Tư tưởng, quan điểm của Hồ Chí Minh về vai trò, chức năng, nhiệm vụ và tầm quan trọng của báo chí trong đời sống xã hội nói chung và trong sự nghiệp cách mạng của Đảng và dân tộc ta nói riêng. Bài làm Chủ tịch Hồ Chí Minh vị lãnh tụ vĩ đại của Đảng Cộng sản Việt Nam, nhà cách mạng lỗi lạc, nhà văn hóa kiệt xuất, “Người có duyên nợ với báo chí” là một nhà báo vĩ đại. Từ ngày ra đi tìm đườn cứu nước (561911) đến khi Người từ biệt chúng ta (391969), Bác Hồ đã để lại một sự nghiệp báo chí đồ sộ với hơn 2.000 bài báo các loại. Người cùng sáng lập ra 9 tờ báo: Người cùng khổ (Le Paria năm 1922); Quốc tế Nông dân (1924); Thanh Niên (1925); Công Nông (1925); Lính Kách mệnh (1925); Thân Ái (1928); Đỏ (1929); Việt Nam Độc lập (1941); Cứu Quốc (1942). Bác Hồ đã sử dụng bút danh viết nên những tác phẩm báo chí xuất sắc. Người viết báo bằng nhiều thứ tiếng: Anh, Pháp, Nga, Hán, Việt… đăng trên 50 báo, tạp chí ở trong nước và ngoài nước. Trong suốt những năm tháng hoạt động sáng tạo không ngừng, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã để lại di sản báo chí vô cùng to lớn và phong phú, trong đó thể hiện sinh động những quan điểm, tư tưởng của Người về cách mạng, về thời đại, về nhân dân, về kinh tế, chính trị, văn hóa, an ninh, quốc phòng và các lĩnh vực của đời sống xã hội. Di sản đó thể hiện bản lĩnh tuyệt vời của một nhân cách lớn, nhà báo cách mạng vĩ đại, đó chính là “tư tưởng Hồ Chí Minh về báo chí cách mạng Việt Nam ”. Nội dung tư tưởng về báo chí của Người gồm những quan điểm toàn diện và sâu sắc về: Vị trí, vai trò, chức năng, nhiệm vụ, tầm quan trong của báo chí trong đời sống xã hội nói chung và trong sự nghiệp cách mạng của Đảng và dân tộc ta nói riêng; Về các tính chất cơ bản của báo chí như tính chính trị, tính tư tưởng, tính chiến đấu, tính Đảng, tính nhân dân (hay tính quần chúng), tính chân thật và tính khoa học…; Về nghĩa vụ và trách nhiệm của người làm báo với tư cách là chiến sỹ trên mặt trận báo chí cách mạng; Về đạo đức nghề nghiệp nhà báo và về phong cách làm báo, viết báo… Trong “thư gửi lớp học viết báo Huỳnh Thúc Kháng” năm 1949, Bác khẳng định: “Nhiệm vụ của tờ báo là tuyên truyền, cổ động, huấn luyện, giáo dục và tổ chức dân chúng để đưa dân chúng đến mục đích chung”. Đó chính là sự phát triển cụ thể hơn quan điểm của Lênin về 3 chức năng của báo chí là: Tuyên truyền tập thể, cổ động tập thể và tổ chức tập thể. Nói cách khác, theo Bác Hồ, nhiệm vụ của báo chí chính là tác động vào nhân thức xã hội nhằm thay đổi nhận thức theo hướng tích cực để đưa quần chúng vào hoạt động thực tiễn cách mạng. Chủ tịch Hồ Chí Minh xác định nhiệm vụ của báo chí cách mạng trên cơ sở hiểu rõ vai trò vô cùng to lớn của báo chí cách mạng trong đời sống xã hội. Vai trò, vị trí báo chí cách mạng trước khi cách mạng thành công là hết sức to lớn và sau cách mạng thành công thì lại còn có ý nghĩa to lớn hơn. Đó là điều tất cả chúng ta có thể nhận thức được qua hoạt động báo chí và qua những lời dạy ân cần của Bác Hồ về báo chí cách mạng.
Trang 1Tư tưởng, quan điểm của Hồ Chí Minh về vai trò, chức năng, nhiệm vụ
và tầm quan trọng của báo chí trong đời sống xã hội nói chung và trong
sự nghiệp cách mạng của Đảng và dân tộc ta nói riêng.
Bài làm
Chủ tịch Hồ Chí Minh- vị lãnh tụ vĩ đại của Đảng Cộng sản Việt Nam, nhà cách mạng lỗi lạc, nhà văn hóa kiệt xuất, “Người có duyên nợ với báo chí” là một nhà báo vĩ đại Từ ngày ra đi tìm đườn cứu nước (5-6-1911) đến khi Người từ biệt chúng ta (3-9-1969), Bác Hồ đã để lại một sự nghiệp báo chí đồ sộ với hơn 2.000 bài báo các loại Người cùng sáng lập ra 9 tờ báo: Người cùng khổ (Le Paria năm 1922); Quốc tế Nông dân (1924); Thanh Niên (1925); Công Nông (1925); Lính Kách mệnh (1925); Thân Ái (1928);
Đỏ (1929); Việt Nam Độc lập (1941); Cứu Quốc (1942) Bác Hồ đã sử dụng bút danh viết nên những tác phẩm báo chí xuất sắc Người viết báo bằng nhiều thứ tiếng: Anh, Pháp, Nga, Hán, Việt… đăng trên 50 báo, tạp chí ở trong nước và ngoài nước
Trong suốt những năm tháng hoạt động sáng tạo không ngừng, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã để lại di sản báo chí vô cùng to lớn và phong phú, trong
đó thể hiện sinh động những quan điểm, tư tưởng của Người về cách mạng,
về thời đại, về nhân dân, về kinh tế, chính trị, văn hóa, an ninh, quốc phòng
và các lĩnh vực của đời sống xã hội Di sản đó thể hiện bản lĩnh tuyệt vời của một nhân cách lớn, nhà báo cách mạng vĩ đại, đó chính là “tư tưởng Hồ Chí Minh về báo chí cách mạng Việt Nam ”
Nội dung tư tưởng về báo chí của Người gồm những quan điểm toàn diện và sâu sắc về: Vị trí, vai trò, chức năng, nhiệm vụ, tầm quan trong của
Trang 2báo chí trong đời sống xã hội nói chung và trong sự nghiệp cách mạng của Đảng và dân tộc ta nói riêng; Về các tính chất cơ bản của báo chí như tính chính trị, tính tư tưởng, tính chiến đấu, tính Đảng, tính nhân dân (hay tính quần chúng), tính chân thật và tính khoa học…; Về nghĩa vụ và trách nhiệm của người làm báo với tư cách là chiến sỹ trên mặt trận báo chí cách mạng;
Về đạo đức nghề nghiệp nhà báo và về phong cách làm báo, viết báo…
Trong “thư gửi lớp học viết báo Huỳnh Thúc Kháng” năm 1949, Bác khẳng định: “Nhiệm vụ của tờ báo là tuyên truyền, cổ động, huấn luyện, giáo dục và tổ chức dân chúng để đưa dân chúng đến mục đích chung” Đó chính là sự phát triển cụ thể hơn quan điểm của Lênin về 3 chức năng của báo chí là: Tuyên truyền tập thể, cổ động tập thể và tổ chức tập thể Nói cách khác, theo Bác Hồ, nhiệm vụ của báo chí chính là tác động vào nhân thức xã hội nhằm thay đổi nhận thức theo hướng tích cực để đưa quần chúng vào hoạt động thực tiễn cách mạng
Chủ tịch Hồ Chí Minh xác định nhiệm vụ của báo chí cách mạng trên cơ
sở hiểu rõ vai trò vô cùng to lớn của báo chí cách mạng trong đời sống xã hội Vai trò, vị trí báo chí cách mạng trước khi cách mạng thành công là hết sức to lớn và sau cách mạng thành công thì lại còn có ý nghĩa to lớn hơn Đó
là điều tất cả chúng ta có thể nhận thức được qua hoạt động báo chí và qua những lời dạy ân cần của Bác Hồ về báo chí cách mạng
Báo chí là bộ phận khăng khít trong sự nghiệp cách mạng của nhân dân, dân tộc và của Đảng 1
1 PGS TS Nguyễn Văn Dững: Báo chí truyền thông hiện đại (Từ hàn lâm đến đời
thường), Nxb Đại học Quốc gia Hà Nội, 2011, tr.64
Trang 3Trong tư tưởng Hồ Chí Minh, báo chí là bộ phận hữu cơ, một mặt trận, là
vũ khí lợi hại trong cuộc đấu tranh giành chính quyền và xây dựng cuộc sống mới Báo chí luôn gắn với mục tiêu của cuộc cách mạng, vì cách mạng
mà phải hình thành, tổ chức và phát triển báo chí Nguyễn Ái Quốc- Hồ Chí
Minh bắt đầu sự nghiệp báo chí của mình bằng các tác phẩm báo chí Vấn đề
người bản xứ đăng trên tờ L’ Humanité, ngày 2-8-1919 Nguyễn Ái Quốc đã
từ chủ nghĩa yêu nước đến với chủ nghĩa Mác- Lênin và chủ nghĩa xã hội, tìm ra con đường cứu nước cho dân tộc Việt Nam Người đến với chủ nghĩa Mác- Lênin từ lúc người phát hiện ra “cái cần thiết cho chúng ta”, “con
đường giải phóng cho chúng ta” trong Lụân cương về vấn đề dân tộc và vấn
đề thuộc địa của Lênin, Người tiếp xúc văn bản này vào tháng 7 – 1920 Đây
là bước chuyển về chất trong tư tưởng cách mạng của Người và cũng từ đấy, trong tư tưởng của Người báo chí là thứ vũ khí sắc bén, lợi hại, được Người
sử dụng và phát huy đến mức tối đa Cùng với các hoạt động cách mạng khác, Hồ Chí Minh đã dùng “ngòi bút làm đòn xoay chế độ”, thức tỉnh, tập hợp và động viên, tổ chức quần chúng đứng lên đánh thắng kẻ thù, xây dựng
xã hội mới ấm no, hạnh phúc, thực hiện ước muốn của mình “ai cũng có cơm ăn, áo mặc, cũng được học hành” Coi báo chí là bộ phận hữu cơ của sự nghiệp cách mạng nên khi cả dân tộc Việt Nam lao vào kháng chiến chống thực dân Pháp, Người đã nhiều lần nhắc nhở anh chị em làm báo: “Nhiệm
vụ của tờ báo là tuyên truyền, cổ động, huấn luyện, giáo dục, và tổ chức dân chúng để đưa dân chúng đến mục đích chung Mục đích là kháng chiến và kiến quốc”
Như vậy, mục đích của báo chí được bắt đầu và quyết định bởi ý đồ chính trị của một giai cấp- giai cấp lãnh đạo, một chính đảng cầm quyền trong xã hội, chứ không phải từ ý đồ của một cá nhân, hay chỉ là phương tiện thông tin giao tiếp đứng ngoài cuộc đấu tranh tư tưởng như một số nhà lý
Trang 4luận báo chí tư sản tuyên bố và có một số người trong chúng ta ngộ nhận Hiệu lực và hiệu quả của báo chí Việt Nam được thể hiện và phát huy khi
nó thực sự trở thành mắt xích của sự nghiệp cách mạng của Đảng và của nhân dân ta Trong tư tưởng Hồ Chí Minh, mục đích của báo chí là “phò chính, trừ tà”, vì sự nghiệp cách mạng của nhân dân, của dân tộc và của Đảng Do đó, báo chí luôn luôn là một bộ phận hữu cơ của sự nghiệp cách mạng, của nhân dân, của dân tộc và của Đảng Như Lênin đã nói từ đầu thế
kỷ XX, báo chí phải như cái đinh ốc trong bộ máy của Đảng Cộng sản
Báo chí Việt Nam hình thành và phát triển gắn liền với cuộc đấu tranh cách mạng của dân tộc
Ngay từ những năm 1920, trong thời gian ở Paris, khi tham gia đại hội lần thứ XVIII Đảng xã hội Pháp họp ở Tours, Nguyễn Ái Quốc đã nêu rõ thực trạng văn hóa, báo chí Việt Nam và tính tất yếu phải đổi thay tình hình
đó “Chúng tôi không được hưởng quyền tự do báo chí và ngôn luận, cũng không được quyền đi ra khỏi nước hay đi du lịch nước ngoài Chúng tôi phải sống trong hoàn cảnh ngu dốt và đen tối nhất, vì chúng tôi không có quyền
tự do giai cấp”
Đặt nền móng cho nền báo chí Mác xít dân tộc ta phải kể từ tháng 4/1922 khi xuất bản tờ Le Paria (Người cùng khổ) do Nguyễn Ái Quốc vừa làm chủ nhiệm, chủ bút, vừa lo việc in ấn và phát hành Tuy chỉ xuất bản được 38 số
và tồn tại hơn 3 năm nhưng nó đã trực tiếp động viên ý thức căm thù, ý chí giải phóng dân tộc mà còn mở ra một trang sử mới về tính chất của một nền báo chí vì dân mà phục vụ Năm 1925, tờ Thanh Niên đã được xuất bản bằng chữ Quốc ngữ và có ảnh hưởng khá lớn
Trang 5Thời kỳ 1940 – 1945, đất nước sôi sục trong không khí chuẩn bị cho cuộc tổng khởi nghĩa, cướp chính quyền Báo chí nước ta càng sôi động, đặc biệt
là báo chí cách mạng Tờ “Cờ giải phóng” đã giương cao ngọn cờ độc lập dân tộc, cùng dân tộc làm nên cách mạng Tháng Tám lịch sử
Sau cách mạng tháng Tám, nền báo chí nước ta đi vào cuộc trường kỳ kháng chíên chín năm chống Pháp, chống Mỹ cứu nước, báo chí cách mạng như một binh chủng trên mặt trận tư tưởng – văn hóa, đã cùng dân tộc hoàn thành sứ mệnh bảo vệ nền độc lập, tự do1
Báo chí cách mạng phải có tính chiến đấu
Trong sự nghiệp hoạt động cách mạng, chủ tịch Hồ Chí Minh luôn coi báo chí và những người làm báo là một bộ phận của sự nghiệp cách mạng, là
vũ khí sắc bén trong công cuộc đấu tranh dành độc lập cho dân tộc và xây dựng cuộc sống mới cho nhân dân
Cuộc đời hoạt động của Người không tách rời hoạt động báo chí Người làm báo là để làm cách mạng và làm cách mạng Người đã trở thành một nhà báo Theo Người, báo chí chúng ta có một đề tài xuyên suốt là: “Chống thực dân đế quốc, chống phong kiến địa chủ, tuyên truyền cho độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội” Để thực hiện được nội dung đó , báo chí cách mạng phải
có tính chiến đấu- là biểu hiện cao nhất của tính Đảng, là bản chất là tiêu chí cao nhất của báo chí cách mạng Điều đó trước hết thể hiện ở đường lối chính trị của tờ báo Báo chí thực chất là hoạt động chính trị, thông tin trên báo chí quan trọng nhất là thông tin chính trị Theo Người, báo chí là công
cụ đấu tranh giai cấp, là vũ khí đấu tranh cách mạng Tính tư tưởng cách
1 PGS.TS Trần Thế Phiệt: Lịch sử nghiên cứu lý luận báo chí ở Việt Nam (Giáo trình dành cho đào tạo sau đại học Học viện Báo chí và Tyên truyền), H, 1998 – 2008, tr.23
Trang 6mạng của báo chí quyết định chất lượng, tác dụng của báo chí Để đảm bảo tính tư tưởng, tính đảng của báo chí thì trong đó phải thể hiện được tính chiến đấu, tính giáo dục và tính quần chúng của báo chí Người nói: “Đối với bản thân báo chí, bản thân người làm báo cũng phải có tính chiến đấu mới làm báo tốt được Viết một bài báo mà loại đựơc những yếu tố cá nhân cũng là một cuộc đấu tranh”
Tuy nhiên, tuỳ thuộc vào hoàn cảnh, điều kiện cụ thể để đưa ra các nhiệm
vụ cho báo chí cách mạng Muốn hoàn thành nhiệm vụ của mình, báo chí cách mạng phải có những nguyên tắc chỉ đạo nhất quán của nó
Nhiệm vụ, mục tiêu cách mạng mà nền báo chí này phụng sự là đấu tranh với giai cấp bóc lột, với các thế lực xâm lược, để có một nền tự do cho dân tộc, cho giai cấp cần lao Nếu trước cách mạng 1945, dòng báo chí cách mạng tập trung ngọn bút của mình cho cuộc đấu tranh nhằm khẳng định con đường giải phóng dân tộc là con đường đi theo chủ nghĩa Mác- Lênin thì sau khi giành được chính quyền về tay nhân dân, con đường bảo vệ và xây dựng đất nước cũng tiếp tục khẳng định lý tưởng Cộng sản chủ nghĩa Tính chiến đấu cho một mục đích, lý tưởng cao đẹp, nhân bản đã chi phối, chỉ đạo suốt chặng đường hình thành và phát triển của báo chí cách mạng Việt Nam Sự thống nhất, nhất quán đó đã đem lại cho báo chí cách mạng một sự định hướng để cho các nhà báo không ngừng cống hiến và sáng tạo Chính vì lẽ
đó, báo chí cách mạng được coi là những nhà tuyên truyền, cổ động, tổ chức quần chúng như lời dạy của Lênin và cũng là lời của người sáng lập ra dòng báo chí cách mạng Việt Nam - Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minh: “Cán bộ báo chí cũng là chiến sỹ cách mạng Cây bút, trang giấy là vũ khí sắc bén của họ”
Trong giai đoạn hiện nay, tính chiến đấu của báo chí cần phát huy trong công cuộc góp sức xây dựng một nền kinh tế phát triển lành mạnh Tính
Trang 7chiến đấu của báo chí trong thời đại mới cần được coi trọng và phát huy Nếu cuộc chiến đấu chống kẻ thù của giai cấp, của dân tộc, tính chiến đấu ấy biểu hiện cụ thể rõ ràng, dễ nhận thấy thì ngày nay cuộc chiến đấu với nghèo nàn, lạc hậu, xây dựng cuộc sống ấm no, hạnh phúc có những biểu hiện khác trước nhưng về tinh thần, nguyên tắc không có gì thay đổi Báo chí vẫn là binh chủng đứng vị trí hàng đầu trong công cuộc chiến đấu hôm nay để bảo
vệ thành quả cách mạng và tiếp tục con đường cách mạng như mục tiêu lý tưởng đã định
Cơ sở để đánh giá vai trò, chức năng, nhiệm vụ của báo chí: 1
Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minh đã sớm nhìn thấy vai trò của báo chí trong đời sống xã hội nói chung và trong cuộc đấu tranh cách mạng nói riêng
Trong hệ thống các quan điểm của Chủ tịch Hồ Chí Minh, các cơ sở để đánh giá vai trò, chức năng nhiệm vụ của báo chí được thể hiện một cách hết sức giản dị mà sâu sắc, dễ hiểu mà thâm thuý Người trình bày vấn đề không phức tạp, do vậy khi nghiên cứu, tìm hiểu các cơ sở này, chúng ta càng thấy
sự vĩ đại của tư tưởng Hồ Chí Minh
Trước hết, Hồ Chí Minh thấy rõ vai trò của báo chí trong xã hội là rất to lớn Những năm 20 của thế kỷ XX, Người lên án chính sách ngu dân của thực dân Pháp và sự dốt nát của chính quyền phong kiến bù nhìn đã bưng bít thông tin đối với dân chúng Do vậy thực dân Pháp ngày càng dễ bề cai trị dân chúng, tha hồ cướp bóc của cải tài nguyên Một vài tờ báo bằng tiếng Pháp được phép xuất bản ở Đông Dương lúc đó tha hồ bịp bợm, đề cao vai
1 GS.TS Tạ Ngọc Tấn: Tìm hiểu tư tưởng Hồ chí Minh về báo chí, Nxb Chính trị Quốc gia, H 2003, tr.93
Trang 8trò của mẫu quốc, của chế độ bảo hộ: “Báo cánh tả bằng tiếng Việt bị cấm lưu hành ở Trung Kỳ và Cao Miên Các báo tơrôtxkit có khuynh hướng phát xít được khuyến khích và tự do lưu hành khắp nơi” Báo chí trong tay thực dân đế quốc đã phát huy tích cực vai trò phục vụ âm mưu, mục đích áp bức bóc lột và cai trị dân chúng cần lao ở cả chính quốc và thuộc địa Rõ ràng, để thấy hết vai trò của báo chí trong xã hội, phải xem xét nền báo chí ấy có được tư do hay không Tất nhiên, ở đây theo quan điểm của Chủ tịch Hồ Chí Minh và nguyên lý của chủ nghĩa Mác – Lênin, chúng ta đề cập đến nền tự
do của đông đảo quần chúng nhân dân lao động, của giai cấp công nhân và
cả dân tộc chứ không phải tự do báo chí của các nhà tư sản, “tự do” bảo vệ quyền áp bức thống trị của một số người đối với xã hội
Theo quan điểm của Chủ tịch Hồ Chí Minh, cơ sở để đánh giá vai trò của báo chí vẫn là mục tiêu, hiệu quả, nội dung, hình thức phục vụ nhân dân, phục vụ sự nghiệp của Đảng, bảo vệ độc lập, tự do của Tổ quốc, hạnh phúc của nhân dân hay không? Phục vụ như thế nào và hiệu quả đến đâu? Đảng ta
“là đạo đức, là văn minh”, “Ngoài lợi ích của dân tộc, của Tổ quốc , thì Đảng không có lợi ích gì khác” Báo chí của Đảng cũng vì nhân dân, vì Tổ quốc phát huy vai trò của mình, đó là sự thể hiện rõ nhất vai trò của báo chí cách mạng Việt Nam Nếu không đạt được những mục đích ấy, thì rõ ràng, báo chí không có vai trò trong xã hội Trong “Thư gửi lớp học viết báo Huỳnh Thúc Kháng” năm 1949, Chủ tịch Hồ Chí Minh viết: “Tờ báo của chúng ta có mấy điểm chính:
1 Nhiệm vụ của tờ báo là tuyên truyền, cổ động, huấn luyện, giáo dục và
tổ chức dân chúng để đưa dân chúng đến mục đích chung
2 Mục đích là kháng chiến và kiến quốc Để đi đến kháng chiến thắng
lợi, kiến quốc thành công, thì:
3 Tôn chỉ của tờ báo là đoàn kết toàn dân, thi đua ái quốc Vì vậy:
Trang 94 Đối tượng của tờ báo là đại đa số dân chúng Một tờ báo không được
đại đa số dân chúng ham chuộng, thì không xứng đáng là một tờ báo Muốn được dân chúng ham chuộng, coi tờ báo ấy là tờ báo của mình, thì:
5 Nội dung tức là các bài báo phải giản đơn, dễ hiểu, phổ thông, thiết
thực, hoạt bát Và:
6 Hình thức tức là cách sắp đặt các bài, cách in phải sạch sẽ, sáng sủa.
Mức độ thực hiện các nhiệm vụ, mục đích, tôn chỉ, nội dung, hình thức đó chính là cơ sở đánh giá vai trò, chức năng, nhiệm vụ của tờ báo cách mạng
Trong nội bộ cộng đồng, báo chí có chức năng, nhiệm vụ phê bình và tự phê bình rất hữu hiệu Trong nhiều bài viết, bài nói của mình, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nhắc nhở báo chí phải đấu tranh phê bình, tự phê bình công khai trên báo chí nhằm giúp cán bộ và nhân dân không ngừng tiến bộ Người coi “tự phê bình và phê bình” là một phương thuốc chữa bệnh hết sức quan trọng Theo quan điểm của Chủ nghĩa Mác – Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh thì báo chí mang chức năng đấu tranh tự phê bình và phê bình sâu sắc Báo chí cách mạng mà không tích cực tham gia vào việc tự phê bình và phê bình thì không làm tròn chức năng, nhiệm vụ của mình, không có vai trò tích cực trong xã hội Cho nên, có thể xem của tự phê bình và phê bình của tờ báo là một trong những cơ sở, tiêu chí để đánh giá vai trò của nó trong xã hội
Chúng ta hay nói tính giai cấp của báo chí, nhưng Chủ tịch Hồ Chí Minh đặt vấn đề giản dị là: Báo chí phục vụ ai? Rõ ràng, theo Người, báo chí cách mạng của chúng ta phải phục vụ nhân dân lao động, phục vụ sự nghiệp đấu tranh vì độc lập, tự do của dân tộc, vì hạnh phúc của nhân dân, “Báo chí của
ta thì phải phục vụ nhân dân lao động, phục vụ chủ nghĩa xã hội, phục vụ
Trang 10cho đấu tranh thống nhất nước nhà, cho hòa bình thế giới” Vậy báo chí phục
vụ nhân dân lao động hay không? Có phục vụ chủ nghĩa xã hội, phục vụ cho cuộc đấu tranh thống nhất nước nhà, cho hòa bình thế giới hay không? Đó là những tiêu chí đánh giá vai trò, chức năng rất cụ thể của báo chí cách mạng Chủ tịch Hồ Chí Minh quan niệm: Báo chí của ta phải viết cho ngắn gọn,
rõ ràng, phù hợp với đông đảo quần chúng nhân dân lao động, không nên viết dài dòng, khó hiểu, “tràng giang, đại hải”, “dây cà ra dây muống”… Có nghĩa là, để phát huy được vai trò, hoàn thành được chức năng, nhiệm vụ của mình thì phải trả lời được câu hỏi “Viết cho ai? Viết để làm gì? Viết thế nào cho phổ thông, dễ hiểu, ngắn gọn dễ đọc? ” là vấn đề quan trọng, trong
đó thể hiện mối quan hệ biện chứng của nội dung và hình thức Để đạt hiệu quả cao Chủ tịch Hồ Chí Minh rất chú ý đến đối tượng bạn đọc Cần viết sao cho phù hợp với trình độ của đại đa số dân chúng Việt Nam, cho người
ta thích đọc, đọc rồi hiểu và dễ dàng vận dụng, làm theo Đồng thời đây cũng là cơ sở để đánh giá chức năng, nhiệm vụ của báo chí
Chức năng, nhiệm vụ tư tưởng của báo chí cách mạng 1
- Chức năng tư tưởng:
Trong tư tưởng Hồ Chí Minh về báo chí, chúng ta thấy rõ chức năng, nhiệm vụ công tác tư tưởng của báo chí Người từng nhấn mạnh: “Chúng ta phải ghi tạc vào đầu cái chân lý này: dân rất tốt Lúc họ đã hiểu thì khó khăn đến mấy họ cũng làm được, hy sinh mấy họ cũng không sợ Nhưng trước hết
phải chịu khó tìm đủ cách giải thích cho họ hiểu rằng: những việc đó là vì lợi
1 GS.TS Tạ Ngọc Tấn: Tìm hiểu tư tưởng Hồ chí Minh về báo chí, Nxb Chính trị Quốc gia, H 2003, tr.108