NỘI DUNG ôn tập THI học SINH GIỎI cấp HUYỆN môn GDCD NỘI DUNG ôn tập THI học SINH GIỎI cấp HUYỆN môn GDCD NỘI DUNG ôn tập THI học SINH GIỎI cấp HUYỆN môn GDCD NỘI DUNG ôn tập THI học SINH GIỎI cấp HUYỆN môn GDCD NỘI DUNG ôn tập THI học SINH GIỎI cấp HUYỆN môn GDCD NỘI DUNG ôn tập THI học SINH GIỎI cấp HUYỆN môn GDCD NỘI DUNG ôn tập THI học SINH GIỎI cấp HUYỆN môn GDCD NỘI DUNG ôn tập THI học SINH GIỎI cấp HUYỆN môn GDCD NỘI DUNG ôn tập THI học SINH GIỎI cấp HUYỆN môn GDCD
Trang 1NỘI DUNG ÔN TẬP THI HỌC SINH GIỎI CẤP HUYỆN MÔN GDCD
NĂM HỌC: 2017-2018 (PHẦN BÀI TẬP TÌNH HUỐNG) GDCD LỚP 8:
Bài 13: Phòng chống tệ nạn xã hội
1/Tệ nạn xã hội có tác hại như thế nào đối với cá nhân, gia đình và xã hội ?Nêu ví dụ ?
Trả lời:.
- Tệ nạn xã hội gây tác hại đối với cá nhân,gia đình và cộng đồng như:
+ Ảnh hëng đến søc khoÎ, tinh thÇn và đạo đức của con người.
+ Làm thiệt hại kinh tế gia đình và đất nước
+Làm tan vỡ hạnh phúc gia đình.
+ Gây rối loạn trËt tù x· héi
+ Làm băng hoại giá trị đạo đức truyền thống.
+ Suy tho¸i gièng nßi, dân tộc.
VD: Tác hại đối với bản thân: ốm yếu, chán đời, sống liều lĩnh, trộm cắp, cướp giật, thậm chí
giết người, đối xử tàn nhẫn với cha mẹ, vợ con…
-Tác hại đối với gia đình: túng quẫn, khánh kiệt, bất hòa, bất hạnh…
- Tác hại đối với xã hội: Gây rối loạn trËt tù x· héi, ảnh hưởng nền kinh tế, giảm sút sức lao động xã hội
Bài 14: Phòng chống nhiễm HIV/AIDS
1/Một ngày bạn A đến rủ bạn B đến nhà bạn C chơi nhưng bạn B bảo là không đến vì cậu của bạn C bị nhiễm HIV
Trong tình huống này, Hỏi:
a.)bạn B đúng hay sai, tại sao?
b.) Theo em nếu em là bạn B thì em sẽ làm thế nào?
Trả lời:
Trang 2a Trong tình huống trên bạn B sai Vì HIV không lây qua đường giao tiếp hay ăn uống, HIV chỉ lây qua đường tình dục, từ mẹ sang con, đường máu thôi
b Nếu mình là B thì mình vẫn đến nhà C chơi Vì mình biết HIV không lây qua đường giao tiếp hay
ăn uống, Lúc này cậu cuả C rất cần sự quan tâm, đón nhận của người thân,không nên có thái độ kỳ thị, xa lánh người bị nhiễm HIV
Bài 15: Phòng ngừa tai nạn vũ khí, cháy nổ và các chất độc hại
1/ A và B tình cờ nhặt được quả bom bi bên lề đường A nói với B “ chúng mình mang về đập
ra lấy chì, thuốc nổ bán lấy tiền đi” B không đồng ý và khuyên ngăn “ Không được làm thế, rất nguy hiểm đến tính mạng” A không nghe và cứ đem quả bom bi đó về
Hỏi?
a) Em tán thành ý kiến nào? Vì sao?
b) Nếu em là B em sẽ xử lý như thế nào?
Đáp án:
a) Em tán thành với ý kiến của bạn B vì đập ra rất nguy hiểm, có thể gây hại cho mình và những người xung quanh
b) Nếu em là B em sẽ khuyên A không nên làm vậy, nếu A không nghe em sẽ báo với người lớn để kịp thời xử lý
2/ Em sẽ làm gì khi thấy có người mới phun thuốc trừ sâu cho rau đã hái đem bán ?
TL: em sẽ ngăn cản người hái rau để họ không tiếp tục hái, nếu đã hái rồi thì không đem bán ,
giải thích để người bán rau hiểu tính chất nguy hiểm của việc làm đó và quy định của pháp luật, trách nhiệm của công dân trong việc thực hiện quy định ; nếu không ngăn chặn được thì báo cho người có trách nhiệm ở địa phương biết; báo cho mọi người biết đó là rau không an toàn, không nên ăn…
3/Theo em, chúng ta phải thực hiện ăn uống như thế nào để đề phòng ngộ độc thực phẩm ?
TL: Không ăn thức ăn để lâu ngày, ôi thiu, mốc hỏng, các thức ăn nhuộm nhiều màu sắc sặc
sỡ, có mùi vị lạ, không rõ xuất xứ, nguồn gốc; thực hiện ăn chín, uống sôi; không ăn quá nhiều và lẫn lộn các thức ăn, đồ uống
Trang 3Bài 16: Quyền sở hữu tài sản và nghiã vụ tôn trọng tài sản người khác 1/Bình nhặt được một túi xách nhỏ trong đó có tiền, giấy CMND mang tên Hoàng Văn Trung
và các giấy tờ khác Do đánh mất tiền đóng học phí, Bình đã vứt giấy CMND và các giấy tờ, chỉ giữ lại tiền
Hỏi :
Đáp án:
Vì túi xách đó không phải là tài sản thuộc sở hữu của Bình nên Bình không có quyền sử dụng
xách đó và tìm cách trả lại cho người mất
-Nếu có điều kiện ,Bình nên theo địa chỉ trên giấy tờ tìm đến trao tận tay người mất
-Tìm cách báo cho người mất đến nhận
-Nhờ thầy cô giáo chuyển cho người mất,hoặc đến trụ sở công an nộp lại để có thể trả lại cho người mất
2/Năm nay, Việt đã 14 tuổi, bố mẹ mua cho Việt một chiếc xe đạp để đi học Nhưng vì muốn
mua một chiếc xe đạp khác nên Việt tự rao bán chiếc xe đó
Theo em:-Việt có quyền bán chiếc xe đạp cho người khác không ? vì sao ?
-Việt có quyền gì đối với chiếc xe đạp đó ?
-Muốn bán chiếc xe đạp, Việt phải làm gì ?
Trả lời:
-Việt không được quyền bán chiếc xe đạp, Vì: chiếc xe đó do bố mẹ bỏ tiền mua và Việt còn ở
độ tuổi chịu sự quản lý của bố mẹ Nghĩa là chỉ có bố mẹ Việt mới có quyền định đoạt bán xe cho người khác
-Việt có quyền sở hữu chiếc xe đạp đó, cụ thể là : có quyền sử dụng, quyền chiếm hữu chiếc xe -Muốn bán chiếc xe đó, Việt phải hỏi ý kiến bố mẹ và được bố mẹ đồng ý
Trang 4Bài 17: Nghĩa vụ tôn trọng, bảo vệ tài sản nhà nước và lợi ích công cộng. 1/Giờ ra chơi, các bạn nam lớp 8B rủ nhau đá bóng trong sân trường Đang hăng say, Hùng sút
mạnh, quả bóng bay chệch về phía lớp học làm vỡ cửa kính Thấy thế cả đám liền bỏ chạy
Hỏi :
a Các bạn nam lớp 8B bỏ chạy như vậy là đúng hay sai ? Vì sao ?
b Nếu em là bạn cùng lớp em sẽ khuyên các bạn như thế nào ?
Đáp án:
a ) Các bạn lớp 8B bỏ chạy như vậy là sai
Vì làm vỡ cửa kính không biết xin lỗi mà còn bỏ chạy, thiếu trách nhiệm trong việc bảo vệ tài sản nhà trường
b ) Nêu em là bạn cùng lớp em sẽ khuyên các bạn phải đến nhận lỗi với thầy cô về việc làm sai của mình và khuyên các bạn lần sau phải cẩn thận hơn khi chơi đá bóng
Câu 2:Ông An làm trong bộ phận phôtô của công ti.Ông hay lau chùi máy móc.Ông cũng
thường lấy máy để làm việc lấy tiền ở ngoài>Vào mùa thi,ông thường in tài liệu cho các HS, hỏi?
- Việc làm nào của ông là đúng,việc nào là sai?
-người quản lí tài sản này có trách nhiệm gì với tài sản được giao?
Trả lời:
- Việc làm đúng: Ông An hay lau chùi máy móc (ông biết cách quản lý & sử dụng nó như thế nào cho tốt, kéo dài tuổi thọ cuả máy)
Việc làm sai là ông đã lợi dụng việc mình được quản lý máy photo cuả công ty mà photo các tài liệu cho HS, lấy tiền ngoài, thu lợi bất chính cho mình
- Người quản lý (tức là ông An) có trách nhiệm vơí tài sản được giao là phải biết cách bảo trì máy như thế nào là đúng, sử dụng máy như thế nào để có thể kéo dài tuổi thọ cuả máy
Bài 18: QuyÒn khiÕu n¹i, tè c¸o cña c«ng d©n
1/Ông H là cán bộ kiểm lâm Một lần , có xe chở gỗ lậu đi qua trạm kiểm soát do ông phụ
trách, ông H đã nhận một số tiền của người lái xe và cho phép xe tiếp tục đi qua Ông K chứng kiến
sự việc này nhưng không làm gì vì sợ ông H trả thù
Trang 5Em hãy nêu nhận xét về hành vi của ông H và ông K ?
Trả lời: Hành vi của ông H là vi phạm pháp luật vì ông đã nhận tiền hối lộ của lái xe để bỏ qua
việc chở gỗ lậu
-hành vi của ông K là sai vì đã bỏ qua không tố giác hành vi vi phạm của ông H
2/ Hòa là một cô bé 14 tuổi, làm thuê cho một cửa hàng cơm gần nhà Bích Chứng kiến cảnh
Hòa bị chủ hàng cơm bắt làm những công việc nặng nhọc, lại thường xuyên chửi mắng, đánh đập, Bích rất thương Hòa nên có ý định tố cáo hành động đó với cơ quan công an Nhưng Hồng can ngăn
và nói: “ Chúng mình còn nhỏ làm gì có quyền được tố cáo người khác, với lại chuyện này là bình thường mà”
-Em có đồng ý với ý kiến của bạnHồng không ? Vì sao ?
-Nếu em là Bích, em sẽ làm gì trong trường hợp này?
Trả lời: a/ Em không đồng ý với ý kiến của Hồng vì mọi công dân đều có quyền tố cáo những
việc làm trái pháp luật Việc bắt trẻ em làm công việc nặng nhọc , chửi mắng , đánh đập là vi phạm quyền được bảo vệ, chăm sóc và giáo dục của trẻ em, không phải là chuyện bình thường như Hồng nói
b/ Nếu em là Bích, em có thể:
-Góp ý cho chủ hàng cơm để họ đối xử tử tế hơn với Hòa, giải thích để họ hiểu việc làm của họ
là sai trái (có thể nhờ cha mẹ hoặc người có uy tín)
-Viết đơn tố cáo hoặc trực tiếp trình bày với cơ quan công an hoặc chính quyền địa phương (có thể nhờ cha mẹ hoặc người có uy tín) Có thể qua đường dây nóng của báo ,đài để cung cấp thông tin.(lưu ý: phải khách quan, trung thực)
Bài 19: Quyền tự do ngôn luận
1/Công dân có thể thực hiện quyền tự do ngôn luận bằng cách nào ? Nêu ví dụ ?
Trả lời:-Công dân có thể thực hiện quyền tự do ngôn luận bằng cách góp ý kiến trong các cuộc
họp ở cơ sở (tổ dân phố, thôn , xóm, phường ,xã,trường, lớp…) ,trên các phương tiện thông tin đại chúng(báo, đài);kiến nghị với đại biểu Quốc Hội, đại biểu hội đồng nhân dân; góp ý kiến vào các dự thảo cương lĩnh, chiến lược , dự thảo văn bản luật, bộ luật quan trọng theo yêu cầu của Đảng và Nhà nước
Trang 6Ví dụ: viết bài phản ánh tình hình ô nhiễm môi trường ở địa phương và đề xuất biện pháp khắc phục , phát biểu ý kiến về kế hoạch hoạt động của lớp; chất vấn đại biểu Hội đồng nhân dân trong cuộc tiếp xúc với cử tri; phê bình cán bộ, công chức nhà nước có những biểu hiện hách dịch, tham nhũng…v.v
2/ Có ý kiến cho rằng: học sinh còn nhỏ chưa được phép và chưa có khả năng thực hiện quyền tự do ngôn luận Em có tán thành ý kiến đó không ? Vì sao?
Trả lời:
-Em không tán thành ý kiến đó Vì:
+Học sinh tuy còn nhỏ nhưng cũng là một công dân nên có quyền tự do ngôn luận
+Học sinh có thể thực hiện quyền tự do ngôn luận tùy theo khả năng của mình bằng cách tích cực tham gia đóng góp ý kiến trong các cuộc họp ở lớp, ở trường; khi thấy có vấn đề , có ý kiến muốn đề xuất (nhất là những vấn đề có liên quan đến trẻ em), có thể kiến nghị với nhà trường hoặc gửi bài cho báo đài
Bài 20:HiÕn ph¸p níc Céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam
Câu1:Khẩu hiệu hành động của mọi công dân Việt nam là “ Sống và làm việc theo Hiến pháp
và pháp luật” bằng hiểu biết của mình ,em hãy làm rõ:
a Hiến pháp là gì?
b Pháp luật là gì ?
c Vì sao phải sống và làm việc theo Hiến pháp và Pháp luật?
d Trách nhiệm của bản thân em trong việc thực hiện khẩu hiệu trên như thế nào
Trả lời:
a Hiến pháp: là đạo luật cơ bản của nhà nước có hiệu lực pháp lý cao nhất trong hệ thống pháp luật Việt Nam Mọi văn bản pháp luật khác đều được xây dựng, ban hành trên cơ sở Hiến pháp, không được trái với Hiến pháp
b Pháp luật là những quy tắc xử sự chung, có tính bắt buộc, do Nhà nước ban hành, được Nhà nước bảo đảm thực hiện bằng các biện pháp giáo dục, thuyết phục, cưỡng chế
c Chúng ta phải sống và làm việc theo Hiến pháp và Pháp luật vì:
Trang 7- Nhà nước ta là nhà nước của dân, do dân và vì dân; Nhà nước quản lý xã hội bằng pháp luật, không ngừng tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa, mọi công dân có quyền và nghĩa vụ như nhau được pháp luật quy định Như vậy, mỗi công dân chúng ta phải tuân theo pháp luật và buộc phải:
“sống và làm việc theo Hiến pháp và Pháp luật”
d Trách nhiệm của bản thân em trong việc thực hiện khẩu hiệu trên là: (Học sinh có nhiều cách
diễn đạt khác nhau nhưng vẫn cần nêu được những ý sau)
+ Trong học tập luôn thực hiện những điều thầy, cô giao cho, thực hiện đúng nội quy nhà trường
+ Trong gia đình phải kính trọng, lễ phép, vâng lời ông bà, biết ơn và chăm sóc ông bà, cha mẹ + Thực hiện theo đúng các quy định của pháp luật, thực hiện đúng Luật giao thông, phòng chống tệ nạn xã hội, thực hiện nếp sống văn hóa, văn minh nơi đô thị, đảm bảo trật tự an toàn xã hội như không gây gổ đánh nhau, không nói tục chửi thề, bảo vệ môi trường sống…
Bài 21: Ph¸p luËt Níc céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam
1/Thế nào là tính bắt buộc (tính cưỡng chế) của pháp luật ?hãy nêu 2 ví dụ về tính bắt buộc của Pháp luật ?
Trả lời:
-tính bắt buộc (cưỡng chế) của pháp luật là: Khi pháp luật đã ban hành mang tính quyền lực nhà nước thì mọi người phải tuân theo, ai vi phạm sẽ bị xử lý theo quy định của Pháp luật
-2 Ví dụ:
+Luật Hôn nhân và gia đình quy định nghiêm cấm con ngược đãi cha mẹ, nên ai vi phạm cũng
sẽ bị xử lý theo quy định của pháp luật
+Luật bảo vệ môi trường ở nước ta quy định công dân có nghĩa vụ bảo vệ môi trường, nếu ai vi phạm , tùy theo mức độ sẽ bị xử phạt hành chính hoặc bị xử lý theo quy định của Bộ luật Hình sự
GDCD L ỚP 9:
Bài 1: Chí công Vô Tư
Trang 81/Có ý kiến cho rằng chỉ người lớn, nhất là những người có chức có quyền mới phải rèn luyện phẩm chất chí công vô tư, học sinh còn nhỏ không có điều kiện để rèn luyện phẩm chất đó.
Em có tán thành ý kiến đó không? Vì sao?
-Không tán thành ý kiến đó, vì phẩm chất chí công vô tư thể hiện trong cuộc sống hằng ngày
và ai cũng phải rèn luyện và thực hiện Học sinh có thể thực hiện như: tích cực tham gia các hoạt động của tập thể, không bao che cho những việc làm sai trái, bảo vệ lẽ phải, công bằng khi nhận xét, đánh giá người khác
2/Lan và Hoà là đôi bạn thân Hôm nay Lan là Lớp Phó học tập, Lan đi kiểm tra sự chuẩn
bị bài tập của các bạn Hoà làm thiếu bài tập, nhưng Lan lại báo cáo với lớp là Hoà làm bài đủ
Em hãy nhận xét hành vi của Lan.
Nếu là Lan, em sẽ cư xử như thế nào?
TL:- Hành vi của Lan là thiếu trung thực và không chí công vô tư vì chỉ xuất phát từ tình cảm
riêng, không vì lợi ích chung của cả lớp Việc làm đó là thiên vị, không công bằng, không tôn trọng
lẽ phải
- Nêu cách ứng xử: Nếu ở địa vị Lan, em sẽ báo cáo trung thực về thiếu sót của Hoà và sau
đó sẽ gặp Hoà để tìm hiểu nguyên nhân, giải thích lý do vì sao em phải báo cáo đúng sự thật để Hoà hiểu và thông cảm, góp ý và động viên Hoà cố gắng sửa chữa thiếu sót
3/“Chủ tịch Hồ Chí Minh là tấm gương trong sáng tuyệt vời của một con người đã giành trọn đời mình cho quyền lợi của dân tộc, của đất nước và cho hạnh phúc của nhân dân”.
Nhận xét trên nói lên phẩm chất nào của Bác, Trình bày hiểu biết của em về phẩm chất đó?
TL: Chủ tịch Hồ Chí Minh chính là tấm gương đạo đức trong sáng, suốt đời phấn đấu chí công
vô tư là sự quy tụ đặc sắc nhất những giá trị của đạo đức cách mạng của Người Đặc biệt, việc Hồ Chí Minh giải thích cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư bằng thực tiễn, bằng tấm gương rèn luyện đạo đức cần mẫn hằng ngày của Người, đã củng cố thêm giá trị những phẩm chất này, tạo sức lan tỏa sâu rộng trong đời sống nhân dân
- Khái niệm chí công vô tư: (theo nội dung bài học)
- Biểu hiện: - Ý nghĩa: (theo nội dung bài học)
- Rèn luyện: ủng hộ những người có phẩm chất chí công vô tư, phê phán hành động thiếu chí công
vô tư
Trang 9Bài 2: Tự chủ
1/Có ý kiến cho rằng người có tính tự chủ phải là người luôn luôn hành động theo ý mình, không cần quan tâm đến hoàn cảnh và mọi người xung quanh
Em có tán thành ý kiến đó không? Vì sao?
TL: - Không tán thành ý kiến đó.
- Giải thích: Người biết tự chủ cần phải quan tâm đến hoàn cảnh và mọi người xung quanh mình vì:
+ Tự chủ không có nghĩa là sống một cách đơn độc, khép kín, mà vẫn cần giao tiếp và hoạt động
+ Người biết tự chủ là người phải luôn biết biết lắng nghe ý kiến của mọi người để tự điều chỉnh thái độ, hành vi của mình theo hướng đúng đắn, phù hợp với hoàn cảnh, tình huống
2/Linh là học sinh lớp 9 Linh đang học bài ở nhà thì Tuấn đến rủ Linh đi chơi điện tử ăn tiền Nếu là Linh, trong trường hợp đó, em sẽ làm gì? Vì sao em làm như vậy?
TL:- Nêu cách ứng xử của bản thân: Kiên quyết và khéo léo từ chối không đi chơi điện tử ăn
tiền, khuyên Tuấn không chơi điện tử ăn tiền và rủ Tuấn cùng học bài
- Giải thích lí do : Chơi điện tử ăn tiền là một hình thức cờ bạc, là tệ nạn xã hội, bị pháp luật
nghiêm cấm
3/Nêu một số câu tục ngữ về tự chủ ?
TL: Ăn có nhai, nói có nghĩ.
Đừng ăn thoả đói, đừng nói thoả giận
-Lửa thử vàng, gian nan thử sức
4/ Theo em, học sinh cần rèn luyện như thế nào để trở thành người có tính tự chủ cao ? Hãy nêu cách rèn luyện của em.
TL:- Luôn có ý thức rèn luyện làm chủ những suy nghĩ, tình cảm và hành vi của bản thân trong
các hoạt động, các tình huống, hoàn cảnh của cuộc sống hàng ngày
Trang 10- Tự tin trong học tập và các hoạt động tập thể; kiên định thực hiện và bảo vệ cái đúng, cái tốt; không a dua theo bạn bè xấu làm điều không đúng (chia bè phái, mất đòan kết, trốn học, bỏ học, tham gia vào các tệ nạn xã hội )
Bài 3: Dân Chủ Và Kỉ Luật
1/Theo em, học sinh cần phải làm gì để thực hiện tốt quyền làm chủ của mình và để rèn luyện tính kỉ luật ?
Để thực hiện tốt quyền làm chủ của mình và để rèn luyện tính kỉ luật, học sinh cần tham gia xây dựng nội quy trường lớp; tham gia ý kiến về các hoạt động của tập thể; thực hiện tốt nội quy của nhà trường, Điều lệ của Đội, của Đoàn; tôn trọng và thực hiện các quy định của cộng đồng nơi ở; …
2/Theo em, vì sao dân chủ phải đi đôi với kỷ luật ?
Vì dân chủ và kỉ luật có mối quan hệ 2 chiều, thể hiện: kỷ luật là điều kiện đảm bảo cho dân
chủ được thực hiện có hiệu quả, dân chủ phải đảm bảo tính kỉ luật
Thực hiện tốt dân chủ và kỉ luật sẽ :
- Tạo ra sự thống nhất cao về nhận thức, ý chí và hành động của các thành viên trong một tập thể
- Tạo điều kiện để xây dựng mối quan hệ xã hội tốt đẹp
- Nâng cao chất lượng và hiệu quả học tập, lao động, hoạt động xã hội
3/ Em hiểu thế nào là về chủ trương của Đảng và nhà nước ta qua câu “dân biết ,dân bàn ,dân làm, dân kiểm tra” ?
-TL: Dân biết tức là mọi chủ trương, chính sách ,pháp luật của nhà nước phải phổ biến đến tận người dân
- Dân bàn tức là mọi người có quyền tham gia ý kiến xây dựng dự thảo sửa đổi Hiến
pháp,pháp luật, các chủ trương của phường ,xã ,thị trấn…
- Dân làm tức là mọi người phải thực hiện đúng chủ trương , pháp luật của nhà nước…
- Dân kiểm tra có nghĩa là công dân được quyền góp ý ,chất vấn đại biểu Quốc hội ,đại biểu Hội đồng nhân dân dân các cấp…