hiểm xã hội

Bảo hiểm xã hội là loại hình bảo hiểm không vì mục tiêu lợi nhuận nên BHXH hoạtđộng dựa theo nguyên tắc cơ bản sau:

Mọi người lao động đều có quyền tham gia và hưởng trợ cấp BHXH

Thực hiện nguyên tắc này sẽ góp phần đảm bảo quyền bình đẳng giữa những người laođộng trên phương diện xã hội, nhất là trong điều kiện BHXH có sự bảo trợ của Nhànước Vì vậy mà ngày nay, BHXH đã trở thành quyền cơ bản của người lao động, xéttrên cả bình diện quốc gia và quốc tế Ở Việt Nam, quyền tham gia và hưởng BHXHcủa người lao động đã được ghi trong Hiến pháp (Điều 56) và Bộ luật lao động (Điều7) Thực tế, một trong các tiêu chí để đánh giá hệ thống BHXH là diện bao phủ của nó

so với lực lượng lao động trong phạm vi cả nước Cho nên, các hệ thống bảo hiểmthường thiết kế để ngay cả những người ít có khả năng cũng có cơ hội được tham giaBHXH ở mức độ nhất định Quyền tham gia và hưởng BHXH không thể bị phân biệt

về khu vực, ngành nghề, thành phần kinh tế …Tuy nhiên, người lao động được thamgia và hưởng bảo hiểm ở mức độ nào, trong những trường hợp nào… hay nói cách

khác là khả năng được chia sẻ, khắc phục rủi ro đến đâu còn phụ thuộc vào điều kiệnkinh tế xã hội và thể chế chính trị của mỗi quốc gia.

Mức hưởng trợ cấp BHXH phải tương quan với mức đóng góp

BHXH là một trong những hình thức phân phối lại thu nhập giữa những người thamgia bảo hiểm nên cần xác định mức hưởng một cách công bằng, hợp lý Mức đóng có

ý nghĩa quan trọng trong việc xác định mức hưởng BHXH Nếu người lao động đãđóng tiền bảo hiểm trên một mức thu nhập nào đó thì có nghĩa là họ đã mua bảo hiểmcho mức thu nhập đó Khi mức thu nhập này bị giảm hoặc mất thì BHXH phải đảmbảo cho người tham gia hưởng bằng mức đã nhận bảo hiểm Tuy nhiên, do mục đíchBHXH chi phối, trong điều kiện có sự bảo trợ của Nhà nước đối với quỹ BHXH thìmức đóng góp và thu nhập được bảo hiểm thường bị khống chế ở mức trần nhất định.Điều đó là để đảm bảo công bằng, NSNN sẽ không phải bảo trợ cho những mức bảohiểm quá cao, sẽ ảnh hưởng đến hoạt động chi ngân sách nói chung Ngoài ra, trongmột số trường hợp, mức bảo hiểm còn phải dựa trên thời gian đóng bảo hiểm Yếu tốnày đặc biệt quan trọng đối với các chế độ bảo hiểm dài hạn Tuy vậy, căn cứ vào mứcđóng bảo hiểm không có nghĩa là người lao động đóng bảo hiểm bao nhiêu thì họ sẽđược hưởng bấy nhiêu BHXH còn thực hiện mục đích chia sẻ rủi ro trong cộng đồngnên trong tương quan với tiền lương, các hệ thống BHXH thường thiết kế sao cho mứcthu nhập được bảo hiểm không được cao hơn, thậm chí phải thấp hơn mức lương khingười lao động đang làm việc Như vậy, người lao động không thể chia hết rủi ro củamình cho cộng đồng mà họ cũng phải gánh chịu một phần Mặt khác, sự chênh lệchđáng kể về thu nhập sẽ khuyến khích người lao động tích cực lao động sản xuất, không

ỷ lại hay lạm dụng chế độ bảo hiểm để nghỉ việc.

Mức trợ cấp bảo hiểm cho người lao động phải được tính toán hợp lý trong tương quanvới rất nhiều yếu tố, trong đó mức đóng, thời gian đóng BHXH và có chia sẻ là nhữngyếu tố chủ yếu nhất Việc xác định mức trợ cấp bảo hiểm hợp lý là nguyên tắc quantrọng để đảm bảo tính hấp dẫn và tính bền vững của BHXH Đây cũng là nguyên tắcthể hiện rõ nét yếu tố kinh tế và yếu tố xã hội của hình thức bảo hiểm này

Nguyên tắc số đông bù số ít

Khi tham gia BHXH, người lao động được bảo đảm một khoản thu nhập khi bị giảmhoặc mất khả năng lao động hoặc mất việc làm Khoản thu nhập thay thế này nóichung cao hơn nhiều so với khoản phí BHXH mà họ đã đóng góp Để làm được điềunày, BHXH phải thực hiện trên cơ sở số đông bù số ít, có nghĩa là lấy số đông để bùcho số ít người không may gặp rủi ro Mặt khác, đối với mỗi người lao động, thời gianlàm việc có thu nhập thường lớn hơn thời gian ngừng hoặc nghỉ việc không có thunhập Theo nguyên tắc này, càng nhiều người tham gia BHXH thì san sẻ rủi ro càngđược thực hiện dễ dàng hơn.

Nhà nước thống nhất quản lý BHXH.

BHXH là một chính sách lớn ảnh hưởng đến nhiều mặt của đời sống xã hội Nhà nước,với tư cách là đại diện chính thức về mặt quản lý xã hội, phải có trách nhiệm thực hiệnchính sách xã hội, quản lý các hoạt động BHXH để đảm bảo ổn định và công bằng xãhội Bên cạnh đó, BHXH còn là một yếu tố quan trọng để hình thành và phát triển thịtrường lao động Nếu BHXH được Nhà nước quản lý thống nhất, ổn định sẽ tạo điềukiện cho người lao động dịch chuyển lao động từ đơn vị này đến đơn vị khác, từ khuvực này đến khu vực khác … theo yêu cầu của thị trường mà quyền lợi bảo hiểm của

họ không bị ảnh hưởng Khi Nhà nước quản lý sẽ đảm bảo tính thống nhất và là yêucầu khách quan, nhất là trong giai đoạn đầu thực hiện BHXH theo yêu cầu của cơ chếthị trường

Kết hợp hài hoà các lợi ích, các mục tiêu và phù hợp với điều kiện kinh tế xã hội của đất nước

Khác với bảo hiểm thương mại, BHXH ngoài mục đích là đảm bảo thu nhập cho ngườilao động còn phải tính đến lợi ích chung và lợi ích của người sử dụng lao động, kếthợp với các mục tiêu đó là mục tiêu xã hội Vì vậy, kết hợp hài hòa các lợi ích, cácmục tiêu đó vừa là cơ sở thiết kế hệ thống, vừa là điều kiện để tổ chức thành côngBHXH

1.1.1.7Hệ thống các chế độ BHXH

Chế độ BHXH là sự cụ thể hoá chính sách, là hệ thống các quy định cụ thể và chi tiết được pháp luật hoá về đối tượng hưởng, điều kiện hưởng, mức hưởng, thời gian hưởng BHXH, nghĩa vụ và mức đóng góp của từng trường hợp cụ thể phù hợp với quy luật khách quan của xã hội và phù hợp với điều kiện

kinh tế - xã hội của mỗi quốc gia.

Để góp phần bảo vệ quyền lợi cho người lao động trên toàn thế giới và đảm bảo an toàn xã hội, ngày

04 tháng 6 năm 1952 tại Giơnevơ, Tổ chức Lao động quốc tế (ILO) ban hành Công ước số 102 về quy phạm tối thiểu an toàn xã hội, trong đó quy định 9 chế độ trợ cấp, đó là:

1.1.2 Khái niệm quản lý thu bảo hiểm xã hội

Tổ chức bảo hiểm xã hội muốn tồn tại và phát triển phải có một tài chính riêng để chi dùng cho công tác thực hiện chính sách, chế độ Do đó, thu BHXH là nhân tố có tính chất quyết định đến sự tồn tại và phát triển của BHXH ở bất kỳ một quốc gia nào trên thế giới.

Thu BHXH là việc nhà nước dùng quyền lực của mình bắt buộc các đối tượng phải đóng BHXH theo

mức phí quy định hoặc cho phép một số đối tượng được tự nguyện tham gia, lựa chọn mức đóng và phương thức đóng phù hợp với thu nhập của mình Trên cơ sở đó hình thành một quỹ tiền tệ tập trung nhằm mục đích bảo đảm cho các hoạt động BHXH.

Tuy nhiên, thực tế hiện nay cho thấy hiệu quả thu BHXH nói chung và thu BHXH đối với hình thức bắt buộc nói riêng thường đạt kết quả không cao Trong nền kinh tế nhiều thành phần như Việt Nam hiện nay, lợi ích của các bên tham gia BHXH là khác nhau Đơn vị SDLD thì luôn mong muốn tối đa hóa lợi nhuận, tiếu thiểu hóa chi phí Trong khi đó, NLD thì lại muốn đóng góp ít nhất mà lại được hưởng nhiều nhất.Quỹ BHXH là có hạn, để đảm bảo cho mọi hoạt động được bền vững, cơ quan BHXH phải luôn tiến hành cân đối quỹ sao cho hợp lý nhất.Chính những mâu thuẫn về lợi ích trên và có thể đảm bảo lợi ích hợp pháp cũng như trách nhiệm của các bên tham gia cần phải có người trọng tài là Nhà nước Với chức năng cai trị, Nhà nước sẽ sử dụng quyền lực của mình xây dựng các cơ chế, chính sách nhằm nâng cao hiệu quả công tác thu và quản lý thu BHXH.

Vậy quản lý thu BHXH là “sự tác động có tổ chức của chủ thể quản lý để điều chỉnh các hoạt động thu Sự tác động đó được thực hiện bằng hệ thống các biện pháp hành chính, kinh tế và pháp luật nhằm đạt được mục tiêu thu đúng đối tượng, thu đủ số lượng và không để thất thu tiền đóng BHXH, đảm bảo thời gian theo quy định”.[5]

1.1.3 Vai trò, nội dung quản lý thu bảo hiểm xã hội

1.1.1.8Vai trò của quản lý thu bảo hiểm xã hội

Thứ nhất: Góp phần ổn định cuộc sống của người lao động khi đã hết tuổi lao động, hoặc không đủ sức tiếp tục lao động, trong quá trình làm việc không may gặp phải rủi ro biến cố.

Với mục tiêu đảm bảo đời sống cho người lao động và gia đình họ, người tham gia BHXH sẽ được thay thế một phần thu nhập khi họ bị mất hoặc giảm thu nhập, làm cho người lao động yên tâm cống hiến và không phải lo lắng khi rủi ro xảy ra Đồng thời BHXH góp phần tạo môi trường làm việc bình đẳng, ổn định.

Thứ hai: Làm gắn bó lợi ích, trách nhiệm giữa người sử dụng lao động, người lao động, đối với Nhà nước.

BHXH vừa đảm bảo ổn định cuộc sống cho người lao động và gia đình họ vừa góp phần bảo vệ lợi ích của người sử dụng lao động khi rủi ro xẩy ra đối với người lao động phục vụ cho mình, tạo điều kiện cho đơn vị có thể nhanh chóng ổn định sản xuất kinh doanh Đồng thời, thể hiện sự quan tâm của đơn vị đối với người lao động thông qua việc đóng góp trách nhiệm vào quỹ BHXH, do đó người lao động nhận thức được trách nhiệm hơn trong công việc, tích cực,chủ động sáng tạo trong quá trình lao động Thứ ba: Góp phần đảm bảo tính an sinh xã hội, thực hiện công bằng xã hội và phát triển kinh tế đất nước.

Mức hưởng BHXH phụ thuộc vào mức đóng và thời gian đóng theo nguyên tắc “có đóng có hưởng”

và “đóng ít hưởng ít, đóng nhiều hưởng nhiều”; Chính vì vậy, BHXH góp phần thực hiện công bằng

xã hội Quỹ BHXH là nguồn tài chính nhàn rỗi rất lớn, thực chất đây là tiền của người lao động tồn tích lại, được đầu tư vào các dự án kinh tế - xã hội để bảo toàn, phát triển quỹ BHXH, tăng thêm nguồn lực cho sự phát triển nền kinh tế đất nước Đảng và Nhà nước ta khẳng định phát triển kinh tế -

xã hội dựa trên nội lực là chính thì nguồn đầu tư từ quỹ BHXH một kênh rất quan trọng.

1.1.1.9Nội dung quản lý thu bảo hiểm xã hội

a) Quản lý đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội

Người lao động tham gia bảo hiểm xã hội là công dân Việt Nam bao gồm:

Cán bộ, công chức, viên chức theo quy định của pháp luật về cán bộ, công chức, viên chức.

Người làm việc theo hợp đồng có thời hạn từ đủ 3 tháng trở lên và hợp đồng lao động không xác định thời hạn theo quy định của pháp luật về lao động.

Người lao động, xã viên, kể cả cán bộ quản lý làm việc và hưởng tiền công theo HĐLĐ từ đủ 3 tháng trở lên trong hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã thành lập, hoạt động theo luật hợp tác xã.

Công nhân quốc phòng, công nhân công an làm việc trong các doanh nghiệp thuộc lực lượng vũ trang Người lao động theo quy định nói trên được cử đi học, thực tập, công tác trong và ngoài nước mà vẫn hưởng tiền lương hoặc tiền công ở trong nước.

Người lao động đã tham gia BHXH bắt buộc mà chưa nhận BHXH một lần trước khi đi làm việc có thời hạn ở nước ngoài theo quy định của pháp luật về người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng cụ thể.

Sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp quân đội nhân dân; sĩ quan, hạ sĩ quan nghiệp vụ, sĩ quan, hạ sĩ quan chuyên môn kỹ thuật công an nhân dân; người làm công tác cơ yếu hưởng lương như đối với quân đội nhân dân, công an nhân dân.

Hạ sĩ quan, binh sĩ quân đội nhân dân và hạ sĩ quan, chiến sĩ công an nhân dân phục vụ có thời hạn Người sử dụng lao động tham gia Bảo hiểm xã hội bắt buộc bao gồm:

Cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp, đơn vị vũ trang nhân dân; tổ chức chính trị, tổ chức chính nghề nghiệp, tổ chức xã hội-nghề nghiệp, tổ chức xã hội khác; cơ quan, tổ chức nước ngoài, tổ chức quốc tế hoạt động trên lãnh thổ Việt Nam; doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh cá thể, tổ hợp tác,

trị-tổ chức khác và cá nhân có thuê mướn, sử dụng và trả công cho người lao động.

b) Lập và giao kế hoạch thu hàng năm

Bảo hiểm xã hội huyện:Căn cứ tình hình thực hiện năm trước và khả năng mở rộng người lao động

tham gia BHXH, BHYT, BHTN trên địa bàn, lập 02 bản "Kế hoạch thu BHXH bắt buộc, BHYT " năm sau (Mẫu số K01-TS), gửi 01 bản đến BHXH tỉnh trước ngày 10/06 hàng năm.

Điều chỉnh kế hoạch thu BHXH huyện trước ngày 01/08 hàng năm căn cứ kế hoạch thu BHXH, BHYT, BHTN được BHXH tỉnh giao.

Bảo hiểm xã hội tỉnh:Lập 02 bản kế hoạch thu BHXH, BHYT, BHTN đối với người sử dụng lao động

do tỉnh quản lý, đồng thời tổng hợp toàn tỉnh, lập 02 bản "Kế hoạch thu BHXH bắt buộc, BHYT " năm sau (Mẫu số K01-TS), gửi BHXH Việt Nam 01 bản trước ngày 15/06 hàng năm.

Điều chỉnh kế hoạch thu BHXH tỉnh trước ngày 15/08 hàng năm căn cứ kế hoạch thu BHXH, BHYT, BHTN được BHXH Việt Nam giao.

Căn cứ dự toán thu của BHXH Việt Nam giao, tiến hành phân bổ dự toán thu BHXH cho các đơn vị

trực thuộc BHXH tỉnh và BHXH huyện trước ngày 20/01 hàng năm.

BHXH thuộc Bộ Quốc phòng, Bộ Công an và Ban Cơ yếu Chính phủ: Lập kế hoạch thu BHXH gửi BHXH Việt Nam trước ngày 15/11hàng năm.

Bảo hiểm xã hội Việt Nam: Căn cứ tình hình thực hiện kế hoạch năm trước và ước thực hiện năm nay

và các yếu tố ảnh hưởng đến công tác thu BHXH, BHYT, BHTN, lâp kế hoạch thu BHXH, BHYT, BHTN, phối hợp với Ban KHTC báo cáo Tổng Giám đốc BHXH Việt Nam, bảo vệ kế hoạch với Nhà nước và giao dự toán thu BHXH cho BHXH tỉnh và BHXH thuộc Bộ Quốc phòng, Bộ Công an và Ban Cơ yếu Chính phủ trước ngày 10/01 hàng năm.

Điều chỉnh kế hoạch thu BHXH Việt Nam căn cứ chỉ tiêu kế hoạch thu BHXH, BHYT,BHTN được Nhà nước giao(nếu có) tình hình thực hiện kế hoạch 6 tháng đầu năm, văn bản đề nghị điều chỉnh kế hoạch thu điều chỉnh vào tháng 10 hằng năm.

c) Tổ chức thực hiện thu BHXH

Theo mô hình trên, việc phân cấp quản lý như sau:

Bảo hiểm xã hội Việt Nam: Chỉ đạo, hướng dẫn và kiểm tra tình hình thực hiện công tác quản lý thu,

cấp sổ BHXH trong toàn ngành bao gồm cả BHXH thuộc Bộ Quốc phòng, Bộ Công an và Ban Cơ yếu Chính phủ Xác định mức lãi suất bình quân trong năm của hoạt động đầu tư quỹ BHXH và thông báo cho Bảo hiểm xã hội tỉnh.

Thu tiền của ngân sách Trung ương đóng, hỗ trợ mức đóng BHYT và tiền hỗ trợ quỹ BHTN.

Thu tiền ngân sách Trung ương đóng BHXH cho người có thời gia công tác trước năm 1995.

Giải quyết các trường hợp truy thu BHXH thời gian trước ngày 01/01/2007 do Bảo hiểm xã hội tỉnh gửi về.

Bảo hiểm xã hội tỉnh: Căn cứ tình hình thực tế của địa phương để phân cấp quản lý thu BHXH cho

phù hợp với chức năng, nhiệm vụ.

Truy thu BHXH bắt buộc, BHYT, BHTN theo quy định

Giải quyết các trường hợp tạm dừng đóng vào quỹ hưu trí và tử tuất của đơn vị tham gia BHXH tại BHXH tỉnh trực tiếp thu.

Thu BHYT của đối tượng do ngân sách tỉnh đóng và do quỹ BHXH đảm bảo.

Thu tiền hỗ trợ mức đóng BHYT, tiền hỗ trợ quỹ BHTN của Ngân sách tỉnh.

Giải quyết các trường hợp hoàn trả trên địa bàn tỉnh.

Xây dựng, quản lý cơ sở dữ liệu liên quan đến người lao động tham gia BHXH trên địa bàn tỉnh Xây dựng kế hoạch và hướng dẫn, kiểm tra tình hình thực hiện công tác thu, cấp sổ BHXH theo phân cấp quản lý và quyết toán số tiền thu BHXH đối với BHXH huyện theo định kỳ quý, 6 tháng, năm và lập "Biên bản thẩm định số liệu thu BHXH bắt buộc" (Mẫu số 12-TBH).

Cơ sở ngoài công lập hoạt động trong các lĩnh vực: Giáo dục - đào tạo; Y tế; Văn hoá; Thể dục thể thao; Khoa học và công nghệ; Môi trường; Xã hội; Dân số, gia đình, bảo vệ chăm sóc trẻ em và các

BHXHHuyện 61.nBHXH Bộ Công an, Bộ Quốc phòng, Ban cơ yếu Chính phủ

ngành sự nghiệp khác.

Hợp tác xã, Liên hiệp hợp tác xã thành lập, hoạt động theo Luật hợp tác xã.

Hộ kinh doanh cá thể, tổ hợp tác, tổ chức khác và cá nhân có thuê mướn, sử dụng, trả tiền lương, tiền

công cho người lao động.

Cơ quan, tổ chức, cá nhân nước ngoài, tổ chức quốc tế hoạt động trên lãnh thổ Việt Nam có sử dụng lao

động là người Việt Nam, trừ trường hợp Điều ước quốc tế mà nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam

ký kết hoặc tham gia có quy định khác.

Tổ chức bảo hiểm xã hội, bao gồm: BHXH Việt Nam; BHXH tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương

(gọi chung là BHXH tỉnh); BHXH quận, huyện, thị xã, thành phố trực thuộc tỉnh (gọi chung là BHXH

huyện); tổ chức BHXH thuộc Bộ Quốc phòng, Bộ Công an và Ban Cơ yếu Chính phủ.

Bảo hiểm xã hội huyện: Tổ chức, hướng dẫn thực hiện thu BHXH, BHYT, BHTN; cấp sổ BHXH đối

với người sử dụng lao động và người lao động cuả đơn vị đóng trụ sở trên địa bàn huyện theo phân

cấp của BHXH tỉnh.

Truy thu BHXH bắt buộc, BHYT, BHTN theo quy định.

Giải quyết các trường hợp tạm dừng đóng vào quỹ hưu trí và tử tuất của đơn vị tham gia BHXH tại

BHXH huyện.

Thu BHXH, BHYT của người tham gia BHXH tự nguyện, người tự nguyện tham gia BHYT, người

tham gia BHYT được ngân sách nhà nước hỗ trợ một phần mức đóng cư trú trên địa bàn huyện thông

qua đại lý thu tại phường, xã hoặc trực tiếp thu.

Thu tiền hỗ trợ mức đóng BHYT của ngân sách huyện theo phân cấp quản lý ngân sách.

BHXH thuộc Bộ Quốc phòng:Bộ Công an và Ban Cơ yếu Chính phủ: Trực tiếp thu BHXH, cấp sổ

BHXH đối với người lao động do Bộ Quốc phòng, Bộ Công an và Ban Cơ yếu Chính phủ quản lý; xây

dựng kế hoạch thu và báo cáo quyết toán thu BHXH, cấp sổ BHXH hàng năm với cơ quan BHXH Việt

Nam

Hình 1.1 Sơ đồ mô hình tổng quan về phân cấp quản lý thu BHXH

Nguồn: Bảo hiểm xã hội Việt Nam

d) Quản lý tiền thu

BHXH tỉnh và BHXH huyện không được sử dụng tiền thu BHXH vào bất cứ mục đích gì (trường hợp đặc biệt phải được Tổng Giám đốc BHXH Việt Nam chấp thuận bằng văn bản).

Đơn vị, người tham gia BHXH, BHYT, BHTN đóng bằng chuyển khoản hoặc tiền mặt:

Chuyển khoản vào các tài khoản chuyên thu của cơ quan BHXH mở tại ngân hàng hoặc kho bạc nhà nước.

Tiền mặt nộp trực tiếp tại ngân hàng hoặc Kho bạc Nhà nước.

Đối với người tham gia BHXH tự nguyện, người tự nguyện tham gia BHYT, người tham gia BHYT được ngân sách hỗ trợ một phần mức đóng nộp cho đại lý thu hoặc trực tiếp cho BHXH huyện BHXH huyện phải nộp ngay trong ngày vào tài khoản chuyển thu tại ngân hàng.

Hàng quý, BHXH tỉnh (Phòng Kế hoạch -Tài chính) và BHXH huyện có trách nhiệmquyết toán số tiền 2% đơn vị được giữ lại, xác định số tiền chênh lệch thừa, thiếu;Đồng thời gửi thông báo quyết toán cho phòng Thu hoặc bộ phận Thu để thực hiện thukịp thời số tiền người sử dụng lao động chưa chi hết vào tháng đầu của quý sau

1.1.4 Các tiêu chí đánh giá kết quả công tác quản lý thu bảo hiểm xã hội

Các tiêu chí dùng để đánh giá công tác thu BHXH bao gồm:

Số lượng thu hoàn thành kế hoạch: Là số lượng thu bằng hoặc lớn hơn chỉ tiêu thu do BHXH Việt

Nam phân bổ cho các tỉnh, do BHXH tỉnh phân bổ chỉ tiêu thu cho các huyện thuộc tỉnh.

Thời gian hoàn thành thu: BHXH tỉnh, huyện thực hiện chế độ báo cáo tình hình thu BHXH bắt buộc

(Mẫu số B01 - TS, B03 - TS, B05 - TS) định kỳ tháng, quý, năm; BHXH như sau:

Thời điểm chốt số liệu: Báo cáo tháng đến hết ngày cuối cùng của tháng; báo cáo quý đến hết ngày

cuối cùng của tháng cuối quý; báo cáo năm đến hết ngày 31 tháng 12 hằng năm.

Thời hạn nộp báo cáo

Bảo hiểm xã hội huyện: Báo cáo tháng trước ngày 03 của tháng sau, dữ liệu điện tử chuyển trước ngày

02 của tháng sau; báo cáo quý trước ngày 10 tháng đầu quý sau, kèm theo dữ liệu điện tử; báo cáo năm trước ngày 10/01 năm sau, kèm theo dữ liệu điện tử.

Bảo hiểm xã hội tỉnh: Báo cáo tháng trước 05 tháng sau, dữ liệu điện tử chuyển trước ngày 03 của tháng sau; báo cáo quý trước ngày 25 tháng đầu quý sau, kèm theo dữ liệu điện tử ; báo cáo năm (Mẫu B02b- TS) trước ngày 25/01 năm sau, kèm theo dữ liệu điện tử.

Bảo hiểm xã hội thuộc Bộ Quốc phòng, Bộ Công an và Ban Cơ yếu Chính phủ: Thực hiện báo cáo thu

BHXH 6 tháng đầu năm trước ngày 30/7 và báo cáo năm trước ngày 15/2 năm sau.

Đối tượng thu bảo hiểm xã hội bắt buộc

Doanh nghiệp thành lập, hoạt động theo Luật doanh nghiệp; các Công ty nhà nước thành lập theo Luật doanh nghiệp nhà nước đang trong thời gian chuyển đổi thành Công ty trách nhiệm hữu hạn hoặc Công ty cổ phần theo Luật doanh nghiệp; các doanh nghiệp thuộc lực lượng vũ trang.

Cơ quan Nhà nước, đơn vị sự nghiệp; đơn vị vũ trang nhân dân.

Tổ chức chính trị, tổ chức chính trị xã hội, tổ chức chính trị xã hội nghề nghiệp, tổ chức xã hội nghề nghiệp, tổ chức xã hội khác.

-Tổ chức, đơn vị hoạt động theo quy định của pháp luật.

Cơ sở ngoài công lập hoạt động trong các lĩnh vực: Giáo dục - đào tạo; Y tế; Văn hoá; Thể dục thể thao; Khoa học và công nghệ; Môi trường; Xã hội

Dân số, gia đình, bảo vệ chăm sóc trẻ em và các ngành sự nghiệp khác.

Hợp tác xã, Liên hiệp hợp tác xã thành lập, hoạt động theo Luật hợp tác xã;

Hộ kinh doanh cá thể, tổ hợp tác, tổ chức khác và cá nhân có thuê mướn, sử dụng, trả tiền lương, tiền công cho người lao động.

Cơ quan, tổ chức, cá nhân nước ngoài, tổ chức quốc tế hoạt động trên lãnh thổ Việt Nam có sử dụng lao động là người Việt Nam, trừ trường hợp Điều ước quốc tế mà nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam ký kết hoặc tham gia có quy định khác

Tổ chức bảo hiểm xã hội, bao gồm: BHXH Việt Nam; BHXH tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương (gọi chung là BHXH tỉnh); BHXH quận, huyện, thị xã, thành phố trực thuộc tỉnh (gọi chung là BHXH huyện); tổ chức BHXH thuộc Bộ Quốc phòng, Bộ Công an và Ban Cơ yếu Chính phủ.

Giải quyết vấn đề nợ đọng

Các trường hợp phải truy đóng, bao gồm:

Đơn vị vi phạm các quy định của pháp luật về đóng BHXH bắt buộc, BHYT, BHTN được cơ quan có thẩm quyền kiểm tra, xử lý buộc truy đóng hoặc do cơ quan BHXH kiểm tra và truy thu hoặc đơn vị có yêu cầu được truy thu.

Không đóng BHXH, BHYT, BHTN cho người lao động.

Đóng không đúng thời gian quy định.

Đóng không đúng mức quy định tại mục I phần này

Đóng không đủ số người thuộc diện tham gia BHXH, BHYT,BHTN.

Người lao động sau thời gian làm việc theo hợp đồng lao động có thời hạn dưới 3 tháng, khi hết hạn hợp đồng lao động mà vẫn tiếp tục làm việc hoặc ký hợp đồng lao động mới với đơn vị đó thì thời gian làm việc theo hợp đồng lao động trước đó phải truy đóng BHXH

Điều kiện truy đóng: Người lao động là đối tượng tham gia BHXH bắt buộc; có tên trong danh sách

lao động, tiền lương của đơn vị và có đủ hồ sơ liên quan đến thời gian truy đóng BHXH

Thủ tục truy đóng

Người sử dụng lao động: Lập "Danh sách truy đóng BHXH bắt buộc" (Mẫu số 04-TBH) và công văn kèm theo các hồ sơ liên quan của người lao động gửi cơ quan BHXH.

Cơ quan BHXH: Tiếp nhận hồ sơ, tiến hành kiểm tra, xác định số tiền phải truy đóng; mức truy đóng

là 20% BHXH và 3% BHYT (nếu có) tính theo tiền lương, tiền công và mức lương tối thiểu tại thời điểm đóng.

Trong thời gian phải truy đóng nếu người lao động bị ốm đau, thai sản, tai nạn lao động và có khám chữa bệnh thì người sử dụng lao động phải chịu trách nhiệm bồi hoàn chi phí cho người lao động.

Số tiền BHXH, BHYT phải truy đóng được nộp vào quỹ BHXH mở tại Ngân hàng hoặc Kho bạc Nhà nước

Phân cấp giải quyết: Các trường hợp truy thu đóng BHXH do BHXH tỉnh giải quyết, trừ trường hợp truy đóng để cộng nối thời gian tham gia BHXH trước 01/01/1995 thì phải xin ý kiến bằng văn bản của BHXH Việt Nam.

1.2 Những nhân tố ảnh hưởng đến công tác thu bảo hiểm xã hội cấp huyện

Cũng như các hoạt động kinh tế- xã hội khác, hoạt động quản lý thu BHXH cũng chịu ảnh hưởng của nhiều yếu tố khác nhau Công tác quản lý thu BHXH thực hiện dễ dàng hay không, đạt được kết quả tốt hay xấu là phụ thuộc vào sự tác động của nhân tố chủ yếu sau:

Trình độ dân trí: Có thể nói một địa phương có trình độ dân trí cao, văn hóa xã hội phát triển, khả

năng có thể tiếp cận với thông tin, khoa học – kỹ thuật của người dân dễ dàng sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho các chính sách xã hội phát triển, đi sâu vào đời sống người dân hơn so với một địa phương có trình độ dân trí kém phát triển.

Đối với chính sách BHXH, trong điều kiện trình độ nhận thức của người dân tiến bộ thì việc đưa chính sách vào thực tiễn cuộc sống cũng trở nên đơn giản hơn rất nhiều Người dân nhanh chóng nắm bắt được ý nghĩa to lớn của chính sách, chế độ BHXH thông qua công tác thông tin tuyên truyền của tổ chức BHXH Khi nhận thức của đại bộ phận người dân, đặc biệt là người lao động và người sử dụng lao động được nâng lên rõ rệt sẽ tác động tích cực đến công tác quản lý thu BHXH, giảm bớt tình trạng trốn đóng, nợ đọng BHXH đã và đang gây khó khăn cho công tác quản lý thu BHXH.

Điều kiện kinh tế-xã hội: Là một trong những nhân tố quan trọng tác động đến công tác quản lý thu

BHXH Nhu cầu được bảo hiểm của con người chỉ được nghĩ đến khi những nhu cầu cần thiết về ăn, mặc, ở đã được đảm bảo Vì vậy chỉ khi nào kinh tế xã hội phát triển, đời sống vật chất của mọi người dân trong xã hội được cải thiện thì chính sách BHXH mới phát huy được vai trò to lớn của mình Khi kinh tế phát triển, số lượng NLĐ có việc làm sẽ tăng lên do có sự mở rộng về quy mô sản xuất xã hội Từ đó làm cho đối tượng thuộc diện tham gia BHXH không ngừng tăng lên NLĐ và người SDLĐ không vì lợi ích kinh tế trước mắt mà tìm mọi cách né tránh chính sách xã hội thiết thực này.

Chính sách tiền lương-tiền công: Căn cứ theo tốc độ phát triển kinh tế trong nước cũng như trên thế

giới, chính sách tiền lương tiền công cũng được điều chỉnh liên tục sao cho phù hợp với những thay đổi đó Trong chế độ BHXH ở nước ta, tiền lương tiền công của NLĐ và tổng quỹ lương của đơn vị SDLĐ được dùng làm căn cứ để tính đóng BHXH Hàng năm, chính phủ thường có nghị định điều

chỉnh tiền lương tối thiểu chung Qua đó tiền lương làm căn cứ đóng BHXH cũng tăng theo Sự biến động thường xuyên liên tục này làm cho công tác quản lý thu gặp một số khó khăn nhất định Nếu cán

bộ làm công tác quản lý không nhạy bén với tình hình thực tế, chủ động, sáng tạo thì quỹ BHXH khó có thể đảm bảo thu đúng, thu đủ, thu kịp thời, an toàn và tăng trưởng quỹ.

Trình độ của nhà làm công tác quản lý: bên cạnh những nhân tố khách quan trên thì công tác quản lý

thu BHXH còn chịu ảnh hưởng của nhân tố chủ quan từ chính các nhà làm công tác quản lý Để nắm bắt được những thay đổi tăng, giảm của đối tượng tham gia, diễn biến tiền lương làm căn cứ đóng BHXH…cán bộ chuyên quản lý thu phải đảm bảo đủ năng lực về trình độ chuyên môn, khả năng nhận định và phân tích tình hình, có tinh thần trách nhiệm, nhiệt tình trong công việc… Như vậy, công tác quản lý thu mới đạt hiệu quả cao, phát hiện kịp thời những tình huống sai phạm để có biện pháp xử lý triệt để.

Ngoài ra, công tác quản lý thu BHXH còn chịu tác động của yếu tố cơ sở vật chất kỹ thuật phục vụ công tác nghiệp vụ chuyên môn hiện đại hay đã lỗi thời lạc hậu, sự quan tâm của các chủ thể liên quan đến chính sách…Vì vậy, để công tác quản lý thu BHXH đạt được kết quả tốt nhất, cán bộ trong ngành BHXH đặc biệt là cán bộ quản lý thu cần phải quan tâm toàn diện đến các nhân tố ảnh hưởng đến quá trình quản lý thu BHXH như đã phân tích ở trên.

1.3 Tổng quan thực tiễn về quản lýthu bảo hiểm xã hội tại một số địa phương

1.3.1 Thực trạng chung về quản lý thu bảo hiểm xã hội cấp huyện

Hàng năm căn cứ vào tình hình thực tế tại địa phương quản lý BHXH huyện lập kếhoạch dự toán thu cho năm sau theo mẫu số 05-KHT và gửi về BHXH tỉnh trước ngày15/10 hàng năm Trên cơ sở đó BHXH tỉnh tổng hợp dự toán của từng huyện để gửiBHXH Việt Nam

Giám đốc BHXH huyện căn cứ vào kế hoạch thu hàng năm của BHXH tỉnh giao thựchiện chỉ đạo triển khai thu các đơn vị trên địa bàn huyện quản lý thông qua Phó giámđốc phụ trách thu và tổ quản lý thu

Căn cứ vào mức đóng và phương thức đóng, các đơn vị thực hiện trích chuyển tiền thuBHXH về cơ quan BHXH huyện thông qua hệ thống tài khoản tiền gửi chuyên thuđược mở tại các ngân hàng hoặc kho bạc nhà nước Dựa vào số dư hàng ngày tại cáctài khoản chuyên thu BHXH huyện có trách nhiệm chuyển tiền thu về BHXH tỉnh đểquản lý tiền thu Cuối tháng BHXH huyện thực hiện đối chiếu số dư trên các tài khoảnthuộc hệ thống ngân hàng và kho bạc nhà nước

Hàng tháng, hàng quý, hàng năm BHXH huyện thực hiện chế độ báo cáo tổng hợp vềBHXH tỉnh trước ngày mùng 05 của tháng kế tiếp BHXH tỉnh căn cứ vào số liệu báocáo hàng quý thực hiện kiểm tra quyết toán số tiền thu hàng quý với BHXH huyện.

1.3.2 Kinh nghiệm quản lý thu bảo hiểm xã hội một số địa phương

1.1.1.10 Kinh nghiệm của BHXH huyện Mỹ Hào tỉnh Hưng Yên

Theo số liệu báo cáo của BHXH huyện Mỹ Hào: Qua thống kê đầu 2016, trên địa bàn huyệncó 323 đơn vị đang sử dụng 8.331 lao động, trên thực tế mới có 279 đơn vị với 7.009 lao động đóng BHXH; một số đơn vị nợ với số tiền trên 2 tỷ đồng Kết quả công tác thu BHXH năm 2016 số thu đạt 269 tỷ đồng đạt 105.7% kế hoạch được giao

Để giải quyết vấn đề này, BHXH huyện đã có nhiều biện pháp như: Tuyên truyền trên đài truyền thanh địa phương Trên một số trục đường lớn, khu công nghiệp đều có pa nô, áp phích; in các tài liệu phát tay, các văn bản hướng dẫn gửi các doanh nghiệp Thực hiện ký kết công tác phối hợp với Ban quản lý khu công nghiệp về việc đảm bảo quyền lợi cho người lao động Đối với những đơn vị cố tình

vi phạm thì lập Biên bản xử lý hành chính hoặc kiến nghị cấp có thẩm quyền can thiệp Đối với những doanh nghiệp nợ đọng BHXH có thể sử dụng biện pháp ngừng giao dịch, không giải quyết các quyền lợi mà người lao động được hưởng, nhờ đó mà việc đăng ký tham gia BHXH của các doanh nghiệp được chấn chỉnh và tình trạng nợ đọng BHXH cơ bản được giải quyết.

1.1.1.11 Kinh nghiệm của BHXH huyện Thủy Nguyên tỉnh Hải Phòng

Theo số liệu báo cáo của BHXH huyện Thủy Nguyên:Năm 2016 trên địa bàn huyệncó 369đơn vị đang sử dụng 17.300 lao động, trên thực tế mới có 320 đơn vị với 16.450 lao động đóng BHXH; một

số đơn vị nợ với số tiền trên 3 tỷ đồng Kết quả công tác thu BHXH năm 2016 số thu đạt 649 tỷ đồng đạt 114.7% kế hoạch được giao.

Nguyên nhân dẫn đến tình trạng nợ đọng tại huyện là do phần lớn doanh nghiệp cố tình dây dưa, chậm nộp bảo hiểm để trục lợi Do quy định mức lãi chậm đóng thấp hơn mức lãi vay ngân hàng nên doanh nghiệp chấp nhận chịu phạt để chiếm dụng quỹ BHXH Mặt khác, chế tài xử lý vi phạm trong lĩnh vực BHXH, BHYT còn nhiều bất cập, như mức xử phạt thấp, thủ tục xử phạt phức tạp Trong khi đó việc phát hiện các đơn vị sử dụng lao động vi phạm pháp luật về BHXH, BHYT chỉ nhắc nhở đề nghị doanh nghiệp chấp hành, sau đó phản ánh với các cơ quan chức năng khác để xử lý

Chính vì vậy việc nợ bảo hiểm xã hội đang là vấn đề khá “nóng” Hệ thống BHXH các cấp đã triển khai nhiều biện pháp để thu nợ, kể cả việc khởi kiện doanh nghiệp ra tòa, song thực tế vẫn còn không ít doanh nghiệp tiếp tục có những biểu hiện chây ỳ trong việc đóng bảo hiểm xã hội Cho nên, để đạt hiệu quả hơn trong việc phòng chống nợ đọng bảo hiểm, ngoài sự nỗ lực của BHXH huyện, cần lắm

sự phối hợp của các cơ quan nhà nước, đặc biệt phía doanh nghiệp phải nhận thức đúng đắn hơn đối với việc đảm bảo quyền lợi cho người lao động Ngành bảo hiểm phối hợp với các cơ quan có thẩm quyền đã đẩy mạnh việc thanh kiểm tra tại các đơn vị Bên cạnh các hoạt động thanh kiểm tra, BHXH còn thể hiện được vai trò tham mưu cho các cấp chính quyền đối với việc thực hiện các luật bảo hiểm Trong đó, tham mưu với UBND huyện ban hành các văn bản chỉ đạo các ngành có liên quan và đơn vị, doanh nghiệp tăng cường thực hiện Luật BHXH, BHYT trên địa bàn huyện.

1.1.1.12 Kinh nghiệm của BHXH huyện Bình Giang tỉnh Hải Dương

Hiện nay trên địa bàn huyện Bình Giang có 398 đơn vị đăng ký hoạt động sản xuất kinh doanh, sử dụng 13.520 lao động, trên thực tế mới có 367 đơn vị đăng ký tham gia BHXH cho 12.383 lao động;

Số tiền nợ đọng BHXH từ 3 tháng trở lên là 734 triệu đồng Kết quả công tác thu BHXH năm 2016 đạt trên 136.242 triệu đồng đạt 105.3% kế hoạch được giao.

Để giải quyết vấn đề này, BHXH huyện đã có nhiều biện pháp thực hiện có hiệu quả, đó là hàng năm BHXH huyện xây dựng kế hoạch khảo sát các doanh nghiệp trên địa bàn dựa trên danh sách do BHXH tỉnh cung cấp Trên cơ sở đó BHXH huyện đã phối kết hợp với các ban ngành, đoàn thể trong huyện đặc biệt với Chi cục Thuế huyện tổ chức các đoàn thanh kiểm tra xử lý các đơn vị vi phạm, đẩy mạnh tuyên truyền pháp luật BHXH cho người lao động và người sử dụng lao động tại đơn vị Đối với những đơn vị cố tình vi phạm thì lập biên bản xử lý hành chính hoặc kiến nghị cấp có thẩm quyền can thiệp Đối với những đơn vị nợ đọng BHXH huyện báo cáo BHXH tỉnh, UBND huyện để có biện pháp ngừng giao dịch, không giải quyết các quyền lợi mà người lao động được hưởng, nhờ đó mà việc đăng ký tham gia BHXH của các doanh nghiệp ngoài quốc doanh được chấn chỉnh và tình trạng nợ đọng BHXH cơ bản được giải quyết.

1.3.3 Những bài học kinh nghiệm được rút ra cho huyện Thanh Miện về thu bảo

hiểm

Theo thống kê cho thấy những địa phương đạt được hiệu quả cao trong việc quản lý thu BHXH đều có chung một điểm là: Biết tổ chức thực hiện nhiệm vụ được giao một cách chủ động sáng tạo, không rập khuôn máy móc, đoàn kết, phát huy được sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị tại địa phương tham gia vào công tác BHXH.

Đẩy mạnh việc lãnh đạo, chỉ đạo của chính quyền địa phương các cấp trong công tác BHXH, thực hiện tham mưu kịp thời, có sự phối hợp chặt chẽ với các cơ quan, để thực hiện thắng lợi nhiệm vụ được giao, trọng tâm là khắc phục tình trạng nợ đọng BHXH và phát triển, khai thác đối tượng tham gia

Công tác dự báo phải được đặc biệt quan tâm, số liệu phải sát thực, nhằm xây dựng kế hoạch phát triển nguồn thu một cách bền vững, đáp ứng yêu cầu trước mắt cũng như lâu dài

Cơ quan BHXH phải chủ động các giải pháp thực hiện, đặc biệt coi trọng năng lực xây dựng các phương án tổ chức dự phòng, năng lực chuyên môn cho cán bộ viên chức, ứng dụng công nghệ thông tin vào quản lý thu, làm cho đối tượng tham gia và thụ hưởng BHXH tin tưởng và yên tâm khi tham gia BHXH, biến quá trình nhận thức từ bắt buộc sang tự giác thực hiện

Tiếp tục đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, ứng dụng hiệu quả công nghệ thông tin trong nghiệp

vụ công tác, nâng cao chất lượng thực thi nhiệm vụ.

1.4 Những công trình nghiên cứu có liên quan tới đề tài

Đã có nhiều công trình nghiên cứu có liên quan lĩnh vực công tác quản lý thu BHXH tại một số địa phương, có thể đưa ra một số công trình tiêu biểu:

Tác giả Đoàn Thị Trinh đã bảo vệ thành công luận văn thạc sĩ quản trị kinh doanh với tên: “ Quản lý thu bảo hiểm xã hội tại bảo hiểm xã hội huyện Nam Sách tỉnh Hải Dương” tại đại học Thái Nguyên

năm 2015 Luận văn đề cập tới một số vấn đề trong công tác quản lý thu BHXH, đưa ra một số kiến

nghị nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả trong công tác quản lý thu.

Tác giả Trần Ngọc Quân đã bảo vệ thành công luận văn thạc sĩ kinh tế phát triển với tên: “ Hoàn thiện công tác thu bảo hiểm xã hội bắt buộc tại huyện Krông Nô tỉnh Đăk Nông” tại đại học Đà Nẵng năm

2015 Luận văn đưa ra một số giải pháp, kiến nghị nhằm hoàn thiện công tác thu bảo hiểm xã hội bắt buộc huyện Krông Nô.

Tác giả Nguyễn Hữu Công đã bảo vệ thành công luận văn thạc sĩ quản lý kinh tế với tên: “ Giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý thu bảo hiểm xã hội trên địa bàn huyện Đồng Hỷ tỉnh Thái Nguyên ” tại đại

học Thái Nguyên năm 2013 Luận văn đề xuất những giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý thu bảo hiểm xã hội tại huyện Đồng Hỷ.

Có thể nói đã có nhiều đề tài luận án, luận văn nghiên cứu về công tác quản lý thu bảo hiểm xã hội, tuy nhiên chưa có công trình nào nghiên cứu về vấn đề này trên địa bàn huyện Thanh Miện, tỉnh Hải Dương.

Kết luận chương 1

Từ nghiên cứu tổng quan lý luận về BHXH và công tác thuBHXH là chính sách xã hội nên khác với các loại hình bảo hiểm thương mại, BHXH hoạt động không vì mục tiêu lợi nhuận và mục đích lớn nhất là ổn định cuộc sống của người lao động

Công tác thu BHXH: Là việc đảm bảo nguyên tắc tài chính, đảm bảo việc an sinh xã hội Việc cân đối thu chi là trạng thái mong muốn của mỗi nước khi triển khai thực hiện BHXH Để cân đối thu chi trên thực tế trước tiên phải đảm bảo thu đủ ,chi đúng; ngoài ra phải có sự hỗ trợ của NSNN, đồng thời quỹ BHXH phải tìm cho mình những nguồn thu khác để đảm bảo cân bằng quỹ, đảm bảo những nguyên tắc an toàn, tránh rủi ro, có lãi và trên hết là thực hiện được lợi ích xã hội.

Khi xem xét các yếu tố của BHXH dưới góc độ của các công ước quốc tế mà Tổ chức Lao động Quốc

tế (ILO) đã quy định Qua kinh nghiệm của một số nước thực hiện chính sách BHXH, việc thực hiện các chế độ là tuỳ thuộc vào điều kiện tình hình kinh tế, chính trị, xã hội của mỗi nước Tuy nhiên xu hướng chung hiện nay là đang dần thực hiện ngày càng đầy đủ hơn các chế độ BHXH không chỉ là thể hiện tính ưu việt của mỗi Nhà nước mà chính Nhà nước cũng là chủ sử dụng lao động lớn nhất trong xã hội Các chính sách, quyết định của Nhà nước tác động trực tiếp tới hoạt động quản lý Nội dung của quản lý công tác thu BHXH chủ yếu là sự lựa chọn và xác định các chính sách, chế độ, quy chế về tài chính BHXH một cách hợp lý và lấy đó làm căn cứ để ra quyết định cụ thể của thu BHXH thực hiện mục tiêu của Nhà nước đặt ra.

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ THU BẢO HIỂM TẠI BẢO XÃ HỘI HUYỆN THANH MIỆN TỈNH HẢI DƯƠNG

2.1 Giới thiệu chung về cơ quan bảo hiểm huyện Thanh Miện tỉnh Hải Dương

Trong quá trình thành lập và phát triển Bảo hiểm xã hội huyện Thanh Miện luôn hoànthành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao, đơn vị luôn là lá cờ đầu của Bảo hiểm xã hộitỉnh Hải Dương, tập thể và nhiều cá nhân trong cơ quan đã được tặng nhiều phầnthưởng cao quý của Đảng và Nhà nước Đặc biệt giai đoạn 2011-2015 Bảo hiểm xã hộihuyện Thanh Miện đã vinh dự được Chủ tịch nước tặng thưởng Huân chương Laođộng hạng ba

2.1.2 Cơ cấu bộ máy tổ chức

1.1.1.13 Chức năng nhiệm vụ và quyền hạn

Theo quyết định số 959/QĐ-BHXH ngày 09/09/2015 quy định về chức năng, nhiệm

vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Bảo hiểm xã hội địa phương như sau:

“Xây dựng trình Giám đốc Bảo hiểm xã hội tỉnh kế hoạch phát triển Bảo hiểm xã hộihuyện dài hạn, ngắn hạn và chương trình công tác hàng năm; tổ chức thực hiện kếhoạch, chương trình sau khi được phê duyệt

Tổ chức thực hiện công tác thông tin, tuyên truyền, phổ biến các chế độ, chính sách,pháp luật về bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế.

Tổ chức thực hiện các nhiệm vụ theo phân cấp của Bảo hiểm xã hội Việt Nam và Bảohiểm xã hội tỉnh

Giải quyết các chế độ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế; Chi trả các chế độ bảo hiểm xãhội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp

Tiếp nhận khoản kinh phí từ Ngân sách Nhà nước chuyển sang để đóng, hỗ trợ đóngcho các đối tượng tham gia bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp

Quản lý và sử dụng, hạch toán kế toán các nguồn kinh phí và tài sản;Ký hợp đồng vớicác cơ sở khám, chữa bệnh có đủ điều kiện, tiêu chuẩn chuyên môn, kỹ thuật

Kiểm tra, giải quyết các kiến nghị, khiếu nại, tố cáo về việc thực hiện chế độ, chínhsách bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế đối với các tổ chức, cá nhân tham gia và các cơ sởkhám, chữa bệnh bảo hiểm y tế theo quy định của pháp luật.Tổ chức bộ phận tiếpnhận, trả kết quả giải quyết chế độ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế theo cơ chế một cửatại Bảo hiểm xã hội huyện

Chủ trì, phối hợp với các cơ quan nhà nước, các tổ chức chính trị - xã hội trên địa bàn,với các tổ chức, cá nhân tham gia bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế để giải quyết các vấn

đề có liên quan đến việc thực hiện các chế độ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế theo quyđịnh của pháp luật Đề xuất, kiến nghị, phối hợp với cơ quan nhà nước có thẩm quyềnthanh tra, kiểm tra các tổ chức, cá nhân trong việc thực hiện các chế độ bảo hiểm xãhội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp.”[1]

Quản lý viên chức của Bảo hiểm xã hội huyện, thực hiện chế độ thông tin, thống kê,báo cáo theo quy định và các nhiệm vụ khác do Giám đốc Bảo hiểm xã hội tỉnh giao

1.1.1.14 Cơ cấu tổ chức của BHXH huyện Thanh Miện

Bảo hiểm xã hội huyện Thanh Miện là đơn vị sự nghiệp trực thuộc Bảo hiểm xã hộitỉnh Hải Dương Hiện nay, tổng số cán bộ công chức, viên chức của đơn vị là 15 cán

Bộ phận chính sách

Bộ phận giám định BHYT

Bộ phận

Kế hoạch Tài chính

Bộ phận tiếp nhận hồ sơ

bộ, trong đó có 06 nam và 09 nữ, có 13 cán bộ là Đảng viên Về trình độ chuyên môncó 14 đồng chí có trình độ đại học, 01 đồng chí có trình độ cao đẳng, về trình độ lýluận chính trị có 01 đồng chí cao cấp, 03 đồng chí trung cấp, số còn lại đã và đang học

lý luận chính trị sơ cấp Tổ chức Đảng, các đoàn thể: là chi bộ cơ sở, trực thuộc Huyện

uỷ Thanh Miện; Công đoàn hoạt động theo tổ trực thuộc Công đoàn cơ sở Bảo hiểm xãhội tỉnh Hải Dương; Đoàn thanh niên sinh hoạt trực thuộc huyện đoàn Thanh Miện

Qua 20 năm hoạt động Bảo hiểm xã hội huyện Thanh Miện thực hiện thu Bảo hiểm xãhội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp và các chính sách, chế độ Bảo hiểm xã hội,bảo hiểm y tế trên địa bàn huyện những năm gần đây mặc dù gặp nhiều khó khăn,song được sự quan tâm lãnh đạo thường xuyên, chặt chẽ của Bảo hiểm xã hội tỉnh HảiDương; sự chỉ đạo sát sao của Huyện uỷ, Hội đồng nhân dân, Uỷ ban nhân dân huyệnThanh Miện; sự phối hợp đầy trách nhiệm, có hiệu quả của các cơ quan, ban ngành,đoàn thể trên địa bàn và các đơn vị sử dụng lao động; sự phấn đấu nỗ lực của tập thểcán bộ, công chức toàn cơ quan nên Bảo hiểm xã hội huyện Thanh Miện đã đoàn kếtthống nhất cao, khắc phục mọi khó khăn hoàn thành xuất sắc các chỉ tiêu, nhiệm vụđược giao

Cơ cấu tổ chức của Bảo hiểm xã hội huyện Thanh Miện được hệ thống hóa qua sơ đồ2.1sau

Hình 2.1: Sơ đồ cơ cấu tổ chức bộ máy hoạt động của BHXHhuyện Thanh Miện

Nguồn: BHXH huyện Thanh Miện, tỉnh Hải Dương

BHXH huyện Thanh Miện do Giám đốc quản lý, điều hành theo chế độ thủ trưởng,giúp việc cho Giám đốc có các Phó Giám đốc Giám đốc và Phó giám đốc BHXHhuyện Thanh Miện do Giám đốc BHXH tỉnh Hải Dương bổ nhiệm, miễn nhiệm, điềuđộng, thuyên chuyển, khen thưởng và kỷ luật

Giám đốc: là người đứng đầu cơ quan BHXH huyện Thanh Miện, phụ trách chung vàchịu trách nhiệm về toàn bộ các mặt hoạt động công tác BHXH trên địa bàn huyệnThanh Miện

Phó Giám đốc: có nhiệm vụ giúp Giám đốc điều hành và tổ chức thực hiện các hoạtđộng nghiệp vụ về BHXH Phó giám đốc thay mặt và chịu trách nhiệm trước giám đốc

và trước pháp luật giải quyết các công việc thuộc phạm vi nhiệm vụ được phân công.BHXH huyện Thanh Miện có 03 Phó Giám đốc, 01 Phó Giám đốc phụ trách bộ phậnThu - cấp sổ BHXH, thẻ BHYT; 01 Phó Giám đốc phụ trách bộ phận Chính sách,Hành chính, Tiếp nhận và quản lý hồ sơ; 01 Phó giám đốc phụ trách bộ phận Giámđịnh y tế

Có 6 phòng nghiệp vụ trực thuộc Bảo hiểm xã hội huyện Thanh Miện, có chức nănggiúp Giám đốc BHXH huyện tổ chức thực hiện các nhiệm vụ được giao theo từng lĩnhvực chuyên môn, nghiệp vụ theo quy định của Giám đốc BHXH tỉnh Hải Dương

Bộ phận kế hoạch tài chính

Chức năng

Bộ phận Kế hoạch - Tài chính có chức năng giúp giám đốc Bảo hiểm xã hội huyệnthực hiện công tác kế hoạch và quản lý tài chính; tổ chức hạch toán, kế toán theo quyđịnh của pháp luật

Nhiệm vụ và quyền hạn

Tổ chức cấp kinh phí chi trả cho đối tượng hưởng các chế độ bảo hiểm xã hội, bảo

hiểm y tế; thực hiện cấp ứng kinh phí khám; chữa bệnh và quyết toán kinh phí khám;chữa bệnh với các cơ sở khám, chữa bệnh ký hợp đồng khám, chữa bệnh bảo hiểm ytế.

Tổ chức cấp phát và quản lý kinh phí chi hoạt động quản lý bộ máy, đầu tư xây dựng cơbản, sửa chữa lớn, mua sắm trang thiết bị và các nguồn kinh phí khác của Bảo hiểm xã hộihuyện theo quy định

Tổng hợp đánh giá tình hình thực hiện kế hoạch tài chính và quyết toán: thu, chi bảohiểm xã hội, bảo hiểm y tế, chi hoạt động quản lý bộ máy, chi đầu tư xây dựng hàngquý, năm

Thực hiện chế độ, định mức chi tiêu tài chính, tổ chức hạch toán, kế toán theo chế độ

kế toán quy định

Theo dõi, lưu trữ, quản lý chứng từ, sổ sách kế toán theo quy định

Tổng hợp, thống kê, báo cáo theo quy định

Tham gia thông tin, tuyên truyền chế độ, chính sách bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế

Tham gia đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ

Bộ phận thu BHXH

Chức năng

Phòng Thu có chức năng giúp Giám đốc Bảo hiểm xã hội huyện quản lý và tổ chứcthực hiện công tác thu bảo hiểm xã hội bắt buộc, thu bảo hiểm xã hội tự nguyện, thubảo hiểm thất nghiệp (sau đây gọi chung là bảo hiểm xã hội), thu bảo hiểm y tế bắtbuộc, thu bảo hiểm y tế tự nguyện (sau đây gọi chung là bảo hiểm y tế) của các đốitượng tham gia theo quy định của pháp luật

Nhiệm vụ và quyền hạn

Tổ chức thực hiện thu bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế theo kế hoạch

Kiểm tra, đối chiếu danh sách các đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế;thẩm định và tổng hợp số thu bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế

Tổ chức thẩm định hồ sơ đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế.

Tổng hợp, thống kê, báo cáo theo quy định

Tham gia thông tin, tuyên truyền chế độ, chính sách bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế

Tham gia đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ

Bộ phận chế độ chính sách

Chức năng

Phòng Chế độ bảo hiểm xã hội có chức năng giúp giám đốc Bảo hiểm xã hội huyện giảiquyết các chế độ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp; quản lý đối tượng hưởng cácchế độ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp theo quy định của pháp luật

Nhiệm vụ và quyền hạn

Giải quyết hồ sơ hưởng chế độ Bảo hiểm xã hội: hưu trí, tử tuất, tai nạn lao động bệnh nghề nghiệp và thẩm định số liệu chi trợ cấp ốm đau, thai sản, dưỡng sức phụchồi sức khỏe và bảo hiểm thất nghiệp

-Thẩm định hồ sơ hưởng chế độ ốm đau, thai sản, tử tuất, dưỡng sức phục hồi sức khỏe

do đơn vị sử dụng lao động chuyển đến làm căn cứ quyết toán

Quản lý đối tượng hưởng và mức hưởng trợ cấp bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệphàng tháng theo từng chế độ, bao gồm cả đối tượng tăng, giảm và di chuyển; điềuchỉnh mức hưởng trợ cấp bảo hiểm xã hội

Lập danh sách đối tượng hưởng các chế độ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thấtnghiệp; in danhsách chi trả lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội

Tổng hợp, thống kê, báo cáo theo quy định

Tham gia thông tin, tuyên truyền chế độ, chính sách bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế

Tham gia đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ

Bộ phận giám định bảo hiểm y tế.

Chức năng

Phòng Giám định bảo hiểm y tế có chức năng giúp giám đốc Bảo hiểm xã hội huyệnquản lý và tổ chức thực hiện chế độ, chính sách bảo hiểm y tế cho người có thẻ bảohiểm y tế theo qui định của pháp luật.

Nhiệm vụ và quyền hạn

Xây dựng kế hoạch khám chữa bệnh, dự toán chi quỹ bảo hiểm y tế hàng quý, hàngnăm và phối hợp với các phòng nghiệp vụ liên quan phân bổ kinh phí theo dự toán chocác cơ sở khám, chữa bệnh có ký hợp đồng khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế

Tổ chức ký hợp đồng, giám sát thực hiện hợp đồng với các cơ sở khám, chữa bệnh có

đủ điều kiện, tiêu chuẩn chuyên môn, kỹ thuật

Thực hiện quy trình giám định tại các cơ sở khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế; bảo vệquyền lợi hợp pháp của người bệnh có thẻ bảo hiểm y tế và chống lạm dụng quỹ bảohiểm y tế

Thẩm định chi phí khám, chữa bệnh; thanh, quyết toán chi phí khám, chữa bệnh vớicác cơ sở khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế; thanh toán trực tiếp chi phí khám, chữabệnh với người có thẻ bảo hiểm y tế

Thẩm định và tổng hợp hồ sơ khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế; tổng hợp chi phí, dự báoquỹ khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế hàng tháng, hàng quý, hàng năm

Tổng hợp, thống kê, báo cáo theo quy định

Tham gia thông tin, tuyên truyền chế độ, chính sách bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế.Tham gia đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ

Bộ phận cấp sổ, thẻ.

Chức năng

Phòng Cấp sổ, thẻ có chức năng giúp Giám đốc Bảo hiểm xã hội huyện tổ chức thực hiệncông tác cấp và quản lý sổ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp (sau đây gọi chung làbảo hiểm xã hội), thẻ bảo hiểm y tế theo quy định của pháp luật

Nhiệm vụ và quyền hạn

Tổ chức xét duyệt hồ sơ cấp bảo hiểm xã hội, thẻ bảo hiểm y tế

Tổ chức cấp và quản lý việc sử dụng sổ bảo hiểm xã hội, thẻ bảo hiểm y tế

Đối chiếu tờ khai, danh sách đề nghị cấp sổ bảo hiểm xã hội, thẻ bảo hiểm y tế đãthẩm định với sổ bảo hiểm xã hội, thẻ bảo hiểm y tế trước khi trình giám đốc ký duyệt

cấp sổ bảo hiểm xã hội, thẻ bảo hiểm y tế; đóng số sổ; in thẻ bảo hiểm y tế.

Phối hợp với phòng Thu thực hiện kiểm tra đối chiếu, xác nhận vào sổ bảo hiểm xãhội

Tổng hợp, thống kê, báo cáo theo quy định

Tham gia thông tin, tuyên truyền chế độ, chính sách bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế.Tham gia đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ

Bộ phận tiếp nhận hồ sơ.

Chức năng

Phòng Tiếp nhận hồ sơ có chức năng giúp Giám đốc Bảo hiểm xã hội huyện tổ chứctiếp nhận hồ sơ và trả kết quả giải quyết; tư vấn chế độ, chính sách bảo hiểm xã hội,bảo hiểm y tế; quản lý và tổ chức thực hiện công tác lưu trữ hồ sơ, tài liệu thuộc hệthống Bảo hiểm xã hội huyện theo quy định

Nhiệm vụ và quyền hạn

Kiểm tra và tiếp nhận các loại hồ sơ liên quan đến việc tham gia và hưởng chế độ bảohiểm xã hội, bảo hiểm y tế của các tổ chức, cá nhân tham gia bảo hiểm trên địa bànhuyện

Chuyển hồ sơ tiếp nhận và nhận lại kết quả giải quyết từ các phòng nghiệp vụ liênquan để trả lại cho các tổ chức, cá nhân tham gia bảo hiểm

Hướng dẫn, tư vấn các vấn đề liên quan thủ tục hồ sơ, chế độ, chính sách bảo hiểm xã hội,bảo hiểm y tế theo yêu cầu của tổ chức, cá nhân tham gia bảo hiểm

Thực hiện việc lưu trữ, quản lý hồ sơ, tài liệu theo quy định

Phân loại, xác định giá trị hồ sơ, tài liệu phục vụ công tác quản lý, thống kê, tra cứu

Tổng hợp, thống kê, báo cáo theo quy định

Tham gia thông tin, tuyên truyền chế độ, chính sách bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế

Tham gia đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ

2.2 Tình hình thực hiện một số chỉ tiêu chủ yếu của BHXH huyện Thanh Miện tỉnh Hải Dương

Bảng dưới đây trình bày một số chỉ tiêu về kết quả hoạt động của BHXH huyện ThanhMiện giai đoạn 2012-2016

Năm

Chỉ tiêu

Năm 2012

Năm 2013

Năm 2014

Năm 2015

Năm 2016

So sánh(%) 2013/

BHXH (người) 3,928 4,049 4,245 4,986 5,671 103.08 104.84 117.46 113.74Tổng thu

BHXH(triệu đồng)

30,48 1

38,69 6

48,60 9

52,49 5

39,12 0

48,89 9

52,86 8

62,62

3 127.44 125.00 108.12 118.45

Nguồn: Báo cáo BHXH huyện Thanh Miện, tỉnh Hải Dương từ 2012-2016

Qua bảng số liệu ta thấy số lao động tham gia BHXH tăng dần qua các năm(từ năm

2012 đến hết năm 2016) từ 3,928 người lên 5,671 người về số tuyệt đối tương ứng với

tỷ lệ tăng 44.38% Tổng thu BHXH cũng vì đó mà tăng lên từ 30,481 triệu đồng (năm2012) lên 60,994 triệu đồng(năm 2016) về giá trị tuyệt đối tương ứng với tỷ lệ tăng101.10% nguyên nhân là do số người tham gia tăng và tiền lương cơ sở tăng kéo theotổng chi BHXH cũng tăng từ 30,698 triệu đồng(năm 2012) lên 62,623 triệu đồng(năm2016) về giá trị tuyết đối tương ứng với tỷ lệ tăng 104% Tỷ lệ tăng số người tham giaBHXH, tổng thu BHXH, tổng chi BHXH giữa các năm đều tăng nhưng không đều donguyên nhân khách quan: nền kinh tế đang giai đoạn hậu khủng hoảng gặp nhiều khókhăn dẫn đến nhiều doanh nghiệp phá sản, đang trong giai đoạn ổn định kinh tế vĩ mô,

do tỷ lệ thất nghiệp, mất việc làm, tỷ lệ dân số trong độ tuổi lao động, quá độ tuổi laođộng hưởng trợ cấp BHXH, hưu trí, mất sức lao động, do tăng tiền lương cơ sở, tăngtiền lương hưu theo quy định của nhà nước Bội chi BHXH dao động từ 0.6% đến2.67% do nguyên nhân khách quan: do cơ chế BHXH thu của thế hệ này chi trả chothế hệ trước, do bối cảnh nước ta đã trả qua 3 cuộc chiến tranh giành độc lập và bảo vệBảng 2.1 Kết quả hoạt động của BHXH huyện Thanh Miện giai đoạn 2012-2016