KHAI THÁC HỆ THỐNG BÀI TẬP TOÁN THEO ĐỊNH HƯỚNG NÂNG CAO NĂNG LỰC SÁNG TẠO CHO HỌC SINH THÔNG QUA DẠY HỌC ĐẠI SỐ (Khóa luận tốt nghiệp)

KHAI THÁC HỆ THỐNG BÀI TẬP TOÁN THEO ĐỊNH HƯỚNG NÂNG CAO NĂNG LỰC SÁNG TẠO CHO HỌC SINH THÔNG QUA DẠY HỌC ĐẠI SỐ (Khóa luận tốt nghiệp)KHAI THÁC HỆ THỐNG BÀI TẬP TOÁN THEO ĐỊNH HƯỚNG NÂNG CAO NĂNG LỰC SÁNG TẠO CHO HỌC SINH THÔNG QUA DẠY HỌC ĐẠI SỐ (Khóa luận tốt nghiệp)KHAI THÁC HỆ THỐNG BÀI TẬP TOÁN THEO ĐỊNH HƯỚNG NÂNG CAO NĂNG LỰC SÁNG TẠO CHO HỌC SINH THÔNG QUA DẠY HỌC ĐẠI SỐ (Khóa luận tốt nghiệp)KHAI THÁC HỆ THỐNG BÀI TẬP TOÁN THEO ĐỊNH HƯỚNG NÂNG CAO NĂNG LỰC SÁNG TẠO CHO HỌC SINH THÔNG QUA DẠY HỌC ĐẠI SỐ (Khóa luận tốt nghiệp)KHAI THÁC HỆ THỐNG BÀI TẬP TOÁN THEO ĐỊNH HƯỚNG NÂNG CAO NĂNG LỰC SÁNG TẠO CHO HỌC SINH THÔNG QUA DẠY HỌC ĐẠI SỐ (Khóa luận tốt nghiệp)KHAI THÁC HỆ THỐNG BÀI TẬP TOÁN THEO ĐỊNH HƯỚNG NÂNG CAO NĂNG LỰC SÁNG TẠO CHO HỌC SINH THÔNG QUA DẠY HỌC ĐẠI SỐ (Khóa luận tốt nghiệp)KHAI THÁC HỆ THỐNG BÀI TẬP TOÁN THEO ĐỊNH HƯỚNG NÂNG CAO NĂNG LỰC SÁNG TẠO CHO HỌC SINH THÔNG QUA DẠY HỌC ĐẠI SỐ (Khóa luận tốt nghiệp)

TRƯỜNG ĐẠI HỌC QUẢNG BÌNH

***

LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP

THEO ĐỊNH HƯỚNG NÂNG CAO NĂNG LỰC SÁNG TẠO CHO HỌC SINH THÔNG QUA DẠY HỌC ĐẠI SỐ

Giảng viên hướng dẫn: Phan Trọng Tiến

Họ và tên sinh viên : Nguyễn Quang Hiếu

Lớp: Đại học Sư phạm Toán K56

Khoa: Khoa học Tự nhiên

Quảng Bình, năm 2018

ii

LỜI CẢM ƠN

Để hoàn thành khóa luận tốt nghiệp, với tình cảm chân thành em xin chân thành cảm ơn Ban Giám hiệu, cán bộ giảng viên Trường Đại học Quảng Bình, giảng viên khoa Khoa học Tự nhiên đã tận tình giảng dạy, động viên, khích lệ, giúp đỡ em trong suốt quá trình học tập nghiên cứu Đặc biệt em xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới thầy giáo Phan Trọng Tiến, người đã tận tình hướng dẫn, giúp

đỡ em về kiến thức và phương pháp trong suốt quá trình thực hiện khóa luận Xin cảm ơn gia đình, bạn bè đã luôn luôn lo lắng, động viên và ủng hộ em trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành khóa luận

Do điều kiện về thời gian cũng như năng lực nghiên cứu của bản thân còn hạn chế, khóa luận không tránh khỏi những thiếu sót, rất mong nhận được sự góp ý của quý thầy, cô giáo để đề tài được hoàn chỉnh hơn

Cuối cùng em xin chúc quý thầy, cô giáo sức khỏe và thành công trong sự nghiệp cao quý

Em xin chân thành cảm ơn!

TÁC GIẢ

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực và chưa được công bố trong các chương trình khác Nếu không đúng như đã nêu trên, tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm

về đề tài của mình

Người cam đoan

Nguyễn Quang Hiếu

iv

MỤC LỤC

A MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài: 1

2 Lịch sử vấn đề nghiên cứu: 2

3 Mục tiêu nghiên cứu: 2

4 Nội dung nghiên cứu: 2

5 Đối tượng, phạm vi, phương pháp nghiên cứu: 2

6 Các phương pháp được sử dụng trong quá trình nghiên cứu đề tài: 2

B NỘI DUNG 4

Chương I: CƠ SỞ LÝ LUẬN 4

I.1 Sáng tạo 4

I.1.1 Sáng tạo: 4

I.1.2 Tư duy sáng tạo 4

I.2 Năng lực sáng tạo 7

I.2.1.Năng lực 7

I.2.2 Năng lực sáng tạo 7

I.3 Năng lực sáng tạo trong học tập của học sinh THPT 8

I.3.1 Quan niệm 8

I.3.2 Những đặc điểm và biểu hiện đặc trưng về NLST của học sinh trong học tập 8

I.4 Các yếu tố cần thiết để bồi dưỡng NLST cho học sinh trong học tập 10

I.5 Các khả năng bồi dưỡng NLST trong quá trình dạy học môn Toán THPT 12 I.6 Một số biện pháp nâng cao năng lực sáng tạo toán cho học sinh trung học phổ thông 13

I.7 Vai trò của dạy học giải bài tập trong ren luyện năng lực sáng tạo cho học sinh 14

KẾT LUẬN CHƯƠNG I 15

Chương II BIỆN PHÁP KHAI THÁC HỆ THỐNG BÀI TẬP THEO ĐỊNH HƯỚNG NÂNG CAO NĂNG LỰC SÁNG TẠO CHO HỌC SINH THÔNG QUA DẠY HỌC ĐẠI SỐ 16

II.1 Định hướng chung 16

II.2 Đề xuất một số phương pháp cụ thể 17

II.2.1.Phương pháp tạo ra hệ thống bài tập mới từ những kiến thức đã học, bài tập đã có 17

II.2.1.1.Đề xuất các bài toán mới từ áp dụng định nghĩa, định lý, tính chất 17

II.2.1.2 Đề xuất các bài toán mới bằng phương pháp tương tự, phương pháp khái quát hóa dựa trên các định lý, bài tập đã có 18

II.2.1.3 Đề xuất các bài toán mới bằng phương pháp dựa trên các bài tập đã có, sử dụng định lý về sự tương đương của hai mệnh đề 19

II.2.1.4 Đề xuất các bài toán mới bằng phương pháp kết hợp hai hay nhiều vấn đề kiến thức thể hiện trong một bài tập 20

II.2.1 5 Đề xuất các bài toán mới bằng phương pháp sử dụng sự không tương đương của hai mệnh đề A => B và B => A hoặc xây dựng bài tập phản ví dụ.20 II.2.1.6 Đề xuất các bài toán mới bằng phương pháp thay đổi hay thêm giả thiết tạo ra bài toán mới 21

II.2.1.7 Đề xuất các bài toán mới bằng phương pháp :Đặc biệt hóa từ bài toán giải 21

II.2.1.8 Đề xuất các bài toán mới bằng phương pháp: Quy quen về lạ làm mới nội dung hoặc hình thức chuyển ngôn ngữ 22

II.2.1.9 Đề xuất các bài toán mới bằng phương pháp: Từ một số yếu tố đặc trưng, tạo ra bài toán không mẫu mực 23

II.2.2.Khai thác phương pháp gải 23

II.2.2.1.Khai thác bài toán có nhiều cách giải khác nhau 23

II.2.2.2.Khai thác bài toán có cách giải đặc thù 26

II.2.2.3.Khai thác bài toán chuyển hóa hình thức bài toán 27

II.2.2.4.Khai thác bài toán chuyển hóa nội dung bài toán 28

KẾT LUẬN CHƯƠNG II 31

C KẾT LUẬN CHUNG 32

TÀI LIỆU THAM KHẢO 33

Do đó người dạy phải nắm vững một số biện pháp rèn luyện năng lực sáng tạo toán cho học sinh và vận dụng chúng một cách linh hoạt trong dạy học

Trong dạy học sáng tạo toán phổ thông, vấn đề thực hành giải toán đóng vai trò trọng tâm Nó vừa là mục tiêu, vừa là phương tiện trong dạy học sáng tạo

ở trường phổ thông Có thể gọi là tư duy có hiệu quả nếu dẫn đến lời giải bài tập

cụ thể nào đó Có thể coi là sáng tạo nếu như tư duy đó tạo ra những tư liệu, phương tiện để giải bài tập Qua các bài tập người dạy làm phương tiện cài đặt dụng ý sư phạm của mình, giúp giáo viên có vai trò chỉ đạo định hướng như gợi động cơ trung gian, hướng đích trong vấn đề rèn luyện năng lực sáng tạo cho học sinh

Về thực hành giải toán, để bồi dưỡng các yếu tố của tư duy sáng tạo cho học sinh, cần coi trọng các các bài tập trong đó chưa nêu rõ điều phải chứng minh Học sinh phải tự xác lập, tự tìm tòi để phát hiện vấn đề và giải quyết vấn

đề Trong quá trình dạy học, người dạy cần chú ý đưa ra các loại bài tập bồi dưỡng từng yếu tố của tư duy sáng tạo: tính mềm dẻo, tính nhuần nhuyễn, tính độc đáo Ngoài ra, người dạy cần đề xuất các câu hỏi, bài tập thông minh nhằm giúp học sinh lật đi lật lại vấn đề theo các khía cạnh khác nhau để học sinh nắm thật vững bản chất các khái niệm, các mệnh đề, tránh lối học thuộc lòng máy móc và lối vận dụng thiếu sáng tạo

Như vậy, muốn bồi dưỡng tư duy sáng tạo cho học sinh có hiệu quả người dạy cần nắm vững phương pháp, đồng thời khai thác tốt hệ thống câu hỏi bài tập

phục vụ quá trình dạy học

Được sự gợi ý của giảng viên hướng dẫn và lòng say mê tìm hiểu về các phương pháp sáng tạo chúng tôi đã quyết định chọn đề tài : “Khai thác hệ thống bài tập toán theo định hướng nâng cao năng lực sáng tạo cho học sinh thông qua

- Trong một số danh mục đề tài khoa học của sinh viên ở các trường đại học khác chưa thấy đề tài nào tương tự

3 Mục tiêu nghiên cứu:

- Trình bày các kiến thức về sáng tạo, một số biện pháp nâng cao năng lực sáng tạo toán cho học sinh trung học phổ thông

- Khai thác hệ thống bài tập toán theo định hướng nâng cao năng lực sáng

tạo cho học sinh thông qua dạy học đại số

- Đề xuất một số phương pháp cụ thể

4 Nội dung nghiên cứu:

Chương 1: Cơ sở lý luận

Chương 2: Khai thác hệ thống bài tập toán theo định hướng nâng cao năng

lực sáng tạo cho học sinh thông qua dạy học đại số

5 Đối tượng, phạm vi, phương pháp nghiên cứu:

Trình bày các kiến thức về sáng tạo, một số biện pháp nâng cao năng lực sáng tạo toán cho học sinh trung học phổ thông

6 Các phương pháp được sử dụng trong quá trình nghiên cứu đề tài:

- Phương pháp nghiên cứu lý luận: Đọc, phân tích, tổng hợp tài liệu làm rõ nội dung lý thuyết Sau đó trình bày lại các tính chất theo một hệ thống có lôgic

Khóa luận đầy đủ ở file: Khóa luận full