LỊCH SỬ DU NHẬP VÀ KHẢO SÁT TÍNH ĂN CỦA CÁ HOÀNG ĐẾ (Cichla ocellaris, Bloch and schneider, 1801) Ở HỒ TRỊ AN

NghӅ cá ӣ hӗ Trӏ An ÿѭӧc quan tâm phát triӇn, cҧ trong nghӅ nuôi và khai thác, và ÿã ÿҥt ÿѭӧc nhӳng kӃt quҧ nhҩt ÿӏnh, hҵng năm cung cҩp hàng vҥn tҩn cá thӏt và các loҥi thuӹ sҧn phөc vө

B Ӝ GIÁO DӨC VÀ ĈÀO TҤO

TR ѬӠNG ĈҤI HӐC NÔNG LÂM THÀNH PHӔ HӖ CHÍ MINH

Tháng 10/2008

LӎCH SӰ DU NHҰP VÀ KHҦO SÁT TÍNH ĂN CӪA CÁ HOÀNG Ĉӂ

(Cichla ocellaris, Bloch and Schneider, 1801) Ӣ HӖ TRӎ AN

TÓM T ҲT

Hӗ Trӏ An là hӗ chӭa lӟn ӣ tӍnh Ĉӗng Nai, vӟi diӋn tích 32.400 ha, trong ÿó

diӋn tích mһt nѭӟc có hiӋu quҧ khoҧng 2.500 ha, hӗ có mӝt tiӅm năng rҩt lӟn vӅ phát

triӇn thuӹ sҧn ViӋc phát triӇn nghӅ cá ӣ hӗ Trӏ An ÿóng vai trò quan trӑng trong viӋc

cҧi thiӋn dinh dѭӥng và nâng cao thu nhұp cho các hӝ ngѭ dân sӕng ven hӗ, tҥo công

ăn viӋc làm cho hàng ngàn lao ÿӝng

Tuy nhiên, ӣ hӗ Trӏ An xuҩt hiӋn mӝt sӕ loài cá ngoҥi lai nhѭ: cá Chim trҳng

(Colossoma brachypomum), cá TǤ bà (Hypostomus plesostonius), và cá Hoàng ÿӃ

(Cichla ocellaris, Bloch and Schneider, 1801) Trong sӕ này cá Hoàng ÿӃ hiӋn có sҧn

lѭӧng khai thác thѭѫng mҥi cao nhҩt Ĉѭӧc sӵ phân công cӫa Khoa thuӹ sҧn, tôi tiӃn

hành thӵc hiӋn ÿӅ tài “ Lӏch sӱ du nhұp và khҧo sát tính ăn cӫa cá Hoàng ÿӃ (Cichla

ocellaris, Bloch and Schneider, 1801) ӣ hӗ Trӏ An”

ĈӅ tài ÿѭӧc thӵc hiӋn tӯ tháng 5 ÿӃn tháng 8 năm 2008, ӣ Hӗ Trӏ An tӍnh Ĉӗng

Nai ĈiӅu tra ngѭ dân và thu mүu cá Hoàng ÿӃ sau ÿó phân tích thӭc ăn trong dҥ dày

KӃt quҧ dҥt ÿѭӧc nhѭ sau:

- Cá Hoàng ÿӃ có nguӗn gӕc ӣ Nam Mӻ, do ngѭӡi nuôi cá cҧnh thҧ vào hӗ Trӏ

An năm 2002

- R2 = 0,9664 cho thҩy cá rҩt thích nghi vӟi môi trѭӡng hӗ Trӏ An

- Li/Lo trung bình là 0,43 0,04 cho thҩy cá Hoàng ÿӃ là loài ăn ÿӝng vұt

- Thӭc ăn chӫ yӃu là cá có kích thѭӟc nhӓ nhѭ cá Cѫm, cá Sѫn, cá con, Ba

dong…

- Sӕ lѭӧng thӭc ăn cӫa cá Hoàng ÿӃ phө thuӝc nhiӅu vào kích thѭӟc con mӗi

C ҦM TҤ

Tôi xin chân thành cҧm ѫn:

Ban giám hiӋu trѭӡng Ĉҥi Hӑc Nông Lâm Thành Phӕ Hӗ Chí Minh

Ban chӫ nhiӋm Khoa Thuӹ Sҧn

Quý thҫy cô trong và ngoài khoa ÿã tұn tình truyӅn ÿҥt kiӃn thӭc quý báu cho

tôi trong nhӳng năm hӑc vӯa qua, ÿӗng thӡi ÿã giúp ÿӥ tôi rҩt nhiӅu trong thӡi gian

thӵc hiӋn ÿӅ tài

Dӵ án CRSP ÿã hӛ trӧ kinh phí thu mүu cá Thҫy Lê Thanh Hùng, cô Phҥm Thӏ

Thanh Bình và các thành viên dӵ án ÿã hӛ trӧ và giúp ÿӥ tôi trong quá trình làm ÿӅ tài

Ĉһc biӋt tôi xin gӱi lӡi biӃt ѫn sâu sҳc ÿӃn:

Thҫy VNJ Cҭm Lѭѫng ÿã tұn tình hѭӟng dүn tôi trong suӕt thӡi gian thӵc hiӋn

và hoàn thành ÿӅ tài tӕt nghiӋp này

Ĉӗng thӡi tôi xin gӱi lӡi cҧm ѫn ÿӃn:

Tұp thӇ cán bӝ Công ty thӫy sҧn Ĉӗng Nai

Chi cөc thӫy sҧn tӍnh Ĉӗng Nai

Bà con ngѭ dân ӣ hӗ Trӏ An

Xin cҧm ѫn các bҥn sinh viên cùng lӟp ÿã giúp ÿӥ tôi rҩt nhiӅu trong quá trình

hӑc tұp cNJng nhѭ khi tiӃn hành ÿӅ tài tӕt nghiӋp

Do còn hҥn chӃ vӅ mһt thӡi gian, cNJng nhѭ kiӃn thӭc chuyên môn nên luұn văn

không thӇ tránh khӓi nhӳng thiӃu sót, rҩt mong sӵ chӍ bҧo và ÿóng góp cӫa quý thҫy

cô và các bҥn

CHѬѪNG II TӘNG QUAN TÀI LIӊU 3

2.1 Thông tin chung vӅ Hӗ Trӏ An 3

2.1.1 Lӏch sӱ hình thành hӗ 3

2.1.4 ĈiӅu kiӋn tӵ nhiên 6

21.4.1 Ĉһc ÿiӇm khí hұu thuӹ văn 6

2.1.4.2 ChӃ ÿӝ thuӹ lý, hoá, sinh cӫa hӗ 7

2.3.1.3 Các hình thӭc nuôi khác 13

2.3.2 Tình hình khai thác 15

2.4 Các cѫ quan quҧn lý và bҧo vӋ nguӗn lӧi thuӹ sҧn ӣ Hӗ Trӏ An 16

2.4.1 Trung tâm thuӹ sҧn Ĉӗng Nai 16

2.4.2 Chi cөc bҧo vӋ nguӗn lӧi thuӹ sҧn 17

2.5 Cá Hoàng ÿӃ 18 2.5.1 Vӏ trí phân loҥi 18

CHѬѪNG III PHѬѪNG PHÁP NGHIÊN CӬU 25

3.2 Ĉӕi tѭӧng thu mүu 25

3.3.9 Trӑng lѭӧng thӭc ăn trung bình cӫa mӝt cá Hoàng ÿӃ 28

4.3 Tính ăn 30 4.4 Khҧo sát thӡi ÿiӇn ăn 31

4.5 Loҥi thӭc ăn 34 4.6 Thành phҫn trăm sӕ lѭӧng thӭc ăn 38

4.7 Trӑng lѭӧng thӭc ăn trung bình cӫa mӝt cá Hoàng ÿӃ 39

4.8 Kích thѭӟc thӭc ăn 41

CHѬѪNG V KӂT LUҰN VÀ Ĉӄ NGHӎ 42

5.1 KӃt luұn 42 5.2 ĈӅ nghӏ 42

TҪI LIӊU THAM KHҦO 44

PH Ө LӨC

Phө lөc 1 Bҧng câu hӓi ÿiӅu tra ngѭ dân vӅ lӏc sӱ du nhұp cá Hoàng ÿӃ

Phө lөc 2 Tѭѫng quan giӳa chiӅu dài và trӑng lѭӧng cá Hoàng ÿӃ

Phө lөc 3 Tӹ lӋ chiӅu dài ruӝt trên chiӅu dài chuҭn

Phө lөc 4 Thӡi ÿiӇm ăn cӫa cá

Phө lөc 5 Thành phҫn thӭc ăn cӫa cá Hoàng ÿӃ

Bҧng 4.1 TӍ lӋ Li/Lo 30

Bҧng 4.2 Các khoҧng thӡi gian thu mүu 31 Bҧng 4.3 Trӑng lѭӧng thӭc ăn trung binh cӫa mӝt cá Hoàng ÿӃ 31

Bҧng 4.4 Sӕ lѭӧng con mӗi trung bình cӫa mӝt cá Hoàng ÿӃ 31

Bҧng 4.5 Sӕ lѭӧng và tӍ lӋ phҫn trăm cá Hoàng ÿӃ ăn tӯng loҥi thӭc ăn 35

Bҧng 4.6 Sӕ lѭӧng và phҫn trăm tӯng loҥi thӭc ăn 38

Bҧng 4.7 Trӑng lѭӧng thӭc ăn trung bình cӫa mӝt cá Hoàng ÿӃ 40

Bҧng 4.8 ChiӅu dài và trӑng lѭӧng trung bình các loҥi thӭc ăn 41

DANH SÁCH ĈӖ THӎ VÀ BIӆU ĈӖ

Ĉӗ thӏ 4.1 Tѭѫng quan giӳa chiӅu dài và trӑng lѭӧng cá Hoàng ÿӃ 30

BI ӆU ĈӖ NӜI DUNG TRANG

BiӇu ÿӗ 4.1 TӍ lӋ phҫn trăm sӕ lѭӧng cá Hoàng ÿӃ theo tӯng loҥi thӭc ăn 35

BiӇu ÿӗ 4.2 TӍ lӋ phҫn trăm sӕ lѭӧng các loҥi thӭc ăn 39

BiӇu ÿӗ 4.3 Trӑng lѭӧng thӭc ăn trung bình cӫa mӝt cá Hoàng ÿӃ 40

Hình 4.1 Xoang bөng cá Hoàng ÿӃ 32

Hình 4.2 Dҥ dày cá lúc không có thӭc ăn 33

Hình 4.3 Dҥ dày cá lúc ÿҫy thӭc ăn 33

Hình 4.4 Thӭc ăn ÿã phân huӹ không nhұn dҥng ÿѭӧc 34

Hình 4.5 Cá Cѫm 36 Hình 4.6 Cá Sѫn 37

Ch ѭѫng I

MӢ ĈҪU

1.1 Ĉһt vҩn ÿӅ

Hӗ Trӏ An là hӗ chӭa dҥng sông và hiӋn là hӗ chӭa có diӋn tích ngұp lӟn nhҩt

nѭӟc ta, chӭc năng chính cӫa hӗ là ÿӇ phөc vө cho nhà máy thuӹ ÿiӋn Trӏ An Ngoài ra

hӗ còn cҩp nѭӟc phөc vө cho hoҥt ÿӝng nông nghiӋp, công nghiӋp, nuôi trӗng, khai

thác thuӹ sҧn, nѭӟc phөc vө sinh hoҥt cho ngѭӡi dân và còn là ÿӏa ÿiӇm du lӏch (Sӣ

NN&PTNT Ĉӗng Nai, 2007)

NghӅ cá ӣ hӗ Trӏ An ÿѭӧc quan tâm phát triӇn, cҧ trong nghӅ nuôi và khai thác,

và ÿã ÿҥt ÿѭӧc nhӳng kӃt quҧ nhҩt ÿӏnh, hҵng năm cung cҩp hàng vҥn tҩn cá thӏt và

các loҥi thuӹ sҧn phөc vө ngѭӡi dân

Tuy nhiên nhӳng năm gҫn ÿây thì sҧn lѭӧng khai thác thuӹ sҧn trên hӗ Trӏ An

ÿang bӏ giҧm sút rҩt rõ rӋt Nguyên nhân cӫa vҩn ÿӅ này là do trên hӗ chӭa còn tӗn tҥi

mӝt sӕ bҩt cұp nhѭ: ô nhiӉm môi trѭӡng các vùng nuôi trên sông, hӗ; tình trҥng sӱ

dөng chҩt nә, xung ÿiӋn ÿӇ ÿánh bҳt thuӹ sҧn;…

Vài năm trӣ lҥi ÿây ӣ hӗ Trӏ An xuҩt hiӋn mӝt sӕ loài cá ngoҥi lai, gây ҧnh

hѭӣng không ít ÿӃn sinh thái vùng hӗ Do nhu cҫu kinh tӃ, mӝt sӕ hӝ dân sӕng trong

vùng lòng hӗ Trӏ An ÿã xây dӵng ao thҧ nuôi mӝt sӕ loài cá ngoҥi lai có giá trӏ kinh tӃ

và có lӁ ÿây là nguyên nhân bҳt nguӗn cӫa nhӳng thҧm hoҥ môi trѭӡng xҧy ra Ĉó là

các loài cá TǤ bà (Hypostomus plesostonius), cá Chim trҳng (Colossoma brachypomum)

và gҫn ÿây nhҩt là cá Hoàng ÿӃ (Cichla ocellaris, Bloch and Schneider, 1801) Có

nhiӅu dѭ luұn cho rҵng cá Hoàng ÿӃ có khҧ năng làm thay ÿәi hӋ sinh thái, nѫi mà nó

du nhұp và nó cNJng là mӝt trong nhӳng nguyên nhân làm giҧm sút sҧn lѭӧng thӫy sҧn

ӣ hӗ Trӏ An Nhѭng thiӃu nhӳng nghiên cӭu thӵc tӃ Tôi ÿѭӧc sӵ phân công cӫa Khoa

Thuӹ Sҧn tiӃn hành thӵc hiӋn ÿӅ tài “Lӏch sӱ du nhұp và khҧo sát tính ăn cá Hoàng ÿӃ

(Cichla ocellaris, Bloch and Schneider, 1801) ӣ hӗ Trӏ An”

1.2 M өc tiêu cӫa ÿӅ tài

Mөc tiêu chung cӫa ÿӅ tài nhҵm tìm hiӇu nguӗn gӕc, lӏch sӱ du nhұp và khҧo

sát thӭc ăn tӵ nhiên cӫa cá Hoàng ÿӃ

Ch ѭѫng II TӘNG QUAN TÀI LIӊU

2.1 Thông tin chung vӅ Hӗ Trӏ An

2.1.1 Lӏch sӱ hình thành hӗ

Hӗ Trӏ An ÿѭӧc hình thành do xây ÿұp chҳn ngang sông Ĉӗng Nai tҥi thӏ trҩn

Vƭnh An, huyӋn Vƭnh Cӱu Thѭӧng lѭu cӫa hӗ là nѫi hӧp lѭu giӳa sông Ĉӗng Nai và

sông La Ngà Hӗ ÿѭӧc thành lұp vӟi nhiӋm vө tích nѭӟc phөc vө cho thӫy ÿiӋn và

cung cҩp nѭӟc sinh hoҥt cho cѭ dân vùng hҥ lѭu sông Ĉӗng Nai và sông Sài Gòn

+ Sông Ĉӗng Nai: Sông Ĉӗng Nai chҧy vào tӍnh Ĉӗng Nai ӣ bұc ÿӏa hình thӭ 3

và là vùng trung lѭu cӫa sông Ĉoҥn tӯ ranh giӟi Ĉӗng Nai - Lâm Ĉӗng ÿӃn cӱa sông

Bé Tân Uyên sông chҧy theo hѭӟng Tây Bҳc – Ĉông Nam Ĉӏa hình lѭu vӵc ÿoҥn

trung lѭu tӯ 100-300 m, ÿoҥn tӯ Tà Lài ÿӃn Trӏ An có nhiӅu thác ghӅnh Ĉoҥn sau Trӏ

An sông chҧy êm ÿӅm, lòng sông mӣ rӝng và sâu Các phө lѭu lӟn cӫa sông Ĉӗng Nai

có sông La Ngà, Sông Bé

+ Sông La Ngà: Ĉoҥn sông La Ngà chҧy trong tӍnh Ĉӗng Nai dài 55 km, khúc

khuӹu, nhiӅu ghӅnh thác (ví dө: thác Trӡi cao trên 5m) Ĉoҥn này sông La Ngà hҽp, có

nhiӅu nhánh ÿә vào, ÿiӇn hình là suӕi Gia Huynh và suӕi Tam Bung Suӕi Gia Huynh

có lѭu vӵc 135 km2, mô ÿun dòng chҧy 91/s km2 vào mùa khô và 47,41/s km2 vào mùa

mѭa, bҳt nguӗn tӯ vùng Quӕc Lӝ 1, ranh giӟi Ĉӗng Nai - Bình Thuұn Suӕi Tam Bung

có diӋn tích lѭu vӵc 155 km2, bҳt nguӗn tӯ phía bҳc cao nguyên Xuân Lӝc, mô ÿun

dòng chҧy 101/s km2 vào mùa khô và 651/s km2vào mùa mѭa Sông La Ngà ÿә vào hӗ

Trӏ An mӝt lѭӧng nѭӟc khoҧng 4,5x109 m3/năm, chiӃm 1/3 tәng lѭӧng nѭӟc hӗ, mô

ÿun dòng chҧy năm 351/s km2

Công trình thuӹ ÿiӋn Trӏ An ÿѭӧc khӣi công tӯ năm 1982 và hoàn tҩt năm

1987 và bҳt ÿҫu ÿѭa vào hoҥt ÿӝng năm 1988 vӟi sҧn lѭӧng ÿiӋn hàng năm là 1,7 tӍ

- DiӋn tích ngұp nѭӟc vào mùa mѭa: 32.400 ha

- DiӋn tích ngұp nѭӟc vào mùa khô: 7.500 ha

- DiӋn tích mһt nѭӟc sӱ dөng có hiӋu quҧ: 25.000 ha

- Mӭc nѭӟc cao nhҩt (so vӟi mһt nѭӟc biӇn): 63,9 m

- Mӵc nѭӟc thҩp nhҩt (so vӟi mһt nѭӟc biӇn): 49 m

- Mӵc nѭӟc trung bình (so vӟi mһt nѭӟc biӇn) : 62 m

- Lѭu tӕc nѭӟc trung bình vào mùa khô: 0,6-0,9 m/s

- Lѭu tӕc nѭӟc trung bình vào mùa mѭa: 0,8-1,2 m/s

2.1.2 V ӏ trí ÿӏ lý

Hӗ nҵm ӣ vӏ trí 100-12020’ vƭ bҳc và 1070-108030’ kinh ÿông, cách thành phӕ

Biên Hoà tӍnh Ĉӗng Nai 40 km và cách thành phӕ Hӗ Chí Minh 70 km

Hӗ Trӏ An thuӝc ÿӏa phұn cӫa 3 huyӋn: Vƭnh Cӱu, Thӕng Nhҩt và Ĉӏnh Quán,

theo ranh giӟi sau:

Phía nam giáp xã Gia Tân, xã Cây Gáo thuӝc huyӋn Thӕng Nhҩt

Phía bҳc giáp lâm trѭӡng Mã Ĉà, lâm trѭӡng Vƭnh An thuӝc huyӋn Vƭnh Cӱu

Phía tây giáp Nhà máy thuӹ ÿiӋn Trӏ An và thӏ trҩn Vƭnh An thuӝc huyӋn Vƭnh

2.1.4 ĈiӅu kiӋn tӵ nhiên

2.1.4.1 Ĉһc ÿiӇm khí hұu thuӹ văn

Khí hұu vùng hӗ thuӝc loҥi khí hұu nhiӋt ÿӟi gió mùa vӟi sӵ phân chia hai mùa

rõ rӋt:

Mùa mѭa tӯ tháng 5 ÿӃn tháng 11 do ҧnh hѭӣng cӫa gió mùa Tây Nam, khí hұu

ҭm ѭӟt và lѭӧng mѭa lӟn (chiӃm 90-95% lѭӧng mѭa cҧ năm)

Mùa khô tӯ tháng 12 ÿӃn tháng 4 do ҧnh hѭӣng cӫa gió mùa Ĉông Bҳc nên gҫn

nhѭ không có mѭa hoһc lѭӧng mѭa rҩt nhӓ (chiӃm 5-10% lѭӧng mѭa cҧ năm)

NhiӋt ÿӝ không khí trung bình hҵng năm là 25,40C, dao ÿӝng tӯ 23,80C ÿӃn

28,20C

NhiӋt ÿӝ nѭӟc biӃn ÿӝng tӯ 12-310C

Lѭӧng mѭa trung bình hҵng năm khoҧng 2000 mm

Ĉӝ ҭm tѭѫng ÿӕi vào mùa mѭa: 86-87%

Ĉӝ ҭm tѭѫng ÿӕi vào mùa khô: 74-77%

ChӃ ÿӝ thӫy văn cӫa lѭu vӵc sông Ĉӗng Nai hoàn toàn phù hӧp vӟi ÿһc ÿiӇm:

Mùa lNJ: kéo dài tӯ tháng 7 ÿӃn tháng 11 Lѭu lѭӧng nѭӟc vào mùa này lӟn chӫ

yӃu là do lѭӧng mѭa nhiӅu, lѭu tӕc dòng chҧy trung bình tӯ 0,6-1 m/s

Mùa kiӋt: kéo dài tӯ tháng 12 ÿӃn tháng 6, kiӋt nhҩt là vào tháng 5 ÿӃn tháng 6

Lѭu lѭӧng nѭӟc vào mùa này giҧm ÿi rҩt nhiӅu, lѭu tӕc dòng chҧy trung bình tӯ

0,3-0,5 m/s

2.1.4.2 Ch Ӄ ÿӝ thuӹ, lý, hoá, sinh cӫa hӗ

Theo kӃt quҧ khҧo sát qua 3 tháng (tháng 10, 11, 12 năm 2000) cӫa Chi cөc bҧo

vӋ nguӗn lӧi thӫy sҧn tӍnh Ĉӗng Nai thì hӗ Trӏ An có:

Photphat hoà tan: 0,17 mg/l

Hàm lѭӧng chҩt dinh dѭӥng hoà tan: hàm lѭӧng chҩt dinh dѭӥng mùa mѭa cao

hѫn mùa khô, do lѭӧng phù sa và mùn bã hӳu cѫ tӯ các sông suӕi ÿә vӅ cùng vӟi sӵ

phân hӫy các thҧm cӓ khi hӗ ngұp nѭӟc Qua quá trình hình thành, hӗ Trӏ An ngày

càng trӣ nên giàu chҩt khoáng Ĉây là yӃu tӕ thuұn lӧi cho các nguӗn lӧi thӫy sҧn tӵ

nhiên phát triӇn (Chi cөc bҧo vӋ nguӗn lӧi thӫy sҧn tӍnh Ĉӗng Nai, 2001)

2.2 Ch ӭc năng cӫa hӗ

2.2.1 Hoҥt ÿӝng thuӹ ÿiӋn ӣ hӗ Trӏ An

Công trình thuӹ ÿiӋn Trӏ An là công trình năng lѭӧng lӟn nhҩt ӣ phía Nam ÿѭӧc

xây dӵng ÿҫu tiên kӇ tӯ sau ngày thӕng nhҩt ÿҩt nѭӟc, nhҵm tҥo ra nguӗn ÿiӋn mӟi ÿӇ

giҧi quyӃt cѫ bҧn tình hình thiӃu ÿiӋn trҫm trӑng ӣ thành phӕ Hӗ Chí Minh và các tӍnh

trong khu vӵc

Công trình ÿѭӧc khӣi công xây dӵng năm 1982 và chính thӭc ÿѭa vào vұn hành

các tә máy vào năm 1988, tӯ ÿó ÿӃn nay công trình làm viӋc liên tөc theo chӃ ÿӝ và

thông sӕ thiӃt kӃ, cung cҩp cho hӋ thӕng ÿiӋn miӅn nam mӝt nguӗn ÿiӋn vӟi 1,7 tӹ Kw

hҵng năm, thӵc sӵ góp phҫn ÿáng kӇ cho sӵ phát triӇn kinh tӃ ngày càng gia tăng cӫa

thành phӕ Hӗ Chí Minh và các tӍnh thành phía Nam

2.2.2 Các chӭc năng khác

Ngoài nhiӋm vө chính là sҧn xuҩt ÿiӋn năng cho hӋ thӕng ÿiӋn miӅn Nam, công

trình Trӏ An còn ÿóng góp mӝt phҫn hӃt sӭc quan trӑng trong viӋc duy trì lѭӧng nѭӟc

xҧ tӕi thiӇu ( trung bình 200 m3/s) phөc vө công tác ÿҭy mһn và tѭӟi tiêu khoҧng 30

vҥn ha ruӝng ÿҩt khu vӵc trong mùa khô ӣ vùng hҥ lѭu và cҳt ÿѭӧc ÿӍnh lNJ ÿӇ ÿҧm bҧo

an toàn cho hҥ lѭu trong mùa lNJ ViӋc hình thành mӝt hӗ chӭa nѭӟc lӟn cNJng góp phҫn

cҧi thiӋn giao thông ÿѭӡng thӫy

Ngoài ra, còn có nhiӋm vө hӃt sӭc quan trӑng là ÿҧm bҧo nguӗn nѭӟc cho công

nghiӋp và sinh hoҥt cӫa nhiӅu triӋu dân thuӝc trung tâm kinh tӃ lӟn ӣ phía Nam là

thành phӕ Hӗ Chí Minh, Ĉӗng Nai, Bình Dѭѫng và Bà Rӏa VNJng Tàu (N.N.T Hѭѫng,

2005)

Qua kӃt quҧ phân tích cho thҩy nѭӟc hӗ Trӏ An ÿҥt yêu cҫu là nguӗn nѭӟc dùng

cho mөc ÿích cҩp nѭӟc sinh hoҥt theo tiêu chuҭn ViӋt Nam vӅ môi trѭӡng – TCVN

5492:1995, cӝt A

Tuy nhiên hӗ Trӏ An có dҩu hiӋu ô nhiӉm môi trѭӡng cөc bӝ thӇ hiӋn qua nhóm

thông sӕ hoá lý cѫ bҧn, tұp trung chӫ yӃu tҥi mӝt sӕ vӏ trí quan trҳc KӃt quҧ phân tích

phát hiӋn các thông sӕ gây ô nhiӉm ÿһc trѭng nhѭ: Tәng chҩt rҳn lѫ lӱng - TSS, nhu

cҫu oxy hoá hӑc- COD, sҳt- Fe, Amoniac (N-NH3) vѭӧt tiêu chuҭn chҩt lѭӧng môi

trѭӡng cho phép, cө thӇ:

Khu vӵc cҫu La Ngà huyӋn Ĉӏnh Quán: ÿoҥn tӯ vӏ trí chân cҫu La Ngà ÿӃn vӏ

trí cách cҫu La Ngà 1.000 m vӅ phía thѭӧng lѭu: TSS vѭӧt tiêu chuҭn cho phép 1,9

lҫn; COD vѭӧt tiêu chuҭn cho phép 1,8 lҫn; Fe vѭӧt tiêu chuҭn cho phép 2,2 lҫn

Khu vӵc xã Thanh Sѫn huyӋn Ĉӏnh Quán: TSS vѭӧt tiêu chuҭn cho phép 3,9

lҫn; COD vѭӧt tiêu chuҭn cho phép 1,4 lҫn; Fe vѭӧt tiêu chuҭn cho phép 4,5 lҫn;

N-NH3 vѭӧt tiêu chuҭn cho phép 3,6 lҫn

Khu vӵc xã La Ngà huyӋn Ĉӏnh Quán: Fe vѭӧt tiêu chuҭn cho phép 2,8 lҫn;

N-NH3 vѭӧt tiêu chuҭn cho phép 1,2 lҫn

Khu vӵc xã Phú Cѭӡng huyӋn Ĉӏnh Quán: TSS vѭӧt tiêu chuҭn cho phép 3,0

lҫn; COD vѭӧt tiêu chuҭn cho phép 1,6 lҫn; Fe vѭӧt tiêu chuҭn cho phép 3,9 lҫn

Khu vӵc xã Mã Ĉà huyӋn Vƭnh Cӱu: TSS vѭӧt tiêu chuҫn cho phép 2,0 lҫn;

COD vѭӧt tiêu chuҭn cho phép 1,3 lҫn; Fe vѭӧt tiêu chuҭn cho phép 1,3 lҫn; Fe vѭӧt

tiêu chuҭn cho phép 1,4 lҫn; N-NH3 vѭӧt tiêu chuҭn cho phép 1,8 lҫn

So sánh vӟi kӃt quҧ quan trҳc quý I/2007 vӟi kӃt quҧ quan trҳc quý II/2007 cho

thҩy: ô nhiӉm ÿӝc hӑc và vi sinh giҧm ÿáng kӇ, hҫu hӃt các vӏ trí quan trҳc ÿӅu ÿҥt vӅ

thông sӕ vi sinh và không phát hiӋn ô nhiӉm cөc bӝ ÿӝc hӑc Tuy nhiên, trong quý

II/2007, mӭc ÿӝ ô nhiӉm do nhóm thông sӕ hoá, lý cѫ bҧn ÿӅu cao hѫn so vӟi quý

I/2007 và tұp trung hҫu hӃt tҥi các vӏ trí ven hӗ thuӝc ÿӏa bàn huyӋn Ĉӏnh Quán (Trung

tâm quan trҳc và kӻ thuұt môi trѭӡng, 2007)

2.3 Tình hình phát triӇn thuӹ sҧn ӣ hӗ Trӏ An

2.3.1 Tình hình th ҧ nuôi

2.3.1.1 Nuôi cá trên diӋn tích mһt nѭӟc lӟn

a Thҧ nuôi

Hӗ Trӏ An sau khi ÿѭӧc hình thành và bҳt ÿҫu dâng nѭӟc (tháng 10/1987), Ban

quҧn lý hӗ ÿã thu dӑn lòng hӗ và thҧ khoҧng 2 triӋu con cá giӕng vào hӗ, dӵa theo

kinh nghiӋm phát triӇn nghӅ cá ӣ các hӗ chӭa ӣ miӅn Bҳc và miӅn Trung, cán bӝ kƭ

thuұt Ban quҧn lý lòng hӗ ÿã thҧ các loài cá nuôi truyӅn thӕng gӗm cá Trҳm cӓ, Mè

trҳng, Mè hoa, Chép Công viӋc thu dӑn lòng hӗ ÿѭӧc hoàn thành trong năm 1988 ĈӇ

tұn dөng mһt nѭӟc tӵ nhiên và góp phҫn làm sҥch môi trѭӡng nѭӟc bҵng con ÿѭӡng

sinh hӑc, trong 2 năm 1988- 1989 các cán bӝ quҧn lý lòng hӗ ÿã thҧ ra hӗ 7 triӋu con

cá giӕng (cӥ 12- 18 cm) gӗm: cá Mè hoa, Mè trҳng, Trôi Ҩn Ĉӝ…cá tӵ nhiên ÿã tҥo ra

mӝt nguӗn lӧi to lӟn trong hӗ Trӏ An Do thӡi gian ÿҫu ngұp nѭӟc nguӗn thӭc ăn tӵ

nhiên phong phú nên cá thҧ nuôi lӟn nhanh, sau 8 tháng cá Mè trҳng ÿҥt trӑng lѭӧng tӯ

1,2- 2 kg/con; cá Trôi ÿҥt 1 kg/con Cuӕi năm 1989 ban quҧn lý lòng hӗ ÿã tә chӭc

ÿánh bҳt bҵng lѭӟi rê 3 lӟp và cho dân ÿánh bҳt ăn chia sҧn phҭm Do sӕ công nhân

ÿánh cá chѭa thành thҥo nên kӃt quҧ ÿánh bҳt bҵng lѭӟi rê 3 lӟp thҩp ĈӇ hҥn chӃ cá

vѭӧt tràn trong mùa lNJ 1989, ÿѭӧc sӵ hӛ trӧ cӫa Bӝ Thӫy Sҧn, Ban quҧn lý lòng hӗ ÿã

cho xây dӵng tuyӃn ÿăng thu cá trѭӟc ÿұp nhѭng do không lѭӡng trѭӟc ÿѭӧc khӕi

lѭӧng chѭӟng ngҥi vұt và rong rêu tràn vӅ trong mùa lNJ nên thiӃt kӃ tuyӃn ÿăng lѭӟi

không chӏu nәi sӭc chҧy cӫa dòng lNJ nên ÿã phҧi tháo dӥ, kӃt quҧ thu cá ÿăng tuyӃn

không ÿҥt Năm 1990, Ban quҧn lý lòng hӗ chӍ thҧ vào hӗ 150.000 con cá giӕng các

loҥi Tӯ ÿó ÿӃn nay Ban quҧn lý lòng hӗ nay là Công ty thuӹ sҧn Ĉӗng Nai thҧ thêm

cá giӕng vào hӗ vӟi mӝt lѭӧng rҩt ít Công ty thuӹ sҧn chӍ quҧn lý hӗ thông qua viӋc

thu thuӃ ÿánh bҳt và nuôi cá bè trên hӗ

Nguӗn: Trung tâm thuͽ s̫n Ĉ͛ng Nai, 2007

Tӯ năm 1995 bҵng nguӗn vӕn tӵ cân ÿӕi tӯ nguӗn thu hӧp ÿӗng khai thác cá

vӟi ngѭ dân, Công ty thuӹ sҧn (nay là Trung tâm thuӹ sҧn) ÿã thҧ vào hӗ các loҥi cá:

Mè, Trҳm, Trôi, Rô phi, Chép, Mè vinh So vӟi các năm ÿҫu hӗ mӟi ngұp nѭӟc, các

năm sau này ÿӕi tѭӧng cá thҧ vào hӗ ngoài các loài ăn phù du sinh vұt, mùn bã hӳu cѫ

có tác dөng làm sҥch môi trѭӡng nѭӟc, Trung tâm thuӹ sҧn còn thҧ các loài cá có khҧ

năng tӵ sinh sҧn trong hӗ nhҵm tăng sҧn lѭӧng khai thác

b Qu ҧn lý ÿàn cá tӵ nhiên và ÿàn cá nuôi

Tӯ tháng 9 ÿӃn tháng 10 hàng năm Trung tâm thuӹ sҧn bҳt ÿҫu thҧ cá giӕng bә

sung vào hӗ

VӅ hình thӭc quҧn lý: Trung tâm thӫy sҧn là ÿѫn vӏ sӵ nghiӋp có thu chӏu trách

nhiӋm sҧn xuҩt và quҧn lý các hoҥt ÿӝng thӫy sҧn trên hӗ Trӏ An ĈӇ quҧn lý ÿàn cá tӵ

nhiên và ÿàn cá nuôi, Trung tâm ÿã tә chӭc mӝt ÿѫn vӏ chuyên trách là Trҥm thӫy sҧn

hӗ Trӏ An trӵc tiӃp quҧn lý các hoҥt ÿӝng nuôi trӗng và khai thác thuӹ sҧn trên hӗ,

biên chӃ cӫa trҥm là 27 ngѭӡi ÿѭӧc tә chӭc thành 3 ÿӝi quҧn lý bҧo vӋ ghi thu tҥi 3 ÿӏa

bàn trӑng ÿiӇm, 2 ÿӝi bҧo vӋ cѫ ÿӝng trên toàn hӗ, phѭѫng tiӋn ÿѭӧc trang bӏ 5 tàu gӛ

và 2 ca nô hoҥt ÿӝng thѭӡng xuyên trên hӗ Trҥm còn bӕ trí có mһt tҥi các bӃn cá ÿӇ

kiӇm tra và ghi phiӃu thu tiӅn ăn chia sҧn phҭm trѭӟc khi ngѭ dân xuӕng hӗ khai thác

ViӋc khai thác thӫy sҧn ÿѭӧc hӧp ÿӗng thông qua hình thӭc ăn chia sҧn phҭm

vӟi ngѭ dân (sҧn phҭm ÿѭӧc quy ÿәi thành tiӅn) VӅ mӭc thu theo công văn sӕ

277/UBT ngày 13/06/1987 cӫa UBND tӍnh Ĉӗng Nai, Bӝ Tài Chính, Bӝ Thӫy Sҧn,

ÿҥi diӋn các ban nghành cӫa tӍnh và UBND các huyӋn ÿӕi vӟi ÿàn cá thҧ nuôi thu

50%, cá tӵ nhiên thu 25% sҧn lѭӧng ÿánh bҳt Năm 1993 Công ty thu bình quân 10%

sҧn lѭӧng ÿánh bҳt Tӯ 1999 ÿӃn nay Trung tâm thu 30% ÿӕi vӟi cá nuôi, 15% ÿӕi vӟi

cá tӵ nhiên Song thӵc tӃ viӋc giám sát sҧn lѭӧng ÿánh bҳt bao gӗm cҧ cá tӵ nhiên và

cá nuôi Trung tâm không thӇ thӵc hiӋn ÿѭӧc Vì thӃ Trung tâm tính toán mӭc thu bình

quân cho tӯng loҥi ngѭ cө trên mӝt ÿѫn vӏ thuyӅn nghӅ và có thay ÿәi theo mùa vө

Nguӗn: Chi cͭc thuͽ s̫n, Ban ch͑ ÿ̩o tái ÿ͓nh c˱

ViӋc nuôi cá bè trên hӗ Trӏ An ÿѭӧc hình thành ngay tӯ năm 1990 Thӡi gian

này ngѭ dân ÿã tiӃn hành nuôi cá bè trên sông La Ngà và mӝt sӕ vùng hӗ có dòng chҧy

әn ÿӏnh, nѫi neo ÿұu thuұn lӧi Bè ÿѭӧc ÿóng bҵng gӛ kích thѭӟc tuǤ theo nguӗn vӕn,

cӥ bè phә biӃn lúc này là: 4m x 6m x 1,5m Có 149 bè nuôi cá vӟi ÿӕi tѭӧng nuôi là

cá Lóc bông (75 bè), cá Bӕng tѭӧng (35 bè), cá Trê lai ( 38 bè), cá Rô Phi ( 1 bè) Sҧn

lѭӧng bình quân 0,5 – 1 tҩn/năm/bè

Theo sӕ liӋu cӫa Chi cөc thuӹ sҧn Ĉӗng Nai, Ban chӍ ÿҥo tái ÿӏnh cѭ ngѭ dân

trên hӗ Trӏ An thì sӕ lѭӧng bè năm 1998 là 1.074 bè, năm 2005 là 782 bè, năm 2006 là

699 bè

Do ӣ hӗ Trӏ An mӵc nѭӟc biӃn ÿӝng nhiӅu trong năm nên khu vӵc neo ÿұu bè

cNJng thay ÿәi nhѭng nhìn chung sӕ lѭӧng bè vүn tұp trung nhiӅu ӣ khu vӵc huyӋn

Ĉӏnh Quán dӑc theo 2 bӡ sông La Ngà thuӝc xã Phú Ngӑc và xã La Ngà do ӣ ÿây

thuұn tiӋn giao thông, kín gió, lѭu tӕc dòng chҧy әn ÿӏnh

Mұt ÿӝ cá thҧ nuôi trong bè dao ÿӝng rҩt cao tuǤ theo ÿӕi tѭӧng nuôi (khoҧng

80- 150 con/m3), các ÿӕi tѭӧng cá Diêu hӗng, Chép, Lóc ngѭӡi dân thҧ nuôi vӟi mұt

ÿӝ cao Vӟi mұt ÿӝ nuôi dày nhѭ hiӋn nay trong ÿiӅu kiӋn mùa khô khi mӵc nѭӟc hӗ

xuӕng thҩp, sӕ lѭӧng bè neo ÿұu tұp trung lҥi trong mӝt khu vӵc cao, nguӗn nѭӟc

không thӇ khӕng chӃ thì ÿӝ rӫi ro rҩt lӟn HuyӋn Ĉӏnh Quán là nѫi tұp trung sӕ lѭӧng

bè nhiӅu vì thӃ sҧn lѭӧng nuôi cá bè ӣ ÿây cNJng cao hѫn nhӳng nѫi khác trên hӗ

2.3.1.3 Các hình th ӭc nuôi khác

a Nuôi cá sӱ dөng lѭӟi ÿăng chҳn eo ngách

Sau khi kí kӃt hӧp ÿӗng vӟi Công ty thӫy sҧn vào thӡi ÿiӇm tháng 6 hàng năm

(lúc này là mӵc nѭӟc trên hӗ thҩp nhҩt) Công ty tiӃn hành bàn giao mһt bҵng, ngѭ dân

dùng cӑc ÿóng vӟi khoҧng cách 5 – 10 m mӝt cây, sau ÿó dùng lѭӟi 2a < 1cm ÿӇ ÿăng

chҳn Khi mӵc nѭӟc dâng cao ÿӃn cao trình 62 m ngѭ dân tiӃn hành kéo lѭӟi lên và thҧ

cá giӕng bә sung vào khu vӵc nuôi Vӟi hình thӭc nuôi này ngѭӡi dân không bә sung

thêm thӭc ăn Sau 6 – 7 tháng nuôi khi nѭӟc bҳt ÿҫu rút thì ngѭ dân bҳt ÿҫu thu hoҥch

Vùng bán ngұp Hӗ Trӏ An có 273 trѭӡng hӧp ngѭӡi dân tӵ ý ÿào ÿҳp ngăn các

eo ngách ÿӇ làm ao nuôi cá vӟi tәng diӋn tích khoҧng 551,7 ha

Bӡ ao tiӃp giáp vӟi lòng hӗ có chiӅu dài bӡ tӯ 30- 60 m, chiӅu rӝng tӯ 2- 8 m,

chiӅu cao ÿѭӧc nâng lên cao trình 62 m DiӋn tích ao tӯ 0,5 – 6 ha Ĉӕi tѭӧng nuôi

chính là cá Diêu hӗng, Chép, Rô phi Thӵc hiӋn thông báo kӃt luұn sӕ 54/TP-VPCP

ngày 24/3/2005 cӫa Thӫ tѭӟng Chính Phӫ, UBND tӍnh ÿã ra chӍ ÿҥo các ngành, ÿiҥ

phѭѫng liên quan xӱ lý nghiêm các trѭӡng hӧp ÿào ÿҳp này ĈӃn nay các ao trong khu

vӵc hӗ phө ÿã phá bӓ hoàn toàn trҧ lҥi nguyên trҥng, các ao nҵm trong hӗ chính cNJng

ÿã phá bӓ mӝt phҫn ÿӇ trҧ lҥi nguӗn nѭӟc cho hӗ Trӏ An Hҫu hӃt các ao này hiӋn nay

không còn nuôi cá và chӡ hѭӟng xӱ lý tiӃp

B ҧng 2 4: Các ÿӏa phѭѫng nuôi cá trong ao vùng bán ngұp

STT Tên xã Sӕ eo ngách vùng bán ngұp DiӋn tích mһt nѭӟc (ha)

HiӋn nay lӵc lѭӧng khai thác chӫ yӃu là ngѭ dân sӕng xung quanh hӗ, hӑ là

nhӳng ngѭӡi di dân tӵ do tӯ nhiӅu nѫi ÿӃn, trong sӕ ÿó có rҩt ÿông bà con ViӋt kiӅu

trӣ vӅ tӯ Campuchia cNJng ÿӃn ÿây ÿӏnh cѭ sinh sӕng và hoҥt ÿӝng nghӅ cá Vào năm

1993 chӍ có khoҧng 300 hӝ khai thác, nhѭng ÿӃn năm 2000 sӕ hӝ khai thác ÿã lên ÿӃn

1.078 hӝ HiӋn nay sӕ hӝ khai thác là 1.100 hӝ, nhѭng chӍ có 884 hӝ là có ÿăng kí hӧp

ÿӗng khai thác vӟi Trung tâm thӫy sҧn Ĉӗng Nai ĈiӅu này dүn ÿӃn tình hình xã hӝi

và hoҥt ÿӝng khai thác ӣ ÿây diӉn ra khá phӭc tҥp Mӝt sӕ ngѭ dân sӱ dөng chҩt nә,

xungÿiӋn và các loҥi ngѭ cө không ÿúng quy ÿӏnh ÿӇ ÿánh bҳt cá (Trung tâm thӫy sҧn

Ĉӗng Nai, 2007)

Hҫu hӃt ngѭ dân ӣ hӗ Trӏ An ÿӅu kӃt hӧp khai thác thӫy sҧn và nuôi trӗng thӫy

sҧn, sҧn phҭm khai thác chӫ yӃu bán cho thѭѫng lái, mӝt sӕ khác ÿѭӧc dùng làm thӭc

ăn cho cá nuôi Ngѭ dân khai thác rӝ vào các tháng cuӕi mùa khô ÿҫu mùa mѭa Hàng

năm, Trung tâm thӫy sҧn Ĉӗng Nai tiӃn hành thҧ cá vào hӗ, vì thӃ nguӗn lӧi thӫy sҧn

trong hӗ ÿѭӧc bә sung hàng năm Chính nguӗn lӧi thӫy sҧn phong phú, diӋn tích mһt

nѭӟc lӟn và nguӗn nhân lӵc bҧo vӋ hӗ chѭa dày nên tình hình khai thác thӫy sҧn tӵ

nhiên trên vùng hӗ còn nhiӅu phӭc tҥp, lӵc lѭӧng quҧn lý khó kiӇm soát tình hình ÿánh

bҳt

Các hình thӭc khai thác:

- Khai thác cá tӵ nhiên:

Là hình thӭc khai thác phә biӃn trên hӗn ngѭ dân sӱ dөng các loҥi lѭӟi ÿӇ ÿánh

bҳt Lѭӧng cá ÿánh bҳt theo phѭѫng pháp này khá lӟn và ít ҧnh hѭӣng ÿӃn nguӗn lӧi

thuӹ sҧn ӣ hӗ Trӏ An, các loài cá ÿánh bҳt chӫ yӃu là cá Mè hoa, Mè trҳng, Chép,

Bӕng tѭӧng,

- Xung ÿiӋn:

Ĉây là hình thӭc ÿánh bҳt cҩm nhѭng hiӋn tҥi trên hӗ tình trҥng ÿánh bҳt bҵng xung

ÿiӋn còn phә biӃn, và rҩt khó kiӇm soát do Trung tâm thӫy sҧn Ĉӗng Nai chӍ có chӭc

năng quҧn lý mһt nѭӟc và lӵc lѭӧng bҧo vӋ trên hӗ khá mӓng

- Nә mìn:

HiӋn tҥi tình trҥng ÿánh bҳt bҵng nә mìn ÿã giҧm trên 99% do Trung tâm thӫy

sҧn quҧn lý khá chһt chӁ vӅ mһt này Mӛi năm trung tâm chӍ phát hiӋn 1-2 vө khai thác

bҵng nә mìn

- Lѭӟi vӟ:

Là hình thӭc ÿánh bҳt sӱ dөng các loҥi lѭӟi có kích thѭӟc nhӓ nên ÿӕi tѭӧng

ÿánh bҳt bao gӗm cҧ cá có kích thѭӟc nhӓ Hình thӭc này làm cҥn kiӋt nguӗn lӧi cá

trong hӗ Ngѭӡi dân ÿánh bҳt các loҥi cá nhӓ sӱ dөng làm thӭc ăn cho cá nuôi bè, do

vұy cҫn phҧi quҧn lý hình thӭc ÿánh bҳt này ÿӇ hҥn chӃ tình trҥng suy giҧm nguӗn lӧi

thӫy sҧn trong hӗ

- Ngăn ÿăng khu vӵc ven hӗ:

Trên vùng hӗ Trӏ An, mӝt sӕ vùng có thӇ nuôi cá bҵng cách xây ÿұp hoһc ngăn

lѭӟi Khai thác theo hình thӭc này có thӇ làm giҧm nguӗn lӧi do ÿây là bãi ÿҿ cӫa cá

2.4 Các cѫ quan quҧn lý và bҧo vӋ nguӗn lӧi thuӹ sҧn ӣ hӗ Trӏ An

2.4.1 Trung tâm thu ӹ sҧn Ĉӗng Nai

Sau khi hӗ ÿӵӧc hình thành, năm 1989 Uӹ Ban Nhân Dân TӍnh Ĉӗng Nai ra

quyӃt ÿӏnh thành lұp công ty quҧn lý kinh doanh tәng hӧp hӗ Trӏ An ĈӃn tháng 12

năm 1993, ÿәi tên thành Công ty thuӹ sҧn Ĉӗng Nai và ÿӃn cuӕi tháng 12 năm 2003

chuyӇn ÿәi thành ÿѫn vӏ sӵ nghiӋp có thu là Trung tâm thuӹ sҧn Ĉӗng Nai NhiӋm vө

cӫa Trung tâm là sҧn xuҩt giӕng, nuôi trӗng và kinh doanh thӫy sҧn Bên cҥnh ÿó

trung tâm còn ÿѭӧc giao nhiӋm vө quҧn lý khai thác thӫy sҧn và thҧ cá giӕng bә sung

vào hӗ hàng năm ÿӇ tұn dөng nguӗn thӭc ăn tӵ nhiên nhҵm nâng cao sҧn lѭӧng thӫy

sҧn cӫa hӗ

Các hoҥt ÿӝng sҧn xuҩt khác do trung tâm quҧn lý:

- Khai thác thӫy sҧn

Các hoҥt ÿӝng khai thác trên hӗ ÿѭӧc thӵc hiӋn do ngѭ hӧp ÿӗng khai thác vӟi

Trung tâm bҵng phѭѫng thӭc thu thuӃ theo ÿӧt Mӛi ÿӧt 10 ngày, giá cҧ ghi thu phө

thuӝc vào loҥi ngѭ cө sӱ dөng

- Nuôi cá bè

Nuôi cá bè ӣ hӗ Trӏ An chӫ yӃu tұp trung ӣ các xã Phú Ngӑc, La Ngà thuӝc

huyӋn Ĉӏnh Quán và mӝt sӕ xã thuӝc huyӋn Vƭnh Cӱu huyӋn Thӕng Nhҩt vӟi hình

thӭc và quy mô tuǤ theo tӯng khu vӵc HiӋn nay Trung tâm chѭa quҧn lý ÿѭӧc hӃt tình

hình nuôi cá bè trên hӗ

Trung tâm ÿѭӧc trang bӏ 2 ca nô và 2 ghe lӟn ÿӇ làm công tác bҧo vӋ, ngoài ra

còn có các ghe nhӓ làm nhiӋm vө ghi thu và tham gia vào công tác bҧo vӋ, trӵc tiӃp bҳt

giӳ và xӱ phҥt nhӳng ngѭ dân vi phҥm trong khai thác Nhӡ có các hoҥt ÿӝng quҧn lý

cӫa Trung tâm mà viӋc khai thác bҵng chҩt nә, xung ÿiӋn và viӋc sӱ dөng các ngѭ cө

ÿánh bҳt sai quy ÿӏnh ÿã giҧm nhiӅu so vӟi trѭӟc ÿây

2.4.2 Chi cөc bҧo vӋ nguӗn lӧi thuӹ sҧn

Chi cөc bҧo vӋ nguӗn lӧi thuӹ sҧn ÿѭӧc thành lұp năm 1994 vӟi nhiӋm vө quҧn

lý, bҧo vӋ và phát triӇn nguӗn lӧi thuӹ sҧn Trӵc thuӝc chi cөc có 2 trҥm ÿһt ӣ ÿӏa

phѭѫng, mӝt trong 2 trҥm ÿһt ӣ hӗ Trӏ An ÿѭӧc gӑi la Trҥm bҧo vӋ nguӗn lӧi thuӹ sҧn

hӗ Trӏ An Trҥm ÿѭӧc trang bӏ mӝt tàu và mӝt ca nô ÿӇ thӵc hiӋn viӋc quҧn lý và kiӇm

tra các phѭѫng tiӋn khai thác thuӹ sҧn trên hӗ Trҥm có mҥng lѭӟi cӝng tác viên ӣ các

xã ven hӗ ÿӇ trӵc tiӃp quҧn lý hoҥt ÿӝng khai thác thӫy sҧn qua viӋc cҩp giҩy phép

ÿăng kí phѭѫng tiӋn khai thác, kiӇm tra tàu thuyӅn, tuyên truyӅn bҧo vӋ nguӗn lӧi thӫy

sҧn ÿӗng thӡi cNJng trӵc tiӃp bҳt giӳ và xӱ phҥt các ngѭ dân vi phҥm trong khai thác

thӫy sҧn Tuy nhiên, do thiӃu kinh phí nên hiӋn nay Trҥm không còn duy trì ÿӝi ngNJ

cӝng tác viên

Nhìn chung nhӡ các hoҥt ÿӝng quҧn lý cӫa các cѫ quan nêu trên mà tình hình sӱ

dөng các ngѭ cө trái quy ÿӏnh ÿã giҧm dҫn, góp phҫn bҧo vӋ và nâng cao nguӗn lӧi

thӫy sҧn ӣ hӗ Trӏ An Tuy vұy, viӋc phӕi hӧp quҧn lý vүn còn nhiӅu khó khăn do nhiӅu

nguyên nhân khác nhau (Chi cөc bҧo vӋ nguӗn lӧi thuӹ sҧn tӍnh Ĉӗng Nai, 2001)

2.5 Giӟi thiӋu vӅ cá hoàng ÿӃ

Loài: Cichla ocellaris, Bloch and Schneider, 1801

Tên tiӃng anh: Peacock bass, eyespot cichlid, lukanaki, pavon, butterfly

peacock bass, tucunare

Sӵ phân loҥi các loài trong giӕng Cichla không giӕng nhau tuǤ theo tӯng tác

giҧ Theo Kullander (1986 - 1989), ÿã xem xét lҥi giӕng Cichla và 15 tên loài cӫa

giӕng này, bao gӗm C argus Valenciennes 1834, C atabapensis Von Humboldt 1834,

C bilineatus Nakashima 1941, C brasiliensis Schneider 1801, C intermedia

Machado-Allison 1971, C monoculus (Spix 1831), C multifasciata (DeCastelnau

1855), C nigrolineatus Ogilvie 1966, C ocellaris Bloch and Schneider 1801, C

orinocensis Von Humboldt 1834, C speciosus (Muller and Troschel 1849), C

temensis Von Humboldt 1834, C toucounarai (De Castelnau 1855), C tucunare

Heckel 1840, và C unitaeniatus Magalhaes 1931 Và Kullander ÿã tóm lѭӧc lҥi chӍ

gӗm 5 tên loài: C intermedia, C monoculus (bao gӗm C toucounarai, C bilineatus),

C ocellaris (bao g ӗm C speciosus), C orinocensis (bao gӗm C argus, C

atabapensis) và C temensis (bao g ӗm C brasiliensis, C tucunare, C unitaeniatus).

Hình 2.2 Mӝt sӕ loài trong giӕng Cichla

2.5.2 Phân bӕ

Cá Hoàng ÿӃ ÿѭӧc tìm thҩy ӣ lѭu vӵc sông Amazon, Orinoco, và Laplata thuӝc

Nam Mӻ (Schroeder and Zaret, 1977) Ӣ vӏnh Mexico, chúng sӕng ӣ các kênh ÿào

phía Nam Florida (Courtenay et al., 1991; Shafland, 1996)

2.5.3 Ĉһc ÿiӇm phân biӋt

Cá Hoàng ÿӃ có thân thon dài Vây lѭng dài hình chӳ V MiӋng rӝng, hàm dѭӟi

nhô ra dài hѫn hàm trên Nét ÿһc trѭng cӫa chúng là có mӝt ÿӕm ÿen khá lӟn vӟi viӅn

màu bҥc lӟn bao quanh rӝng ÿӃn tұn vây ÿuôi Ӣ lѭng có màu lөc vàng nhҥt dҫn ÿӃn

màu trҳng vàng ӣ mһt bөng, vӟi 3 vҥch lӟn màu ÿen quanh thân, giӳa các vҥch ÿen là

nhӳng chҩm ÿen Tia vây lѭng thӭ nhҩt, vây ÿuôi trên và vây ngӵc có màu xám hoһc

ÿen, tia vây hұu môn, vây ÿuôi dѭӟi có màu ÿӓ Mӝt vài các ÿӕm trҳng ӣ các tia vây

lѭng thӭ nhҩt và thuǤ vây ÿuôi Nhӳng cá thӇ trѭӣng thành thѭӡng có các dҧi màu

vàng cam kéo dài tӯ miӋng cho ÿӃn vây ÿuôi Mӕng mҳt có màu ÿӓ (Page and Burr,

1991)

Hình 2.3 cá Hoàng ÿӃ

Cichla ocellaris and C monoculus rҩt giӕng nhau vӅ hình dáng và màu sҳc, ÿһc

biӋt là giai ÿoҥn ҩu niên Chúng có 3 vҥch màu ÿen thҷng ÿӭng phân bӕ trên cѫ thӇ có

màu giӕng nhѭ màu ÿӗng thau cӫa chúng Theo kullander (1986), khi trѭӣng thành C

monoculus có nh ӳng vҥch lӟn hѫn và dài hѫn so vӟi C ocellaris và kéo dài tӯ vây

lѭng hѭӟng thҷng xuӕng mһt bөng

2.5.4 Ĉһc ÿiӇm sinh hӑc

-Ĉӝ mһn: Loài này thѭӡng gһp ӣ vùng nѭӟc ngӑt Tuy nhiên, theo báo cáo cӫa

Shafland (1993, 1995) chúng có khҧ năng chӏu mһn ӣ nӗng ÿӝ 18 ‰

-Ҧnh hѭӣng cӫa nhiӋt ÿӝ môi trѭӡng: nhiӋt ÿӝ tӕt nhҩt nҵm trong khoҧng 24 –

27 0C Loài này chӏu lҥnh kém so vӟi vӟi hҫu hӃt các loài thuӝc hӑ Cichlidae Theo

báo cáo cӫa Swingle (1966), ÿӕi vӟi cá dài 80mm chúng sӁ chӃt ӣ nhiӋt ÿӝ dѭӟi 16oC

Vӟi cá có chiӅu dài 85-140 mm ngѭӥng nhiӋt ÿӝ gây chӃt là dѭӟi 15,6 0 C và trên

37,90C (Guest và cӝng sӵ, 1976) Ӣ môi trѭӡng nѭӟc có nӗng ÿӝ muӕi 10 ‰, mӝt vài

cá thӇ có thӇ chӏu ÿӵѫc nhiӋt ÿӝ 13,5oC

- Sӵ tăng trѭӣng: Trong ÿiӅu kiӋn ÿҫy ÿӫ thӭc ăn, cá có thӇ ÿҥt ÿӃn chiӅu dài

250-300 mm và ÿҥt ÿӝ trѭӣng thành sinh dөc khoҧng dѭӟi 12 tháng (Shafland,1996)

Con ÿӵc lӟn hѫn con cái (Shafland,1995) Kích thѭӟc tӕi ÿa cӫa loài này có thӇ ÿҥt tӟi

chiӅu dài 500-600 mm (Axelrod và cӝng sӵ, 1971; Zaret và Paine, 1973) Cá tăng

trѭӣng nhanh ÿҥt chiӅu dài 30 -35 cm trong suӕt 16 – 18 tháng ÿҫu Khi chiӅu dài ÿҥt

ÿӃn 43 cm thì trӑng lѭӧng khoҧng 1,36 kg và chiӅu dài 48 cm thì trӑng lѭӧng lên ÿӃn

2,2 kg

- Sinh sҧn: Cá Hoàng ÿӃ sinh sҧn quanh năm, cao ÿiӇm là vào ÿҫu mùa mѭa

Thӡi gian tái thành thөc khoҧng 2 tháng Cá ÿҿ trӭng trên nhӳng bãi ÿá ӣ vùng nѭӟc

cҥn Sinh sҧn hӳu tính, ÿҿ trӭng, mӛi lҫn ÿҿ tӯ 2000-3000 trӭng (Schroeder và Zaret,

1977; Shafland, 1995) Ĉѭӡng kính trӭng1,4 mm, thӡi gian nӣ 78 giӡ ӣ nhiӋt ÿӝ 28 0C

Cá bӕ mҽ sӁ canh ә trӭng trong khoҧng 9 tuҫn, sau ÿó bҫy cá con nӣ và di chuyӇn ÿӃn

vùng bӡ nѫi có nhiӅu thӵc vұt CNJng giӕng nhѭ hҫu hӃt các loài thuӝc hӑ Cichlidae, cá

bӕ mҽ phân chia lãnh thә và rҩt hiӃu chiӃn (Zaret and Paine, 1973)

- VӅ thӭc ăn: Cá Hoàng ÿӃ là loài cá ăn thӏt (mӗi sӕng - chѭa có ghi nhұn chúng

ăn các loài ÿã chӃt) (Phùng Mӻ Trung – Cөc Hҧi Quan Ĉӗng Nai) Chúng kiӃm ăn ban

ngày và không hoҥt ÿӝng vӅ ÿêm Chúng bҳt mӗi nhӡ vào tӕc ÿӝ truy ÿuәi nhanh,

ngѭӧc lҥi vӟi cách săn mӗi phөc kích thѭӡng thҩy ӣ các loài cá ăn thӏt khác (Erdman

in Shafland, 1995) Ӣ nhӳng khu vӵc không phҧi vùng bҧn xӭ cӫa chúng nhѭ ÿҧo

Barro Colorado, Panama, chúng ăn các loài thuӝc hӑ Atherinidae, Poecilidae,

Characidae, Eleotridae và các loài Cichlidae khác (Zaret and Paine, 1973) Ӣ Florida,

spotted tilapia, Tilapia mariae là thӭc ăn chính cӫa chúng (Shafland, 1993, 1995)

ĈiӇn hình là có 75% thành phҫn thӭc ăn này trong dҥ dày cӫa chúng (Shafland, 1993,

1995) Ngoài ra thӭc ăn cӫa chúng còn có các loài nhѭ Oreochromis mossambicus, và

Lepomis macrochirus (Shafland, 1993)

2.5.5 Kh ҧ năng tác ÿӝng môi trѭӡng

HiӋn tai cá Hoàng ÿӃ ÿã thích nghi ÿѭӧc ӣ nhӳng kênh ÿào và vùng hӗ ӣ phía

Nam Florida, và thӭc ăn chính cӫa chúng là nhӳng loài cá ngoҥi lai (Shafland, 1996)

Tuy nhiên, cá Hoàng ÿӃ ÿѭӧc mô tҧ nhѭ 1 loài cá ăn thӏt rҩt hung hăng có khҧ năng

làm thay ÿәi hӋ sinh thái nѫi nó ÿѭӧc du nhұp Báo cáo cӫa Shafland (1993) cho thҩy

sӵ suy giҧm 25% cӫa quҫn thӇ các loài cá ăn thӵc vұt thӫy sinh ӣ các kênh ÿào có cá

Hoàng ÿӃ sinh sӕng Shafland ѭӟc lѭӧng sӵ suy giҧm cӫa loài spotted tilapia khoҧng

51 kg/ha (40%) tӯ 1985-1988 và 654 con/ha (58%) tӯ 1989-1992 Zaret và Paine

(1973) thҧ cá Hoàng ÿӃ vào hӗ Gutan, Panama ÿӇ nghiên cӭu sӵ ҧnh hѭӣng cӫa loài

này vӟi các loài bҧn ÿӏa Loài này ÿã làm thay ÿәi nghiêm trӑng ÿӃn thành phҫn loài cá

trong hӗ, làm biӃn mҩt 6 trong 8 loài cá phә biӃn trong hӗ và góp phҫn làm gia tăng sӕ

lѭӧng các loài không phә biӃn trѭӟc ÿó Qua ÿó, Zaret và Paine cho rҵng chính sӵ xuҩt

hiӋn cӫa cá Hoàng ÿӃ ÿã làm thay ÿәi thành phҫn loài cӫa hӋ sinh thái

Tuy nhiên, theo báo cáo cӫa Shafland (1931, 1995), có nhӳng ҧnh hѭӣng tích

cӵc ÿӕi vӟi viӋc du nhұp cá Hoàng ÿӃ Ông nhұn thҩy có sӵ liên hӋ giӳa cá Hoàng ÿӃ

và sӵ phong phú cӫa các loài Lepomis microlophus và Micropterus salmoides

Shafland kӃt luұn sӵ gia tăng sӕ lѭӧng cӫa các loài bҧn ÿӏa là nhӡ vào cá Hoàng ÿӃ ăn

các loài ngoҥi lai khác và làm giҧm sӕ lѭӧng cӫa chúng Do ÿó, rõ ràng loài cá ăn thӏt

to lӟn này có tҫm ҧnh hѭӣng ÿáng kӇ ÿӃn môi trѭӡng nѫi chúng cѭ trú NӃu cá Hoàng

ÿӃ tiӃp tөc gia tăng sӵ phân bӕ cӫa chúng khҳp Nam Florida, hӋ ÿӝng vұt hoһc các hӋ

sinh vұt khác ӣ vùng Everglades có thӇ bӏ ÿe doҥ

Theo danh mөc cá mӟi ÿây nhҩt ÿѭӧc công bӕ năm 2006 thì có 97 loài cá ÿã

ÿѭӧc ghi nhұn phân bӕ trên dòng sông Ĉӗng Nai Có rҩt nhiӅu loài ÿѭӧc ÿѭa vào vào

Sách ÿӓ ViӋt Nam nhѭ Cá Ét mӑi Morulius chrysophekadion, Cá Còm Notopterus

chitala hay nh ѭ loài Cá Rӗng Scleropages formosus là loài ÿѭӧc coi nhѭ là tuyӋt

chӫng ӣ ViӋt Nam ÿã ÿѭӧc tìm thҩy chúng vүn còn tӗn tҥi nѫi ÿây Sӵ ÿa dҥng vӅ loài

ÿѭӧc ghi nhұn vào bұc nhҩt nhì ӣ ViӋt Nam vì ÿây là dòng sông lӟn duy nhҩt bҳt

nguӗn và uӕn mình trӑn vҽn trong lãnh thә nѭӟc ta nên có rҩt nhiӅu loài ÿһc hӳu, quí

hiӃm (Phùng Mӻ Trung – Cөc hҧi quan Ĉӗng Nai)

Sau khi xây dӵng xong ÿұp thӫy ÿiӋn Trӏ An, mӝt sӕ lѭӧng cá giӕng thuӝc loài

nhѭ Trҳm cӓ Ctenopharyngodon idellus, Mè Hypophthalmichthys molitrix, Trҳm ÿen

Mylopharyngodon piceus ÿѭӧc thҧ xuӕng nhҵm làm sҥch lòng hӗ thì sӕ lѭӧng loài

ÿѭӧc tăng lên Do nhu cҫu kinh tӃ cӫa mӝt sӕ ngѭӡi dân sӕng trong vùng lòng hӗ Trӏ

An hӑ ÿã xây dӵng ao thҧ mӝt sӕ loài cá ngoҥi lai có nguӗn lӧi kinh tӃ lӟn và và có lӁ

ÿây là nguyên nhân bҳt nguӗn cӫa nhӳng thҧm hӑa vӅ môi trѭӡng xҧy ra Thҧm hoҥ

ÿáng kӇ nhҩt là loài cá Chim trҳng Colossoma brachypomum mӝt loài cá ăn thӏt ÿáng

sӧ trong hӑ Characidae du nhұp tӯ Nam Mӻ ÿѭӧc nuôi ӣ các ao hӗ nѫi ÿây Rҩt nhiӅu

cá thӇ cӫa loài này ÿã vѭӧt khӓi tҫm kiӇm soát cӫa con ngѭӡi thoát ra vùng lòng hӗ

Chúng tҩn công ăn thӏt rҩt nhiӅu các loài cá bҧn ÿӏa Tuy nhiên, mӝt ÿiӅu may mҳn

nhҩt ÿӕi vӟi thҧm hoҥ vӅ môi trѭӡng nѫi ÿây là loài cá Chim trҳng Colossoma

brachypomum hҫu nhѭ không có khҧ năng sinh sҧn trong môi trѭӡng tӵ nhiên ӣ ViӋt

Nam ( Phùng Mӻ Trung – Cөc hҧi quan Ĉӗng Nai)

Phҫn lӟn các loài du nhұp không sӕng ÿѭӧc tҥi nhӳng nѫi mӟi ÿӃn do môi

trѭӡng không phҧi lúc nào cNJng phù hӧp Mһc dù vұy, vүn có mӝt tӹ lӋ nhҩt ÿӏnh các

loài nhұp cѭ thiӃt lұp ÿѭӧc sӵ sӕng trên vùng ÿҩt mӟi và rҩt nhiӅu loài trong sӕ ÿó còn

vѭӧt trӝi, xâm lҩn các loài bҧn ÿӏa Các loài du nhұp này còn cҥnh tranh vӟi các loài

bҧn ÿӏa ÿӇ có ÿѭӧc nguӗn thӭc ăn và nѫi sӕng ít ӓi Mӝt sӕ loài du nhұp còn ăn thӏt các

loài bҧn ÿӏa ÿүn ÿӃn tuyӋt chӫng hay làm thay ÿәi thay ÿәi nѫi cѭ trú ÿӃn mӭc nhiӅu

loài biӃn mҩt

Sӵ xuҩt hiӋn cӫa loài cá Hoàng ÿӃ ӣ hӗ Trӏ An chҳc chҳn sӁ là mӝt thҧm hoҥ

cho môi trѭӡng và các loài cá bҧn ÿӏa lòng hӗ Trӏ An Theo quan sát cӫa Phùng Mӻ

Trung – Cөc hҧi quan Ĉӗng Nai cho thҩy sӵ phát triӇn bùng nә vӅ sӕ lѭӧng cá thӇ mӝt

cách kinh khӫng, vào tháng 11 năm 2006 cá thӇ bҳt ÿѭӧc có kích thѭӟc chiӅu dài

khoҧng 10-14 cm và sӕ lѭӧng bҳt ÿѭӧc rҩt hiӃm trong hàng trăm kg cá mӗi (các loҥi cá

nhӓ dùng làm mӗi nuôi cá lóc bè) thì ÿӃn nay (2007) kích thѭӟc chiӅu dài cӫa chúng

khoҧng 180 ÿӃn 200mm Cá thӇ lӟn nhҩt bҳt ÿѭӧc vào ngày 8/6/2007 cân nһng 0,83kg

Chúng sinh sҧn rҩt nhanh do nguӗn thӭc ăn dӗi dào và môi trѭӡng sӕng thích hӧp Có

thӇ mua dӉ dàng tӯ mӝt ÿӃn vài chөc ký cá Hoàng ÿӃ do ngѭ dân ÿánh bҳt ÿѭӧc mӛi

ngày tҥi chӧ cá Vƭnh An Thӭc ăn cӫa Cá hoàng ÿӃ ÿѭӧc ghi nhұn là các loài cá Trҳng

Puntius binotatus , Cá Mè vinh Barbodes gonionotus, và mӝt loài cá Lòng tong khác

Cách tҩn công con mӗi cӫa chúng rҩt nhanh và gӑn do vұy nguy cѫ tiӅm ҭn vӅ mӝt sӕ

loài bҧn ÿӏa bӏ tuyӋt chӫng chӍ còn là vҩn ÿӅ thӡi gian

2.5.6 Tình hình khai thác cá Hoàng ÿӃ ӣ hӗ Trӏ An

Cá Hoàng ÿӃ chӫ yӃu ÿѭӧc khai thác vào các tháng nҳng, nѭӟc rút cҥn Ĉây là

thӡi gian mà ngѭ dân ÿánh bҳt ÿѭӧc sҧn lѭӧng cao nhҩt

Theo các vӵa thu mua thì trung bình mӝt ngày thu vào 50-60 kg cá Hoàng ÿӃ

mӛi vӵa Cá ÿánh bҳt ÿѭӧc có nhiӅu kích cӥ, cá nhӓ thѭӡng có trӑng lѭӧng khoҧng

0,1kg, cá có trӑng lѭӧng lӟn thѭӡng là 0,5 – 1 kg, kích cӥ tӯ 20 – 35 cm, thӍnh thoҧng

có con hѫn 1 kg Ӣ bӃn cá Phú Cѭӡng (xã Phú Cѭӡng huyӋn Ĉӏnh Quán) có 6 vӵa thu

mua và ӣ bӃn cá Trung Tâm (thӏ trҩn Vƭnh An huyӋn Vƭnh Cӱu) có 1 vӵa thu mua

Ngoài ra còn có mӝt sӕ vӵa thu mua nҵm ӣ nhӳng khu vӵc khác trên hӗ nhѭng sҧn

lѭӧng cá Hoàng ÿӃ không ÿáng kӇ

Các loҥi ngѭ cө ÿѭӧc sӱ dөng ÿӇ ÿánh bҳt cá Hoàng ÿӃ: lѭӟi ÿuәi, chөp chà,

câu…

Bҳt ÿҫu tӯ ÿҫu mùa mѭa trӣ ÿi thì hҫu hӃt ngѭ dân hành nghӅ chөp chà, câu ÿӅu

chuyӇn ÿәi sang các loҥi nghӅ khai thác khác do vào mùa mѭa nѭӟc lên các nghӅ này

ÿánh bҳt không có hiӋu quҧ Và sҧn lѭӧng cá Hoàng ÿӃ khai thác ÿѭӧc cNJng giҧm hҷn

Có ngày chӍ có vài kg

Theo kӃt quҧ ÿiӅu tra và khҧo sát thӵc tӃ cӫa Chi cөc thӫy sҧn Ĉӗng Nai trên

khu vӵc hӗ Trӏ An thì sҧn lѭӧng cá Hoàng ÿӃ hiӋn tҥi tăng khoҧng 10% so vӟi tháng 6

năm 2007 (Chi cөc bҧo vӋ nguӗn lӧi thuӹ sҧn tӍnh Ĉӗng Nai, tháng 7 năm 2008)

Ch ѭѫng III NӜI DUNG VÀ PHѬѪNG PHÁP NGHIÊN CӬU

3.1 Thӡi gian và ÿӏa ÿiӇm nghiên cӭu

Th ӡi gian nghiên cӭu

ĈӅ tài ÿѭӧc thӵc hiӋn tӯ ngày 15/05/2008 ÿӃn ngày 30/08/2008 Trên cѫ sӣ

khҧo sát thu mүu thӵc ÿӏa, phân tích mүu, kӃt hӧp vӟi bҧn ÿiӅu tra câu hӓi và thu thұp

sӕ liӋu thӭ cҩp

Ĉӏa ÿiӇm nghiên cӭu

ĈӅ tài ÿѭӧc thӵc hiӋn tҥi hӗ Trӏ An và kӃt hӧp vӟi viӋc phân tích kӃt quҧ ӣ

phòng thí nghiӋm cӫa trѭӡng Ĉҥi Hӑc Nông Lâm Tp Hӗ Chí Minh

3.2 Ĉӕi tѭӧng thu mүu

Cá Hoàng ÿӃ (Cichla ocellais) ӣ hӗ Trӏ An tӍnh Ĉӗng Nai kӃt hӧp vӟi bҧng ÿiӅu

tra câu hӓi dành cho ngѭ dân khai thác thuӹ sҧn trên hӗ

3.3 Phѭѫng pháp nghiên cӭu

3.3.1 Thu th ұp sӕ liӋu

Sӕ liӋu ÿѭӧc thu thұp tҥi Công ty thӫy sҧn Ĉӗng Nai, Chi cөc bҧo vӋ nguӗn lӧi

thӫy sҧn tӍnh Ĉӗng Nai, Trung tâm khuyӃn nông tӍnh Ĉӗng Nai, các cѫ quan chӭc

năng quҧn lý hӗ Trӏ An khác và các thông tin tӯ internet, sách báo, tҥp chí

3.3.2 Ph ѭѫng pháp thu và cӕ ÿӏnh mүu

Phѭѫng pháp thu mүu

Mүu thu trӵc tiӃp tӯ nhӳng ngѭӡi khai thác trên hӗ Tҩt cҧ mүu thu ÿӅu còn

sӕng và vӯa mӟi ÿѭӧc ÿánh bҳt

Quan sát, mô tҧ màu sҳc tӵ nhiên, hình dáng bên ngoài Cân trӑng lѭӧng, ÿo

chiӅu dài cho tӯng mүu cá, chөp hình thái ngoài sau ÿó tiӃn hành cӕ ÿӏnh mүu cá

Lұp phiӃu thu, ghi ÿӏa ÿiӇm thu, ngày thu, giӡ thu cho tӯng mүu cá

Phѭѫng pháp cӕ ÿӏnh mүu

Cӕ ÿӏnh bҵng formaline nguyên chҩt (38 – 40%)

Cáÿѭӧc mә ngay khi vӯa thu mүu và tiêm trӵc tiӃp formaline vào dҥ dày

Sau khi tiêm xong ÿһt dҥ dày cá vào lӑ nhӵa có chӭa formaline pha loãng 3-

4%

Hinh 3.1 Lӑ nhӵa dùng chӭa mүu