THỬ NGHIỆM ẢNH HƯỞNG CỦA MANNAN OLIGOSACCHARIDE VÀ NUCLEOTIDE LÊN SỰ TĂNG TRƯỞNG, KHẢ NĂNG CHỊU ĐỰNG STRESS VÀ ĐỀ KHÁNG BỆNH CỦA CÁ TRA (Pangasianodon hypophthalmus, Sauvage 1878)

B Ӝ GIÁO DӨC VÀ ĈÀO TҤOTR ѬӠNG ĈҤI HӐC NÔNG LÂM THÀNH PHӔ HӖ CHÍ MINH THӰ NGHIӊM ҦNH HѬӢNG CӪA MANNAN OLIGOSACCHARIDE VÀ NUCLEOTIDE LÊN SӴ TĂNG TRѬӢNG, KHҦ NĂNG CHӎU ĈӴNG STRESS VÀ Ĉӄ

B Ӝ GIÁO DӨC VÀ ĈÀO TҤO

TR ѬӠNG ĈҤI HӐC NÔNG LÂM THÀNH PHӔ HӖ CHÍ MINH

THӰ NGHIӊM ҦNH HѬӢNG CӪA MANNAN

OLIGOSACCHARIDE VÀ NUCLEOTIDE LÊN SӴ TĂNG TRѬӢNG, KHҦ NĂNG CHӎU ĈӴNG STRESS VÀ

Ĉӄ KHÁNG BӊNH CӪA CÁ TRA

(Pangasianodon hypophthalmus, Sauvage 1878)

Hӑ và tên sinh viên: TRҪN THӎ NGӐC LINH

Ngành: NUÔI TRӖNG THӪY SҦN Niên khóa: 2004-2008

Tháng 9/2008

THӰ NGHIӊM ҦNH HѬӢNG CӪA MANNAN OLIGOSACCHARIDE

VÀ NUCLEOTIDE LÊN S Ӵ TĂNG TRѬӢNG, KHҦ NĂNG CHӎU ĈӴNG

STRESS VÀ Ĉӄ KHÁNG BӊNH CӪA CÁ TRA

(Pangasianodon hypophthalmus, Sauvage 1878)

Tác giҧ

TRҪN THӎ NGӐC LINH PHAN VĂN PHÚC

Khóa luұn ÿѭӧc trình ÿӅ ÿӇ ÿáp ӭng yêu cҫu cҩp bҵng Kӻ Sѭ ngành Thӫy Sҧn

Giáo viên hѭӟng dүn:

LÊ THANH HÙNG

Tháng 9 năm 2008

C ҦM TҤ

Chúng tôi xin chân thành cҧm tҥ:

Ban Giám HiӋu Trѭӡng Ĉai Hӑc Nông Lâm TP HCM ÿã tҥo cho chúng tôi mӝtmôi trѭӡng tӕt ÿӇ hӑc tұp;

Ban Chӫ NhiӋm Khoa Thӫy Sҧn cùng toàn thӇ quí thҫy cô khoa Thӫy Sҧn ÿãtұn tình giҧng dҥy, truyӅn ÿҥt kiӃn thӭc cNJng nhѭ ÿӝng viên vӅ mһt tinh thҫn cho chúng tôi trong suӕt khóa hӑc;

Xin cҧm ѫn cô Võ Thӏ Thanh Bình, cô NguyӉn Thӏ Thanh Trúc, các bҥn trong

và ngoài lӟp ÿã quan tâm và ÿӝng viên giúp ÿӥ chúng tôi trong suӕt thӡi gian thӵchiӋn ÿӅ tài;

Ĉһc biӋt vӟi lòng biӃt ѫn sâu sҳc xin gӱi ÿӃn thҫy Lê Thanh Hùng ÿã tұn tình

hѭӟng dүn, giúp ÿӥ tôi trong suӕt quá trình hӑc tұp và hoàn thành ÿӅ tài này;

Các anh nhân viên Trҥi Thӵc NghiӋm Thӫy Sҧn, Khoa Thӫy Sҧn, Trѭӡng ĈҥiHӑc Nông Lâm Tp.Hӗ Chí Minh;

Ba, mҽ và anh chӏ ÿã hӛ trӧ vӅ vұt chҩt lүn tinh thҫn ÿӇ hoàn thành ÿӅ tài nghiên cӭu này;

Do hҥn chӃ vӅ thӡi gian cNJng nhѭ kiӃn thӭc nên luұn văn này không tránh khӓinhӳng thiӃu sót Chúng tôi rҩt mong có sӵ ÿóng góp ý kiӃn cӫa quí thҫy cô và các bҥn

ÿӇ luұn văn ÿѭӧc hoàn chӍnh hѫn

TÓM T ҲT

ĈӅ tài nghiên cӭu: “Thӱ nghiӋm ҧnh hѭӣng cӫa Mannan Oligosaccharide

và Nucleotide lên sӵ tăng trѭӣng và ÿӅ kháng bӋnh cӫa cá tra (Pangasianodon hypophthalmus)”, ÿѭӧc tiӃn hành tӯ tháng 4/2008 ÿӃn tháng 8/2008, tҥi trҥi thӵcnghiӋm và phòng thí nghiӋm BӋnh Hӑc Thӫy Sҧn, Khoa Thӫy Sҧn trѭӡng Ĉҥi HӑcNông Lâm Thành Phӕ Hӗ Chí Minh

Thí nghiӋm ÿѭӧc tiӃn hành nhҵm ÿánh giá khҧ năng ҧnh hѭӣng cӫa Mannan Oligosaccharide và Nucleotide tӵ do có trong IMMUNO AID DRY lên sӵ tăngtrѭӣng, hiӋu quҧ sӱ dөng thӭc ăn, sӭc chӏu ÿӵng stress và sӭc ÿӅ kháng bӋnh cӫa cá tra

Thí nghiӋm cho ăn thӭc ăn bә sung Mannan Oligosaccharide và Nucleotide tӵ

do vӟi 3 mӭc 0%; 0,1% và 0,2% trong thӡi gian 10 tuҫn KӃt quҧ cho thҩy thӭc ăn bәsung Mannan Oligosaccharide kӃt hӧp vӟi Nucleotide tӵ do cho kӃt quҧ tăng trѭӣng có tӕt hѫn nhѭng khác nhau không có ý nghƭa vӅ mһt thӕng kê TӍ lӋ sӕng trong 10 tuҫnkhông khác nhau vӅ mһt thӕng kê Tuy nghiên kӃt quҧ giҧi phҭu mô hӑc cho thҩy có

sӵ khác biӋt rõ rӋt vӅ cҩu trúc mô hӑc cNJng nhѭ là sӕ nӃp gҩp và ÿӝ dài vi nhung ruӝt:nghiӋm thӭc bә sung cho kӃt quҧ sӕ nӃp gҩp và ÿӝ dài vi nhung ruӝt lӟn hѫn nghiӋmthӭc ÿӕi chӭng (thӭc ăn bә sung 0,2% cho kӃt quҧ không khác so vӟi thӭc ăn bә sung 0,1%)

Sau thӡi gian gây stress bҵng Ammonia tәng sӕ cho thҩy tӍ lӋ sӕng cá thí nghiӋm có sӵ khác biӋt rõ rӋt giӳa nghiӋm thӭc có bә sung và nghiӋm thӭc ÿӕi chӭng.Trongÿó cá ӣ nghiӋm thӭc bә sung 0,2% có tӍ lӋ sӕng cao nhҩt

Sau thӡi gian nuôi, viӋc gây cҧm nhiӉm vӟi vi khuҭn Edwardsiella ictaluri cho thҩy khҧ năng kháng bӋnh cӫa cá nuôi ӣ nghiӋm thӭc có bә sung 0,1% và 0,2% cao hѫn và khác nhau có ý nghƭa thӕng kê so vӟi cá nuôi ӣ nghiӋm thӭc ÿӕi chӭng Trong

ÿó nghiӋm thӭc bә sung 0,1% và nghiӋm thӭc bә sung 0,2% cho kӃt quҧ nhѭ nhau

M ӨC LӨC

ĈӅ mөc Trang

Trang tӵa i

CҦM TҤ ii

TÓM TҲT iii

MӨC LӨC iv

DANH SÁCH CÁC CHӲ VIӂT TҲT viii

DANH SÁCH CÁC BҦNG viii

DANH SÁCH CÁC BIӆU ĈӖ ix

DANH SÁCH CÁC HÌNH x

Ch ѭѫng 1: MӢ ĈҪU Error! Bookmark not defined. 1.1Ĉһt Vҩn ĈӅ Error! Bookmark not defined 1.2 Mөc Tiêu ĈӅ Tài Error! Bookmark not defined Ch ѭѫng 2:TӘNG QUAN TÀI LIӊU Error! Bookmark not defined 2.1 Nucleotide Error! Bookmark not defined. 2.1.1 Cҩu trúc cӫa nucleotide Error! Bookmark not defined 2.1.2 Vai trò cӫa nucleotide ÿӕi vӟi ÿӝng vұt thӫy sҧn.Error! Bookmark not defined 2.1.3 Mӝt sӕ khҧo nghiӋm tác dөng cӫa Nucleotide ӣ ÿӝng vұt thӫy sҧn Error! Bookmark not defined 2.2 Mannan Oligosaccharide Error! Bookmark not defined. 2.2.1 Vai trò cӫa Mannan-oligosaccharide (MOS) ÿӕi vӟi ÿӝng vұt thӫy sҧn Error! Bookmark not defined. 2.2.2 Mӝt sӕ nghiên cӭu, khҧo nghiӋm MOS ӣ ÿӝng vұt thӫy sҧn Error! Bookmark not defined. 2.3 Tính MiӉn Dӏch Cӫa Cá Error! Bookmark not defined 2.4 Edwardsiella ictaluri và BӋnh Gan Thұn Mӫ Error! Bookmark not defined. 2.5 Ammonia Error! Bookmark not defined. 2.6Ĉһc ĈiӇm Sinh Hӑc Cá Tra 11

2.6.1 Phân loҥi 11 2.6.2 Phân bӕ Error! Bookmark not defined

2.6.3Ĉһc ÿiӇm hình thái, sinh l ý Error! Bookmark not defined.

2.6.4 Môi trѭӡng sӕng Error! Bookmark not defined.2.6.5Ĉһc ÿiӇm dinh dѭӥng Error! Bookmark not defined.

2.6.6Ĉһc ÿiӇm sinh trѭӣng Error! Bookmark not defined.

2.6.7Ĉһc ÿiӇm sinh sҧn Error! Bookmark not defined.

Ch ѭѫng 3:VҰT LIӊU VÀ PHѬѪNG PHÁP NGHIÊN CӬUError! Bookmark not defined.

3.1Thӡi Gian Và Ĉӏa ĈiӇm Nghiên Cӭu Error! Bookmark not defined.3.2 Vұt LiӋu Thí NghiӋm Error! Bookmark not defined.3.2.1Ĉӕi tѭӧng nghiên cӭu Error! Bookmark not defined.3.2.2 Dөng cө và nguyên liӋu Error! Bookmark not defined.3.2.3 HӋ thӕng giai và bӇ thí nghiӋm Error! Bookmark not defined.3.2.4 Nguӗn nѭӟc Error! Bookmark not defined.3.2.5 Thӭc ăn Error! Bookmark not defined.3.3 Bӕ Trí Thí NghiӋm Error! Bookmark not defined.3.4 Các ChӍ Tiêu Theo Dõi Error! Bookmark not defined.3.4.1Các chӍ tiêu môi trѭӡng Error! Bookmark not defined.3.4.2 Lѭӧng thӭc ăn Error! Bookmark not defined.3.4.3 Tăng trӑng cӫa cá Error! Bookmark not defined.3.4.4 HӋ sӕ biӃn ÿәi thӭc ăn ( FCR) Error! Bookmark not defined.3.4.5 HiӋu quҧ sӱ dөng protein PER (protein efficiency ratio) Error! Bookmark not

4.1Thӭc Ăn Thí NghiӋm Error! Bookmark not defined.

4.2 Môi Trѭӡng Nuôi Cá Thí NghiӋm Error! Bookmark not defined

4.2.1 NhiӋt ÿӝ Error! Bookmark not defined

4.2.2 Hàm lѭӧng oxy hòa tan (DO) Error! Bookmark not defined

4.2.3Ĉӝ pH .Error! Bookmark not defined.

4.2.4 Hàm lѭӧng Ammonia Error! Bookmark not defined

4.3 Sӵ Tăng Trѭӣng Cӫa Cá Thí NghiӋm Error! Bookmark not defined

4.4 HiӋu Quҧ Sӱ Dөng Thӭc Ăn Error! Bookmark not defined

4.4.1 HӋ Sӕ BiӃn Ĉәi Thӭc Ăn Error! Bookmark not defined

4.4.2 HiӋu quҧ sӱ dөng protein trong thӭc ăn (PER) Error! Bookmark not defined

4.5 KӃt quҧ ÿánh giá mô hӑc Error! Bookmark not defined

4.6Ҧnh Hѭӣng Cӫa Mannan-Oligosaccharide (MOS) và Nucleotide Lên ViӋc Cҧi ThiӋn Sӭc Khӓe Ӣ Cá Tra Error! Bookmark not defined

4.6.1Ҧnh hѭӣng cӫa MOS và Nucleotide lên viӋc ÿӅ kháng bӋnh Error! Bookmark

not defined.

4.6.2Ҧnh hѭӣng cӫa MOS và Nucleotide trong viӋc chӏu ÿӵng stress Error!

Bookmark not defined.

Chѭѫng 5:KӂT LUҰN VÀ Ĉӄ NGHӎ Error! Bookmark not defined.

TÀI LI ӊU THAM KHҦO

Phө lөc

Phө lөc 1: Các thông sӕ môi trѭӡng nuôi cá thí nghiӋm

Phө lөc 2: Các chӍ tiêu tăng trѭӣng, lѭӧng thӭc ăn và tӍ lӋ sӕng cӫa cá thí nghiӋm

Phө lөc 3:KӃt quҧ gây cҧm nhiӉm và gây stress cho cá tra

Phө lөc 4: KӃt quҧ xӱ lý thӕng kê tăng trӑng, lѭӧng ăn, hӋ sӕ tăng trѭӣng ÿһc biӋt , hӋ

sӕ thӭc ăn, hiӋu quҧ sӱ dөng protein cӫa cá giӳa các nghiӋm thӭc

Phө lөc 5: KӃt quҧ xӱ lý thӕng kê tӍ lӋ sӕng cӫa cá tra ÿӕi vӟi thí nghiӋm gây stress

Phө lөc 6: KӃt quҧ xӱ lý thӕng kê tӍ lӋ sӕng cӫa cá tra ÿӕi vӟi thí nghiӋm gây cҧm

nhiӉm

TSA Trytone Soya Agar

EMB Eosine Methylene blue lactase Agar BHIA Brain heart infusion Agar

DANH SÁCH CÁC B ҦNG

Bҧng Trang Bҧng 2.1 Các thành phҫn vách tӃ bào nҩm men

Saccharomyces cerevisiae 4

Bҧng 3.1 Sӕ thӭ tӵ các ÿƭa giҩy sinh hóa trong giӃng 21

Bҧng 3.2 Thuӕc thӱ và kӃt quҧ phҧn ӭng sinh hóa trong các giӃng 22

Bҧng 4.1 Thành phҫn cӫa thӭc ăn thí nghiӋm 24

Bҧng 4.2 Tăng trӑng cӫa cá sau 10 tuҫn thí nghiӋm 31

Bҧng 4.3 HiӋu quҧ sӱ dөng thӭc ăn 32

Bҧng 4.4 ChiӅu cao nӃp gҩp ruӝt cӫa cá ӣ các nghiӋm thӭc 36

Bҧng 4.5 Các chӍ tiêu theo dõi trong thí nghiӋm gây cҧm nhiӉm 38

Bҧng 4.6 TӍ lӋ sӕng cӫa cá sau 4 ngày và 6 ngày gây cҧm nhiӉm 40

Bҧng 4.7 KӃt quҧ phҧn ӭng sinh hóa cӫa khuҭn lҥc ÿѭӧc phân lұp tӯ nӝi tҥng cá tra gây cҧm nhiӉm 42

Bҧng 4.8 Các chӍ tiêu theo dõi trong thí nghiӋm gây stress cho cá tra 42

Bҧng 4.9: TӍ lӋ sӕng trung bình theo các giai ÿoҥn sau khi gây stress cho cá tra 44

DANH SÁCH CÁC BI ӆU ĈӖ

BiӇu ÿӗ Trang

BiӇu ÿӗ 4.1 NhiӋt ÿӝ cӫa các bӇ thí nghiӋm vào buәi sáng 25

BiӇu ÿӗ 4.2 NhiӋt ÿӝ cӫa các bӇ thí nghiӋm vào buәi chiӅu 26

BiӇu ÿӗ 4.3 Hàm lѭӧng DO cӫa các bӇ thí nghiӋm vào buәi sáng 27

BiӇu ÿӗ 4.4 Hàm lѭӧng DO cӫa các bӇ thí nghiӋm vào buәi chiӅu 27

BiӇu ÿӗ 4.5 pH cӫa các bӇ thí nghiӋm vào buәi sáng 28

BiӇu ÿӗ 4.6 pH cӫa các bӇ thí nghiӋm vào buәi chiӅu 29

BiӇu ÿӗ 4.7 Hàm lѭӧng Ammonia cӫa các bӇ vào buәi sáng 30

BiӇu ÿӗ 4.8 Hàm lѭӧng Ammonia cӫa các bӇ vào buәi chiӅu 30

BiӇu ÿӗ 4.9 Tăng trӑng cӫa cá ӣ các NT 31

BiӇu ÿӗ 4.10 HӋ sӕ tăng trѭӣng ÿһc biӋt SGR (%/ ngày) cӫa cá ӣ các nghiӋm thӭc 32

BiӇu ÿӗ 4.11 HӋ sӕ biӃn ÿәi thӭc ăn ӣ các nghiӋm thӭc 33

BiӇu ÿӗ 4.12 HiӋu quҧ sӱ dөng protein ӣ các nghiӋm thӭc 34

BiӇu ÿӗ 4.13 TӍ lӋ chӃt tích lNJy trung bình sau khi gây cҧm nhiӉm cho cá tra 39

BiӇu ÿӗ 4.14 TӍ lӋ sӕng theo sau 4 và 6 ngày gây cҧm nhiӉm 40

BiӇu ÿӗ 4.15 Sӕ cá chӃt trung bình tích lNJy theo các ngày 43

BiӇu ÿӗ 4.16 TӍ lӋ sӕng trung bình theo các giai ÿoҥn sau khi gây stress cho cá tra 44

DANH SÁCH CÁC HÌNH

Hình Trang

Hình 2.1 Mannan Oligosaccharide trích tӯ vách tӃ bào nҩm men 4

Hình 2.2 Cҩu trúc hóa hӑc cӫa Mannan Oligosaccharide 5

Hình 2.3 Cѫ chӃ MOS gҳn kӃt vӟi mҫm bӋnh 6

Hình 2.4 Hình dҥng vi khuҭn Edwardsiella ictaluri 9

Hình 3.1 Hóa chҩt NaHCO3 và NH4Cl 15

Hình 3.2 HӋ thӕng giai thí nghiӋm 15

Hình 3.3 Sѫ ÿӗ bӕ trí thí nghiӋm 17

Hình 4.1 Cҩu trúc mô hӑc ÿѭӡng ruӝt cӫa cá giӳa các nghiӋm thӭc 35

Hình 4.2 Bӕ trí thí nghiӋm gây cҧm nhiӉm cho cá tra 37

Hình 4.3 Bӕ trí thí nghiӋm gây stress cho cá tra .38

Xu thӃ hiӋn nay là sӱ dөng các chӃ phҭm có nguӗn gӕc sinh hӑc ÿӇ làm tăng tăng trѭӣng, nâng cao sӭc ÿӅ kháng, tăng cѭӡng ÿáp ӭng miӉn dӏch, giҧm hӋ sӕ thӭc

ăn Do ÿó, viӋc nghiên cӭu các tác dөng cӫa Mannan Oligosaccharide và Nucleotide ÿang ngày càng ÿѭӧc các nhà nghiên cӭu và các nhà sҧn xuҩt quan tâm

Xuҩt phát tӯ thӵc tӃ trên, ÿѭӧc sӵ phân công cӫa Ban Chӫ NhiӋm khoa thӫy sҧntrѭӡng Ĉҥi Hӑc Nông Lâm Tp.Hӗ Chí Minh, chúng tôi ÿã tiӃn hành thӵc hiӋn nghiên cӭu ÿӅ tài: "Thӱ nghiӋm ҧnh hѭӣng cӫa Mannan Oligosaccharide và Nucleotide

lên sӵ tăng trѭӣng, khҧ năng chӏu ÿӵng stress và ÿӅ kháng bӋnh cӫa cá tra"

Chѭѫng 2

TӘNG QUAN TÀI LIӊU

2.1 Nucleotide

2.1.1 C ҩu trúc cӫa nucleotide

Cho ÿӃn nay, chúng ta biӃt rҵng các Nucleic Acid, bao gӗm Deoxyribonucleic Acid (DNA) và Ribonucleic Acid (RNA), là nhӳng ÿҥi phân tӱ sinh hӑc có trӑng lѭӧng phân tӱ lӟn vӟi thành phҫn gӗm các nguyên tӕ C, H, O, N và P; chúng ÿѭӧc cҩuthành tӯ nhiӅu ÿѫn phân (monomer) là các Nucleotide

VӅ cҩu trúc, mӛi Nucleotide gӗm ba thành phҫn kӃt dính vӟi nhau nhѭ sau: gӕcÿѭӡng pentose nӕi vӟi mӝt base tҥi C1' bҵng mӝt liên kӃt ȕ-glycosid và nӕi vӟi nhóm phosphate tҥi C5' bҵng mӝt liên kӃt Phosphomonoester (Trích bӣi Colm A Moran, 2008)

2.1.2 Vai trò cӫa nucleotide ÿӕi vӟi ÿӝng vұt thӫy sҧn

ViӋc cung cҩp Nucleotide ngoҥi sinh ÿã ÿѭӧc mӝt sӕ nhà nghiên cӭu(Cosgrove, 1998); (Gyorgy,1971) công nhұn khҧ năng làm tăng tăng trѭӣng ӣ mӝt sӕloài ÿӝng vұt, cá và giáp xác; sӵ gia tăng tăng trѭӣng này là do mӝt sӵ sao chép tӃ bào vӟi tӍ lӋ rҩt cao (Borda và ctv, 2003) (Trích bӣi Colm A Moran, 2008)

Bên cҥnh khҧ năng dүn dө, kích thích sӵ thèm ăn và sinh tәng hӧp các acid amine không thiӃt yӃu, Nucleotide ngoҥi sinh còn có khҧ năng làm tăng ÿáp ӭng miӉndӏch Bên cҥnh ÿó, Nucleotide tác ÿӝng tích cӵc lên hӋ vi khuҭn ÿѭӡng ruӝt, thúc ÿҭychӫng vi khuҭn có lӧi phát triӇn và ӭc chӃ các chӫng vi khuҭn gây hҥi cho cѫ thӇ.(Peng Li và Delberlt M.Gatlin, 2005) (Trích bӣi Colm A Moran, 2008)

Mӝt sӕ nghiên cӭu khác cho thҩy, Nucleotide làm tăng tăng trѭӣng và cҧi thiӋncҩu trúc ÿѭӡng ruӝt Ngoài ra, Nucleotide còn làm tăng sӭc chӏu ÿӵng, tăng khҧ năngchӕng lҥi vi khuҭn, virus và các vi sinh vұt có hҥi khác

2.1.3 M ӝt sӕ khҧo nghiӋm tác dөng cӫa Nucleotide ӣ ÿӝng vұt thӫy sҧn

Person- Leruyet và ctv (1983) (Trích bӣi Colm A Moran, 2008) ÿã tiӃn hành thí nghiӋm trên ҩu trùng cá bѫn trӑng lѭӧng 100 mg/con cho ăn thӭc ăn có bә sung inosine (1,3% khҭu phҫn cho 6 ngày; 0,13% khҭu phҫn cho 45 ngày) kӃt quҧ thí nghiӋm cho thҩy tăng trѭӣng và tӍ lӋ sӕng cӫa cá gia tăng mӝt cách ÿáng kӇ

Ramadan (1994) (Trích bӣi Colm A Moran, 2008) lҫn ÿҫu tiên quan sát rҵng khҭu phҫn bә sung Nucleotide có ҧnh hѭӣng ÿӃn khҧ năng miӉn dӏch rõ ràng trên cá rô phi sau khi tiêm trong cѫ hoһc ngâm trӵc tiӃp vӟi tác nhân gây chӃt là Aeromonas

ȕ-TӍ lӋ chӃt cӫa cá chӁm sau khi gây bӋnh bҵng Streptococus iniae ÿӕi vӟi khҭuphҫn ăn có bә sung Nucleotide là 52% và khác biӋt có ý nghƭa so vӟi khҭu phҫn cѫbҧn là 83,8% (Li, 2004) (Trích bӣi Colm A Moran, 2008)

2.2 Mannan Oligosaccharide

Ĉҫu tiên, vào cuӕi thұp niên 80, ngѭӡi ta quan tâm ÿӃn viӋc sӱ dөng ÿѭӡngmannose ÿӇ giҧm lѭӧng vi sinh vұt trong ÿѭӡng tiêu hóa Khi so vӟi ÿѭӡng mannose tinh khiӃt, hӧp chҩt chӭa mannose phân nhánh (-1,3 và -1,6) có áp lӵc cao nhҩt ÿӕi vӟitype 1 Vì vұy, hiӋn nay phӭc hӧp Mannan oligosaccharides (MOS) trích tӯ thành tӃbào cӫa dòng Saccharomyces cerevisiae rҩt ÿѭӧc ѭa chuӝng

(Nguӗn: Colm A Moran, 2008)

Hình 2.1: Mannan Oligosaccharide trích tӯ vách tӃ bào nҩm men

Bҧng 2.1: Các thành phҫn vách tӃ bào nҩm men Saccharomyces cerevisiae

Thành phҫn Khӕi lѭӧng phân tӱ trung

có vú Nhӳng chuӛi mannoprotein ӣ phía ngoài cùng trên tӃ bào nҩm men còn có hѫn50-200 ÿѫn vӏ liên manose, vӟi mӝt mҥch chính dài có vӏ trí liên kӃt là 1,6 vӟi các mҥch bên ngҳn ӣ vӏ trí D-1,2 và D-1,3 Nhӳng cҩu trúc phӭc tҥp này sӁ quyӃt ÿӏnhnhӳng thuӝc tính bӅ mһt cӫa tӃ bào nҩm men Nhӳng thuӝc tính này sӁ ÿһt cѫ sӣ cho phѭѫng thӭc hoҥt ÿӝng chӫ yӃu cӫa MOS ÿã ÿѭӧc nghiên cӭu trên gia súc và gia cҫm

(Nguӗn: Colm A Moran, 2008)

Hình 2.2: Cҩu trúc hóa hӑc cӫa Mannan Oligosaccharide

2.2.1 Vai trò c ӫa Mannan-oligosaccharide (MOS) ÿӕi vӟi ÿӝng vұt thӫy sҧn

Nhìn chung, MOS có vai trò quan trӑng ÿӕi vӟi ÿӝng vұt thӫy sҧn nói riêng và vұt nuôi nói chung

Theo Colm A Moran (2008) vai trò cӫa Bio-MOS nhѭ sau:

- Tác ÿӝng lên hӋ vi sinh vұt ÿѭӡng ruӝt

- KӃt vӟi nhӳng vi khuҭn gây bӋnh chӭa tiêm mao tuýp 1 và loҥi trӯ trӵc tiӃp tӯruӝt

- Cҧi thiӋn, nâng cao hình thái và cҩu trúc ÿѭӡng ruӝt

- Cҧi thiӋn giá trӏ dinh dѭӥng và tăng trѭӣng

-ĈiӅu chӍnh ÿáp ӭng miӉn dӏch cӫa cѫ thӇ ký chӫ

Trong ÿó vai trò tiêu biӇu cӫa Mannnan Oligosaccharide là sӵ kӃt dính cӫanhӳng vi khuҭn có fimbri thuӝc tuýp vӟi Bio-Mos Lectins (protein liên kӃtcarbonhydrate) kӃt dính phân tӱ cacbonhydrate ÿѭӧc bә sung lên bӅ mһt tӃ bào biӇu

mô cӫa ký chӫ và tӯ ÿó sӁ gҳn kӃt vӟi nhӳng tӃ bào vi khuҭn ÿӇ khӣi ÿҫu quá trình sinh lý quan trӑng cӫa sӵ tѭѫng tác giӳa tӃ bào vӟi tӃ bào, trong trѭӡng hӧp này ÿó là

sӵ khӣi ÿҫu cӫa viӋc xâm nhұp và gây bӋnh ViӋc nhұn dҥng phân tӱ mҫm bӋnh là quan trӑng phө thuӝc vào các mҥch ngҳn oligo cӫa mannose trên các glycol liên hӧpÿѭӧc trҧi dài khҳp bӅ mһt cӫa biӇu mô Có thӇ chҳc chҳn rҵng nhӳng mҫm bӋnh sӁ kӃtdính vӟi nhӳng thө thӇ tiӃp nhұn trên tӃ bào biӇu mô bҵng cách tҥo ra các “ÿoҥn mӗioligosaccharide” ÿѭӧc biӃt nhѭ nhӳng tác nhân chӕng nhiӉm trùng trong khҭu phҫnthӭc ăn chӫ yӃu là manno và polymano (Dawson và ctv, 2003)

( Nguӗn: Colm A Moran, 2008)

Hình 2.3: C ѫ chӃ MOS gҳn kӃt vӟi mҫm bӋnh.

2.2.2 Mӝt sӕ nghiên cӭu, khҧo nghiӋm MOS ӣ ÿӝng vұt thӫy sҧn

HiӋn nay mӝt sӕ công ty ÿã sӱ dөng Mannan Oligosaccharide làm thành phҫnchính trong mӝt sӕ sҧn phҭm bә sung vào thӭc ăn cung cҩp cho ÿӝng vұt thӫy sҧn nhѭsҧn phҭm Bio - Mos®

Staykow và ctv (2005 ) (Trích bӣi Trҫn Hӗng Cҭm, 2008) thí nghiӋm trên cá hӗi, bә sung 0,2% Bio - Mos®, kӃt quҧ trӑng lѭӧng tăng 13,7% so vӟi cá không cho

ăn thӭc ăn có Bio - Mos®, FCR giҧm tӯ 0,91 xuӕng 0,83, tӍ lӋ chӃt 1.68% lô ÿӕi chӭng

và 0,58% lô cho ăn thӭc ăn có Bio - Mos® (p < 0,001)

Bә sung Bio - Mos® vào thӭc ăn cӫa mӝt sӕ loài cá nѭӟc ngӑt nhѭ Silunus

glanis (Bogut và ctv, 2006) (Trích bӣi Trҫn Hӗng Cҭm, 2008) chӍ ra sӵ tăng trѭӣng tӯ

22 g lên 76 g ÿӕi vӟi lô ÿӕi chӭng và tăng lên 83 g ÿӕi vӟi lô cho thӭc ăn có Bio - Mos®, trung bình tăng trӑng khoҧng 9,7% FCR giҧm 11,6% (p < 0.01), tӍ lӋ chӃt giҧm

tӯ 28,33 xuӕng 16,67%

Mӝt thí nghiӋm trên cá chép tҥi Ĉҥi hӑc Osijek Croatia (Culjak và ctv, 2006) (Trích bӣi Trҫn Hӗng Cҭm, 2008) chӃ ÿӝ thӭc ăn ÿѭӧc sӱ dөng 39,91% protein và 4,51% lipid, thêm và 0,6% Bio - Mos®, vӟi chӃ ÿӝ này trӑng lѭӧng tăng 24% so vӟithӭc ăn không có Bio - Mos® FCR cӫa cá ăn thӭc ăn có bә sung Bio - Mos®là 1,6 và vӟi ÿӕi chӭng là 2,06

Thӭc ăn có Bio - Mos® cho thҩy giҧm tӍ lӋ chӃt, cҧi tiӃn mӭc ÿӝ kháng thӇ và khҧ năng kháng vài loài vi khuҭn do hoҥt ÿông cӫa lysozyme tăng lên (Staykow, 2004)

Ngoài ra trên thӏ trѭӡng hiӋn nay mӝt sӕ sҧn phҭm bә sung MOS vào thӭc ăntôm ÿѭӧc xem nhѭ là sҧn phҭm bә sung kích thích hӋ miӉn dӏch

Các nghiên cӭu và khҧo nghiӋm MOS trên ÿӝng vұt thӫy sҧn nói riêng và vұtnuôi nói chung ngày càng nhiӅu vì các nhà nghiên cӭu và nhà sҧn xuҩt ÿã thҩy ÿѭӧcvai trò cӫa MOS và khҧ năng ӭng dөng to lӟn cӫa nó vào thӵc tiӉn sҧn xuҩt

2.3 Tính MiӉn Dӏch Cӫa Cá

Cá luôn bӏ ÿe dӑa vӟi mӝt sӕ lѭӧng lӟn nhӳng mҫm bӋnh gӗm vi khuҭn, virus, nҩm và nhӳng sinh vұt kí sinh (Iwama và Nakanishi, 1996) (Trích bӣi Trҫn Hӗng

Cҭm, 2008) HӋ thӕng miӉn dӏch là mӝt hӋ thӕng phӭc tҥp và rҳc rӕi, ÿó là sӵ bҧo vӋ

cá tӯ nhӳng căn bӋnh và ngăn ngӯa sӵ lây lan cӫa các bӋnh nhiӉm trùng

HӋ thӕng miӉn dӏch cӫa hҫu hӃt các loҥi cá ÿӅu giӕng nhau (Zelikoff và ctv, 2000), và có mӕi liên quan tѭѫng tӵ nhѭ ӣ ÿӝng vұt có vú (Zelikoff, 1998; Beaman và ctv, 1999) HӋ thӕng miӉn dӏch không ÿһc hiӋu gӗm có nhӳng thành phҫn khác nhau

ÿó là cung ӭng bҭm sinh sӵ bҧo vӋ chӕng lҥi sӵ nhiӉm bӋnh (Sunyer và Lambris, 1998) Cá luôn bӏ ÿe dӑa vӟi mӝt sӕ lѭӧng lӟn nhӳng mҫm bӋnh gӗm vi khuҭn, virus, nҩm và nhӳng sinh vұt kí sinh (Iwama và Nakanishi, 1996) (Trích bӣi Trҫn HӗngCҭm, 2008) HӋ thӕng miӉn dӏch là mӝt hӋ thӕng phӭc tҥp và rҳc rӕi, ÿó là sӵ bҧo vӋ

cá tӯ nhӳng căn bӋnh và ngăn ngӯa sӵ lây lan cӫa các bӋnh nhiӉm trùng

Lysozyme là mӝt thành phҫn cӫa miӉn dӏch bҭm sinh, tiêu diӋt vi khuҭn qua hoҥt ÿӝng hydrolase, bҿ gãy chuӛi beta – (1, 4) trong nhánh peptidoglycan trong vách

tӃ bào vi khuҭn Vi khuҭn cNJng bӏ tiêu diӋt mӝt cách trӵc tiӃp hay bӏ xӱ lý bҵng opxonni, giúp thӵc bào ÿӃn cùng

Ӣ ÿӝng vұt, vi khuҭn Gram(+) thì có mұt ÿӝ lysozyme nhiӅu hѫn vi khuҭnGram(-), còn ӣ cá lysozyme có khҧ năng phҧn ӭng lҥi cҧ ӣ vi khuҭn Gram(+) và Gram(-)

Lysozyme thѭӡng làm viӋc ÿӗng thӡi vӟi nhӳng cѫ cҩu khác cӫa hӋ thӕng miӉndӏch không ÿһc hiӋu, nhѭ là hoҥt ÿӝng bә sung và ÿҥi thӵc bào (Siwicki và ctv, 1998) Lysozyme thì ÿѭӧc biӇu diӉn mӝt cách liên tөc bӣi neutrophils, monocyte và ÿҥithӵc bào, và hoҥt ÿӝng lysozyme hѭӟng ÿӃn làm tăng sӵ kích thích hӋ thӕng miӉndӏch Ӣ cá sӵ thay ÿәi trong hoҥt ÿӝng lysozyme chӕng lҥi vӟi mҫm bӋnh phө thuӝcvào mӭc ÿӝ nhiӉm bӋnh (Siwicki và ctv, 1998) (Trích bӣi Trҫn Hӗng Cҭm, 2008)

2.4 Edwardsiella ictaluri và BӋnh Gan Thұn Mӫ

BӋnh mӫ gan ÿѭӧc phát hiӋn lҫn ÿҫu tiên tҥi ViӋt Nam năm 1998 Ĉây là mӝtbӋnh gây thiӋt hҥi nghiêm trӑng cho các hӝ nuôi cá tra, basa ӣ Ĉӗng Bҵng Sông CӱuLong TӍ lӋ xuҩt hiӋn bӋnh mӫ gan trên cá tra khoҧng (61%) không cao hѫn nhiӅu so vӟi các bӋnh khác nhѭ bӋnh ÿӓ mӓ ÿӓ kǤ (68,3%), bӋnh phù ÿҫu (51,2%) (Trҫn Anh DNJng, 2005) (Trích bӣi NguyӉn Trӑng Bình, 2008) Nhѭng tӍ lӋ chӃt là cao nhҩt (60 - 80%) (Crumlish và ctv, 2002) làm giҧm năng suҩt ÿáng kӇ trong các hӋ thӕng nuôi

BӋnh mӫ gan (bӋnh ÿӕm trҳng trên gan, thұn) trên cá tra, cá basa do nhóm vi khuҭn Edwardsiella ictaluri gây ra (Crumlish và ctv, 2002) (Trích bӣi NguyӉn TrӑngBình, 2008) Vi khuҭn E ictaluri thuӝc hӑ Enterbacteriaceae là vi khuҭn gram âm, hình que, kích thѭӟc 1 x 2- 3 ȝm, không sinh bào tӱ, là vi khuҭn yӃm khí tùy tiӋn,phҧn ӭng catalase dѭѫng tính, oxidase âm tính, không oxy hoá, lên men trong môi trѭӡng glucose Có 1 - 3 Plasmid liên kӃt vӟi E Ictaluri (Speyerer và Boyle, 1987; Newton và ctv,1988) (Trích bӣi NguyӉn Trӑng Bình, 2008)

Edwardsiella ictaluri có thӇ nhiӉm cho cá bҵng hai ÿѭӡng khác nhau Vi khuҭntrong nѭӟc có thӇ qua ÿѭӡng mNJi cӫa cá xâm nhұp vào cѫ quan khӭu giác và di chuyӇn vào dây thҫn kinh khӭu giác, sau ÿó vào não (Miyazaki và Plumb 1985; Shotts

và ctv,1986) BӋnh lan rӝng tӯ màng não ÿӃn sӑ và da Edwardsiella ictaluri cNJng có thӇ xâm nhiӉm qua ÿѭӡng tiêu hoá qua niêm mҥc ruӝt vào máu gây nhiӉm trùng máu (Shotts và ctv,1986) BӋnh tiӃn triӇn gây viêm ruӝt, viêm gan và viêm cҫu thұn trong vòng 2 tuҫn sau khi nhiӉm bӋnh ( Shotts và ctv, 1986) (Trích bӣi NguyӉn Trӑng Bình, 2008)

Hình 2.4: Hình dҥng vi khuҭn Edwardsiella ictaluri

TriӋu chӭng cӫa bӋnh:

* Mӭc ÿӝ nhҽ: Bên ngoài thân cá bình thѭӡng không biӇu hiӋn xuҩt huyӃt, mҳt hѫi lӗinhѭng khi mә ra gan, thұn, tǤ tҥng có nhiӅu ÿӕm trҳng (nhѭ ÿӕm mӫ) Ĉó là biӇu

hiӋn bӋnh lý ÿһc trѭng nhҩt cӫa bӋnh mӫ gan

* Mӭc ÿӝ nһng: Cá bӋnh bӓ ăn, bѫi lӡ ÿӡ trên mһt nѭӟc, cá thѭӡng nhào lӝn và xoay tròn Khi bӋnh nһng cá không phҧn ӭng vӟi tiӃng ÿӝng Mӝt sӕ cá xuҩt huyӃt tҩt cҧ các vi hoһc xuҩt huyӃt toàn thân Có khi cá xuҩt huyӃt trҫm

trӑng, khi nhҩc lên khӓi mһt nѭӟc máu sӁ chҧy ra tӯ da và mang cá

2.5 Hàm lѭӧng Ammonia

Ammonia là sҧn phҭm bài tiӃt chӫ yӃu cӫa ÿӝng vұt thӫy sҧn (Klinne, 1976) và

cѫ chӃ gây ÿӝc cNJng nhѭ nӗng ÿӝ gây chӃt cӫa nó trên nhiӅu loài cá và giáp xác quan trӑng ÿѭӧc thu thұp khá phong phú (Tomasso, 1994) (Trích bӣi Trҫn Hӳu Lӝc và Trѭѫng Thӏ DiӋu Hòa, 2006)

Trong môi trѭӡng nѭӟc, Ammonia ÿѭӧc tìm thҩy ӣ dҥng ion Ammonium (NH4+) và dҥng phân tӱ không phân li (NH3), cҧ 2 cùng tӗn tҥi bӣi mӝt phҧn ӭng cân bҵng thuұn nghӏch ÿѭӧc ÿiӅu tiӃt chӫ yӃu bӣi pH (Emerson và ctv, 1975) (Trích bӣiTrҫn Hӳu Lӝc và Trѭѫng Thӏ DiӋu Hòa, 2006) pH cao thì nӗng ÿӝ NH3 sӁ tăng lên so vӟi (NH4+)

Công thӭc tính nӗng ÿӝ Ammonia không phân li cӫa Amstrong và ctv ( 1978) (Trích bӣi Trҫn Hӳu Lӝc và Trѭѫng Thӏ DiӋu Hòa, 2006):

[NH3]= [TAN]/(1-10 (pK - pH))

Trongÿó:

[NH3]: Nӗng ÿӝ Ammonia không phân li

[TAN]: Nӗng ÿӝ Ammonia tәng sӕ

pK: HӋ sӕ phân li, pH: Giá trӏ pH trung bình

Dҥng Ammonia không phân li khuӃch tán 1 cách tӵ do trӵc tiӃp qua màng tӃbào dѭӟi dҥng hѫi do chênh lӋch áp suҩt hѫi riêng phҫn (Fromm và Gilelette, 1988) (Trích bӣi Trҫn Hӳu Lӝc và Trѭѫng Thӏ DiӋu Hòa, 2006) NӃu nӗng ÿӝ Ammonia trong nѭӟc tăng, sӵ bài tiӃt Ammonia cӫa ÿӝng vұt sӁ giҧm, dүn ÿӃn hàm lѭӧngAmmonia trong máu và mô tăng KӃt quҧ có thӇ làm tăng pH máu, làm phá vӥ sӵ әnÿӏnh cӫa màng tӃ bào do không ÿiӅu khiӇn ÿѭӧc quá trình trao ÿәi muӕi và nѭӟc trong

cѫ thӇ làm thay ÿәi ÿӝ thүm thҩu cӫa màng tӃ bào và các phҧn ӭng ÿѭӧc xúc tác bӣi

enzyme và sӁ làm chӃt cá, tôm (Tomasso, 1994) (Trích bӣi Trҫn Hӳu Lӝc và TrѭѫngThӏ DiӋu Hòa, 2006)

2.6 Ĉһc ĈiӇm Sinh Hӑc Cá Tra

2.6.1 Phân loҥi

Lӟp: Osteichthyes

Bӝ: Siluriformes

Hӑ: Pangasiidae Giӕng: Pangasius

Loài: Pangasianodon hypophthalmus (Sauvage,1878)

Tên tiӃng Anh: Tra Catfish

2.6.2 Phân bӕ

Cá tra nuôi P hypophthalmus xuҩt hiӋn khҳp vùng hҥ lѭu sông Mê Kông (chӫ

yӃu ӣ khu vӵc 4 nѭӟc Thái Lan, Lào, Campuchia và ViӋt Nam) Cá bӝt sau khi nӣ trôi theo dòng chҧy chính cӫa sông tӟi Pnômpênh thì mӝt phҫn theo sông Tonlesap vào biӇn Hӗ, còn phҫn lӟn ÿi theo sông Mê Kông xuӕng sông TiӅn, mӝt phҫn ÿi theo sông Bassac tӟi sông Hұu

2.6.3 Ĉһc ÿiӇm hình thái, sinh l ý

Cá tra có thân dài, dҽp ngang, không vҧy bao phӫ, da trѫn, có màu hѫixanh nhҥt trên thân lѭng, màu xanh dҫn ӣ hai bên hông, bөng cá có màu trҳng bҥc Ĉҫu nhӓ vӯa phҧi, rӝng và dҽp bҵng, mҳt tѭѫng ÿӕi to, miӋng rӝng phҫn sau hѫi dҽp bên, có 2 ÿôi râu hàm trên ngҳn hѫn ½ chiӅu dài ÿҫu, râu hàm dѭӟi ngҳn

¼ chiӅu dài ÿҫu, có răng lá mía và khҭu cái rҩt mӏn tҥo thành vòng cung Vây lѭng và vây ngӵc có gai cӭng mang răng cѭa ӣ mһt sau Vây hұu môn tѭѫng ÿӕidài

Cá tra có sӕ lѭӧng hӗng cҫu trong máu nhiӅu hѫn các loài cá khác Cá có cѫquan hô hҩp phө và còn có thӇ hô hҩp bҵng bóng khí và da nên chӏu ÿӵng ÿѭӧc môi trѭӡng nѭӟc thiӃu oxy hòa tan

2.6.4 Môi tr ѭӡng sӕng

Cá tra phân bӕ ӣ các tҫng nѭӟc nhѭng thѭӡng phân bӕ ӣ tҫng ÿáy, cá sӕngÿѭӧc ӣ thӫy vӵc nѭӟc tƭnh và nѭӟc chҧy

NhiӋt ÿӝ: NhiӋt ÿӝ sӕng thích hӧp cho cá tăng trѭӣng dao ÿӝng trong khoҧng 26

- 30 0C (Ngô Trӑng Lѭ và Thái Bá Hӗ, 2001) Cá tra là loài chӏu lҥnh kém vì cá tra là mӝt trong nhӳng loài ÿһc trѭng cho loài phân bӕ ӣ vùng nhiӋt ÿӟi Ӣ nhiӋt ÿӝ 150C thì cѭӡng ÿӝ bҳt mӗi cӫa cá giҧm, nhѭng cá vүn sӕng, ӣ nhiӋt ÿӝ 390C cá sӁ bѫi lӝi không bình thѭӡng

pH: Cá có khҧ năng chӏu ÿӵng pH tӯ 5 - 11, nhѭng pH thích hӧp cho cá phát triӇn là 6,5 - 7,5 Ӣ pH = 5 cá có biӇu hiӋn mҩt nhӟt, các ÿôi râu teo dҫn, hoҥt ÿӝng chұm chҥp, khi pH = 11 cá sӁ hoҥt ÿӝng lӡ ÿӡ và mҩt nhӟt

Khҧ năng chӏu mһn: Cá tra là loài sӕng chӫ yӃu ӣ nѭӟc ngӑt, không sӕng ÿѭӧc

ӣ vùng nѭӟc mһn Nhѭng cá có khҧ năng sӕng trong vùng nѭӟc lӧ, ÿӝ mһn cá có khҧnăng chӏu ÿӵng là 10‰ (Mai Ĉình Yên và ctv, 1992)

Oxy hòa tan: Cá tra chӏu ÿѭӧc hàm lѭӧng oxy hòa tan thҩp Do ÿó cá có thӇnuôi trong các ao nѭӟc tù, nѭӟc bҭn, nѫi có nhiӅu chҩt hӳu cѫ hay nuôi trong bè vӟimұt ÿӝ dày

2.6.5 Ĉһc ÿiӇm dinh dѭӥng

Cá tra có miӋng rӝng, răng sҳc nhӑn trên các xѭѫng hàm, xѭѫng lá mía và xѭѫng khҭu cái Gai trên cung mang thѭa và ngҳn nên không có tác dөng lӑc thӭc ănnhѭ cá ăn phiêu sinh vұt Dҥ dày hình chӳ U, ruӝt ngҳn và không gҩp khúc Trong thӫy vӵc tӵ nhiên, cá tra là loài ăn tҥp tuy nhiên tính ăn cӫa chúng thiên vӅ ÿӝng vұt

Cá tra ӣ giai ÿoҥn cá bӝt và cá hѭѫng thích ăn mӗi sӕng, nhѭng theo quá trình phát triӇn thì chúng thích ăn mӗi chӃt và phә thӭc ăn rӝng Trong ÿiӅu kiӋn ao nuôi, cá tra

có khҧ năng thích nghi vӟi nhiӅu loҥi thӭc ăn khác nhau có hàm lѭӧng protein thҩp do con ngѭӡi cung cҩp Ĉһc ÿiӇm này có ý nghƭa quan trӑng ÿӕi vӟi viӋc phát triӇn nuôi rӝng rãi loài cá này (Phҥm Văn Khánh, 1996)

là 60 cm Cá tra cái cùng tuәi thì có trӑng lѭӧng lӟn hѫn cá tra ÿӵc 30 – 40%.

Sӭc sinh sҧn cӫa cá tra khoҧng 139.000 – 150.000 trӭng/kg cá cái HӋ sӕthành thөc cá tra cái ngoài tӵ nhiên dao ÿӝng tӯ 3,0 – 12,57%, cá tra ÿӵc 0,83 – 2,1%

Kích thѭӟc trӭng tѭѫng ÿӕi nhӓ ÿѭӡng kính trung bình là 1 mm, sau khi trѭѫng

có thӇ tӟi 1,5 – 1,6 mm

Ch ѭѫng 3

VҰT LIӊU VÀ PHѬѪNG PHÁP NGHIÊN CӬU

3.1 Th ӡi Gian Và Ĉӏa ĈiӇm Nghiên Cӭu

Thӡi gian thӵc hiӋn ÿӅ tài tӯ tháng 4/2008 ÿӃn tháng 8/2008

ĈӅ tài ÿѭӧc thӵc hiӋn tҥi Trҥi Thӵc NghiӋm và Phòng BӋnh Hӑc Khoa ThӫySҧn, Trѭӡng Ĉҥi Hӑc Nông Lâm Tp Hӗ Chí Minh

3.2 V ұt LiӋu Thí NghiӋm

3.2.1 Ĉӕi tѭӧng nghiên cӭu

Cá tra thí nghiӋm có nguӗn gӕc tӯ Ĉӗng bҵng sông Cӱu Long Cá trѭӟc khi thí nghiӋm ÿѭӧc ѭѫng nuôi trong bӇ xi măng và cho ăn cùng loҥi thӭc ăn ÿӇ cá thích nghi vӟi ÿiӅu kiӋn môi trѭӡng và sӭc khӓe әn ÿӏnh, cá có chҩt lѭӧng tӕt, bѫi lӝi nhanh nhҽn, kích cӥ ÿӗng ÿӅu, màu sҳc ÿһc trѭng Sau 2-3 tuҫn cá sӁ ÿѭӧc bӕ trí vào các giai trong bӇ xi măng

3.2.2 D өng cө và nguyên liӋu

HӋ thӕng bӇ thí nghiӋm gӗm 4 bӇ xi măng có cùng kích thѭӟc (2,5 x 3 m);

12 giai (1 x 1 x 1 m);

Hóa chҩt NaHCO3, NH4Cl;

Vi khuҭn Edwardsiella ictaluri;

HӋ thӕng sөc khí, ӕng xi phông, thau, xô, vӧt, bӝ test NH4+/NH3, DO, máy ÿo

pH, nhiӋt kӃ;

Thùng xӕp, bӝ ÿӗ tiӇu phҭu, cân, kính, lam, ÿèn cӗn, ÿƭa petri, ӕng nghiӋm và mӝt sӕ dөng cө khác…

Hình 3.1: Hóa chҩt NaHCO3 và NH4Cl

3.2.3 H Ӌ thӕng giai và bӇ thí nghiӋm

Sӱ dөng trong hӋ thӕng bӇ xi măng cӫa trҥi, chӑn 4 bӇ ÿӇ tiӃn hành thí nghiӋm Mӛi bӇ bӕ trí 3 giai (kích thѭӟc 1 m x 1 m x 1 m) BӇ và giai ÿѭӧc vӋ sinh, khӱ trùng sҥch sӁ bҵng chlorine Sau ÿó, cҩp nѭӟc và gây màu nѭӟc rӗi mӟi thҧ cá Các giai chӭa cá thí nghiӋm ÿѭӧc bӕ trí hӋ thӕng sөc khí

Hình 3.2: HӋ thӕng giai thí nghiӋm

3.2.4 Ngu ӗn nѭӟc

Nѭӟc sӱ dөng trong thí nghiӋm là nѭӟc máy sinh hoҥt ÿѭӧc trӳ trѭӟc 1 ngày mӟi cҩp vào hoһc ÿӇ khi thay nѭӟc

3.2.5 Thӭc ăn

Thӭc ăn ÿѭӧc sҧn xuҩt bӣi qui mô công nghiӋp, dҥng viên nәi, 3 công thӭc thӭc

ăn có hàm lѭӧng protein và các khoáng chҩt nhѭ nhau, sҧn xuҩt bӣi công ty Minh Quân

Thành phҫn bә sung thӭc ăn mà chúng tôi nghiên cӭu là sҧn phҭm Imuno Aid cӫa công ty INVE (chӭa cҧ hai thành phҫn là MOS và Nucleotide)

Theo nghiên cӭu thí nghiӋm ÿã ÿѭӧc tiӃn hành vӟi 3 mӭc bә sung Immuno Aid nhѭ sau:

Thӭc ăn ÿӕi chӭng: không bә sung sҧn phҭm Immuno Aid

Thӭc ăn 0,1%: Bә sung 1kg Immuno Aid / tҩn thӭc ăn

Thӭc ăn 0,2%: Bә sung 2 kg Imuno Aid/ tҩn thӭc ăn

Thành phҫn trong thӭc ăn gӗm: Bӝt cá, bӝt ÿұu nành, cám gҥo, bӝt xѭѫng thӏt, khoáng, vitamin…

Hình 3.3: Sѫ ÿӗ bӕ trí thí nghiӋm

3.4 Các ChӍ Tiêu Theo Dõi

3.4.1 Các chӍ tiêu môi trѭӡng

DO: ÿo 1 tuҫn/lҫn vào buәi sáng và buәi chiӅu bҵng test DO

pH: ÿo 1 tuҫn/lҫn vào buәi sáng và buәi chiӅu bҵng máy ÿo pH

NH3:ÿo 1 tuҫn/lҫn vào buәi sáng và buәi chiӅu bҵng test NH4+/NH3

NhiӋt ÿӝ: ÿo 1 tuҫn/lҫn vào buәi sáng và buәi chiӅu bҵng nhiӋt kӃ thӫy ngân

3.4.2 L ѭӧng thӭc ăn

Cho cá ăn mӛi ngày 2 lҫn sáng, chiӅu, cho ăn tӕi ÿa

Sau mӛi lҫn cho cá ăn, tiӃn hành ÿӃm lѭӧng thӭc ăn dѭ, tӯ ÿó suy ra lѭӧng thӭc

ăn cá sӱ dөng hàng tuҫn và trong suӕt quá trình thí nghiӋm

3.4.3 T ăng trӑng cӫa cá

Trӑng lѭӧng cӫa cá ÿѭӧc ÿo lúc bҳt ÿҫu thí nghiӋm và sau 10 tuҫn thí nghiӋmbҵng cân ÿiӋn tӱ 1 sӕ lҿ

NT I(3)

NT

II (3)

ĈC (3)

NT

II (4)

ĈC (4)

NT

I (4)

ĈC (1)

(2)

Tăng trӑng cӫa cá tính bҵng công thӭc:

Tăng trӑng (g) = Trӑng lѭӧng cuӕi - Trӑng lѭӧng ÿҫu

HӋ sӕ tăng trѭӣng ÿһc biӋt tính bҵng công thӭc:

SGR (%/ngày) = (lnw2 – lnw1)/ (T2– T1) * 100Trongÿó :

SGR : HӋ sӕ tăng trѭӣng ÿһc biӋt

lnw1: Logarit nepe trӑng lѭӧng trung bình bҳt ÿҫu thí nghiӋm

lnw2: Logarit nepe trӑng lѭӧng trung bình cuӕi thí nghiӋm

T2 – T1: khoҧng thӡi gian cӫa thí nghiӋm

3.4.4 H Ӌ sӕ biӃn ÿәi thӭc ăn ( FCR)

HӋ sӕ biӃn ÿәi thӭc ăn tính bҵng công thӭc

FCR = Lѭӧng thӭc ăn ăn vào / Tăng trӑng

3.4.5 HiӋu quҧ sӱ dөng protein PER (protein efficiency ratio)

HiӋu quҧ sӱ dөng protein tính bҵng công thӭc

PER= (Wt – W0) / protein trong thӭc ăn

3.4.6 Ҧnh hѭӣng cӫa MOS và Nucleotide lên cҩu trúc mô ruӝt cá

Sau khi nuôi 10 tuҫn, chӑn ӣ mӛi giai 5 con, ÿem giҧi phҭu lҩy ruӝt, cҳt lҩyÿoҥn ruӝt giӳa cách dҥ dày 3 cm mӝt ÿoҥn 0,5 cm, ÿoҥn ruӝt cҳt ÿѭӧc giӳ trong hNJnhӵa chӭa dung dӏch cӕ ÿӏnh có ÿánh dҩu kí hiӋu tѭѫng ӭng vӟi tӯng giai thí nghiӋm, gӱi mүu tҥi khoa giҧi phҭu mô hӑc bӋnh viӋn Tӯ DNJ

3.4.7 Ҧnh hѭӣng cӫa MOS và Nucleotide lên khҧ năng chӏu ÿӵng stress

Sau 10 tuҫn nuôi (vӟi chӃ ÿӝ thӭc ăn bә sung 0%; 0,1%; 0,2%) bҳt ngүu nhiên

ӣ mӛi giai 20 con ÿem chuyӇn vào nuôi trong 12 thùng nhӵa (0,8 x 0,6 x 0,6 m) ÿѭӧcÿánh dҩu kí hiӋu tѭѫng ӭng ӣ mӛi giai ÿã pha sҹn môi trѭӡng nѭӟc có nӗng ÿӝammonia tәng sӕ 100 ppm

Hàng ngày theo dõi sӕ cá chӃt và ghi nhұn

3.4.8 Ҧnh hѭӣng cӫa MOS và Nucleotide lên khҧ năng kháng bӋnh

Sӕ cá còn lҥi sau 10 tuҫn nuôi chӑn ngүu nhiên mӛi giai 20 con, chuyӇn vào thùng xӕp có thӇ tích (0,4 x 0,6 x 0,4 m) ÿã ÿѭӧc trӳ nѭӟc máy 2 ngày và có ÿánh dҩu

kí hiӋu tѭѫng ӭng ӣ mӛi giai

Sau 2 ngày trӳ cá trong thùng xӕp chuyӇn cá ra thau có ÿánh dҩu kí hiӋu tѭѫng ӭng chӭa 15 lít nѭӟc và bӕ trí hӋ thӕng sөc khí, cho 15 ml vi khuҭn vào ngâm vӟi mұt

ÿӝ vi khuҭn 1,45 x 106CFU/ml, ngâm trong thӡi gian 1 giӡ rӗi vӟt cá ra cho vào thùng xӕp ÿã chuҭn bӏ trѭӟc

Các lô thí nghiӋm nuôi trong cùng ÿiӅu kiӋn nhѭ nhau: phòng thí nghiӋm bӋnhhӑc khoa thӫy sҧn, nhiӋt ÿӝ môi trѭӡng nѭӟc 23-250C, chӃ ÿӝ thay nѭӟc, chăm sóc

Ź Chăm sóc và quҧn lí thí nghiӋm gây bӋnh

Sau khi tiêm vi khuҭn, ÿӏnh kì mӛi ngày thay nѭӟc mӝt lҫn Trong suӕt quá trình thí nghiӋm, cá ÿѭӧc cho ăn thӭc ăn tѭѫng ӭng vӟi các nghiӋm thӭc thí nghiӋm

Ź Phѭѫng pháp thu mүu

Theo dõi thí nghiӋm bҵng cách ghi nhұn cá chӃt trong 14 ngày

Phân lұp vi khuҭn trên 3 cѫ quan: gan, lá lách, thұn

Trong quá trình thí nghiӋm, cá chӃt ÿѭӧc mә ÿӇ kiӇm tra dҩu hiӋu bên trong nhѭ: có ÿӕm trҳng ӣ các nӝi quan Cá lӡ ÿӡ hay vӯa mӟi chӃt tiӃn hành phân lұp vi khuҭn

Phân lұp vi khuҭn tӯ gan, thұn, lách Dùng cӗn 70% ÿӇ tránh nhiӉm khuҭn ký sinh ӣ phҫn da cá Sau ÿó tiӃn hành cҩy tӯng cѫ quan vào ÿƭa petri môi trѭӡng TSA Ӫtrong tӫ ҩm nhiӋt ÿӝ 27-30ºC Sau 24 giӡ quan sát và ghi nhұn các ÿһc ÿiӇm sinh lý

Ź Phѭѫng pháp xác ÿӏnh ÿһc ÿiӇm hình thái, sinh lý cӫa vi khuҭn

Theo phѭѫng pháp cӫa Bergey (1974)

Quan sát hình d̩ng màu s̷c khu̱n l̩c.

Quan sát khuҭn lҥc vi khuҭn trên môi trѭӡng thҥch TSA và ghi nhұn các ÿһtÿiӇm sau:

Hình dҥng khuҭn lҥc (rìa khuҭn lҥc)

Ź Phѭѫng pháp ÿӏnh danh vi khuҭn

TiӃn hành ÿӏnh danh vi khuҭn bҵng bӝ thӱ nghiӋm IDS 14 GNR ÿӇ ÿӏnh danh các loài trӵc khuҭn Gram (-) dӵa trên 14 phҧn ӭng sinh hóa: Oxidase, lên men Glucose, khӱ Nitrate, thӱ nghiӋm ONPG, sinh Urease, PAD, Citrate, thӫy giҧi Esculin, sinh H2S, sinh Indol, Voges-poskauer (VP), Malonate, LDC, di ÿӝng

Mӛi bҧng nhӵa có 10 giӃng ÿѭӧc ÿánh sӕ tӯ 1 - 10 Các ÿƭa giҩy sinh hóa ÿѭӧcgҳn vào các ÿáy giӃng theo thӭ tӵ ÿѭӧc trình bày ӣ Bҧng 3.2

B ҧng 3.1: Sӕ thӭ tӵ các ÿƭa giҩy sinh hóa trong giӃng

STT Ĉƭa giҩy sinh hóa

1 Lên men Glucose

7 Thӫy giҧi Esculin

8 Sinh Indol và sinh H2S

c.Thӱ nghiӋm các phҧn ӭng sinh hóa:

Pha huyӅn dӏch vi khuҭn cҫn ÿӏnh danh: Lҩy mӝt khuҭn lҥc có thӡi gian phát triӇn tӯ 18 - 24 giӡ, cho vào trong 2,5 ml nѭӟc muӕi sinh lý Pha càng ÿөc càng tӕt.Sauÿó, cho vào máy vortex ÿӇ khuҩy ÿӅu lên

TiӃp ÿó cho vào mӛi giӃng 1 ml huyӅn dӏch Ĉұy nҳp lҥi cho vào tӫ ҩm ӣ nhiӋt

ÿӝ 30oC không quá 16 giӡ ta phҧi ÿӑc kӃt quҧ

B ҧng 3.2: Thuӕc thӱ và kӃt quҧ phҧn ӭng sinh hóa trong các giӃng

STT Phҧn ӭng sinh hóa Thuӕc thӱ KӃt quҧ

5 Phenyl Alanin Deaminnase

Xanh lá (+) Vàng lӧt (-)

6 Sӱ dөng Citrate Không Xanh biӇn (+)

10 Sӱ dөng Malonate Không Xanh biӇn (+)

Vàng, xanh lá (-)

3.5 ChӃ ÿӝ chăm sóc và quҧn lý thí nghiӋm

Cá ÿѭӧc cho ăn mӝt ngày hai lҫn vào buәi sáng và buәi chiӅu và cho ăn tӕi ÿa Thay nuӟc 1 tuҫn/lҫn

Thѭӡng xuyên quan sát các hoҥt ÿӝng cӫa cá ÿӇ có nhӳng biӋn pháp xӱ lý kӏpthӡi

3.6 Ph ѭѫng Pháp Xӱ L ý Sӕ LiӋu

Các giá trӏ trung bình vӅ trӑng lѭӧng, lѭӧng thӭc ăn, hӋ sӕ tăng trӑng ÿһc biӋt,

hӋ sӕ biӃn ÿәi thӭc ăn, hiӋu quҧ sӱ dөng protein, tӍ lӋ sӕng, tӍ lӋ sӕng tích lNJy ÿѭӧc xӱ

lý bҵng phҫn mӅm Excel

Sӵ khác nhau vӅ tăng trӑng, lѭӧng thӭc ăn, hӋ sӕ tăng trӑng ÿһc biӋt, hӋ sӕ biӃnÿәi thӭc ăn, hiӋu quҧ sӱ dөng protein, tӍ lӋ sӕng, tӍ lӋ sӕng tích lNJy cӫa cá thí nghiӋmÿѭӧc phân tích bҵng phѭѫng pháp phân tích biӃn Sӱ dөng phҫn mӅm Minitab 14 ÿӇkiӇm tra sӵ sai khác có hay không có ý nghƭa vӅ mһt thӕng kê giӳa các nghiӋm thӭc

Sӵ khác biӋt giӳa các nghiӋm thӭc và giӳa các lҫn thí nghiӋm ÿѭӧc so sánh theo trҳcnghiӋm Tukey