Dạy học bài toán có lời văn với nội dung có yếu tố hình học ở Tiểu họcDạy học bài toán có lời văn với nội dung có yếu tố hình học ở Tiểu họcDạy học bài toán có lời văn với nội dung có yếu tố hình học ở Tiểu họcDạy học bài toán có lời văn với nội dung có yếu tố hình học ở Tiểu họcDạy học bài toán có lời văn với nội dung có yếu tố hình học ở Tiểu họcDạy học bài toán có lời văn với nội dung có yếu tố hình học ở Tiểu họcDạy học bài toán có lời văn với nội dung có yếu tố hình học ở Tiểu họcDạy học bài toán có lời văn với nội dung có yếu tố hình học ở Tiểu họcDạy học bài toán có lời văn với nội dung có yếu tố hình học ở Tiểu họcDạy học bài toán có lời văn với nội dung có yếu tố hình học ở Tiểu học
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI 2 KHOA GIÁO DỤC TIỂU HỌC
DUONG THI HONG THAM
DAY HOC BAI TOAN CO LOI VAN VOI NOI DUNG
CO YEU TO HINH HOC O TIEU HOC
KHOA LUAN TOT NGHIEP DAI HOC
Chuyên ngành: Toán và phương pháp dạy học Toán ở Tiểu học
HÀ NỘI, 2018
Trang 2TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI 2 KHOA GIÁO DỤC TIỂU HỌC
DUONG THI HONG THAM
DAY HOC BAI TOAN CO LOI VAN VOI NOI DUNG
CO YEU TO HINH HOC O TIEU HOC
KHOA LUAN TOT NGHIEP DAI HOC
Chuyên ngành: Toán và phương pháp dạy học Toán ở Tiểu học
Người hướng dẫn khoa học:
PGS.TS Nguyễn Năng Tâm
HÀ NỘI, 2018
Trang 3LỜI CẢM ƠN
Để tiến hành nghiên cứu và hoàn thành đề tài nghiên cứu khoa học này,tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới các thầy cô giáo Trường Đại học Sư phạm Hà Nội 2, các thầy cô giáo trong khoa Giáo dục Tiểu học, và các thầy
cô trong tô bộ môn Phương pháp dạy học Toán đã giúp đỡ tôi trong quá trình học tập tại trường, tạo điều kiện cho tôi thực hiện khoá luận tốt nghiệp Đặc
biệt tôi bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới PGS.TS Nguyễn Năng Tâm đã tận tình
hướng dẫn tôi nghiên cứu và hoàn thành khoá luận này
Mặc dù tôi đã cô gắng rất nhiều nhưng do thời gian và sự hiểu biết còn hạn chế nên khoá luận của tôi không tránh khỏi những sai sót Tôi rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến của các thầy cô giáo và các bạn để đề tải được
hoàn thiện hơn
Hà Nội, tháng 5 năm 2018
Sinh viên thực hiện
Dương Thị Hồng Thắm
Trang 4LOI CAM DOAN
Đề tài: “Dạy học bài toán có lời văn với nội dung có yếu tổ hình học ở
Tiểu học” được tôi nghiên cứu và hoàn thành trên cơ sở kế thừa và phát huy những công trình nghiên cứu có liên quan của các tác giả khác cộng với sự cô găng, nỗ lực của bản thân
Tôi xin cam đoan kết quả của đề tài này không trùng với bất kì một
công trình nghiên cứu nào khác đã công bô
Hà Nội, tháng 5 năm 2018 Sinh viên thực hiện
Dương Thị Hồng Thắm
Trang 5MỤC LỤC (9527.100057 1
L LY do Chon d6 taiccsccscsccscsssscscsssssscsscsessesssssssssessssscssssssesssssstesssssssssenes 1
J0) 041400 (00 vMgĩdN)ạiiiiiiiiẳẢ3 2
3 Nhiệm vụ nghiÊn CỨU c1 009101 813149910118 16118010 11 19 1000101 16 10 8134 2
4 Đối tượng và phạm vi nghiên CỨU - ¿+ ke £kt+xeEeEkeErkersrkrseee 3
5 Giả thuyết khoa hỌC ¿ch Sà9x SE k1 11 E11 g1 Hán nguy 3
6 Phương pháp nghiên CỨU - Ác 1201199010 1010 0101100 01 v1 000 1 9 g1 v4 3
7, Câu trúc khóa luận - G- tt SE St SE EEEESEEEEEEEEEEEEEEekessrssesrereree 3
)I9)09)0)/ c1 4 CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỂN 5555552 4
1.1 Đặc điểm học tập của học sinh Tiểu học - - c «- cssx+xexseexerse 4
1.2 Bài toán và việc giải bài toán có ÏỜI Văn c1 s52 6
1.2.1 Một số khái niệm liên (HQÏ G0 0 KH SE ke 6
1.2.2 Nội dung chương trình sách giáo khoa Tiểu học đổi với dạy bài toán có Ï[CYÏ VỚHHH G000 Hs 000 HT 9.1 001 0000 0 8000000 0891000040 88 1610.008 4 7
1.2.3 Mục tiêu của giải toán có lời văn ở Ti€U NOC ceseccscsssssscssscscscssscseseesescscass 8
1.2.4 Phân loại bài toán có lời văn 6 Ti€U AOC ceccccccssscscsssrerscssssscscsvscscsvececscsees 9 1.2.5 Quy trình chung giải một bài toán CÓ ÏỞi VIH ằ c5 cc s33 3x xs2 11 1.3 Dạy học các yếu tô hình học ở Tiểu học «tt se e3 se se sez 13
1.3.1 Mục tiêu dạy học các yếu tổ hình học ở Tiểu học se se ca: 13
1.3.2 Nội dung dạy học yếu tổ hình học ở Tiểu hỌC -c-cccccesesexexessi 14
1.4 Dạy học bài toán có lời văn với nội đung có yếu tô hình học ở Tiểu học 15
1.5 Những thuận lợi và hạn chế trong quá trình đạy học bài toán có lời văn với nội dung có yêu tô hình học ở Tiêu học .- S-ccS 1S 255552 16
P"*ñN L7 nẲẲẲheheea 4 ố.ằ ằằa 16
1.5.2 Hạn Chế + tct St Sa SE EEEEEEEEEEEESEEEEEEEEEEEEEkErrksksrsrrrrerssrsrerere 17
Trang 6Tiểu kết chương Ì ¿Sẻ kẻ SE E319 E1 HE 1g cư gui 19
CHƯƠNG 2: HƯỚNG DẪN GIẢI CÁC BÀI TOÁN CÓ LỜI VĂN VỚI
NỘI DUNG CÓ YẾU TÔ HÌNH HỌC Ở TIỂU HỌC 20
2.1 Phương pháp hướng dẫn học sinh giải bài toán có lời văn với nội dung có
yếu tố hình học ở Tiểu hỌC ¿se k1 E3 1H91 cv gei 20
2.2 Hướng dẫn học sinh giải bài toán có lời văn về chu vi và điện tích các
hình phẳngg ¿kê k4 11 111 31 10 1g H1 T11 TT nàng HH HH gơở 23
2.2.1 Nhieng kién thatc CAM WU cscccccccssscsscssssssssssscscsssssscsssssssssssescssssesssssseees 23 2.2.2 Cac bai todn cé Idi van vé chu vi va dién tich cdc hinh phang 24 2.3 Hướng dẫn học sinh giải các bài toán có lời văn về hình học không gian 47 2.3.1 Những kiến thức CẤN ÏƯM ý «cà nề cv cv rkererrkrkered 47
2.3.2 Các bài toán có lời văn về hình học không gian -. -csccs 49 Tiểu kết chương 2 - - - £ StkkES E331 E13 13 E1 111310 111g ve rki 58
KẾT LUẬN - - ch S11 1999115191 Tưng Tung re geớ 59
Trang 7MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Trong hệ thống giáo dục quốc dân, giáo dục Tiểu học luôn giữ một vị trí quan trọng, đặt cơ sở vững chắc cho toàn bộ hệ thống giáo dục Ở Tiểu học, lần đầu tiên trẻ được tham gia hoạt động học với tư cách là hoạt động chủ đạo và chính trong quá trình hoạt động đó sẽ hình thành ở học sinh những kiến thức và kỹ năng học tập cơ bản gắn với từng môn học Các phân môn trong bậc học này đều hướng tới thực hiện nhiệm vụ trên trong đó môn Toán
có vai trò đặc biệt quan trọng
Thông qua các hoạt động học tập môn Toán, học sinh được phát triển đúng mức một số khả năng trí tuệ vả thao tác tư duy quan trọng như: so sánh, phân tích, tổng hợp, trừu tượng hóa, khái quát hóa, cụ thể hóa, lập luận có căn
cứ, bước đầu làm quen với những chứng minh đơn giản hình thành tác
phong học tập và làm việc có suy nghĩ, có kế hoạch, có kiểm tra, có tỉnh thần
hợp tác, độc lập và sáng tạo, có ý chí vượt qua khó khăn, cân thận, kiên trì, tự tin
Dạy học Toán nói chung và dạy giải toán có lời văn nói riêng là một
hoạt động trí tuệ đầy khó khăn, phức tạp Trong giải toán, học sinh phải tư
duy một cách tích cực và linh hoạt, huy động tích cực các kiến thức và khả năng đã có vảo các tình huỗng khác nhau, trong nhiều trường hợp phải biết phát hiện những dữ kiện hay điều kiện chưa được nêu ra một cách tường minh
và trong chừng mực nào đó phải biết suy nghĩ năng động, sáng tạo Nó làm nên tảng cho việc học tiếp chương trình học Toán ở các lớp trên nên giải toán
có lời văn chiếm vị trí quan trọng trong dạy học Toán
Các yếu tô hình học là một phần trong chương trình Toán Tiểu học Chúng được sắp xếp tương đối hoàn chỉnh và thống nhất nhằm tạo cơ sở cho việc học sinh học một cách hệ thống, chặt chẽ ở lớp trên Dạy học giải toán có lời văn có yêu tô hình học giúp hướng dẫn học sinh cách tìm hiệu, phân tích,
Trang 8trình bảy lời giải, làm quen với các dạng bài có yếu tố hình học, nhưng thực tế
ở các trường Tiểu học hiện nay thì việc rèn luyện kĩ năng giải toán có lời văn
VỚI nội dung có yếu tô hình học chưa đạt hiệu quả cao Cụ thể, các em chưa
có phương pháp giải và ngôn ngữ còn hạn chế nên việc hiểu nội dung, yêu cầu của bải toán có có lời văn với nội dung có yếu tô hình học chưa được đầy
đủ và chính xác, ngoài ra khả năng tư duy suy luận của học sinh Tiểu học còn kém, dẫn đến việc giải toán còn gặp nhiều khó khăn Từ đó các em ít có hứng
thú giải các bài toán có lời văn với nội dung có yếu tô hình học
Rèn luyện kĩ năng giải toán có lời văn cho học sinh Tiểu học là vấn đề khó và không kém phần quan trọng đối với môn Toán Khi hướng dẫn giải bài toán có lời văn, giáo viên giúp học sinh tìm hiểu nội dung có trong bài toán,
xác định được giải một bài toán cần đầy đủ các bước (bài giải, lời giải, phép
tính và đáp số) Qua đó, góp phần giáo dục các em về mọi mặt
Vì vậy dé mở rộng kiến thức và nâng cao năng lực của bản thân trong việc dạy học giải toán có lời văn với nội dung có yếu tố hình học nói riêng và
trong việc dạy học môn Toán ở Tiểu học nói chung , tôi đã lựa chọn đề tài:
“Dạy học bài toán có lời văn với nội dung có yếu tổ hình học ở Tiểu học”
2 Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở tìm hiểu những vẫn đề lý luận và thực tiễn đề xuất hệ thong các bài toán có lời văn với nội dung có yếu tô hình học nói riêng và dạy học môn Toán ở Tiểu học nói chung góp phân phát triển tư duy, trí tưởng tượng của học sinh, nâng cao hiệu quả dạy và học
3 Nhiệm vụ nghiên cứu
- Tìm hiểu cơ sở lí luận của việc dạy học bài toán có lời văn với nội dung có yếu tô hình học ở Tiểu học
- Tìm hiểu cơ sở thực tiễn của đề tài
- Tìm hiểu thực trạng giải toán có lời văn với nội dung có yếu tô hình
học ở Tiêu học.
Trang 9Khóa luận đầy đủ ở file: Khóa luận full