giáo án gdcd lớp 11 từ bài 1 đến bài 9 Ngày soạn: 10 8 2018. Lớp Ngày dạy Sĩ số 11A 11B 11C Bài 1 : CÔNG DÂN VỚI SỰ PHÁT TRIỂN KINH TẾ I. Mục tiêu bài học. Học xong bài này học sinh cần nắm đ¬ược: 1. Về kiến thức.. Vai trò quyết định của sản xuất của cải vật chất đối với đời sống xã hội. Khái niệm, các bộ phận hợp thành và vai trò của từng yếu tố cơ bản của quá trình sản xuất: Sức lao động, tư liệu lao động, đối tượng lao động. 2. Về kĩ năng. Phân tích các khái niệm và mối quan hệ liên kết giữa những nội dung chủ yếu của bài. Vận dụng kiến thức đã học vào thực tiễn, giải thích một số vấn đề thực tiễn có liên quan đến bài học. 3. Về thái độ. Biết quý trọng người lao động, xác định lao động là quyền lợi và nghĩa vụ của công dân. 4. Năng lực cần hướng tới. Xây dựng được nhận thức về tầm quan trọng của hoạt động sản xuất của cải vật chất. II. Hệ thống câu hỏi. Sản xuất vật chất? Sức lao động là gì ... III. PHƯƠNG ÁN ĐÁNH GIÁ: Trong bài giảng và sau bài giảng. IV. ĐỒ DÙNG DẠY HỌC: SGK và SGV GDCD lớp 11 Giáo án GDCD … V. HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH NỘI DUNG Hoạt động 1: Sản xuât của cải vật chất GV đặt vấn đề dẫn dắt: Để hiểu được vai trò sản xuất của cải vật chất trong sự phát triển kinh tế trước ta phân tích xem: Sản xuất của cải vật chất là gì ? Yêu cầu học sinh thảo luận phân tích về khái niệm sản xuất vật chất? Đại diện nhóm trình bày Đề nghị nhóm khác nhận xét, đánh giá, nếu thấy thiếu thì bổ xung theo ý kiến của nhóm mình. => Giáo viên kết luận Ngoài VD GV nêu ra, yêu cầu HS lấy thêm 1 vài VD khác. Sau khi HS lấy được 1 vài VD GV phân tích tiếp. Vai trò của sản xuất của cải vật chất: Theo em có vải trò quan trọng như thế nào ? Và tại sao các hoạt động khác phải nhằm phục vụ hoạt động sản xuất ? Gọi 1 2 học sinh trả lời GV dẫn dắt chuyển ý: Trước hết, GV trình bày sơ đồ về mối quan hệ giữa các yếu tố của quá trình SX. Sau đó đi sâu phân tích từng yếu tố. GV nêu sơ đồ về các yếu tố hợp thành sức lao động. HS chứng minh rằng: Thiếu một trong hai yếu tố thì con người không thể có sức lao động. 1) Sản xuất của cải vật chất: Khái niệm: SX của cải vật chất ? Sản xuất của cải vật chất là sự tác động của con ngườu vào tự nhiên, biến đổi các vật thể của tự nhiên để tạo ra các sản phẩm phù hợp với nhu cầu của mình. VD: Nhu cầu của HS đến lớp có bàn ghế để phục vụ cho học tập tốt hơn thì người thợ mộc phải tác động vào cây gỗ biến nó thành bộ bàn ghế ... Vai trò của sản xuất của cải vật chất: + Là cơ sở tồn tại và phát triển của con người và xã hội loài người. + Thông qua lao động sản xuất, con người được cải tạo, phát triển và hoàn thiện cả về thể chất và tinh thần. + Hoạt động sản xuất là trung tâm, là tiền đề thúc đẩy các hoạt động khác của xã hội phát triển. + Lịch sử XH loài người là 1 quá trình phát triển và hoàn thiện liên tục các phương thức SX, là quá trình thay thế phương thức SX cũ, lạc hậu bằng phương thức SX mới, tiến bộ hơn. Hoạt động 2: Các yếu tố cơ bản của quá trình sản xuất. GV yêu cầu 1 HS đọc KN lao động trong SGK. Sau đó phân tích. GV đặt câu hỏi: Tại sao nói sức lao động mới chỉ là khả năng, còn lao động là sự tiêu dùng sức lao động ? Sơ đồ 02: Các yếu tố hợp thành sức lao động. Thể lực Sức lao động Trí lực Gọi HS trả lời. GV kết luận: Yêu cầu 1HS đọc KN đối tượng LĐ GV đưa ra sơ đồ 03. Đối tượng LĐ phân tích sơ đồ và KN. Sơ đồ 03. Có sắn trong TN ĐTLĐ: Đã trải qua tđ của LĐ Gọi HS lấy VD minh hoạ về đối tượng LĐ của một số ngành, nghề khác nhau trong XH. Đọc KN về TLLĐ (SGK). Đưa sơ đồ các bộ phận hợp thành tư liệu lao động. Gọi HS phát biểu ý kiến phân biệt các bộ phận của TLLĐ ở 1 số ngành trong XH. GV kết luận: 2) Các yếu tố cơ bản của quá trình sản xuất. (SXCCVC) Mối quan hệ giữa 3 yếu tố của quá trình SX Sức lao động > Tư liệu lao động > đối tượng lao động => SP. Sức lao động: Lao động: Là hoạt động có mục đích, có ý thức của con người nhằm tạo ra các sản phẩm phục vụ các nhu cầu cho đời sống con người. Lao động của con người có kế hoạch, tự giác, sáng tạo, có kỷ luật, có trách nhiệm. Vì vậy LĐ là hoạt động bản chất nhất của con người, nhờ đó để phân bịêt với hoạt động bản năng của con vật. Vì: Chỉ khi sức lao động kết hợp với tư liệu sản xuất thì mới có quá trình lao động. Đối tượng lao động: • Đối tượng lao động o Đối tượng lao động là những yếu tố của giới tự nhiên mà lao động của con người tác động vào nhắm biến đổi nó cho phù hợp với mục đích của con người. o Đối tượng lao động có hai loại: Đối tượng lao động có sẵn (gỗ, đất đai, khoáng sản…) và đối tượng lao động qua tác động của lao động (sợi để dệt vải, sắt thép, xi măng…) o Cùng với sự phát triển của lao động sản xuất và khoa học kĩ thuật, đối tượng lao động ngày càng đa dạng, phong phú. Con người ngày càng tạo ra những nguyên vật liệu nhân tạo có tính năng theo ý muốn. o Cần có ý thức sử dụng hợp lí và bảo vệ tài nguyên, môi trường sinh thái. Tư liệu lao động: Công cụ LĐ TLLĐ: Hệ thống bình Chứa Kết cấu hạ tầng => Nhìn vào kết quả SX, có 2 yếu tố kết tinh trong sản phẩm đó là: Tư liệu LĐ + đối tượng LĐ = TL SX. => Sức LĐ + Tư liệu SX = Sản phẩm. Hoạt động 3: Phát triển kinh tế và ý nghĩa cuả phát triển kinh tế đối với cá nhân, gia đình và xã hội. Phát triển kinh tế là gì ? GV: Yêu cầu HS đọc KN tăng trưởng kinh tế, phát triển kinh tế (SGK) Treo sơ đồ 05: Phát triển kinh tế. Sau đó phân tích từng nội dung. Theo em tăng trưởng kinh tế là gì ? Phân biệt tăng trưởng kinh tế với phát triển kinh tế ? Dự kiến HS trả lời: Có sự khác nhau giữa phát triển kinh tế và tăng trưởng kinh tế. Em hiểu thế nào là cơ cấu kinh tế hợp lý ? Là mqh hữu cơ , phụ thuộc, quy định lẫn nhau về quy mô và trình độ giữa các ngành, các thành phần kinh tế, các vùng kinh tế. Tỷ trọng trong các ngành dịch vụ và CM trong GNP tăng dần, còn ngành nông nghiệp giảm dần. Ý nghĩa của sự phát triển kinh tế Ý nghĩa của sự phát triển kinh tế đối với mỗi cá nhân, gia đình và xã hội ? GV chia lớp thành 3 nhóm để thảo luận về nội dung này và trả lời a) Phát triển kinh tế là: • Là sự tăng trưởng kinh tế gắn liền với cơ cấu kinh tế hợp lí, tiến bộ và ông bằng xã hội. Phát triển kinh tế gồm 3 nội dung: Phát triển kinh tế biểu hiện trước hết ở sự tăng trưởng kinh tế. Tăng trưởng kinh tế là sự tăng lên về số lượng, chất lượng sản phẩm và các yếu tố của quá trình sản xuất ra nó trong một thời kì nhất định. Dựa trên cơ cấu kinh tế hợp lí, tiến bộ để đảm bảo tăng trưởng kinh tế bền vững. Phát triển kinh tế đi đôi với công bằng và tiến bộ xã hội, tạo điều kiện cho mọi người có quyền bình đẳng trong đóng góp và hưởng thụ kết quả của tăng trưởng kinh tế. Phù hợp với sự biến đổi nhu cầu phát triển toàn diện của con người và xã hội, bảo vệ môi trường sinh thái. Gắn với chính sách dân số phù hợp. Xây dựng cơ cấu kinh tế hợp lí và tiến b) Phát triển kinh tế có ý nghĩa như thế nào với mỗi cá nhân, gia đình và xã hội ? Đối với cá nhân: Tạo điều kiện cho mỗi người có việc làm, thu nhập ổn định, cs ấm no, có điều kiện chăm sóc sức khoẻ, tăng tuổi thọ ... Đối với gia đình: Là tiền đề , cơ sở để gia đình thực hiện tốt các chức năng của gia đình, đó là các chức năng: + Chức năng kinh tế + Chức năng sinh sản + Chức năng chăm sóc và giáo dục + Xây dựng gia đình ấm no, hạnh phúc. Đối với xã hội: + Tăng thu nhập quốc dân và phúc lợi xã hội, chất lượng cuộc sống của nhân dân được cải thiện, giảm bớt tình trạng đói nghèo, giảm tỷ lệ suy dinh dưỡng và tử vong ở trẻ em. + Giảm tỷ lệ thất nghiệp, giảm tệ nạn xã hội. + Là tiền đề phát triển văn hoá, giáo dục, y tế và các lĩnh vực khác của xã hội, ổn định kinh tế, chính trị, xã hội. + Củng cố an ninh quốc phòng. + Là điều kiện để khắc phục sự tụt hậu xã hội về kinh tế so với các nước tiên tiến trên thế giới, xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ, mở rộng quan hệ quốc tế, định hướng XHCN. Hoạt động 4. Củng cố , luyện tập GV hướng dẫn cho học sinh làm các bài tập trong sgk tr12. VI. RÚT KINH NGHIỆM: ................................................................................................................................................................................................................................................................................................................. Ngày soạn: 15 8 2018. Lớp Ngày dạy Sĩ số 11A 11B 11C Bài 2 : HÀNG HÓA TIỀN TỆ THỊ TRƯỜNG (Tiết: ) I. Mục tiêu bài học. Học xong bài này học sinh cần nắm đ¬ược: 1. Về kiến thức.. Khái niệm hàng hoá và hai thuộc tính của hàng hoá. Nắm được nguồn gốc và bản chất của tiền tệ. Các chức năng của tiền tệ. Quy luật lưu thông tiền tệ. Nắm được khái niệm thị trường, các chức năng của thị trường. Thấy được vai trò của SX hàng hoá và thị trường đối với sự phát triển kinh tế xã hội ở nước ta hiện nay. 2. Về kĩ năng. Phân tích các khái niệm và mối quan hệ giữa các nội dung chủ yếu của bài học. Vận dụng KT của bài học vào thực tiễn, giải quyết được 1 số VĐ liên quan đến bài học. 3. Về thái độ. Xây dựng niềm tin và trách nhiệm của công dân trong việc phát triển nền kinh tế thị trường định hướng XHCN ở nước ta 4. Năng lực cần hướng tới. Thấy được tầm quan trọng của phát triển kinh tế hàng hoá đối với mỗi cá nhân, gia đình và xã hội hiện nay. Coi trọng việc SX hàng hoá, nhưng không sùng bái hàng hoá, không sùng bái tiền tệ. II. Hệ thống câu hỏi. Hàng hóa là gì? Trình bày nguồn gốc ra đời và bản chất của tiền tệ. ... III. PHƯƠNG ÁN ĐÁNH GIÁ: Trong bài giảng và sau bài giảng. IV. ĐỒ DÙNG DẠY HỌC: SGK và SGV GDCD lớp 11 Giáo án GDCD … V. HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH NỘI DUNG Hoạt động 1. Hàng hóa Lịch sử phát triển của nền SX xã hội đã từng tồn tại 2 hình thức kinh tế rõ rệt là kinh tế tự nhiên và kinh tế hàng hoá. (KTHH) Kinh tế hàng hóa là bước phát triển cao hơn và ưu việt hơn kinh tế tự nhiên. GV: Vậy khi nào thì sản phẩm trở thành hàng hoá ? GV dùng sơ đồ về 3 điều kiện để SP trở thành hàng hoá. GV: Yêu cầu HS nêu những VD thực tiễn để chứng minh rằng: Nếu thiếu 1 trong 3 điều kiện trên thì SP không trở thành hàng hoá. VD: Người nông dân SX ra lúa gạo 1 phần để tiêu dùng, còn lại 1 phần đem đổi lấy quần áo, và các SP tiêu dùng khác. Vậy phần lúa nào của người nông dân là hàng hoá ? Dự kiến HS trả lời: Đó phải là phần đem trao đổi. GV dẫn dắt: Hàng hoá có 2 dạng vật thể và phi vật thể. Treo sơ đồ 2 dạng của hàng hoá. Yêu cầu HS lấy VD chứng minh. GV dẫn dắt vấn đề: Mỗi hàng hoá đều có 1 hoặc 1 số công dụng nhất định có thể thoả mãn nhu cầu nào đó của con người về vật chất và tinh thần. Vậy theo em giá trị sử dụng của hàng hoá là gì ? Lấy VD minh hoạ ? Dự kiến HS trả lời: Đó là công dụng của hàng hoá, dùng để làm gì. VD: Lương thực, thực phẩm, quần , áo .. hoặc nhu cầu cho SX nhu máy móc thiết bị, nguyên vật liệu. Quần, áo ngoài công dụng là che thân thì nó còn làm cho con người đẹp hơn. GV treo sơ đồ về mối quan hệ giữa giá trị trao đổi với giá trị. Nêu VD, phân tích VD. HS phân tích xem qua VD đó thì giá trị của hàng hoá là gì ?Bằng cách nào xác định được giá trị của hàng hoá ? GV kết luận: Vải và thóc là 2 hàng hoá có giá trị sử dụng khác nhau nhưng có thể trao đổi với nhau vì: Đều là SP do LĐ tạo ra đều có hao phí lao động bằng nhau là 2 giờ. 1) Hàng hoá: a) Hàng hoá là gì ? Sơ đồ điều kiện để sản phẩm trở thành hàng hoá. Sản phẩm do lao động tạo ra Có công dụng nhất định Thông qua trao đổi mua, bán. => Sản phẩm chỉ trở thành hàng hoá khi có đủ 3 điều kiện trên. Hàng hoá là một phạm trù lịch sử, chỉ tồn tại trong nền kinh tế hàng hoá. Hàng hoá có 2 dạng là: Hàng hoá vật thể và hàng hoá phi vật thể (hàng hoá dịch vụ). VD: Hàng hoá vật thể: Cái áo, bàn ghế, lương thực, thực phẩm ... Hàng hoá phi vật thể: Dịch vụ du lịch, giới thiệu về Quê Bác, về nhà của Bác ... b) Thuộc tính của hàng hoá: Giá trị sử dụng: + Giá trị sử dụng của hàng hoá là công dụng của vật phẩm làm cho hàng hoá có giá trị sử dụng có thể thoả mãn nhu cầu nào đó của con người. VD: Con người khi đói có nhu cầu vật chất là ăn thì phải sử dụng lương thực thực phẩm ở đây là giúp cho con người không còn bị đói, hoặc con người mệt mỏi, căng thẳng có nhu cầu là xem ca nhạc ... để giải trí. + Giá trị sử dụng của hàng hoá được phát hiện dần và ngày càng đa dạng, phong phú cùng với sự phát triển của khoa học kỹ thuật và lực lượng sản xuất. VD: Than đá, dầu mỏ lúc đầu con người chỉ dùng làm chất đốt , sau đó nhờ sự phát triển của KHKT và lực lượng sản xuất con người đã dùng nó làm nguyên liệu cho một số ngành công nghiệp để chế biến ra nhiều loại SP khác phục vụ cho đời sống. + Trong nền kinh tế hàng hoá, vật mang giá trị sử dụng đồng thời là vật mang giá trị trao đổi cũng tưc là phải thực hiện được giá trị của nó. Giá trị của hàng hoá: + Giá trị của hàng hoá được thông qua giá trị trao đổi. (tỉ lệ trao đổi) 1m vải = 5kg thóc = 2 giờ (Hao phí LĐ) Tóm lại: Giá trị của hàng hoá là LĐ của người SX hàng hoá kết tinh trong hàng hoá. + Lượng giá trị của hàng hoá: (Không dạy) Kết luận: Hàng hoá là sự thống nhất của 2 thuộc tính giá trị sử dụng và giá trị. Đó là sự thống nhất của 2 mặt đối lập mà thiếu 1 trong 2 thuộc tính thì SP không trở thành hàng hoá. Hàng hoá biểu hiện quan hệ SXXH giữa những người SX và trao đổi hàng hoá. Hoạt động 2: Tiền tệ a) Nguồn gốc và bản chất của tiền tệ: Sau khi đã chuẩn bị bài trước ở nhà các em cho biết khi nào thì tiền tệ xuất hiện ? Gọi 1, 2 HS trả lời. GV kết luận: Sự ra đời của tiền tệ đã trải qua những hình thái giá trị nào ? GV treo sơ đồ hình thái giá trị giản đơn hay ngẫu nhiên. Phân tích, lấy VD minh hoạ. HS nhận xét về hình thái này và lấy VD khác ngoài VD GV đã nêu. Hình thái này xuất hiện khi XH công xã nguyên thuỷ tan rã, lúc này sản phẩm đem trao đổi còn ít, mang tính ngẫu nhiên. Tại sao lại gọi hình thái giá trị đầy đủ hay mở rộng ? Dự kiến HS trả lời: Khi SX hàng hoá phát triển hơn, hàng hoá đem trao đổi nhiều hơn .. GV: Treo sơ đồ phân tích, lấy VD minh hoạ. Trong hình thái này giá trị của hàng hoá đóng vai trò gì ? Dự kiến HS trả lời: Giá trị của cải hàng hoá được biểu hiện ở 1 loại hàng hoá đóng vai trò vật ngang giá chung. GV: Đưa ra thông tin phản hồi, phân tích, lấy VD. GV: Phân tích cho HS thấy được khi phát triển có nhiều mặt hàng làm vật ngang giá chung, các địa phương sẽ gặp khó khăn trong việc trao đổi => khi đó người ta thống nhất lấy vàng làm VNCC > hình thái tiền tệ xuất hiện. b) Các chức năng của tiền tệ: ?Theo em tại sao vàng có vai trò là tiền tệ ? HS trình bày ý kiến của mình. GV kết luận: Ban đầu người ta lấy vàng, bạc làm vật ngang giá chung được cố định ở vàng. GV: Nêu VD VD: 1 chiếc bút bi = 100đ. Yêu cầu HS phân tích, để thấy được tiền tệ biểu hiện giá trị hàng hoá và được đo lường như thế nào. GV phân tích c thức sau: H T H Đem hàng bán lấy tiền, rồi dùng tiền mua hàng khác VD: Nộp thuế, trả nợ, trả tiền mua chịu hàng C) Quy luật lưu thông tiền tệ (đọc thêm) 2) Tiền tệ: a Nguồn gốc và bản chất của tiền tệ: Tiền tệ xuất hiện là kết quả của quá trình phát triển lâu dài của sản xuất, trao đổi hàng hoá và các hình thái giá trị. Có 4 hình thành giá trị xuất hiện sau đây: (Đọc thêm) Hình thái giá trị giản đơn hay ngẫu nhiên. => VD: 1 con gà 10kg thóc Hình thái tương đối Hình thái ngang giá Hình thái giá trị đầy đủ hay mở rộng. Hoặc 10kg thóc 1 con gà Hoặc 5kg chè trao đổi Hoặc 2 cái rìu trực tiếp Hoặc 0,2g vàng hàng hoá Hình thái chung của giá trị. Hình thái tiền tệ: Vàng cũng là một loại hàng hoá, giá trị của vàng được đo bằng lượng LĐXHCT. Vàng còn là thứ kim loại quý hiếm, có giá trị lớn. Vàng có thuộc tính tự nhiên thích hợp với vai trò làm tiền tệ. => Như vậy tiền tệ là hàng hoá đặc biệt được tách ra làm vật ngang giá chung cho tất cả hàng hoá, là sự biểu hiện chung của giá trị, đồng thời tiền tệ biểu hiện mối quan hệ sản xuất hàng hoá => bản chất của tiền tệ. b) Các chức năng của tiền tệ: Thước đo giá trị: Tiền tệ dùng để đo lường và biểu hiện giá trị của hàng hoá. Giá trị của hàng hoá được biểu hiện bằng 1 lượng tiền nhất định, được gọi là giá cả. Phương tiện lưu thông: Với chức năng này tiền có vai trò môi giới trong quá trình lưu thông hàng hoá. Phương tiện cất trữ: Tức là tiền tệ rút khỏi lưu thông được cất trữ để khi cần đem ra mua hàng. Nhưng làm được chức năng này tiền phải đủ giá trị. Phương tiện thanh toán: Tiền được dùng để chi trả sau khi giao dịch, mua bán. Tiền tệ thế giới: Khi tiền có chức năng tiền tệ thế giới đó là khi trao đổi HH vượt ra khỏi biên giới quốc gia. Hoạt động 3. Thị trường. Theo em hiểu thị trường là gì ? HS: Là nơi diễn ra trao đổi, mua bán các loại hàng hoá. GV: Em hãy lấy VD cụ thể minh hoạ ? VD: Chợ, bách hoá ... GV kết luận và phân tích về chủ thể kinh tế của thị trường. Các chủ thể kinh tế bao gồm người bán, người mua, cá nhân, doanh nghiệp, cơ quan, Nhà nước .... tham gia vào trao đổi, mua bán trên thị trường. Lấy VD về thị trường ở dạng giản đơn và thị trường hiện đại. Các chức năng cơ bản của thị trường: Các nhân tố cơ bản của thị trường là gì ? GV: Yêu cầu HS phân tích, lấy VD thực tiễn về chức năng này. GV làm rõ: Nếu hàng hoá nào được thị trường tiêu thụ mạnh, có nghĩa hàng hoá đó phù hợp với nhu cầu thị trường và đồng thời giá trị của nó được thực hiện . Để HS tự khảo sát thị trường, lấy VD thực tiễn. GV hướng dẫn HS thu thập các thông tin về cơ cấu; chủng loại ... Cơ cấu hàng hoá: Thể hiện sự đa dạng, phong phú, nhiều mặt hàng phục vụ cho cơ cấu tiêu dùng. Chủng loại: Nói đến sự phong phú của một loại hàng hoá nào đó. VD: Quạt (quạt cây, quạt tường, thông gió, đá ...) Yêu cầu HS lấy VD minh hoạ về sự tác động của giá cả đối với sản xuất và lưu thông hàng hoá. Theo em hiểu và vận dụng được các chức năng của thị trường sẽ giúp gì cho người sản xuất và tiêu dùng? DKTL: Đối với người SX: Phải làm thế nào để có lãi nhất. Đối với người tiêu dùng: Làm thế nào để mua được hàng rẻ, tốt, phù hợp với nhu cầu. Vận dụng các chức năng thị trường của Nhà nước được thể hiện qua những chính sách kinh tế, xã hội nào ? Báo cáo chính trị của BCH TW Đảng khoá VIII trình ĐHĐBTQ lần thứ IX của Đảng (T72000) . 3) Thị trường: a) Thị trường là gì ? Thị trường là lĩnh vực trao đổi, mua bán mà ở đó các chủ thể kinh tế tác động qua lại lẫn nhau để xác định giá cả và số lượng hàng hoá, dịch vụ. Thị trường xuất hiện và phát triển cùng với sự ra đời và phát triển của SX và lưu thông hàng hoá. Bắt đầu ở dạng giản đơn với không gian, thời gian nhất định, như chợ, cửa hàng ... nhưng SX hàng hoá phát triển thì thị trường cũng được mở rộng, phát triển, hiện đại hơn việc trao đổi hàng hoá diễn ra linh hoạt hơn thông qua trung gian, quảng cáo, tiếp thị ... Song dù ở dạng thị trường nào (giản đơn hay hiện đại) cũng luôn có sự tác động của các yếu tố cấu thành thị trường đó là hàng hoá, tiền tệ, người mua, người bán, từ đó hình thành các quan hệ: Hàng hoá tiền tệ mua, bán, cung cầu, giá cả b) Các chức năng cơ bản của thị trường: Chức năng thực hiện (hay thừa nhận) giá trị sử dụng và giá trị. Chức năng thông tin: Cung cấp tho các chủ thể tham giá thị trường về quy mô cung cầu; giá cả, chất lượng; chủng loại, cơ cấu, đk mua bán của hàng hoá, dịch vụ ... Chức năng điều tiết, kích thích hoặc hạn chế sản xuất và tiêu dùng: + Sự biến động của cung cầu, giá cả trên thị trường đều có sự tác động đến việc điều tiết SX và lưu thông hàng hoá trong xã hội. + Khi giá cả 1 hàng hoá tăng lên > kích thích XH SX nhiều hàng hoá đó. Nhưng lại làm cho nhu cầu tiêu dùng hàng hoá đó tự hạn chế. + Ngược lại: Khi giá cả giảm kích thích tiêu dùng > hạn chế SX. Như vậy: Hiểu và vận dụng được các chức năng của thị trường sẽ giúp cho người SX và người tiêu dùng giành được lợi ích kinh tế lớn. Hoạt động 4. Luyện tập, củng cố GV hướng dẫn cho HS làm các bài tập trong Sgk Tr 26, 27 VI. RÚT KINH NGHIỆM: ............................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................... Ngày soạn: 20 8 2018. Lớp Ngày dạy Sĩ số 11A 11B 11C Bài 3 : QUY LUẬT GIÁ TRỊ TRONG SẢN XUẤT VÀ LƯU THÔNG HÀNG HÓA (Tiết: ) I. Mục tiêu bài học. Học xong bài này học sinh cần nắm đ¬ược: 1. Về kiến thức.. Hiểu được cơ sở khách quan của quy luật giá trị Nội dung của quy luật giá trị Nhận rõ vai trò và tác động của quy luật giá trị trong SX và lưu thông hàng hoá. 2. Về kĩ năng. Biết cách phân tích nội dung của quy luật giá trị Biết vận dụng quy luật giá trị 3. Về thái độ. Xây dựng niềm tin và trách nhiệm của công dân trong việc phát triển nền kinh tế thị trường định hướng XHCN ở nước ta 4. Năng lực cần hướng tới. Nhận thức đúng đắn về quy luật giá trị trong sản xuất và lưu thông hàng hóa. II. Hệ thống câu hỏi. Quy luật giá trị là gì? Tại sao quy luật giá trị lại có tác động điều tiết sản xuất và lưu thông hàng hóa? ... III. PHƯƠNG ÁN ĐÁNH GIÁ: Trong bài giảng và sau bài giảng. IV. ĐỒ DÙNG DẠY HỌC: SGK và SGV GDCD lớp 11 Giáo án GDCD … V. HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH NỘI DUNG Hoạt động 1. Khám phá: Khác với quy luật tự nhiên, quy luật kinh tế chỉ ra đời và hoạt động khi có hoạt động sản xuất và hoạt động trao đổi ( lưu thông ) hàng hóa của con người và xã hội. Và để hiểu rõ hơn, chúng ta cùng đến với bài học “quy luật giá trị trong sản xuất và lưu thông hàng hóa” để nắm vững kiến thức trọng tâm và cùng giải các bài tập trong bài. Bài 3 QUY LUẬT GIÁ TRỊ TRONG SẢN XUẤT VÀ LƯU THÔNG HÀNG HÓA Nhìn bề ngoài hoạt đông SX và lưu thông hàng hoá đẩy dịch vụ là việc làm riêng của từng người, họ độc lập hoạt động không ràng buộc gì với nhau. Nhưng trên thực tế họ ràng buộc gì với nhau bởi quy luật giá trị. Hoạt động 2. Nội dung của quy luật giá trị Chia nhóm thảo luận về nội dung của quy luật giá trị. SX và lưu thông hàng hoá phải dựa trên cơ sở nào để SX hàng hoá mà không bị thua lỗ? Nội dung của quy luật giá trị được biểu hiện như thế nào trong SX và lưu thông hàng hoá ? Lấy VD minh hoạ. => Các nhóm thảo luận, đại diện nhóm phát biểu ý kiến, các nhóm khác theo dõi và nhận xét. 1. Nội dung của quy luật giá trị Trong lịch sử ở đâu, khi nào có sản xuất và lưu thông hàng hoá, thì ở đó, khi ấy quy luật giá trị ra đời, tồn tại và hoạt động một cách khách quan, bất chấp ý trí chủ quan của con người QLGT là quy luật kinh tế cơ bản của sx và trao đổi hàng hóa. Sản xuất và lưu thông hàng hoá phải dựa trên cơ sở thời gian lao động XH cần thiết để sản xuất ra hàng hoá đó Nội dụng của quy luật giá trị được biểu hiện trong 2 lĩnh vực sản xuất và lưu thông hàng hoá Trong sản xuất: Quy luật giá trị yêu cầu người sản xuất phải đảm bảo sao cho thời gian lao động cá biệt để sản xuất từng loại hàng hoá hay toàn bộ hàng hoá phải phù hợp với thời gian lao động XH cần thiết Trong lưu thông hàng hoá: Quy luật này yêu cầu việc trao đổi giữa hai hàng hoá (A và B) cũng phải dựa trên cơ sở TGLĐXHCT. Nói cách khác trao đổi hàng hoá phải được thực hiện theo nguyên tắc ngang giá Nhưng khi xem xét không phải 1 hàng hoá mà tổng hàng hoá và trên phạm vi toàn XH. Quy luật giá trị yêu cầu tổng giá cả hàng hoá bằng tổng giá trị hàng hoá trong quá trình SX. Hoạt động 3. Tác động của quy luật giá trị GV hướng dẫn HS thảo luận nhóm theo câu hỏi sau: Quy luật giá trị có những tác động như thế nào trong quá trình SX và lưu thông hàng hoá ? Sau khi thảo luận xong, yêu cầu đại diện các nhóm trình bày ý kiến . Các nhóm khác quan sát và đưa ra nhận xét. GV treo sơ đồ và phân tích từng tác động, lấy VD minh hoạ. Tác động 1: Điều tiết SX và lưu thông hàng hoá. + Trong lĩnh vực SX người SX bao giờ cũng muốn SP của mình có giá trị cao, thu được nhiều lợi nhuận. Muốn vậy người SX phải nắm bắt được sự biến động của thị trường để điều tiết SX. VD: Thấy được SP công nghiệp bao giờ cũng có giá trị cao hơn sản phẩm nông nghiệp như: Trước đây chúng ta chưa áp dụng các dây chuyền máy móc hiện đại vào chế biến thực phẩm nên xuất khẩu ở dạng thô, nhưng bây giờ chúng ta đã biết chế biến để xuất khẩu. Vì vậy giá trị của SP được nâng cao. + Trong lưu thông: Thông qua sự biến động của thị trường để chuyển hàng hoá từ nơi này sang nơi khác, từ mặt hàng này sang mặt hàng khác, từ nơi lãi ít đến nơi lãi cao. VD: Mùa hè bán quạt mùa đông bán chăn đệm. Hoặc : Chuyển quần áo, dầy dép từ Hà Nội lên Tuyên Quang và chuyển chè, măng ... từ TQ về HN. Tác động 2: Nhà SX muốn nâng cao giá trị của SP để có lợi nhuận cần phải làm gì ? Cải tiến kỹ thuật, nâng cao tay nghề của người lao động, hợp lý hoá SX thực hành tiết kiệm ... Khi nào giá trị cá biệt (giá trị xã hội sẽ giúp cho thu được lợi nhuận cao. Người tiêu dùng có quyền lựa chọn hàng hoá đáp ứng được nhu cầu của họ. Vì vậy muốn người tiêu dùng thừa nhận (chọn) hàng của mình thì người SX cần phải chú ý đến mẫu mã, chất lượng SP và thị hiếu, tâm lý của khách hàng. Ngược lại người SX kinh doanh nào kém, không nhạy bén trong kinh doanh sẽ bị tồn đọng hàng hoá > thua lỗ, phá sản > nghèo. Vậy 3 tác động của quy luật giá trị có phải hoàn toàn tích cực hay có hai mặt tích cực và tiêu cực. DKTL: Có 2 mặt. GV kết luận: GV chuyển ý: Vậy để phát huy mặt tích cực, hạn chế, xoá bỏ mặt tiêu cực Nhà nước và công dân cần vận dụng quy luật giá trị như thế nào ? 3. Tác động của quy luật giá trị a) Điều tiết SX và lưu thông hàng hoá: Điều tiết SX: Là sự phân phối lại các yêu tố tư liệu sản xuất và sức lao động từ ngành này sang ngành khác. Hoặc chuyển dịch cơ cấu kinh tế từ nông nghiệp sang SX công nghiệp và dịch vụ ... Trong lưu thông hàng hoá: Phân phối nguồn hàng từ nơi này đến nơi khác, từ mặt hàng này sang mặt hàng khác theo hướng từ nơi có lãi ít hoặc không có lãi sang nơi có lãi cao thông qua sự biến động của giá cả thị trường. b) Kích thích lực lượng SX phát triển và năng suất LĐ tăng lên. Muốn phát triển kinh tế phải dựa vào sự phát triển của lực lượng SX vì vậy muốn thu được lợi nhuận nhiều người SX kinh doanh phải tìm cách phát triển lực lượng SX bằng cách cải tiến kỹ thuật, nâng cao tay nghề của người LĐ, làm cho giá trị cá biệt thấp hơn giá trị xã hội. c) Thực hiện sự lựa chọn tự nhiên và phân hoá giàu nghèo giữa những người SX hàng hoá. Sự tác động của quy luật giá trị thông qua sự lựa chọn tự nhiên làm cho người SX kinh doanh hàng hoá phát triển. Mặt khác: Người SX kinh doanh kém sẽ thua lỗ, phá sản và trở thành nghèo => làm cản trở kinh tế hàng hoá phát triển. Tác động của quy luật giá trị luôn có 2 mặt: Tích cực: Thúc đẩy lực lượng SX phát triển, nâng cao năng suất LĐ. > Kinh tế hàng hoá phát triển. Hạn chế: Có sự phân hoá giàu nghèo > Kìm hãm, cản trở sự phát triển của kinh tế hàng hoá. Hoạt động 4. Vận dụng quy luật giá trị a. Về phía nhà nước GV hướng dẫn HS đọc và phân tích: Mục 4: Vận dụng quy luật giá trị và lấy 1 số VD chứng minh. Cho biết thành tựu kinh tế nước ta sau đổi mới ? Sự vận dụng kinh tế thể hiện như thế nào ? Làm thế nào để phát huy yếu tố tích cực hạn chế yếu tố tiêu cực do tác động của quy luật giá trị ? b. Về phía công dân Thảo luận nhóm N1 : Phân tích VD trong SGK, rút ra KL N2 : Lấy VD về hđ sx của người sx mặt hàng may sẵn, từ lao động thủ công cải tiến kỹ thuật công nghệ. N3 : Khó khăn của người sx, kinh doanh ở nước ta khi gia nhập WTO ? Gợi ý trả lời : N1 : Người sx mặt hàng A chuyển đổi mặt hàng kinh doanh để có lợi nhuận cao, tránh thua lỗ, ứ đọng vốn, nhờ tác động của quy luật giá trị điều tiết lưu thông. N2 : Người sx mặt hàng thủ công may sẵn, sx số lượng ít, chi phí sx cao, lãi ít, không đáp ứng yêu cầu. Người sx cải tiến KTCN, sx đc nhiều, chất lượng đảm bảo, NS cao, chi phí sx thấp, lợi nhuận tăng, phong phú chủng loại, đáp ứng nhu cầu. N3 : Người sx hh và kinh doanh sẽ gặp khó khăn về : Chất lượng, số lượng hàng hóa ; giá cả ; thương hiệu bản quyền. 4) Vận dụng giá trị quy luật: a) Về phía Nhà nước: Đổi mới nền kinh tế nước ta thông qua xây dựng và phát triển mô hình kinh tế thị trường định hướng XHCN. Ban hành và sử dụng pháp luật, các chính sách kinh tế. Bằng thực lực kinh tế điều tiết thị trường nhằm hạn chế sự phân hoá giàu nghèo và những tiêu cực XH khác. b) Về phía công dân: Phấn đấu giảm chi phí trong SX và lưu thông hàng hoá, nâng sức cạnh tranh. Thông qua sự biến động của giá cả điều tiết, chuyển dịch cơ cấu SX ... Cải tiến KT CN, hợp lý hoá SX. Hoạt động 5. Luyện tập, củng cố GV hướng dẫn HS làm các bài tập trong SGK tr34,35 Kết luận nội dung toàn bài học VI. RÚT KINH NGHIỆM: ................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................ Ngày soạn: 2018. Lớp Ngày dạy Sĩ số 11A 11B 11C Bài 4: CẠNH TRANH TRONG SẢN XUẤT VÀ LƯU THÔNG HÀNG HÓA (Tiết: ) I. Mục tiêu bài học. Học xong bài này học sinh cần nắm đ¬ược: 1. Về kiến thức.. Hiểu được những vấn đề cơ bản của cạnh tranh, một tất yếu kinh tế không thể thiếu được trong sản xuất và lưu thông hàng hoá. Nhận rõ mục đích cạnh tranh, các loại cạnh tranh, ảnh hưởng và tích cực 2 mặt của cạnh tranh. 2. Về kĩ năng. Biết cách quan sát thị trường, qua đó thấy được ảnh hưởng của chúng. Phân tích được mục đích, các loại cạnh tranh và tính 2 mặt của cạnh tranh. Nhận thức được giải pháp của Nhà nước về cạnh tranh. 3. Về thái độ. Ủng hộ cạnh tranh lành mạnh, đấu tranh với nhưng trường hợp cạnh tranh không lành mạnh. 4. Năng lực cần hướng tới. Nhận thức đúng đắn về cạnh tranh và tính hai mặt của cạnh tranh. II. Hệ thống câu hỏi. Cạnh tranh là gì? Phân tích tính tất yếu khách quan và mục đích của cạnh tranh trong sản xuất và lưu thông hàng hóa. Cạnh tranh có những loại nào? ... III. PHƯƠNG ÁN ĐÁNH GIÁ: Trong bài giảng và sau bài giảng. IV. ĐỒ DÙNG DẠY HỌC: SGK và SGV GDCD lớp 11 Giáo án GDCD … V. HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung kiến thức cần đạt Hoạt động 1. Cạnh tranh và nguyên nhân dẫn đến cạnh tranh. GV cho học sinh phân tích về những hiện tượng thường thấy trên thị trường như quảng cáo, giành khách, phá giá... Và cho biết như thế nào là cạnh tranh? HS nghiên cứu, trả lời 1) Cạnh tranh và nguyên nhân dẫn đến cạnh tranh. a) KN cạnh tranh: Cạnh tranh là sự ganh đua, sự đấu tranh về kinh tế giữa các chủ thể kinh tế nhằm giành những điều kiện thuận lợi trong SXKD tiêu thụ hàng hoá và dịch vụ để thu được nhiều lợi ích nhất cho mình. +Cạnh tranh lành mạnh +Cạnh tranh không lành mạnh b) Nguyên nhân dẫn đến cạnh tranh. Trong nền kinh tế hàng hoá, do tồn tại nhiều chủ thể kinh tế khác nhau, tồn tại với tư cách là 1 đơn vị kinh tế độc lập. Do điều kiện SX của mỗi chủ thể khác nhau nên chất lượng và chi phí SX khác nhau => kết quả SX không giống nhau, lợi ích khác nhau. Hoạt động 2. Mục đích của cạnh tranh, các loại cạnh tranh. GV: Yêu cầu HS thảo luận theo bàn Mục đích của cạnh tranh là gì ? Để đạt được mục đích, những người tham gia cạnh tranh thông qua các loại cạnh tranh nào ? Học sinh sau khi tìm mục đích cạnh tranh phải thấy được mục đích cuối cùng. GV đưa ra VD để HS tìm hiểu ý nghĩa kinh tế của mỗi loại cạnh tranh. VD: Cạnh tranh giữa hai đại lý bán hàng tạp hoá. Cạnh tranh giữa những người mua cùng một loại hàng hóa... 2. Mục đích của cạnh tranh, các loại cạnh tranh. a) Mục đích của cạnh tranh: Mục đích cuối cùng của cạnh tranh là giành lợi ích về mình nhiều hơn người khác. Mục đích của cạnh tranh thể hiện ở những mặt sau: + Cạnh tranh chiếm các nguồn nguyên liệu, giành các nguồn lực SX khác. + Về khoa học công nghệ + Chiếm thị trường tiêu thụ, nơi đầu tư, đơn đặt hàng, các hợp đồng. + Về chất lượng và giá cả hàng hoá. b) Các loại cạnh tranh: (Không dạy) Hoạt động 3. Tính 2 mặt của cạnh tranh: GV: Chia lớp thành 2 nhóm thảo luận Nhóm 1 thảo luận về mặt tích cực của cạnh tranh Nhóm 2 thảo luận về mặt hạn chế của cạnh tranh. Cạnh tranh sẽ hạn chế như thế nào đến sự phát triển kinh tế ? HS: Các nhóm thảo luận Đại diện nhóm trình bày GV: Tóm lại ý chính 3. Tính 2 mặt của cạnh tranh a) Mặt tích cực: Kích thích lực lượng SX phát triển. Khai thác tối đa mọi nguồn lực của đất nước. Thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, góp phần hội nhập kinh tế quốc tế. b) Mặt hạn chế: Chạy theo lợi nhuận mù quáng. Giành giật khách hàng. Nâng giá lên cao làm ảnh hưởng đến đời sống của nhân dân. Hoạt động 4. Luyện tập, củng cố Gv hướng dẫn cho Hs làm các bài tập trong sgk và kết luận nội dung toàn bài. VI. RÚT KINH NGHIỆM: .............................................................................................................................................................................................................................................................................................. Ngày soạn: 20 8 2018. Lớp Ngày dạy Sĩ số 11A 11B 11C Bài 5: Cung – cầu trong sản xuất và lưu thông hàng hóa (Tiết: ) I. Mục tiêu bài học. Học xong bài này học sinh cần nắm đ¬ược: 1. Về kiến thức. Nêu được khái niệm trong sản xuất và lưu thông hàng hóa Hiểu được mối quan hệ cung – cầu và vai trò của cung cầu trong sản xuất và lưu thông hàng hóa. 2. Về kĩ năng. Bước đầu vận dụng được mối quan hệ cung – cầu hàng hóa ở nước ta. 3. Về thái độ. Tin tưởng vào sự vận dụng của Đảng và Nhà nước trong nền kinh tế thị trường định hướng XHCN ở nước ta. 4. Năng lực cần hướng tới. Nhận thức đúng đắn về mối quan hệ cung cầu trong nền kinh tế thị trường định hướng XHCN. II. Hệ thống câu hỏi. Cầu là gì? Cung là gì? Phân tích nội dung của quan hệ cung – cầu trong sản xuất và lưu thông hàng hóa. III. PHƯƠNG ÁN ĐÁNH GIÁ: Trong bài giảng và sau bài giảng. IV. ĐỒ DÙNG DẠY HỌC: SGK và SGV GDCD lớp 11 Giáo án GDCD … V. HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung kiến thức cần đạt Hoạt động 1. Khám Phá: Trên thị trường ta thấy người bán và người mua gặp nhau và có mối quan hệ với nhau. Đó chính là quan hệ cung cầu. Vậy mối quan hệ đó như thế nào, chúng ta hãy cùng tìm hiểu ở bài học dưới đây nhé. Hoạt động 2. Tìm hiểu khái niệm cung cầu: Bằng sự quan sát, ta ta thấy trên thị trường người mua, người bán thường xuyên có mối quan hệ. Vậy mối quan hệ đó là gì ? Theo em hiểu cầu là gì ? Lấy VD VD: Anh A có nhu cầu mua ô tô, nhưng chưa có tiền, thì đây là nhu cầu chưa có khả năng thanh toán. Chỉ khi anh A có đủ số tiền để mua ô tô theo giá tương ứng, thì lúc đó nhu cầu có khả năng thanh toán mới xuất hiện. Vậy, những yếu tố nào ảnh hưởng đến cầu ? HS trả lời GV kết luận và chuyển sang đặt câu hỏi về cung Cung là gì ? Lấy VD minh hoạ? và cho biết có những yếu tố nào ảnh hưởng đến cung?. 1. Khái niệm cung cầù a) Khái niệm cầu • Cầu là khối lượng hàng hóa, dịch vụ mà người tiêu dùng cần mua trong một thời kì nhất định tương ứng với giá cả và thu nhập xác định. Cầu ở đây cần phải hiểu là tên gọi tắt của nhu cầu có khả năng thanh toán. Các yếu tố ảnh hưởng đến cầu là:Thu nhập, giá cả, thị hiếu, tâm lý, tập quán ...Trong đó thu nhập và giá cả là chủ yếu b) Khái niệm Cung • Cung là khối lượng hàng hóa, dịch vụ hiện có trên thị trường hay có thể đưa ra thị trường trong một thời kì nhất định, tương ứng với mức giá cả, khả năng sản xuất và chi phí sản xuất xác định. Các yếu tố ảnh hưởng đến cung: Khả năng SX, SL và CL các nguồn lực, NSLĐ, chi phí SX ... trong đó yếu tố giá cả là trung tâm. Mối quan hệ giữa số lượng cung với mức giá cả vận động theo tỷ lệ thuận với nhau. Hoạt động 3. Mối quan hệ cung cầu trong SX và lưu thông hàng hoá GV : Theo em giữa số lượng cung với mức giá cả có mối quan hệ như thế nào ? HS trả lời..... GV kết luận: Biểu hiện của mqh đó là: Giá cả cao > người SX và bán hàng mở rộng quy mô > cung tăng lên. Ngược lại: Giá cả thấp > thu hẹp SXKD > cung giảm xuống. GV: Theo em quan hệ cung cầu mang tính chủ quan hay khách quan ? Nó được thể hiện như thế nào ? Nội dung của quan hệ cung cầu được thể nhiện như thế nào ? HS trả lời.... GV kết luận: Trên thị trường quan hệ cung cầu tác động theo những chiều hướng và mức độ khác nhau. Yêu cầu HS phân tích 3 biểu hiện của nội dung quan hệ cung cầu. Sau đó GV treo sơ đồ minh hoạ và phân tích thêm. GV: Qua sơ đồ trên em có nhận xét gì ? HS trả lời:.... GV kết luận: ND quan hệ cung cầu không phải lúc nào cũng như vậy. Vì trên thực tế sự vận động cung cầu thường không ăn khớp với nhau. GV: Cung cầu trên thị trường có vai trò và hạn chế như thế nào ? HS trả lời:.... GV kết luận: 2. Mối quan hệ cung cầu trong SX và lưu thông hàng hoá a) Tính khách quan của quan hệ cung cầu: Quy luật giá trị biểu hiện qua sự vận động giá cả trên thị trường không chỉ do sự tác động của cạnh tranh mà còn cả sự tác động của quan hệ cung cầu mối quan hệ này thường xuyên diễn ra trên thị trường, tồn tại và hoạt động khách quan không phụ thuộc vào ý chí của con người. a) Nội dung của quan hệ cung cầu: Mối quan hệ cung cầu là quan hệ tác động lẫn nhau giữa người bán với người mua, hay giữa người SX với người tiêu dùng diễn ra trên thị trường để xác định giá cả về số lượng hàng hoá , dịch vụ. Quan hệ cung cầu thể hiện ở 3 nội dung sau: NỘI DUNG CỦA QUAN HỆ CUNGCẦU b) Vai trò của quan hệ cung cầu: Quan hệ cung cầu có vai trò to lớn trong SX và lưu thông hàng hoá. Giúp lý giải vì sao giá cả trên thị trường và giá cả hàng hoá trong SX không ăn khớp (có lúc =, có lúc > , HS phát biểu theo ý kiến của mình. GV kết luận: Hoạt động 2: Tính tất yếu khách quan phải tiến hành công nghiệp hoá hiện đại hoá. DKTL: Vì phải xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật, xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật của CNXH là nền công nghiệp lớn hiện đại, có cơ cấu kinh tế hợp lý, có trình độ KHKT cao. Muốn Việt Nam khỏi tụt hậu về kinh tế, Đảng ta đã xác định như thế nào ? Muốn khắc phục sự tụt hậu đó phải thực hiện bằng cách gắn công nghiệp hoá với hiện đại hoá. Theo em CNHHĐH có những tác dụng to lớn nào trong sự nghiệp phát triển đất nước ? Tạo điều kiện phát triển lực lượng SX. Tăng cường vai trò của Nhà nước. Tạo tiền đề cho nền VH mới. Tạo cơ sở vật chất kỹ thuật tiên tiến, hiện đại. Hoạt động 3. Củng cố: Giáo viên củng cố lại nội dung trọng tâm của tiết học. Hoạt động 4. Dặn dò, nhắc nhở: Giáo viên nhắc nhở học sinh ôn lại bài cũ và chuẩn bị bài mới Nội dung kiến thức 1) Khái niệm và nội dung cơ bản của CNHHĐH. a) Khái niệm CNHHĐH. CNH: HĐH: CNHHĐH là quá trình chuyển đổi căn bản toàn diện các hoạt động SXKD, dịch vụ và quản lý kinh tế xã hội từ sử dụng LĐ thủ công là chính sang sử dụng một cách phổ biến sức lao động cùng với công nghiệp, phương tiện, phương pháp tiên tiến, hiện đại dựa trên sự phát triển của công nghiệp và tiến bộ khoa học công nghệ nhằm tạo ra năng suất LĐXH cao. b) Tính tất yếu khách quan phải tiến hành công nghiệp hoá hiện đại hoá. Do yêu cầu phải xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật của CNXH. Do yêu cầu phải rút ngắn khoảng cách tụt hậu về KTKTCN giữa nước ta với các nước trong khu vực và thế giới. Do yêu cầu phải tạo ra năng suất lao động xã hội cao đảm bảo cho sự tồn tại và phát triển của CNXH. c) Tác dụng của CNHHĐH . Tạo điều kiện để phát triển LLSX và tăng NS LĐXH, thúc đẩy phát triển và tăng trưởng KT, giải quyết việc làm, tăng thu nhập. Tạo ra lực lượng sản xuất mới làm tiền đề cho việc củng cố quan hệ SXXH. Tạo tiền đề hình thành và phát triển nền văn hoá mới. Tạo cơ sở vật chất kỹ thuật cho việc xây dựng nền kinh tế độc lập tự chủ gắn với chủ động hội nhập kinh tế quốc tế. VI RÚT KINH NGHIỆM TIẾT DẠY: ……………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………............................................................................................................ ....................................................................................................................... ....................................................................................................................... Ngày soạn: 6112017 Lớp Ngày dạy Kiểm diện 11 11 11 Bài 6: CÔNG NGHIỆP HOÁ HIỆN ĐẠI HOÁ ĐẤT NƯỚC IMỤC TIÊU BÀI HỌC: Giúp HS hiểu được. 1. Về kiến thức: Nắm vững khái niệm công nghiệp hoá hiện đại hoá. Nội dung cơ bản của công nghiệp hoá hiện đại hoá đất nước. 2. Về kỹ năng: Biết cách quan sát tình hình công nghiệp hoá hiện đại hoá ở nước ta để thấy được khoảng cách tụt hậu về trình độ kinh tế, kỹ thuật và công nghiệp của nước ta hiện nay. 3. Về thái độ: Nâng cao lòng tin vào sự vận dụng của Đảng và Nhà nước ta. IICÁC KĨ NĂNG SỐNG CƠ BẢN ĐƯỢC GIÁO DỤC: KN tư duy sáng tạo, KN phản hồilắng nghe tích cực, KN quản lý thời gian khi trình bày suy nghĩ, ý tưởng IIICÁC PHƯƠNG PHÁP KĨ THUẬT DẠY HỌC TÍCH CỰC: Tọa đàm, kĩ thuật trình bày 1 phút IVPHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC: SGK, SGV, tài liệu bồi dưỡng giáo viên, văn kiện ĐH X của Đảng. V HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC: Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ: Câu hỏi: Em hiểu CNH HĐH là gì? Hoạt động 2: Nội dung cơ bản của CNHHĐH: GV hướng dẫn HS đọc và phân tích nội dung cơ bản của CNH HĐH. Gọi 1 HS đọc, sau đó GV đặt câu hỏi. CNHHĐH có những nội dung cơ bản nào? Hãy nêu cách thức thực hiện từng nội dung ? > HS suy nghĩ, trả lời. GV sử dụng bản đồ trực quan để biểu hiện nội dung cơ bản CNHHĐH. Yêu cầu HS lấy VD minh hoạ cho từng nội dung.Tại sao CNHHĐH là nhiệm vụ trong tâm của thời kỳ quá độ lên CNXH ở nước ta ? Hoạt động 3: Trách nhiệm của công dân đối với sự nghiệp CNHHĐH: GV: nêu câu hỏi HS: Liên hệ bản thân. Hoạt động 3. Củng cố: Giáo viên củng cố lại nội dung trọng tâm của tiết học. Hoạt động 4. Dặn dò, nhắc nhở: Giáo viên nhắc nhở học sinh ôn lại bài cũ và chuẩn bị bài mới Nội dung kiến thức CNHHĐH là quá trình chuyển đổi căn bản toàn diện các hoạt động SXKD, dịch vụ và quản lý kinh tế xã hội từ sử dụng LĐ thủ công là chính sang sử dụng một cách phổ biến sức lao động cùng với công nghiệp, phương tiện, phương pháp tiên tiến, hiện đại dựa trên sự phát triển của công nghiệp và tiến bộ khoa học công nghệ nhằm tạo ra năng suất LĐXH cao. b) Nội dung cơ bản của CNHHĐH: 3) Trách nhiệm của công dân đối với sự nghiệp CNHHĐH. Đối với công dân: Có nhận thức đúng đắn về tính tất yếu khách quan và tác dụng to lớn của CNHHĐH đất nước. Trong sx, kd cần lựa chọn ngành, mặt hàng có khả năng cạnh tranh cao, phù hợp với nhu cầu thị trường. Tiếp thu và ứng dụng những thành tựu khoa học và công nghệ hiện đại vào sx. Thường xuyên học tập để nâng cao trình độ học vấn Đối với HS: Xây dựng cho bản thân động cơ quyết tâm, phương pháp học tập. Khi chuẩn bị hướng nghiệp cần và ra sức học tập. VI RÚT KINH NGHIỆM TIẾT DẠY: ……………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………............................................................................................................ ....................................................................................................................... ....................................................................................................................... Ngày soạn: 8112017 Lớp Ngày dạy Kiểm diện 11A 11B 11C Bài 7( TIẾT 13) : THỰC HIỆN NỀN KINH TẾ NHIỀU THÀNH PHẦN VÀ TĂNG CƯỜNG VAI TRÒ QUẢN LÝ KINH TẾ CỦA NHÀ NƯỚC IMỤC TIÊU BÀI HỌC: 1. Kiến thức: Nhận thức được khái niệm thành phần kinh tế, tính tất yếu khách quan của sự tồn tại nền kinh tế nhiều thành phần ở Việt Nam. Nắm được khái niệm của từng thành phần kinh tế ở nước ta. 2. Kỹ năng: Biết cách quan sát thực tiễn để thấy được sự tồn tại và hoạt động của các thành phần kinh tế. 3. Thái độ, hành vi: Nâng cao lòng tin của mình vào chính sách nền kinh tế nhiều thành phần của Đảng và Nhà nước. IICÁC KĨ NĂNG SỐNG CƠ BẢN ĐƯỢC GIÁO DỤC: KN so sánh, KN phân tích, KN hợp tác IIICÁC PHƯƠNG PHÁP KĨ THUẬT DẠY HỌC TÍCH CỰC: Thảo luận lớp, thảo luận nhóm, tranh luận, đọc hợp tác IVPHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC: SGK, SGV, Bồi dưỡng GDCD, văn kiện ĐH X của Đảng, kinh tế chính trị. V HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC: Hoạt động của thầy và trò Hoạt động 1. Kiểm tra bài cũ: Tính tất yếu khách quan phải tiến hành công nghiệp hoá hiện đại hoá? Trách nhiệm của công dân đối với sự nghiệp CNHHĐH? Hoạt động 2. Khám phá: Hiện nay tình hình cung cầu hàng hoá nhiều, phong phú, nhu cầu của con người ngày càng cao hơn so với thời kỳ trước, nhất là trước năm 1986. Vậy nguyên nhân gì dẫn đến sự thay đổi đó ? Phải chăng do nước ta đã chuyển đổi mô hình kinh tế sang mô hình kinh tế thị trường, lấy nền kinh tế nhiều thành phần làm cơ sở kinh tế? Khái niệm thành phần kinh tế, tính tất yếu khách quan và lợi ích của nền kinh tế nhiều thành phần. ? Có phải người sử dụng TLSX bao giờ cũng là người sở hữu nó không ? Vì sao ? DKTL: Không. Vì sở hữu về TLSX được biểu hiện dưới nhiều hình thức khác nhau. ? Căn cứ vào đó ta có thể hiểu được thành phần kinh tế là gì ? ?Theo em tại sao sự tồn tại nền kinh tế nhiều thành phần mang tính tất yêu khách quan ? DKHSTL: Theo Lênin trong thời kỳ quá độ lên CNXH bất kỳ nước nào cũng có đặc điểm nền kinh tế nhiều thành phần. Nền kinh tế nhiều thành phần có những lợi ích gì đối với sự phát triển kinh tế quốc dân ? DKTL: Có rất nhiều lợi ích như: Đầu tư cho sự nghiệp CNHHĐH đất nước. Giảm được nhiều tiêu cực cho XH. Hoạt động 3: Các thành phần kinh tế ở nước ta GV: Nước ta có mấy thành phần kinh tế ? Đó là các thành phần kinh tế nào ? Được sắp xếp theo trình tự hay ngẫu nhiên ? Kinh tế NN có bản chất, hình thức biểu hiện và vai trò như thế nào ? Tại Bắc Kạn có thành phần kinh tế này không ? Đó là những HTX, cơ sở SX nào ? Em hãy kể tên ? Lấy VD thực tiễn minh hoạ ? Kể tên các doanh nghiệp thuộc thành phần kinh tế TBTN tại Tuyên Quang ? Đảng và Nhà nước ta đã có những chính sách, chủ trương, biện pháp gì để phát huy mặt tích cực của thành phần kinh tế TBTN và thành phần kinh tế vốn đầu tư nước ngoài ? Hoạt động 4. Củng cố: Giáo viên củng cố lại nội dung trọng tâm của tiết học. Tóm tắt kiến thức dưới dạng biểu đồ Hoạt động 5. Dặn dò, nhắc nhở: Giáo viên nhắc nhở học sinh ôn lại bài cũ và chuẩn bị bài mới Nội dung kiến thức 1) Thực hiện nền kinh tế nhiều thành phần. a) Khái niệm thành phần kinh tế, tính tất yếu khách quan và lợi ích của nền kinh tế nhiều thành phần. Khái niệm thành phần kinh tế: Là tổ chức, quan hệ kinh tế dựa trên một hình thức sở hữu về tư liệu SX nhất định. Tính tất yếu khách quan của sự tồn tại nền kinh tế nhiều thành phần. + Ở nước ta lực lượng sản xuất còn thấp kém, ở nhiều trình độ khác nhau nê
Trang 1- Vai trò quyết định của sản xuất của cải vật chất đối với đời sống xã hội
- Khái niệm, các bộ phận hợp thành và vai trò của từng yếu tố cơ bản của quá trìnhsản xuất: Sức lao động, tư liệu lao động, đối tượng lao động
4 Năng lực cần hướng tới.
- Xây dựng được nhận thức về tầm quan trọng của hoạt động sản xuất của cải vậtchất
II Hệ thống câu hỏi.
- Sản xuất vật chất?
- Sức lao động là gì
-
III PHƯƠNG ÁN ĐÁNH GIÁ:
- Trong bài giảng và sau bài giảng.
IV ĐỒ DÙNG DẠY HỌC:
- SGK và SGV GDCD lớp 11
- Giáo án GDCD …
Trang 2Để hiểu được vai trò sản xuất của cải vật
chất trong sự phát triển kinh tế trước ta phân
tích xem:
Sản xuất của cải vật chất là gì ?
- Yêu cầu học sinh thảo luận phân tích về
khái niệm sản xuất vật chất?
- Đại diện nhóm trình bày
- Đề nghị nhóm khác nhận xét, đánh giá, nếu
thấy thiếu thì bổ xung theo ý kiến của nhóm
mình
=> Giáo viên kết luận
Ngoài VD GV nêu ra, yêu cầu HS lấy thêm 1
vài VD khác
Sau khi HS lấy được 1 vài VD GV phân tích
tiếp
Vai trò của sản xuất của cải vật chất:
Theo em có vải trò quan trọng như thế
nào ? Và tại sao các hoạt động khác phải
nhằm phục vụ hoạt động sản xuất ?
Gọi 1 - 2 học sinh trả lời
GV dẫn dắt chuyển ý:
Trước hết, GV trình bày sơ đồ về mối
quan hệ giữa các yếu tố của quá trình SX
Sau đó đi sâu phân tích từng yếu tố
GV nêu sơ đồ về các yếu tố hợp thành sức
lao động
HS chứng minh rằng: Thiếu một trong hai
yếu tố thì con người không thể có sức lao
động
1) Sản xuất của cải vật chất:
Khái niệm: SX của cải vật chất ?
Sản xuất của cải vật chất là sự tác động của con ngườu vào tự nhiên, biến đổi các vật thể của tự nhiên để tạo ra các sản phẩm phù hợp với nhu cầu của mình.
VD:
Nhu cầu của HS đến lớp có bàn ghế để phục vụcho học tập tốt hơn thì người thợ mộc phải tácđộng vào cây gỗ biến nó thành bộ bàn ghế
Vai trò của sản xuất của cải vật chất:
+ Là cơ sở tồn tại và phát triển của con người
và xã hội loài người
+ Thông qua lao động sản xuất, con ngườiđược cải tạo, phát triển và hoàn thiện cả về thểchất và tinh thần
+ Hoạt động sản xuất là trung tâm, là tiền đềthúc đẩy các hoạt động khác của xã hội pháttriển
+ Lịch sử XH loài người là 1 quá trình pháttriển và hoàn thiện liên tục các phương thức
SX, là quá trình thay thế phương thức SX cũ,lạc hậu bằng phương thức SX mới, tiến bộ hơn
Hoạt động 2: Các yếu tố cơ bản của quá
Trang 3Tại sao nói sức lao động mới chỉ là khả
năng, còn lao động là sự tiêu dùng sức lao
Yêu cầu 1HS đọc KN đối tượng LĐ GV đưa
ra sơ đồ 03 Đối tượng LĐ phân tích sơ đồ
và KN
Sơ đồ 03
Có sắn trong TN
ĐTLĐ:
Đã trải qua t/đ của LĐ
Gọi HS lấy VD minh hoạ về đối tượng LĐ
của một số ngành, nghề khác nhau trong XH
Lao động của con người có kế hoạch, tự giác,sáng tạo, có kỷ luật, có trách nhiệm Vì vậy LĐ
là hoạt động bản chất nhất của con người, nhờ
đó để phân bịêt với hoạt động bản năng của convật
Vì: Chỉ khi sức lao động kết hợp với tư liệu sảnxuất thì mới có quá trình lao động
* Đối tượng lao động:
Đối tượng lao động
o Đối tượng lao động là những yếu
tố của giới tự nhiên mà lao động của con người tác động vào nhắm biến đổi nó cho phù hợp với mục đích của con người
o Đối tượng lao động có hai loại: Đối tượng lao động có sẵn (gỗ, đấtđai, khoáng sản…) và đối tượng lao động qua tác động của lao động (sợi để dệt vải, sắt thép, xi măng…)
o Cùng với sự phát triển của lao động sản xuất và khoa học kĩ thuật, đối tượng lao động ngày càng đa dạng, phong phú Con người ngày càng tạo ra những nguyên vật liệu nhân tạo có tính năng theo ý muốn
o Cần có ý thức sử dụng hợp lí và bảo vệ tài nguyên, môi trường sinh thái.
Trang 4* Tư liệu lao động:
Công cụ LĐTLLĐ: Hệ thống bình Chứa Kết cấu hạ tầng
=> Nhìn vào kết quả SX, có 2 yếu tố kết tinhtrong sản phẩm đó là:
Tư liệu LĐ + đối tượng LĐ = TL SX
=> Sức LĐ + Tư liệu SX = Sản phẩm
Hoạt động 3: Phát triển kinh tế và ý nghĩa
cuả phát triển kinh tế đối với cá nhân, gia
đình và xã hội.
Phát triển kinh tế là gì ?
GV: Yêu cầu HS đọc KN tăng trưởng kinh
tế, phát triển kinh tế (SGK)
Treo sơ đồ 05: Phát triển kinh tế Sau đó
phân tích từng nội dung
Theo em tăng trưởng kinh tế là gì ?
Phân biệt tăng trưởng kinh tế với phát triển
kinh tế ?
Dự kiến HS trả lời:
Có sự khác nhau giữa phát triển kinh tế và
tăng trưởng kinh tế
Em hiểu thế nào là cơ cấu kinh tế hợp lý ?
Là mqh hữu cơ , phụ thuộc, quy định lẫn
nhau về quy mô và trình độ giữa các ngành,
các thành phần kinh tế, các vùng kinh tế
Tỷ trọng trong các ngành dịch vụ và CM
trong GNP tăng dần, còn ngành nông nghiệp
giảm dần
Ý nghĩa của sự phát triển kinh tế
Ý nghĩa của sự phát triển kinh tế đối với mỗi
cá nhân, gia đình và xã hội ?
GV chia lớp thành 3 nhóm để thảo luận về
nội dung này và trả lời
a) Phát triển kinh tế là:
Là sự tăng trưởng kinh tế gắn liền với cơcấu kinh tế hợp lí, tiến bộ và ông bằng xã
hội Phát triển kinh tế gồm 3 nội dung:
- Phát triển kinh tế biểu hiện trước hết ở
sự tăng trưởng kinh tế Tăng trưởng kinh
tế là sự tăng lên về số lượng, chất lượng sản phẩm và các yếu tố của quá trình sảnxuất ra nó trong một thời kì nhất định
- Dựa trên cơ cấu kinh tế hợp lí, tiến bộ để
đảm bảo tăng trưởng kinh tế bền vững
- Phát triển kinh tế đi đôi với công bằng và
tiến bộ xã hội, tạo điều kiện cho mọi người có quyền bình đẳng trong đóng góp và hưởng thụ kết quả của tăng trưởng kinh tế Phù hợp với sự biến đổi nhu cầu phát triển toàn diện của con người và xã hội, bảo vệ môi trường sinh thái Gắn với chính sách dân số phù hợp.Xây dựng cơ cấu kinh tế hợp lí và tiến
b) Phát triển kinh tế có ý nghĩa như thế nào với mỗi cá nhân, gia đình và xã hội ?
- Đối với cá nhân:
Tạo điều kiện cho mỗi người có việc làm, thunhập ổn định, c/s ấm no, có điều kiện chăm sócsức khoẻ, tăng tuổi thọ
Trang 5- Đối với gia đình:
Là tiền đề , cơ sở để gia đình thực hiện tốt cácchức năng của gia đình, đó là các chức năng:+ Chức năng kinh tế
+ Chức năng sinh sản+ Chức năng chăm sóc và giáo dục+ Xây dựng gia đình ấm no, hạnh phúc
- Đối với xã hội:
+ Tăng thu nhập quốc dân và phúc lợi xã hội,chất lượng cuộc sống của nhân dân được cảithiện, giảm bớt tình trạng đói nghèo, giảm tỷ lệsuy dinh dưỡng và tử vong ở trẻ em
+ Giảm tỷ lệ thất nghiệp, giảm tệ nạn xã hội.+ Là tiền đề phát triển văn hoá, giáo dục, y tế
và các lĩnh vực khác của xã hội, ổn định kinh
tế, chính trị, xã hội
+ Củng cố an ninh quốc phòng
+ Là điều kiện để khắc phục sự tụt hậu xã hội
về kinh tế so với các nước tiên tiến trên thế giới, xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ, mở rộng quan hệ quốc tế, định hướng XHCN
Trang 6Bài 2 : HÀNG HÓA- TIỀN TỆ- THỊ TRƯỜNG
(Tiết: )
I Mục tiêu bài học
Học xong bài này học sinh cần nắm được:
1 Về kiến thức
- Khái niệm hàng hoá và hai thuộc tính của hàng hoá
- Nắm được nguồn gốc và bản chất của tiền tệ
- Các chức năng của tiền tệ
- Quy luật lưu thông tiền tệ
- Nắm được khái niệm thị trường, các chức năng của thị trường
- Thấy được vai trò của SX hàng hoá và thị trường đối với sự phát triển kinh tế - xãhội ở nước ta hiện nay
2 Về kĩ năng.
- Phân tích các khái niệm và mối quan hệ giữa các nội dung chủ yếu của bài học
- Vận dụng KT của bài học vào thực tiễn, giải quyết được 1 số VĐ liên quan đếnbài học
3 Về thái độ.
- Xây dựng niềm tin và trách nhiệm của công dân trong việc phát triển nền kinh tếthị trường định hướng XHCN ở nước ta
4 Năng lực cần hướng tới.
- Thấy được tầm quan trọng của phát triển kinh tế hàng hoá đối với mỗi cá nhân,gia đình và xã hội hiện nay
- Coi trọng việc SX hàng hoá, nhưng không sùng bái hàng hoá, không sùng bái tiềntệ
II Hệ thống câu hỏi.
- Hàng hóa là gì?
- Trình bày nguồn gốc ra đời và bản chất của tiền tệ
-
III PHƯƠNG ÁN ĐÁNH GIÁ:
- Trong bài giảng và sau bài giảng.
IV ĐỒ DÙNG DẠY HỌC:
- SGK và SGV GDCD lớp 11
- Giáo án GDCD …
V HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC
Trang 7HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC
kinh tế tự nhiên và kinh tế hàng hoá.
(KTHH) Kinh tế hàng hóa là bước phát
triển cao hơn và ưu việt hơn kinh tế tự
GV: Yêu cầu HS nêu những VD thực tiễn để
chứng minh rằng: Nếu thiếu 1 trong 3 điều
kiện trên thì SP không trở thành hàng hoá
VD:
Người nông dân SX ra lúa gạo 1 phần để tiêu
dùng, còn lại 1 phần đem đổi lấy quần áo, và
Treo sơ đồ 2 dạng của hàng hoá
Yêu cầu HS lấy VD chứng minh
GV dẫn dắt vấn đề:
Mỗi hàng hoá đều có 1 hoặc 1 số công dụng
nhất định có thể thoả mãn nhu cầu nào đó của
con người về vật chất và tinh thần
Vậy theo em giá trị sử dụng của hàng hoá là
gì ? Lấy VD minh hoạ ?
=> Sản phẩm chỉ trở thành hàng hoá khi có đủ 3điều kiện trên
- Hàng hoá là một phạm trù lịch sử, chỉ tồn tạitrong nền kinh tế hàng hoá
Hàng hoá có 2 dạng là: Hàng hoá vật thể vàhàng hoá phi vật thể (hàng hoá dịch vụ)
Con người khi đói có nhu cầu vật chất là ăn thìphải sử dụng lương thực thực phẩm ở đây làgiúp cho con người không còn bị đói, hoặc conngười mệt mỏi, căng thẳng có nhu cầu là xem canhạc để giải trí
+ Giá trị sử dụng của hàng hoá được phát hiệndần và ngày càng đa dạng, phong phú cùng với
sự phát triển của khoa học kỹ thuật và lực lượngsản xuất
VD:
Than đá, dầu mỏ lúc đầu con người chỉ dùnglàm chất đốt , sau đó nhờ sự phát triển củaKHKT và lực lượng sản xuất con người đã dùng
Trang 8cầu cho SX nhu máy móc thiết bị, nguyên vật
liệu
- Quần, áo ngoài công dụng là che thân thì nó
còn làm cho con người đẹp hơn
GV treo sơ đồ về mối quan hệ giữa giá trị trao
đổi với giá trị Nêu VD, phân tích VD
HS phân tích xem qua VD đó thì giá trị của
hàng hoá là gì ?Bằng cách nào xác định được
giá trị của hàng hoá ?
GV kết luận: Vải và thóc là 2 hàng hoá có giá
trị sử dụng khác nhau nhưng có thể trao đổi
với nhau vì: Đều là SP do LĐ tạo ra đều có
hao phí lao động bằng nhau là 2 giờ
nó làm nguyên liệu cho một số ngành côngnghiệp để chế biến ra nhiều loại SP khác phục
vụ cho đời sống
+ Trong nền kinh tế hàng hoá, vật mang giá trị
sử dụng đồng thời là vật mang giá trị trao đổicũng tưc là phải thực hiện được giá trị của nó
- Giá trị của hàng hoá:
+ Giá trị của hàng hoá được thông qua giá trịtrao đổi (tỉ lệ trao đổi)
1m vải = 5kg thóc = 2 giờ (Hao phí LĐ)
Hoạt động 2: Tiền tệ
a) Nguồn gốc và bản chất của tiền tệ:
Sau khi đã chuẩn bị bài trước ở nhà các em
cho biết khi nào thì tiền tệ xuất hiện ?
Gọi 1, 2 HS trả lời
GV kết luận:
Sự ra đời của tiền tệ đã trải qua những hình
thái giá trị nào ?
GV treo sơ đồ hình thái giá trị giản đơn hay
ngẫu nhiên
Phân tích, lấy VD minh hoạ
HS nhận xét về hình thái này và lấy VD khác
ngoài VD GV đã nêu
Hình thái này xuất hiện khi XH công xã
nguyên thuỷ tan rã, lúc này sản phẩm đem
trao đổi còn ít, mang tính ngẫu nhiên
Tại sao lại gọi hình thái giá trị đầy đủ hay mở
rộng ?
2) Tiền tệ:
a Nguồn gốc và bản chất của tiền tệ:
Tiền tệ xuất hiện là kết quả của quá trình pháttriển lâu dài của sản xuất, trao đổi hàng hoá vàcác hình thái giá trị
Có 4 hình thành giá trị xuất hiện sau đây: (Đọc thêm)
*Hình thái giá trị giản đơn hay ngẫu nhiên =>
VD: 1 con gà 10kg thócHình thái tương đối Hình thái ngang giá
*Hình thái giá trị đầy đủ hay mở rộng
Trang 9Dự kiến HS trả lời:
Khi SX hàng hoá phát triển hơn, hàng hoá
đem trao đổi nhiều hơn
GV: Treo sơ đồ phân tích, lấy VD minh hoạ
Trong hình thái này giá trị của hàng hoá đóng
vai trò gì ?
Dự kiến HS trả lời: Giá trị của cải hàng hoá
được biểu hiện ở 1 loại hàng hoá đóng vai trò
vật ngang giá chung
GV: Đưa ra thông tin phản hồi, phân tích, lấy
VD
GV: Phân tích cho HS thấy được khi phát
triển có nhiều mặt hàng làm vật ngang giá
chung, các địa phương sẽ gặp khó khăn trong
việc trao đổi => khi đó người ta thống nhất
lấy vàng làm VNCC -> hình thái tiền tệ xuất
hiện
b) Các chức năng của tiền tệ:
?Theo em tại sao vàng có vai trò là tiền tệ ?
HS trình bày ý kiến của mình
GV kết luận:
Ban đầu người ta lấy vàng, bạc làm vật ngang
giá chung được cố định ở vàng
GV: Nêu VD
VD:
1 chiếc bút bi = 100đ
Yêu cầu HS phân tích, để thấy được tiền tệ
biểu hiện giá trị hàng hoá và được đo lường
VD: Nộp thuế, trả nợ, trả tiền mua chịu hàng
C) Quy luật lưu thông tiền tệ
là thứ kim loại quý hiếm, có giá trị lớn
- Vàng có thuộc tính tự nhiên thích hợp với vaitrò làm tiền tệ
=> Như vậy tiền tệ là hàng hoá đặc biệt đượctách ra làm vật ngang giá chung cho tất cả hànghoá, là sự biểu hiện chung của giá trị, đồng thờitiền tệ biểu hiện mối quan hệ sản xuất hàng hoá
=> bản chất của tiền tệ
b) Các chức năng của tiền tệ:
- Thước đo giá trị:
Tiền tệ dùng để đo lường và biểu hiện giá trịcủa hàng hoá Giá trị của hàng hoá được biểuhiện bằng 1 lượng tiền nhất định, được gọi làgiá cả
- Phương tiện lưu thông:
Với chức năng này tiền có vai trò môi giới trongquá trình lưu thông hàng hoá
- Phương tiện cất trữ:
Tức là tiền tệ rút khỏi lưu thông được cất trữ đểkhi cần đem ra mua hàng Nhưng làm đượcchức năng này tiền phải đủ giá trị
- Phương tiện thanh toán:
Tiền được dùng để chi trả sau khi giao dịch,mua bán
- Tiền tệ thế giới:
Khi tiền có chức năng tiền tệ thế giới đó là khitrao đổi HH vượt ra khỏi biên giới quốc gia
Hoạt động 3 Thị trường.
Theo em hiểu thị trường là gì ?
HS: Là nơi diễn ra trao đổi, mua bán các loại
3) Thị trường:
a) Thị trường là gì ?
Thị trường là lĩnh vực trao đổi, mua bán mà ở
Trao đổi gián tiếp thông qua một hàng hoá làm vật ngang giá chung.
Trang 10"Các chủ thể kinh tế" bao gồm người bán,
người mua", cá nhân, doanh nghiệp, cơ quan,
Nhà nước tham gia vào trao đổi, mua bán
trên thị trường.
Lấy VD về thị trường ở dạng giản đơn và thị
trường hiện đại
Các chức năng cơ bản của thị trường:
Các nhân tố cơ bản của thị trường là gì ?
GV: Yêu cầu HS phân tích, lấy VD thực tiễn
về chức năng này
GV làm rõ:
Nếu hàng hoá nào được thị trường tiêu thụ
mạnh, có nghĩa hàng hoá đó phù hợp với nhu
cầu thị trường và đồng thời giá trị của nó
được thực hiện
Để HS tự khảo sát thị trường, lấy VD thực
tiễn
GV hướng dẫn HS thu thập các thông tin về
cơ cấu; "chủng loại"
- Cơ cấu hàng hoá: Thể hiện sự đa dạng,
phong phú, nhiều mặt hàng phục vụ cho cơ
cấu tiêu dùng
- Chủng loại: Nói đến sự phong phú của một
loại hàng hoá nào đó
VD: Quạt (quạt cây, quạt tường, thông gió, đá
)
Yêu cầu HS lấy VD minh hoạ về sự tác động
của giá cả đối với sản xuất và lưu thông hàng
hoá
Theo em hiểu và vận dụng được các chức
năng của thị trường sẽ giúp gì cho người sản
xuất và tiêu dùng?
DKTL:
- Đối với người SX: Phải làm thế nào để có
lãi nhất
đó các chủ thể kinh tế tác động qua lại lẫn nhau
để xác định giá cả và số lượng hàng hoá, dịchvụ
- Thị trường xuất hiện và phát triển cùng với sự
ra đời và phát triển của SX và lưu thông hànghoá Bắt đầu ở dạng giản đơn với không gian,thời gian nhất định, như chợ, cửa hàng nhưng
SX hàng hoá phát triển thì thị trường cũngđược mở rộng, phát triển, hiện đại hơn việc traođổi hàng hoá diễn ra linh hoạt hơn thông quatrung gian, quảng cáo, tiếp thị
- Song dù ở dạng thị trường nào (giản đơn hayhiện đại) cũng luôn có sự tác động của các yếu
tố cấu thành thị trường đó là hàng hoá, tiền tệ,người mua, người bán, từ đó hình thành cácquan hệ: Hàng hoá - tiền tệ - mua, bán, cungcầu, giá cả
b) Các chức năng cơ bản của thị trường:
- Chức năng thực hiện (hay thừa nhận) giá trị sửdụng và giá trị
- Chức năng thông tin:
Cung cấp tho các chủ thể tham giá thị trường
về quy mô cung - cầu; giá cả, chất lượng; chủngloại, cơ cấu, đk mua bán của hàng hoá, dịch
và lưu thông hàng hoá trong xã hội
+ Khi giá cả 1 hàng hoá tăng lên -> kích thích
XH SX nhiều hàng hoá đó Nhưng lại làm chonhu cầu tiêu dùng hàng hoá đó tự hạn chế.+ Ngược lại: Khi giá cả giảm kích thích tiêudùng -> hạn chế SX
* Như vậy: Hiểu và vận dụng được các chức
Trang 11- Đối với người tiêu dùng: Làm thế nào để
mua được hàng rẻ, tốt, phù hợp với nhu cầu
Vận dụng các chức năng thị trường của Nhà
nước được thể hiện qua những chính sách
kinh tế, xã hội nào ?
Báo cáo chính trị của BCH TW Đảng khoá
VIII trình ĐHĐBTQ lần thứ IX của Đảng
(T7-2000)
năng của thị trường sẽ giúp cho người SX và người tiêu dùng giành được lợi ích kinh tế lớn
Hoạt động 4 Luyện tập, củng cố
GV hướng dẫn cho HS làm các bài tập trong
Sgk Tr 26, 27
VI RÚT KINH NGHIỆM:
Ngày soạn: 20 / 8 /2018 Lớp Ngày dạy Sĩ số 11A 11B 11C Bài 3 : QUY LUẬT GIÁ TRỊ TRONG SẢN XUẤT VÀ LƯU THÔNG HÀNG HÓA (Tiết: ) I Mục tiêu bài học
Học xong bài này học sinh cần nắm được: 1 Về kiến thức
- Hiểu được cơ sở khách quan của quy luật giá trị
- Nội dung của quy luật giá trị
- Nhận rõ vai trò và tác động của quy luật giá trị trong SX và lưu thông hàng hoá
2 Về kĩ năng.
Trang 12- Biết cách phân tích nội dung của quy luật giá trị
- Biết vận dụng quy luật giá trị
3 Về thái độ.
- Xây dựng niềm tin và trách nhiệm của công dân trong việc phát triển nền kinh tếthị trường định hướng XHCN ở nước ta
4 Năng lực cần hướng tới.
Nhận thức đúng đắn về quy luật giá trị trong sản xuất và lưu thông hàng hóa.
II Hệ thống câu hỏi.
- Quy luật giá trị là gì?
- Tại sao quy luật giá trị lại có tác động điều tiết sản xuất và lưu thông hànghóa?
-
III PHƯƠNG ÁN ĐÁNH GIÁ:
- Trong bài giảng và sau bài giảng.
Khác với quy luật tự nhiên, quy luật
kinh tế chỉ ra đời và hoạt động khi có
hoạt động sản xuất và hoạt động trao
đổi ( lưu thông ) hàng hóa của con
người và xã hội Và để hiểu rõ hơn,
chúng ta cùng đến với bài học “quy
luật giá trị trong sản xuất và lưu thông
hàng hóa” để nắm vững kiến thức
trọng tâm và cùng giải các bài tập
trong bài
Bài 3 QUY LUẬT GIÁ TRỊ TRONG SẢN XUẤT VÀ
LƯU THÔNG HÀNG HÓA
Nhìn bề ngoài hoạt đông SX và lưu thông hàng hoá đẩy dịch vụ là việc làm riêng của từng người,
họ độc lập hoạt động không ràng buộc gì với nhau.
Nhưng trên thực tế họ ràng buộc gì với nhau bởi quy luật giá trị.
Hoạt động 2 Nội dung của quy luật
giá trị
1 Nội dung của quy luật giá trị
Trang 13Chia nhóm thảo luận về nội dung của
quy luật giá trị
- SX và lưu thông hàng hoá phải dựa
trên cơ sở nào để SX hàng hoá mà
không bị thua lỗ?
- Nội dung của quy luật giá trị được
biểu hiện như thế nào trong SX và lưu
thông hàng hoá ? Lấy VD minh hoạ
=> Các nhóm thảo luận, đại diện
nhóm phát biểu ý kiến, các nhóm khác
theo dõi và nhận xét
Trong lịch sử ở đâu, khi nào có sản xuất và lưuthông hàng hoá, thì ở đó, khi ấy quy luật giá trị rađời, tồn tại và hoạt động một cách khách quan, bấtchấp ý trí chủ quan của con người
QLGT là quy luật kinh tế cơ bản của sx vàtrao đổi hàng hóa
- Sản xuất và lưu thông hàng hoá phải dựa trên
cơ sở thời gian lao động XH cần thiết để sảnxuất ra hàng hoá đó
Nội dụng của quy luật giá trị được biểu hiện trong 2lĩnh vực sản xuất và lưu thông hàng hoá
- Trong sản xuất:
Quy luật giá trị yêu cầu người sản xuất phải đảmbảo sao cho thời gian lao động cá biệt để sản xuấttừng loại hàng hoá hay toàn bộ hàng hoá phải phùhợp với thời gian lao động XH cần thiết
- Trong lưu thông hàng hoá:
Quy luật này yêu cầu việc trao đổi giữa hai hànghoá (A và B) cũng phải dựa trên cơ sởTGLĐXHCT Nói cách khác trao đổi hàng hoá phải
Các trường hợp thực hiện yêu cầu của quy luật giá trị
1- Tổng TGLĐCB=Tổng TGLĐXHCT
2- Tổng TGLĐCB>Tổng TGLĐXHCT
3- Tổng TGLĐCB<Tổng TGLĐXHCT
Trang 14được thực hiện theo nguyên tắc ngang giáNhưng khi xem xét không phải 1 hàng hoá mà tổnghàng hoá và trên phạm vi toàn XH.
Quy luật giá trị yêu cầu tổng giá cả hàng hoá bằngtổng giá trị hàng hoá trong quá trình SX
Hoạt động 3 Tác động của quy luật
giá trị
GV hướng dẫn HS thảo luận nhóm
theo câu hỏi sau:
- Quy luật giá trị có những tác
động như thế nào trong quá
trình SX và lưu thông hàng
hoá ?
Sau khi thảo luận xong, yêu cầu đại
diện các nhóm trình bày ý kiến Các
nhóm khác quan sát và đưa ra nhận
xét
GV treo sơ đồ và phân tích từng tác
động, lấy VD minh hoạ
- Tác động 1: Điều tiết SX và lưu
thông hàng hoá
+ Trong lĩnh vực SX người SX bao
giờ cũng muốn SP của mình có giá trị
cao, thu được nhiều lợi nhuận Muốn
vậy người SX phải nắm bắt được sự
biến động của thị trường để điều tiết
SX
VD: Thấy được SP công nghiệp bao
giờ cũng có giá trị cao hơn sản phẩm
nông nghiệp như: Trước đây chúng ta
chưa áp dụng các dây chuyền máy
móc hiện đại vào chế biến thực phẩm
nên xuất khẩu ở dạng thô, nhưng bây
giờ chúng ta đã biết chế biến để xuất
khẩu Vì vậy giá trị của SP được nâng
cao
+ Trong lưu thông: Thông qua sự biến
động của thị trường để chuyển hàng
3 Tác động của quy luật giá trị
a) Điều tiết SX và lưu thông hàng hoá:
Điều tiết SX: Là sự phân phối lại các yêu tố tư liệu sản xuất và sức lao động từ ngành này sang ngành khác Hoặc chuyển dịch cơ cấu kinh tế từ nông nghiệp sang SX công nghiệp và dịch vụ Trong lưu thông hàng hoá: Phân phối nguồn hàng
từ nơi này đến nơi khác, từ mặt hàng này sang mặt hàng khác theo hướng từ nơi có lãi ít hoặc không có lãi sang nơi có lãi cao thông qua sự biến động của giá cả thị trường.
b) Kích thích lực lượng SX phát triển và năng suất
LĐ tăng lên.
Muốn phát triển kinh tế phải dựa vào sự phát triển của lực lượng SX vì vậy muốn thu được lợi nhuận nhiều người SX kinh doanh phải tìm cách phát triển lực lượng SX bằng cách cải tiến kỹ thuật, nâng cao tay nghề của người LĐ, làm cho giá trị cá biệt thấp hơn giá trị xã hội.
c) Thực hiện sự lựa chọn tự nhiên và phân hoá giàu nghèo - giữa những người SX hàng hoá.
- Sự tác động của quy luật giá trị thông qua sự lựachọn tự nhiên làm cho người SX - kinh doanh hànghoá phát triển
Mặt khác: Người SX - kinh doanh kém sẽ thua lỗ,phá sản và trở thành nghèo => làm cản trở kinh tếhàng hoá phát triển
Tác động của quy luật giá trị luôn có 2 mặt:
- Tích cực: Thúc đẩy lực lượng SX phát triển, nângcao năng suất LĐ
Trang 15hoá từ nơi này sang nơi khác, từ mặt
hàng này sang mặt hàng khác, từ nơi
lãi ít đến nơi lãi cao
VD:
Mùa hè bán quạt - mùa đông bán chăn
đệm
Hoặc : Chuyển quần áo, dầy dép từ Hà
Nội lên Tuyên Quang và chuyển chè,
măng từ TQ về HN
Tác động 2: Nhà SX muốn nâng cao
giá trị của SP để có lợi nhuận cần phải
làm gì ?
- Cải tiến kỹ thuật, nâng cao tay nghề
của người lao động, hợp lý hoá SX
thực hành tiết kiệm
- Khi nào giá trị cá biệt (giá trị xã hội
sẽ giúp cho thu được lợi nhuận cao
Người tiêu dùng có quyền lựa chọn
hàng hoá đáp ứng được nhu cầu của
họ Vì vậy muốn người tiêu dùng thừa
nhận (chọn) hàng của mình thì người
SX cần phải chú ý đến mẫu mã, chất
lượng SP và thị hiếu, tâm lý của khách
hàng Ngược lại người SX kinh doanh
nào kém, không nhạy bén trong kinh
doanh sẽ bị tồn đọng hàng hoá -> thua
lỗ, phá sản -> nghèo
Vậy 3 tác động của quy luật giá trị có
phải hoàn toàn tích cực hay có hai mặt
Nhà nước và công dân cần vận dụng
quy luật giá trị như thế nào ?
-> Kinh tế hàng hoá phát triển
- Hạn chế: Có sự phân hoá giàu nghèo-> Kìm hãm, cản trở sự phát triển của kinh tế hàng hoá
Hoạt động 4 Vận dụng quy luật giá
trị
a Về phía nhà nước
4) Vận dụng giá trị quy luật:
a) Về phía Nhà nước:
Trang 16GV hướng dẫn HS đọc và phân tích:
Mục 4: Vận dụng quy luật giá trị và
lấy 1 số VD chứng minh.
- Cho biết thành tựu kinh tế nước
ta sau đổi mới ?
công cải tiến kỹ thuật công nghệ
N3 : Khó khăn của người sx, kinh
doanh ở nước ta khi gia nhập WTO ?
Gợi ý trả lời :
N1 : Người sx mặt hàng A chuyển đổi
mặt hàng kinh doanh để có lợi nhuận
cao, tránh thua lỗ, ứ đọng vốn, nhờ tác
động của quy luật giá trị điều tiết lưu
thông
N2 :
- Người sx mặt hàng thủ công may
sẵn, sx số lượng ít, chi phí sx cao, lãi
ít, không đáp ứng yêu cầu
- Người sx cải tiến KTCN, sx đc
nhiều, chất lượng đảm bảo, NS cao,
chi phí sx thấp, lợi nhuận tăng, phong
phú chủng loại, đáp ứng nhu cầu
N3 :
Người sx hh và kinh doanh sẽ gặp
khó khăn về : Chất lượng, số lượng
hàng hóa ; giá cả ; thương hiệu bản
- Đổi mới nền kinh tế nước ta thông qua xây dựng
và phát triển mô hình kinh tế thị trường định hướngXHCN
- Ban hành và sử dụng pháp luật, các chính sáchkinh tế
- Bằng thực lực kinh tế điều tiết thị trường nhằmhạn chế sự phân hoá giàu - nghèo và những tiêu cực
XH khác
b) Về phía công dân:
- Phấn đấu giảm chi phí trong SX và lưu thông hànghoá, nâng sức cạnh tranh
- Thông qua sự biến động của giá cả điều tiết,chuyển dịch cơ cấu SX
- Cải tiến KT - CN, hợp lý hoá SX
Trang 17Hoạt động 5 Luyện tập, củng cố
- GV hướng dẫn HS làm các bài
tập trong SGK tr34,35
- Kết luận nội dung toàn bài học
VI RÚT KINH NGHIỆM:
Ngày soạn: / /2018.
Lớp Ngày dạy Sĩ số 11A 11B 11C Bài 4: CẠNH TRANH TRONG SẢN XUẤT VÀ LƯU THÔNG HÀNG HÓA (Tiết: ) I Mục tiêu bài học
Học xong bài này học sinh cần nắm được: 1 Về kiến thức
- Hiểu được những vấn đề cơ bản của cạnh tranh, một tất yếu kinh tế không thể thiếu được trong sản xuất và lưu thông hàng hoá
- Nhận rõ mục đích cạnh tranh, các loại cạnh tranh, ảnh hưởng và tích cực 2 mặt của cạnh tranh
2 Về kĩ năng.
- Biết cách quan sát thị trường, qua đó thấy được ảnh hưởng của chúng
- Phân tích được mục đích, các loại cạnh tranh và tính 2 mặt của cạnh tranh
- Nhận thức được giải pháp của Nhà nước về cạnh tranh
3 Về thái độ.
Ủng hộ cạnh tranh lành mạnh, đấu tranh với nhưng trường hợp cạnh tranh không lành mạnh
4 Năng lực cần hướng tới.
Trang 18Nhận thức đúng đắn về cạnh tranh và tính hai mặt của cạnh tranh.
II Hệ thống câu hỏi.
- Cạnh tranh là gì? Phân tích tính tất yếu khách quan và mục đích của cạnhtranh trong sản xuất và lưu thông hàng hóa
- Cạnh tranh có những loại nào?
-
III PHƯƠNG ÁN ĐÁNH GIÁ:
- Trong bài giảng và sau bài giảng.
Trang 19Hoạt động 1 Cạnh tranh và nguyên
nhân dẫn đến cạnh tranh.
GV cho học sinh phân tích về những
hiện tượng thường thấy trên thị trường
như quảng cáo, giành khách, phá giá
Và cho biết như thế nào là cạnh tranh?
HS nghiên cứu, trả lời
1) Cạnh tranh và nguyên nhân dẫn đến cạnh tranh.
a) KN cạnh tranh:
Cạnh tranh là sự ganh đua, sự đấu tranh
về kinh tế giữa các chủ thể kinh tế nhằmgiành những điều kiện thuận lợi trongSX-KD tiêu thụ hàng hoá và dịch vụ đểthu được nhiều lợi ích nhất cho mình.+Cạnh tranh lành mạnh
+Cạnh tranh không lành mạnhb) Nguyên nhân dẫn đến cạnh tranh
- Trong nền kinh tế hàng hoá, do tồn tạinhiều chủ thể kinh tế khác nhau, tồn tạivới tư cách là 1 đơn vị kinh tế độc lập
- Do điều kiện SX của mỗi chủ thể khácnhau nên chất lượng và chi phí SX khácnhau => kết quả SX không giống nhau,lợi ích khác nhau
Hoạt động 2 Mục đích của cạnh
tranh, các loại cạnh tranh.
GV: Yêu cầu HS thảo luận theo bàn
Mục đích của cạnh tranh là gì ? Để đạt
được mục đích, những người tham gia
cạnh tranh thông qua các loại cạnh tranh
nào ?
Học sinh sau khi tìm mục đích cạnh
tranh phải thấy được mục đích cuối
cùng
GV đưa ra VD để HS tìm hiểu ý nghĩa
kinh tế của mỗi loại cạnh tranh
- Mục đích của cạnh tranh thể hiện ởnhững mặt sau:
+ Cạnh tranh chiếm các nguồn nguyênliệu, giành các nguồn lực SX khác.+ Về khoa học - công nghệ
+ Chiếm thị trường tiêu thụ, nơi đầu tư,đơn đặt hàng, các hợp đồng
+ Về chất lượng và giá cả hàng hoá
Trang 20- Cạnh tranh giữa hai đại lý bán hàng
-Chia lớp thành 2 nhóm thảo luận
-Nhóm 1 thảo luận về mặt tích cực của
Gv hướng dẫn cho Hs làm các bài tập
trong sgk và kết luận nội dung toàn bài
VI RÚT KINH NGHIỆM:
Ngày soạn: 20 / 8 /2018.
Trang 21- Nêu được khái niệm trong sản xuất và lưu thông hàng hóa
- Hiểu được mối quan hệ cung – cầu và vai trò của cung cầu trong sản xuất và lưuthông hàng hóa
4 Năng lực cần hướng tới.
Nhận thức đúng đắn về mối quan hệ cung- cầu trong nền kinh tế thị trường định
III PHƯƠNG ÁN ĐÁNH GIÁ:
- Trong bài giảng và sau bài giảng.
IV ĐỒ DÙNG DẠY HỌC:
- SGK và SGV GDCD lớp 11
- Giáo án GDCD …
V HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC
Trang 22Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung kiến thức cần đạt
Hoạt động 1 Khám Phá:
Trên thị trường ta thấy người bán và
người mua gặp nhau và có mối quan hệ
với nhau Đó chính là quan hệ cung -
cầu Vậy mối quan hệ đó như thế nào,
chúng ta hãy cùng tìm hiểu ở bài học
dưới đây nhé.
Hoạt động 2 Tìm hiểu khái niệm
cung- cầu:
- Bằng sự quan sát, ta ta thấy trên
thị trường người mua, người bán
thường xuyên có mối quan hệ
Vậy mối quan hệ đó là gì ?
- Theo em hiểu cầu là gì ? Lấy VD
VD:
Anh A có nhu cầu mua ô tô, nhưng chưa
có tiền, thì đây là nhu cầu chưa có khả
năng thanh toán Chỉ khi anh A có đủ số
tiền để mua ô tô theo giá tương ứng, thì
lúc đó nhu cầu có khả năng thanh toán
mới xuất hiện
Vậy, những yếu tố nào ảnh hưởng đến
cầu ?
- HS trả lời
- GV kết luận và chuyển sang đặt
câu hỏi về cung
Cung là gì ? Lấy VD minh hoạ? và cho
biết có những yếu tố nào ảnh hưởng đến
cung?
1 Khái niệm cung - cầù
a) Khái niệm cầu
Cầu là khối lượng hàng hóa, dịch
vụ mà người tiêu dùng cần mua trong một thời kì nhất định tương ứng với giá cả và thu nhập xác định .
Cầu ở đây cần phải hiểu là tên gọi tắtcủa nhu cầu có khả năng thanh toán.Các yếu tố ảnh hưởng đến cầu là:Thunhập, giá cả, thị hiếu, tâm lý, tập
quán Trong đó thu nhập và giá cả là
chủ yếu
b) Khái niệm Cung
Cung là khối lượng hàng hóa, dịch vụ hiện có trên thị trường hay có thể đưa ra thị trường trong một thời kì nhất định, tương ứng với mức giá cả, khả năng sản xuất và chi phí sản xuất xác định.
Các yếu tố ảnh hưởng đến cung:Khả năng SX, SL và CL các nguồn lực,NSLĐ, chi phí SX trong đó yếu tố giá
cả là trung tâm
- Mối quan hệ giữa số lượng cung với
Trang 23mức giá cả vận động theo tỷ lệ thuận với nhau.
Hoạt động 3 Mối quan hệ cung - cầu
trong SX và lưu thông hàng hoá
GV :
Theo em giữa số lượng cung với mức
giá cả có mối quan hệ như thế nào ?
HS trả lời
GV kết luận: Biểu hiện của mqh đó là:
Giá cả cao -> người SX và bán hàng mở
rộng quy mô -> cung tăng lên
Ngược lại:
Giá cả thấp -> thu hẹp SXKD -> cung
giảm xuống
GV:
Theo em quan hệ cung - cầu mang tính
chủ quan hay khách quan ? Nó được thể
hiện như thế nào ?
Nội dung của quan hệ cung - cầu được
thể nhiện như thế nào ?
HS trả lời
GV kết luận:
Trên thị trường quan hệ cung - cầu tác
động theo những chiều hướng và mức
độ khác nhau
Yêu cầu HS phân tích 3 biểu hiện của
nội dung quan hệ cung - cầu Sau đó GV
treo sơ đồ minh hoạ và phân tích thêm
GV: Qua sơ đồ trên em có nhận xét gì ?
HS trả lời:
GV kết luận: ND quan hệ cung - cầu
không phải lúc nào cũng như vậy Vì
trên thực tế sự vận động cung - cầu
thường không ăn khớp với nhau
2 Mối quan hệ cung - cầu trong
SX và lưu thông hàng hoá
a) Tính khách quan của quan hệ cung - cầu:
Quy luật giá trị biểu hiện qua sự vậnđộng giá cả trên thị trường không chỉ do
sự tác động của cạnh tranh mà còn cả sựtác động của quan hệ cung - cầu mốiquan hệ này thường xuyên diễn ra trênthị trường, tồn tại và hoạt động kháchquan không phụ thuộc vào ý chí của conngười
a) Nội dung của quan hệ cung - cầu:
- Mối quan hệ cung - cầu là quan hệ tácđộng lẫn nhau giữa người bán với ngườimua, hay giữa người SX với người tiêudùng diễn ra trên thị trường để xác địnhgiá cả về số lượng hàng hoá , dịch vụ
- Quan hệ cung - cầu thể hiện ở 3 nộidung sau:
NỘI DUNG CỦA QUAN HỆ CUNG-CẦU
1 Cung - cầu tác động lẫn nhau:
-Khi cầu tăng -> SX mở rộng -> cung tăng
-Khi cầu giảm -> SX giảm -> cung giảm
2 Cung - cầu ảnh hưởng đến giá cả
- Cung = cầu Giá cả = giá trị
- Cung > cầu -> Giá cả <giá trị
- Cung < cầu -> Giá cả > giá trị
3 Giá cả ảnh hưởng đến cung - cầu:
- Khi giá cả tăng -> SX mở rộng -> cung tăng và cầu giảm khi mức thu nhập không tăng.
- Giá cả giảm -> SX giảm -> cung giảm và cầu tăng mặc dù thu nhập không tăng.
Trang 24GV: Cung - cầu trên thị trường có vai
trò và hạn chế như thế nào ?
HS trả lời:
GV kết luận:
b) Vai trò của quan hệ cung - cầu:
Quan hệ cung - cầu có vai trò to lớntrong SX và lưu thông hàng hoá
- Giúp lý giải vì sao giá cả trên thịtrường và giá cả hàng hoá trong SXkhông ăn khớp (có lúc =, có lúc > , <)
- Dựa vào đó để đưa ra quyết định mởrộng hay thu hẹp SX-KD
- Giúp người tiêu dùng lựa chọn mua hàng hoá phù hợp
Hoạt động 4 Vận dụng quan hệ cung
Quan hệ cung - cầu được Nhà nước, các
chủ doanh nghiệp, người tiêu dùng vận
dụng như thế nào ?
3) Vận dụng quan hệ cung - cầu:
a) Đối với Nhà nước:
Thông qua pháp luật, chính sách Nhànước điều tiết cung - cầu trên thị trườngnhằm lập lại cân đối cung - cầu, ổn địnhgiá cả và đời sống của nhân dân
b) Đối với người SX - KD:
Khi giá cả thấp hơn giá trị, có thể bịthua lỗ, có thể thu hẹp SX-KD
Ngược lại để có lãi, chuyển sang
SX-KD mặt hàng khácc) Đối với người tiêu dung:
Giảm mua các mặt hàng khi cung < cầu
và giá cả cao để mua hàng hoá có giá cả thấp
Hoạt động 5 Luyện tập, củng cố
- Gv hướng dẫn cho Hs làm các bài
tập trong sgk và kết luận nội dung
toàn bài
VI RÚT KINH NGHIỆM:
Ngày soạn: 20/8 /2018