Kiến thức : - Biết được : Đơn chất là những chất tạo nên từ một nguyên tố hoá học, hợp chất là những chất tạo nên từ hai nguyên tố hoá học trở lên.. + Đơn chất kim loại: Các nguyên tử
Trang 1BÀI 6 : ĐƠN CHẤT , HỢP CHẤT , PHÂN TỬ ( Tiết 1)
A) Mục tiêu :
1 Kiến thức : - Biết được : Đơn chất là những chất tạo nên từ một nguyên tố hoá
học, hợp chất là những chất tạo nên từ hai nguyên tố hoá học trở lên
2 Kỹ năng : - Phân biệt được đơn chất kim loại và đơn chất phi kim
3 Thái độ : - Nghiêm túc, có tinh thần học tập cao, hăng say xây dựng bài
B) Trọng tâm : Đặc điểm cấu tạo của đơn chất , đặc điểm cấu tạo của hợp chất C) Chuẩn bị :
1 Giáo viên : - Sách giáo khoa và giáo án
- Tranh vẽ phóng to : h1.9 đến h 1.13 và mô hình 1.10 đến h 1.13 /sgk
- Mẫu vật : 1 mẫu đơn chất đồng ( hoặc sắt ) , 1 mẫu hợp chất muối , 1mẫu hợp
chất muối ăn
2 Học sinh : - Ôn lại phần kiến thức về chất “ tính chất của chất ”
- Nghiên cứu trước nội dung bài mới “ Đơn chất và hợp chất – phân tử ” , từ đó biết khai thác kiến thức từ mô hình sgk
* Phương pháp : - Chủ yếu sử dụng phương pháp trực quan ( quan sát mô hình ,
tranh vẽ ) và phương pháp thuyết trình với phương pháp đàm thoại gợi mở
D) Tiến trình dạy học :
I) ổn định lớp : - Kiểm tra sĩ số + ổn định tổ chức lớp học ( 3 phút )
II) Kiểm tra bài cũ : ( 5 phút ) Em hãy cho biết nguyên tố hoá học là gì ? Nguyên
tử khối là gì ?
III) Nêu vấn đề bài mới: ( 2 phút ) Theo em đơn chất là gì? Hợp chất là gì ?
IV) Các hoạt động học tập :
Hoạt động I : Nghiên cứu đơn chất (14 phút)
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
Trang 2- Cho học sinh nghiên cứu ví dụ
SGK + Em hãy cho biết đơn
chất là gì ?
+ Vậy em hãy lấy ví dụ về những
đơn chất ở tự nhiên mà em biết ?
- Cho lớp nhận xét, đánh giá , giáo
viên bổ sung và kết luận
- Dựa vào mô hình 1.10 và 1.11
trong SGK em hãy cho biết sự khác
nhau về cấu tạo giữa đơn chất kim
loại và đơn chất phi kim
- Cho học sinh nghiên cứu SGK lấy
ví dụ về các đơn chất kim loại và
phi kim
1 Đơn chất là gì ?
- Nghiên cứu SGK trả lời câu hỏi theo cá nhân + Đơn chất là những chất được tạo nên từ 1 nguyên tố hoá học + Lấy ví dụ Đơn chất đồng, đơn chất nhôm, đơn chất vàng, đơn chất bạc
2 Đặc điểm cấu tạo
- Nghiên cứu mô hình trả lời + Đơn chất kim loại: Các nguyên tử liên kết với nhau xắp xếp khít nhau theo trật tự nhất định + Đơn chất phi kim : Các nguyên tử của đơn chất thường liên kết với nhau theo một số nhất định, thường là hai
- Lấy ví dụ theo yêu cầu của giáo viên
*) Tiểu kết : - Đơn chất
+ Khái niệm về đơn chất : Đơn chất là những chất được tạo nên từ 1 nguyên tố hoá học
Trang 3+ Đặc điểm cấu tạo : Đơn chất kim loại (Các nguyên tử liên kết với nhau xắp xếp khít nhau… ) và đơn chất phi kim (Các nguyên tử của đơn chất thường liên kết với nhau theo một số nhất định … )
Hoạt động II : Nghiên cứu Hợp chất là gì ? (13 phút)
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
- Cho học sinh nghiên cứu ví dụ của muối ăn, nước, đá vôi
- Yêu cầu học sinh nhận xét về thành phần nguyên tố của các hợp chất
+ Từ ví dụ trên em hãy cho biết hợp chất là gì
+ Cho học sinh nghiên cứu h1.12- h1.13 SGK nhận xét đặc điểm cấu tạo của các nguyên tử trong hợp chất
- Cho cả lớp nhận xét, bổ sung
- Giáo viên nhận xét, đánh giá 1 Hợp chất là gì
- Học sinh nghiên cứu ví dụ
- Nhận xét
+ Các hợp chất đều được tạo nên từ 2 nguyên tố hoá học trở lên
2 Đặc điểm cấu tạo
- Nghiên cứu mô hình
- Nhận xét
+ Mỗi hạt nước được tạo bởi 1 nguyên tử oxi liên kết với 2 nguyên tử hiđro
+ Mỗi hạt muối ăn được tạo nên từ 1 nguyên tử Na với 1 nguyên tử Cl
- Nhận xét: Trong hợp chất nguyên tử của các nguyên tố kế hợp với nhau theo tỉ lệ nhất định
*) Tiểu kết : - Hợp chất
Trang 4+ Khái niệm về hợp chất : Hợp chất là những chất được tạo nên từ 2 nguyên tố hoá học trở lên
+ Đặc điểm cấu tạo : Hợp chất vô cơ (Trong hợp chất nguyên tử của các nguyên tố
kế hợp với nhau …) và Hợp chất hữu cơ
* Kết luận T1 : - giáo viên cần hệ thống lại 1số nội dung chính cần lĩnh hội
V) Cũng cố T1: ( 4 phút ) - Giaó viên cho học sinh làm bài tập sau
+ Trong số các chất dưới đây , hãy chỉ ra và giải thích chất nào là đơn chất , chất nào là hợp chất
a) Kim loại Magie , được tạo nên từ nguyên tố ( Mg )
b) AxitClohiđric , được tạo nên từ nguyên tố ( H ) và ( Cl )
- Hướng cũng cố bài :
a) Kim loại Magie là đơn chất , vì được tạo nên từ 1 nguyên tố ( Mg )
b) AxitClohiđric là hợp chất , vì được tạo nên từ 2 nguyên tố ( H ) và ( Cl )
VI) Dặn dò : ( 4 phút ) - Hướng dẫn học sinh học bài ở nhà
- Bài tập : Làm bài tập 2 SGK trang 25
- Nghiên cứu trước phần còn lại của bài "Đơn chất và hợp chất- phân tử." Em hãy nghiên cứu phần còn lại của bài học và cho biết phân tử là gì ? Phân tử khối là gì ?
Trang 5BÀI 6 : ĐƠN CHẤT , HỢP CHẤT , PHÂN TỬ ( Tiết 2 ) A) Mục tiêu :
1 Kiến thức : - Hiểu được : Phân tử là hạt đại diện cho chất, gồm một số nguyên
tử liên kết với nhau và thể hiện đầy đủ tính chất hoá học của một chất Các phân tử của một chất thì đồng nhất với nhau Phân tử khối là khối lượng phân tử tính bằng đơn vị cacbon
- Biết được các chất có hạt hợp thành từ phân tử hoặc nguyên tử, biết một chất có thể có ba trạng thái( rắn, lỏng, khí)
2 Kỹ năng : - Biết cách tính phân tử khối của một chất.
3 Thái độ : - Nghiêm túc, có tinh thần học tập cao , hăng say xây dựng bài, có
tinh thần tập thể cao
B) Trọng tâm : Phân tử
C) Chuẩn bị :
1 Giáo viên : - Sách giáo khoa và giáo án
- Tranh vẽ phóng to : h1.9 đến h 1 14 và mô hình 1.10 đến h 1.14 /sgk
2 Học sinh : - Ôn lại phần kiến thức về chất “ tính chất của chất ”
- Nghiên cứu tiếp theo bài “ Đơn chất và hợp chất – phân tử ” , từ đó biết khai thác kiến thức từ hình sgk
* Phương pháp : - Chủ yếu sử dụng phương pháp trực quan ( quan sát tranh vẽ )
và phương pháp thuyết trình
D) Tiến trình dạy học :
I) ổn định lớp : - Kiểm tra sĩ số + ổn định tổ chức lớp học ( 3 phút )
II) Kiểm tra bài cũ - Nêu vấn đề (5 phút)
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
- Nêu câu hỏi :
+ Em hãy cho biết đơn chất là gì ?
+ Hợp chất là gì ?
- Lên bảng trả lời câu hỏi của giáo viên
Trang 6-Lấy ví dụ minh hoạ
- Theo em đơn chất khác hợp chất ở
điểm nào ?
+ Theo em phân tử là gì?
+ Cách tính phân tử khối như thế
nào ?
+ Lớp nhận xét, bổ sung cho đúng
- Suy nghĩ tìm cách trả lời
III) Các hoạt động học tập :
Hoạt động I : Nghiên cứu phân tử (12 phút)
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
- Cho học sinh nghiên cứu ví dụ
SGK + Em hãy cho biết phân
tử là gì ?
( Với đơn chất kim loại nguyên tử là
hạt hợp thành và có vai trò như phân
tử )
- Cho HS nghiên cứu SGK
+ Nêu khái niệm phân tử
khối(PTK)
+ Vậy theo em làm thế nào để tính
1 Định nghĩa
- Nghiên cứu SGK trả lời câu hỏi theo cá nhân + Phân tử là hạt đại diện cho chất, được tao thành từ một số nguyên tử liên kết với nhau, mang đầy đủ tính chất hoá học của một chất
2 Phân tử khối
- Nghiên SGK trả lời + Phân tử khối là khối lượng phân tử tính bằng đơn vị cacbon
- Trả lời câu hỏi : + Vì phân tử được tạo nên từ những nguyên tử nên phân tử khối của nó bằng tổng
nguyên tử khối của các nguyên tử trong phân tử đó
Trang 7được khối lượng phân tử ?
- Cho học sinh các nhóm nhận xét,
bổ sung
*) Tiểu kết : - Phân tử
+ Phân tử là hạt đại diện cho chất, được tao thành từ một số nguyên tử liên kết với nhau, mang đầy đủ tính chất hoá học của một chất
+ Phân tử khối là khối lượng phân tử tính bằng đơn vị cacbon
Hoạt động II : Trạng thái của chất (11 phút)
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
- Cho học sinh nghiên cứu sơ đồ
1.14 SGK nhận xét về trạng thái của
các chất
+ Hãy nghiên cứu sơ đồ 1.14 cho
biết đặc điểm xắp xếp các hạt trong
chất ở các trạng thái rắn, lỏng, khí ?
- Cho học sinh các nhóm bổ sung,
- Chất có thể tồn tại ở ba trạng thái rắn, lỏng, khí tuỳ điều kiện nhiệt độ và áp suất
- Hoạt động nhóm trả lời câu hỏi : + Trạng thái rắn : Các hạt xắp xếp khít nhau và dao động tại chỗ + Trạng thái lỏng : Các hạt ở gần sát nhau và chuyển động trượt lên nhau + Trạng thái khí : Các hạt ở rất xa nhau , chuyển động nhanh hơn và chuyển động về mọi phía
Trang 8đánh giá , giáo viên nhận xét, đánh
giá
*) Tiểu kết : - Trạng thái của chất.
Chất có thể tồn tại ở ba trạng thái rắn (Các hạt xắp xếp khít nhau ….) , lỏng (Các hạt ở gần sát nhau…) , khí (Các hạt ở gần sát nhau … ) , tuỳ điều kiện nhiệt độ và
áp suất
IV) Luyện tập - củng cố ( 7 phút)
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
- Cho HS làm bài tập 4, 6 SGK
trang 26
+ BT4: a Học sinh trả lời được
phân tử là gì ? nêu ví dụ minh
họa
+ BT 6/ ( sgk )
- Cho cả lớp nhận xét, bổ sung
+ Giáo viên nhận xét, đánh giá
– Cho các nhóm nhận xét, bổ
sung
- Hoạt động nhóm làm bài tập + Phân tử của hợp chất được cấu tạo từ các nguyên tử của các nguyên tố khác nhau VD: Phân tử nước tạo nên từ 1(O) liên kết với 2(H) VD: Phân tử khí oxi được tạo nên tử 2 nguyên tử O liên kết với nhau
+ PTK:KhíCacbonđioxit=12+16+16=44 + PTK: Khí Metan =12+4 =16 +PTK: axit Nitric = 1+14+48 =63
Trang 9*) Kiểm tra đánh giá : ( 3 phút ) - Giaó viên sử dụng câu hỏi trắc
nghiệm
Khoanh tròn vào ý đúng trong câu sau
+ Dựa vào dấu hiệu nào sau đây, để phân biệt phân tử của hợp chất với phân tử của
đơn chất
a) Số loại nguyên tử của nguyên tố có trong phân tử b) Hình dạng của phân
tử c) Số lượng nguyên tử có trong phân tử d) Trật tự các nguyên tử liên kết
với nhau Đáp án : a
V) Dặn dò : ( 4 phút ) - Hướng dẫn học sinh học bài ở nhà , làm bài tập 5, 7, 8
SGK trang 26
- Nghiên cứu trước bài "Thực hành : Sự lan toả của chất "
- Chuẩn bị cho thực hành :
+ Mỗi nhóm một bản báo cáo thí nghiệm theo mẫu đã cho
+ Nghiên cứu kĩ mục tiêu, các bước tiến hành thí nghiệm