GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG QUẢN LÝ, CHI PHÍ ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CÔNG TRÌNH TRONG KHÂU THANH TOÁN QUYẾT TOÁN DỰ ÁN SỬ DỤNG HOÀN THÀNH VỐN NHÀ NƯỚC

GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG QUẢN LÝ, CHI PHÍ ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CÔNG TRÌNH TRONG KHÂU THANH TOÁN QUYẾT TOÁN DỰ ÁN SỬ DỤNG HOÀN THÀNH VỐN NHÀ NƯỚC

t l n m nh Tuy nhiên không tránh kh i nh ng thách th c khó kh n, chúng ta ph i có

nh ng chi n l c gì đ c nh tranh và không b th t lùi v i n n kinh t n ng đ ng đó

D i s lãnh đ o c a ng và Nhà n c chúng ta đang t ng b c xây d ng

m t n n kinh t ngày càng phát tri n, theo đ nh h ng xã h i ch ngh a đ ti n k p

v i n n kinh t n ng đ ng c a b n bè các n c trong khu v c và trên th gi i

Trong n n kinh t th tr ng đ nh h ng xã h i ch ngh a c a Vi t Nam, m t trong các ho t đ ng quan tr ng là vi c t ch c th c hi n các d án đ u t xây d ng

S thành công c a các d án này ph thu c r t nhi u vào trình đ và k n ng c a

ng i qu n lý d án Trong đó vi c qu n lý chi phí đ u t xây d ng công trình là

m t v n đ c n thi t, đ c bi t đ i v i các công trình s d ng v n nhà n c Hàng

n m nhà n c ta chi m t kho n v n ngân sách khá l n cho đ u t xây d ng nh m phát tri n kinh t xã h i Vi c cân đ i, phân b và đi u hành v n đ i v i các b , ngành, đ a ph ng và thành ph tr c thu c trung ng đ tri n khai các d án đ u

t xây d ng góp ph n vào công cu c xoá đói gi m nghèo trong c ng đ ng, xoá b

d n s cách bi t gi a thành th và nông thôn, gi a mi n ng c và mi n xuôi đang

d n đ c c i thi n Vi c s d ng ngu n v n nhà n c vào xây d ng các công trình này đã th c s b o đ m hi u qu , ti t ki m và ch ng lãng phí đang là v n đ l n

c n tìm ra các bi n pháp nh m nâng cao ch t l ng qu n lý chi phí đ u t xây d ng công trình t khâu ch tr ng đ u t , th c hi n đ u t và khâu k t thúc đ u t đ a vào s d ng Trong đó khâu thanh toán, quy t toán v n đ u t có v trí r t quan

tr ng v m t nh n th c, v lý lu n c ng nh quá trình đi u hành th c ti n

nâng cao ch t l ng khâu thanh toán, quy t toán v n đ u t d án hoàn thành c n đ y m nh vi c phân c p cho ch đ u t trong ho t đ ng đ u t xây d ng, quy đ nh rõ ch đ u t là ng i ch u trách nhi m chính trong thanh toán, quy t toán

d án hoàn thành, gi m b t h s thanh toán, làm rõ c n c và quy trình thanh toán,

quy t toán d án hoàn thành Vì v y tác gi ch n đ tài: “Gi i pháp nâng cao ch t

l ng qu n lý chi phí đ u t xây d ng công trình trong khâu thanh toán, quy t toán d án hoàn thành s d ng v n nhà n c"

II M c đich c a đ tài

- Thông qua vi c tìm hi u v các v n đ liên quan đ n qu n lý chi phí trong xây d ng công trình đ c bi t là thanh toán, quy t toán d án hoàn thành s d ng

v n nhà n c tác gi phân tích và làm rõ th c tr ng, nh ng h n ch v qu n lý chi phí trong t ng giai đo n c a quá trình đ u t đ c bi t trong giai đo n thanh toán, quy t toán , tìm ra nh ng nguyên nhân c b n gây lãng phí, th t thoát trong đ u t

- Ph ng pháp th ng kê: Kh o sát, thu th p thông tin và x lý các thông tin

- Ph ng pháp phân tích và t ng k t kinh nghi m

V K t qu d ki n đ t đ c

Phân tích đánh giá và làm rõ nguyên nhân chính nh h ng đ n ch t l ng

qu n lý chi phí trong khâu thanh toán, quy t toán

ra m t s gi i pháp đ ng b và c th , tìm ra đ c h ng đi nh m nâng cao

ch t l ng qu n lý chi phí trong khâu thanh toán, quy t toán s d ng v n nhà n c

t đó ti t ki m đ c ngân sách nhà n c, vi c s d ng v n đ u t xây d ng công trình có hi u qu h n

VI Ý ngh a khoa h c và th c ti n

1 Ý ngh a khoa h c: tài h th ng hóa lý lu n c b n v qu n lý chi phí

trong thanh toán, quy t toán v n đ u t xây d ng các d án hoàn thành s d ng v n ngân sách nhà n c theo t ng quy trình th c hi n góp ph n hoàn thi n h th ng hóa

lý lu n làm c s t ng h p, phân tích, đánh giá v qu n lý chi phí đ u t xây d ng công trình

2 Ý ngh a th c ti n: Trên c s lý lu n đã nêu, lu n v n đã đ xu t m t s

nhóm gi i pháp nâng cao ch t l ng qu n lý chi phí trong khâu thanh toán, quy t toán v n đ u t d án hoàn thành đ áp d ng vào th c ti n trong vi c gi i quy t

nh ng v n đ còn b t c p

CH NG I

M T S V N LÝ LU N CHUNG V QU N LÝ CHI PHÍ

TRONG THANH TOÁN, QUY T TOÁN V N U T D ÁN HOÀN THÀNH

1.1 Gi i thích m t s khái ni m v d án, d án s d ng v n ngân sách nhà n c

D án đ u t xây d ng công trình: Là t p h p các đ xu t có liên quan đ n

vi c b v n đ xây d ng m i, m r ng ho c c i t o nh ng công trình xây d ng

nh m m c đích phát tri n, duy trì, nâng cao ch t l ng công trình ho c s n ph m,

d ch v trong m t th i gian nh t đ nh D án đ u t xây d ng công trình bao g m

ph n thuy t minh và ph n thi t k c s 2

2Theo Lu t xây d ng Vi t Nam ngày 26-11-2003

3 Theo TT19/2011/TT- BTC ngày 14 tháng 02 n m 2011 – Thông t quy đ nh v quy t toán d án hoàn thành thu c ngu n v n nhà n c

4 Theo ND 12/2009/ND- CP ngày 12 tháng 02 n m 2009 v qu n lý d án đ u t xây d ng công trình

- V n ngân sách nhà n c bao g m v n trong n c c a các c p ngân sách nhà

n c, v n vay n n c ngoài c a Chính ph và v n vi n tr c a n c ngoài cho Chính ph , các c p chính quy n và các c quan nhà n c5

Qu n lý chi phí trong đ u t xây d ng ch u nh h ng c a các quy lu t kinh t

th tr ng nh quy lu t giá tr , quy lu t l u thông ti n t , quy lu t cung c u và giá

c , quy lu t c nh tranh và ch u s đi u ti t h th ng v n b n quy ph m pháp lu t trong ho t đ ng xây d ng Qu n lý chi phí th c ch t là ki m soát kh ng ch chi phí trong su t quá trình đ u t xây d ng t khi chu n b đ u t , th c hi n đ u t và k t thúc xây d ng đ a d án vào khai thác s d ng Qu n lý chi phí trong thanh toán, quy t toán v n đ u t xây d ng là m t khâu c a qu n lý chi phi phí đ u t xây

d ng công trình Qu n lý chi phí trong thanh toán, quy t toán v n đ u t xây d ng

d án hoàn thành là ki m soát chi phí giai đo n t khi kí k t h p đ ng kinh t gi a bên giao th u và bên nh n th u đ n khi l p báo cáo quy t toán v n đ u t d án hoàn thành

1.2.2 Nguyên t c c b n v qu n lý chi phí

- Qu n lý chi phí đ u t xây d ng công trình ph i b o đ m m c tiêu hi u qu d án

đ u t xây d ng công trình và các yêu c u khách quan c a kinh t th tr ng

- Qu n lý chi phí đ u t xây d ng công trình theo t ng công trình, phù h p v i các giai đo n đ u t xây d ng công trình, các b c thi t k , lo i ngu n v n và các

5 Theo TT27/2007/TT-BTC n gày 03 tháng 04 n m 2007 h ng d n v qu n lý thanh toán v n đ u t và v n

s nghi p có tính ch t đ u t thu c ngu n v n ngân sách nhà n c

- Nhà n c th c hi n ch c n ng qu n lý v chi phí đ u t xây d ng công trình thông qua vi c ban hành, h ng d n và ki m tra th c hi n các quy đ nh v qu n lý

chi phí đ u t xây d ng công trình

- Ch đ u t xây d ng công trình ch u trách nhi m toàn di n v vi c qu n lý chi phí đ u t xây d ng công trình t giai đo n chu n b đ u t đ n khi k t thúc xây

d ng đ a công trình vào khai thác s d ng

1.2.3 N i dung qu n lý chi phí

a Qu n lý t ng m c đ u t : H ng d n ph ng pháp l p, quy đ nh các n i

dung chi phí trong t ng m c đ u t ; quy đ nh đi u ki n đ c đi u ch nh t ng m c

đ u t ; quy đ nh th m quy n phê duy t và đi u ch nh t ng m c đ u t

T ng m c đ u t là toàn b chi phí d tính đ đ u t xây d ng công trình đ c ghi trong quy t đ nh đ u t và là c s đ ch đ u t l p k ho ch và qu n lý v n khi th c hi n đ u t xây d ng công trình T ng m c đ u t đ c tính toán và xác

đ nh trong giai đo n l p d án đ u t xây d ng công trình phù h p v i n i dung d

án và thi t k c s , đ i v i tr ng h p ch l p báo cáo kinh t k thu t, t ng m c

đ u t đ c xác đ nh phù h p v i thi t k b n v thi công T ng m c đ u t bao

g m: chi phí xây d ng; chi phí thi t b ; chi phí b i th ng gi i phóng m t b ng, tái

đ nh c ; chi phí qu n lý d án; chi phí t v n đ u t xây d ng; chi phí khác và chi phí d phòng

b L p và qu n lý d toán xây d ng công trình: H ng d n ph ng pháp l p,

quy đ nh các n i dung chi phí trong d toán; quy đ nh đi u ki n đ c đi u ch nh d toán; quy đ nh th m quy n phê duy t và đi u ch nh d toán

D toán xây d ng công trình là ch tiêu bi u th giá xây d ng công trình trên

c s thi t k k thu t ho c thi t k b n v thi công đ c xác đ nh trong giai đo n

th c hi n d án đ u t xây d ng công trình

D toán xây d ng công trình là c s xác đ nh giá gói th u, giá thành xây

d ng và là c n c đ đàm phán, kí k t h p đ ng, thanh toán khi ch đ nh th u i

v i công trình quy mô nh ch l p báo cáo kinh t -k thu t thì t ng m c đ u t

đ ng th i là d toán xây d ng công trình

c Qu n lý đ nh m c, đ n giá xây d ng công trình, ch s giá xây d ng: H ng

d n ph ng pháp l p đ nh m c, đ n giá xây d ng công trình và ch s giá xây

d ng B xây d ng công b các lo i đ nh m c xây d ng (đ nh m c t l và đ nh

m c kinh t k thu t), ch s giá xây d ng, su t v n đ u t Trên c s đ c thù c a công trình, đ nh m c xây d ng công trình, tình hình giá c th tr ng (v t li u, nhân công, t i th i đi m và khu v c xây d ng công trình) ch đ u t xây d ng đ n giá công trình ph c v vi c l p t ng m c đ u t , d toán, giá goi th u, giá h p đ ng và giá thanh toán, quy t toán v n đ u t xây d ng công trình

d Qu n lý h p đ ng xây d ng: Nhà n c ban hành các quy đ nh v nguyên t c

kí k t h p đ ng, th th c v n b n h p đ ng, lo i h p đ ng, n i dung chính c a các

h p đ ng xây d ng, khung th ng ph t, tranh ch p h p đ ng Giá h p đ ng xây

d ng không đ c v t giá trúng th u

e Qu n lý thanh toán, quy t toán v n đ u t xây d ng công trình

1.3 Qu n lý chi phí trong khâu thanh toán v n đ u t xây d ng công trình

1.3.1 Yêu c u c b n qu n lý chi phí trong thanh toán v n đ u t

Qu n lý chi phí trong thanh toán v n đ u t là m t công vi c ph i th c hi n

th ng xuyên, liên t c trong su t quá trình th c hi n đ u t xây d ng, vì v y ch

đ u t , nhà th u và c quan c p phát v n ph i bám sát khâu thanh toán, đ m b o

gi i ngân v n k p th i, đúng ti n đ cho nhà th u c th là:

- Xác đ nh c n c pháp lý liên quan đ n công tác thanh toán v n đ u t nh h

th ng v n b n h ng d n công tác thanh toán v n, các quy đ nh v qu n lý chi phí, tuân th quy trình v thanh toán

- Xác đ nh rõ ngu n v n, nhu c u s d ng v n, k ho ch s d ng đ t o th

ch đ ng cho c quan c p phát v n, phân c p v qu n lý v n ngân sách m nh h n

n a cho các ch đ u t , đ ng th i t ng c ng ki m tra, ki m soát v n thanh toán

m t cách ch t ch b ng vi c s d ng các t ch c t v n chuyên nghi p i u ch nh

m c v n đ u t theo t ng quý, n m sát v i th c t

- Ki m tra tính đúng đ n, h p lý c a vi c áp d ng, v n d ng đ n giá xây d ng công trình, đ nh m c t l , d toán chi phí t v n và d toán các kho n m c chi phí

khác trong d toán công trình m b o s chính xác gi a kh i l ng d toán ch

y u v i th c t

- Ban hành các đ nh ch v thanh toán phù h p, đ ng b v i các v n b n hi n hành v đ u t xây d ng, rút ng n th i gian thanh toán, gi m b t h s thanh toán,

th c hi n thanh toán tr c ki m soát sau đ i v i t ng l n thanh toán, ki m soát

tr c thanh toán sau đ i v i l n thanh toán cu i cùng

- Trong h p đ ng kinh t c n quy đ nh đ y đ , rõ ràng v n i dung thanh toán,

th i h n thanh toán, giai đo n thanh toán, đi u ch nh giá h p đ ng, t m ng h p

đ ng, ti n đ th c hi n và th i gian hoàn thành công vi c, nghi m thu công vi c, b

ph n, giai đo n, b o hành công trình

1.3.2 Tài li u c s đ qu n lý chi phí trong thanh toán v n đ u t

1.3.2.1 K ho ch kh i l ng, k ho ch v n

• K ho ch kh i l ng: Kh i l ng công vi c ph i th c hi n trong n m k

ho ch đã đ c ng i quy t đ nh đ u t phê duy t K ho ch kh i l ng do ch đ u

t l p, đ ng kí v i c quan ch qu n, c quan ch qu n ki m tra, cân đ i chung toàn ngành, sau đó có quy t đ nh phân b k ho ch v n cho t ng d án K ho ch

kh i l ng là c s đ l p k ho ch tài chính, làm c n c gi i ngân v n đ u t xây

d ng cho d án trong quá trình th c hi n

• K ho ch v n: Là xác đ nh l ng v n đ u t c n ph i có đ thanh toán v n

d án cho nhà th u khi có kh i l ng th c hi n đ y đ đi u ki n thanh toán Kh i

l ng th c hi n đ đi u ki n thanh toán là kh i l ng hoàn thành

 C n c l p k ho ch v n:

- Giá tr kh i l ng th c hi n d dang đ u k

- Giá tr kh i l ng k ho ch c a d án trong n m k ho ch

- Giá tr kh i l ng d dang cu i k

1.3.2.2 C n c ki m soát kh i l ng xây l p hoàn thành

M tài kho n thanh toán (đ i v i trong n c m tài kho n t i KBNN, v n n c ngoài m tài kho n t i ngân hàng ph c v )

1 D án đ u t xây d ng công trình (ho c báo cáo kinh t k thu t đ i v i

d án ch l p báo cáo kinh t k thu t) kèm theo quy t đ nh đ u t c a c p có th m quy n, các quy t đ nh đi u ch nh d án (n u có)

2 D toán và quy t đ nh phê duy t d toán cho t ng công vi c, h ng m c công trình, công trình đ i v i tr ng h p ch đ nh th u ho c t th c hi n và các công vi c th c hi n không thông qua h p đ ng

5 Khi có kh i l ng hoàn thành đ c nghi m thu theo giai đo n thanh toán

và đi u ki n thanh toán trong h p đ ng, ch đ u t l p h s đ ngh thanh toán g i kho b c nhà n c bao g m:

- Biên b n nghi m thu hoàn thành b ph n công trình, giai đo n thi công xây

d ng ho c biên b n nghi m thu hoàn thành h ng m c công trình ho c công trình

đ a vào s d ng

- B ng xác đ nh giá tr kh i l ng công vi c hoàn thành theo h p đ ng

- B ng tính giá tr đ ngh thanh toán

• Giai đo n th nh t: T khi ký k t h p đ ng gi a ch đ u t và nhà th u đ n

khi th c hi n thanh toán t ng l n tr c khi chuy n lên c quan c p phát v n, ch

đ u t ph i đánh giá ch t l ng giai đo n này, n i dung đánh giá bao g m:

- Giá tr h p đ ng xây d ng: Là kho n kinh phí bên giao th u cam k t tr cho bên nh n th u khi bên nh n th u đã hoàn thành kh i l ng công vi c theo yêu c u

v ch t l ng, ti n đ và các yêu c u khác quy đ nh trong h p đ ng Trong đó c n

th hi n các kho n thu , phí, trách nhi m c a các bên trong vi c th c hi n ngh a v

n p thu , phí có liên quan

- T m ng h p đ ng: Là kho n kinh phí mà bên giao th u ng tr c cho bên

nh n th u đ tri n khai th c hi n các công vi c trong h p đ ng Vi c t m ng phù thu c vào lo i h p đ ng, ph i đ c ghi trong h p đ ng v m c t m ng, s l n t m

ng và vi c thu h i t m ng T m ng h p đ ng là xác đ nh t l t m ng so v i giá

tr h p đ ng, m c thu h i t m ng, th i h n thu h i t m ng S ti n t m ng s

đ c thu h i b ng cách gi m tr trong các l n thanh toán

- Thanh toán t ng l n: Ti n đ thanh toán đ c xác đ nh trong h p đ ng hay xác đ nh m c thanh toán theo ti n đ thi công th c t khi nhà th u hoàn thành công

vi c H s thanh toán ph i th c hi n theo đúng các bi u m u quy đ nh, các tài li u

đi kèm v i h p đ ng, tài li u b sung (n u có)

- Bên giao th u và bên nh n th u ph i quy đ nh th i h n thanh toán sau khi đã

nh n đ h s h p l , thanh toán cho các tr ng h p b ch m tr : b i th ng v tài chính cho các kho n thanh toán b ch m tr t ng ng v i m c đ ch m tr , m c

đ b i th ng l n đ u không nh h n m c lãi su t do ngân hàng th ng m i quy

đ nh t ng ng v i t ng th i k

- Xác đ nh rõ các n i dung v đi u ch nh, b sung ngoài h p đ ng nh : ph m

vi áp d ng, ph ng pháp xác đ nh, th i đi m áp d ng, th i h n thanh toán, kh i

l ng đi u ch nh, b sung

• Giai đo n th 2: Ch đ u t ki m soát h s thanh toán

- Ki m tra kh i l ng theo b n v thi t k và h s d th u so v i kh i l ng

th c t thi công đã đ c nghi m thu theo t ng giai đo n thanh toán

- Ki m tra tính đúng đ n c a vi c áp d ng, đ nh m c, đ n giá v t li u, nhân công và máy thi công (k c giá đi u ch nh, b sung)

- Ki m tra vi c tính toán b ng xác đ nh kh i l ng hoàn thành, b ng tính giá

tr đ ngh thanh toán

- Xác đ nh giá tr đ ngh thanh toán sau khi gi m tr các giá tr t m ng còn

t l gi m tr c a th gi m giá, b o đ m th c hi n h p đ ng hay b t k kho n

thanh toán nào khác mà bên giao th u ch a thanh toán cho bên nh n th u k c ti n

b o hành công trình

- Ki m tra t ng th các h s thanh toán mà nhà th u g i cho các ch đ u t :

s l ng h s , biên b n nghi m thu, ch kí đóng d u các bên Các tài li u g i m t

l n và các tài li u g i t ng l n

• Giai đo n 3: Ch đ u t g i h s thanh toán đ n c quan c p phát v n

Ch đ u t g i h s thanh toán lên c quan c p phát v n C n c vào h s thanh toán c a ch đ u t g i lên c quan c p phát v n (kho b c nhà n c đ i v i NSNN) s ti n hành ki m tra m t s n i dung n u đã đ y đ các th t c và đi u

ki n, c quan c p phát v n các đ nh s v n thanh toán, s v n t m ng c n ph i thu

h i, t l gi m giá n u có), tên tài kho n đ n v đ c h ng ghi đ y đ vào các ch tiêu và ký vào gi y đ ngh thanh toán

1.4 Qu n lý chi phí trong khâu quy t toán v n đ u t xây d ng công trình Khái ni m: Quy t toán v n đ u t là b n báo cáo tài chính ph n ánh vi c qu n

lý và s d ng v n đ u t xây d ng c b n m t cách h p pháp, h p lý đã th c hi n trong quá trình đ u t đ đ a d án vào khai thác s d ng V n đ u t đ c quy t toán là toàn b chi phí h p pháp đã th c hi n trong quá trình đ u t đ đ a d án vào khai thác s d ng Chi phí h p pháp là chi phí đ c th c hi n trong ph m vi thi t k , d toán đã phê duy t k c ph n đi u ch nh, b sung đúng v i h p đ ng đã

ký k t, phù h p v i các quy đ nh c a pháp lu t Ch đ u t là ng i l p báo cáo quy t toán v n đ báo cáo v i ng i quy t đ nh đ u t Ng i quy t đ nh đ u t xem xét tính h p pháp, h p lý so v i các ch tr ng chính sách qu n lý tài chính v

đ u t và xây d ng C s pháp lý đ quy t toán d án hoàn thành là chính sách

qu n lý v đ u t xây d ng và đ nh ch tài chính c a nhà n c và các t ch c ban hành theo t ng th i k

1.4.1 Yêu c u c b n qu n lý chi phí trong khâu quy t toán v n đ u t

- Báo cáo quy t toán d án hoàn thành ph i xác đ nh đ y đ , chính xác t ng chi phí đ u t đã đ c th c hi n, phân đ nh rõ ngu n v n đ u t , chi phí đ u t

đ c phép không tính vào giá tr tài s n hình thành qua đ u t d án, giá tr tài s n

hình thành qua đ u t : tài s n c đ nh, tài s n l u đ ng; đ ng th i ph i đ m b o đúng n i dung, th i gian l p, th m tra và phê duy t theo quy đ nh

- Báo cáo ph i th c hi n theo đúng trình t , các b c l p, báo cáo quy t toán

ph i đ c chuy n đ n đúng c p ch c n ng và phê duy t đ t ch c th m tra, phê duy t k p th i

- n v , cá nhân l p báo cáo quy t toán v n đ u t d án hoàn thành ph i có

đ đi u ki n n ng l c đ c quy đ nh theo pháp lu t Trong tr ng h p đ n v , cá nhân không đ đi u ki n n ng l c thì không đ c phép th m tra báo cáo quy t toán

- B o đ m đúng n i dung, th i gian l p, th m tra và phê duy t theo quy đ nh

hi n hành Báo cáo quy t toán th hi n đ y đ các n i dung th c hi n, các ph l c

đi kèm Th i gian trong báo cáo ph i logic và phù h p t ng b c công vi c th c

hi n, n i dung th m tra ph i th hi n đ y đ , có xác nh n c a đ n v có liên quan

- Thông qua công tác quy t toán d án hoàn thành nh m đánh giá k t qu quá trình đ u t , xác đ nh n ng l c s n xu t, giá tr tài s n m i t ng thêm do đ u t mang l i; xác đ nh rõ trách nhi m c a ch đ u t , các nhà th u, c quan c p v n, cho vay, ki m soát thanh toán, các c quan qu n lý nhà n c có liên quan; đ ng

th i qua đó rút kinh nghi m nh m không ng ng hoàn thi n c ch chính sách c a nhà n c, nâng cao hi u qu công tác qu n lý v n đ u t trong c n c

1.4.2 N i dung qu n lý chi phí trong khâu quy t toán v n đ u t

- Ngu n v n đ u t th c hi n d án tính đ n ngày khóa s l p báo cáo quy t toán (chi ti t theo t ng ngu n v n đ u t )

- Chi phí đ u t đ ngh quy t toán chi ti t theo c c u: Xây d ng, mua s m và

l p đ t thi t b , chi phí khác, chi ti t theo h ng m c, kho n m c chi phí đ u t N i dung chi chí đ u t đ c ghi trong báo cáo quy t toán:

+ T ng m c đ u t đ c duy t ghi trong quy t đ nh đ u t ho c quy t đ nh đi u ch nh t ng m c đ u t

+ D toán, t ng d toán đ c duy t đ c ghi trong quy t đ nh phê duy t ho c quy t đ nh phê duy t đi u ch nh t ng d toán

+ Chi phí đ u t d án hoàn thành ch đ u t đ ngh quy t toán

- Xác đ nh chi phí đ u t thi t h i không tính vào giá tr tài s n hình thành qua

đ u t : ph n ánh nh ng chi phí do nguyên nhân b t kh kháng nh : thiên tai, đ ch

h a đ c c p có th m quy n cho phép duy t b không tính vào giá tr hình thành qua đ u t

- Xác đ nh s l ng và giá tr tài s n hình thành qua đ u t c a d án, công trình ho c h ng m c công trình, chi ti t theo nhóm, lo i tài s n c đ nh, lo i tài s n

l u đ ng theo chi phí th c t i v i các d án có th i gian th c hi n đ u t l n

h n 36 tháng tính t ngày kh i công đ n ngày nghi m thu bàn giao đ a vào s d ng

ph i th c hi n quy đ i v n đ u t v m t b ng giá t i t i th i đi m bàn giao đ a vào khai thác s d ng

- Vi c phân b chi phí khác cho t ng tài s n c đ nh đ c xác đ nh theo nguyên t c: Chi phí tr c ti p liên quan đ n tài s n c đ nh nào thì tính cho tài s n c

đ nh đó, chi phí chung liên quan đ n nhi u tài s n c đ nh thì phân b theo t l chi phí

tr c ti p c a t ng tài s n so v i t ng s chi phí tr c ti p c a toàn b tài s n c đ nh

- Tr ng h p tài s n đ c bàn giao cho nhi u đ n v s d ng ph i xác đ nh

đ y đ danh m c và giá tr c a tài s n bàn giao cho t ng đ n v

- H s trình duy t quy t toán

- K t lu n thanh tra, biên b n ki m tra, báo cáo ki m toán c a các c quan:

Thanh tra, ki m tra, ki m toán nhà n c (n u có); kèm theo báo cáo tình hình ch p hành các báo cáo trên c a ch đ u t

1.4.3 N i dung th m tra, phê duy t quy t toán d án hoàn thành

1.4.3.1 Khái ni m

Th m tra quy t toán d án hoàn thành là ki m tra tính h p pháp c a vi c đ u t xác đ nh chính xác s v n đ u t th c t đã s d ng đ xây d ng d án, công trình, xác đ nh giá tr tài s n do k t qu đ u t đem l i đ c bàn giao đ a vào s n xu t, khai thác s d ng

T t c các d án quan tr ng qu c gia, d án nhóm A, B s d ng v n nhà n c khi hoàn thành đ u ph i ki m toán quy t toán tr c khi trình c p có th m quy n

th m tra, phê duy t quy t toán, các d án còn l i th c hi n ki m toán quy t toán theo yêu c u c a c p có th m quy n

1.4.3.2 Hình th c th m tra

Tùy theo đi u ki n c th v quy mô d án và b máy chuyên môn th m tra

th c thu c, ng i có th m quy n phê duy t quy t toán có th áp d ng m t trong hai hình th c sau:

- Hình th c t th m tra: Ng i có th m quy n phê duy t quy t toán s d ng

c quan chuyên môn thu c quy n qu n lý có đ n ng l c đ tr c ti p th m tra quy t toán ho c quy t đ nh thành l p t t v n th m tra tr c khi phê duy t quy t toán d

án hoàn thành

- Hình th c thuê t ch c ki m toán đ c l p: Ng i có th m quy n phê duy t quy t toán cho phép ch đ u t thuê t ch c ki m toán đ c l p, ho t đ ng h p pháp

t i Vi t Nam ki m toán báo cáo quy t toán v n đ u t d án hoàn thành L a ch n

t ch c ki m toán theo quy đ nh c a Lu t đ u th u

1.4.3.3 Phê duy t quy t toán d án hoàn thành

• Th m quy n phê duy t quy t toán d án hoàn thành

- i v i d án quan tr ng qu c gia và các d án quan tr ng khác do Th

t ng Chính ph quy t đ nh đ u t :

+ B tr ng B Tài chính phê duy t quy t toán đ i v i các d án thành ph n s d ng v n ngân sách nhà n c; đ c u quy n ho c phân c p phê duy t quy t toán đ i v i các d án thu c th m quy n;

+ Ch đ u t phê duy t quy t toán các d án, d án thành ph n không s d ng v n ngân sách nhà n c

- i v i các d án còn l i: Ng i quy t đ nh đ u t là ng i có th m quy n phê duy t quy t toán d án hoàn thành B tr ng, th tr ng c quan ngang B ,

c quan thu c Chính ph , c quan trung ng c a các đoàn th , Ch t ch u ban nhân dân các t nh, thành ph tr c thu c Trung ng đ c u quy n ho c phân c p phê duy t quy t toán đ i v i các d án nhóm B, C cho c quan c p d i tr c ti p

• C quan th m tra quy t toán d án hoàn thành

- i v i các d án s d ng v n ngân sách nhà n c thu c t nh, thành ph

tr c thu c Trung ng qu n lý: S Tài chính t ch c th m tra;

- i v i các d án s d ng v n ngân sách nhà n c thu c c p qu n, huy n, thành ph thu c t nh qu n lý: Phòng Tài chính - K ho ch t ch c th m tra

- i v i các d án còn l i: Ng i có th m quy n phê duy t quy t toán giao cho đ n v có ch c n ng thu c quy n qu n lý t ch c th m tra quy t toán d án hoàn thành tr c khi phê duy t

Tr ng h p c n thi t, ng i có th m quy n phê duy t quy t toán quy t đ nh thành l p t công tác th m tra đ th c hi n th m tra tr c khi phê duy t quy t toán; thành ph n c a t công tác th m tra quy t toán g m thành viên c a các đ n v có liên quan

1.4.4 Giá thanh toán, giá quy t toán công trình

• Giá thanh toán: Khi có kh i l ng hoàn thành đ c nghi m thu Ch đ u t

l p h s thanh toán g i lên Kho b c Nhà N c Giá thanh toán có th cho t ng

vi c, t ng h ng m c M t công trình có th thanh toán thành nhi u l n tùy theo k

ho ch v n và ti n đ thanh toán theo h p đ ng gi a ch đ u t và nhà th u

• Giá quy t toán: Giá quy t toán công trình là toàn b chi phí h p lý, h p pháp

đã th c hi n trong quá trình đ u t đ đ a công trình vào khai thác s d ng

- T t c các công trình xây d ng, sau khi hoàn thành đ a vào khai thác s

d ng, Ch đ u t ph i có trách nhi m th c hi n quy t toán v n đ u xây d ng công trình theo yêu c u c a ng i quy t đ nh đ u t và các đ n v nh n th u ph i quy t toán k t qu tài chính đ báo cáo c p trên ây chính là công tác xác đ nh giá quy t toán công trình Toàn b n i dung chi phí c a d án khi quy t toán công trình s là

nh ng chi phí th c t đ th c hi n d án trên c s thanh quy t toán các h p đ ng kinh t kí k t sau khi trúng th u ho c ch đ nh th u theo quy đ nh c a pháp lu t và bao g m 6 n i dung: chi phí xây d ng; chi phí thi t b ; chi phí qu n lý d án; chi phí t v n xây d ng; chi phí khác và chi phí th c t đã đ n bù và gi i phóng m t

b ng theo quy đ nh c a pháp lu t Toàn b chi phí này đ c g i là giá v n công trình hình thành nên giá tr tài s n c đ nh c a nhà đ u t

- Quy t toán v n đ u t xây d ng công trình đ c th c hi n theo hai lo i giá:

Giá th c t c a v n đ u t xây d ng c b n đã s d ng hàng n m và giá quy đ i v

th i đi m bàn giao đ a công trình vào v n hành khai thác i u này xu t phát t

vi c th c hi n các d án đ u t xây d ng th i gian th ng kéo dài (có d án đ n

5-7 n m), chi phí th c hi n d án ph thu c r t nhi u vào s bi n đ ng c a giá c th

tr ng Vì v y đ có th tính đúng, tính đ các chi phí th c hi n trong quá trình đ u

t , c n ph i quy đ i các chi phí đó v m t b ng giá t i th i đi m bàn giao đ a vào khai thác s d ng c a d án, nói cách khác là quy đ i v n đ u t đã th c hi n c a công trình xây d ng v m t b ng giá t i th i đi m bàn giao nh m th c hi n yêu c u

c n thi t là vi c quy t toán v n đ u t và xác đ nh giá tr tài s n c đ nh tr c khi bàn giao c a công trình xây d ng Vi c quy đ i đ c th c hi n theo quy đ nh c a nhà n c

Hình 1.1: Các lo i giá công trình xây d ng theo các giai đo n kh o sát thi t k và các ch tiêu dùng đ tính toán đ i

v i d án ph i l p báo cáo đ u t xây d ng

Giai đo n chu n b đ u t

- nh m c d toán

- n giá XDCT

D

toán chi phí xây

d ng

H s

hoàn công

đ c phê duy t, đúng h p đ ng

đã kí k t và các quy đ nh khác

Giai đo n th c hi n đ u t Hoàn thành

bàn giao

1.5 Ý ngh a, vai trò, m c tiêu ch t l ng qu n lý chi phí trong khâu thanh toán, quy t toán v n đ u t xây d ng công trình

qu n lý ngu n v n ngân sách cho đ u t xây d ng đ t hi u qu , s d ng ti t

ki m và và mang l i l i ích thì nhà n c ph i s d ng các ch tài đ m nh, phân b

v n m t cách h p lý, tránh giàn tr i c ng nh quy đ nh rõ trách nhi m, quy n h n

c a ch đ u t , c quan c p phát v n Qu n lý chi phí t t s góp ph n ch ng lãng phí, th t thoát v n c a nhà n c cho đ u t xây d ng

1.6 Kinh nghi m qu n lý chi phí c a m t s n c trên th gi i và bài h c rút ra cho Vi t Nam

1.6.1 Mô hình qu n lý chi phí m t s n c trên th gi i

a i v i các d án c a Chính ph Anh: Ch đ u t u nhi m cho K s

chuyên ngành và Ki n trúc s là công ty t nhân (ho c Nhà n c tuy n) đ phác

th o d án và thi t k s b Trong giai đo n này, K s chuyên ngành và Ki n trúc

s đ c h tr b i T v n thi t k và T v n qu n lý chi phí (Quantity Surveyor) là các công ty t nhân Khái toán chi phí đ c tính trên đ n v m2 đ xác đ nh l ng

v n cho d án và đ c T v n qu n lý chi phí tính toán d a trên các thông tin c

b n v d án, d a trên di n tích m t mét vuông sàn Khi l ng v n dành cho d án

đ c ch p thu n, thi t k s b s đ c trình cho Ch đ u t D toán s b đ c xác đ nh d a trên thi t k Khi các quy t đ nh v thi t k đ c đ a ra, T v n qu n

lý chi phí s l p d toán và d toán này có liên quan đ n d toán s b đã đ c duy t N u b v t quá d toán s b đ c duy t, d toán s b ho c thi t k s

đ c c nh báo Chi phí d phòng trong d toán s b s giúp gi i quy t các v n đ

x y ra Khi xong thi t k thi công, T v n qu n.lý chi phí s l p bi u kh i l ng bao g m chi ti t t t c các h ng m c công vi c theo yêu c u thi t k Bi u kh i

l ng s đ c áp giá và sau đó s đ c s d ng đ phân tích h s th u c a các Nhà th u

T i V ng qu c Anh, không có Nhà th u thu c nhà n c (ch có các c quan

qu n lý công trình công c ng nh ng ch y u cho các công vi c b o trì và kh n c p),

do đó các d án quan tr ng đ c đ u th u gi a các công ty t nhân Có th trao th u

d i hình th c th u chính, Xây d ng-V n hành - Chuy n giao ho c Chìa khoá trao tay Sau khi trao th u xây d ng, quy trình qu n lý chi phí đ c thi t l p đ ki m soát giá trong quá trình xây d ng do T v n qu n lý chi phí ti n hành M t cách khác đ th c hi n d án c a Chính ph Anh là d án đ c th c hi n b i m t nhà

th u ch u trách nhi m c v thi t k và xây d ng Nhà th u thi t k và xây d ng có

th đ c l a ch n m t cách đ n gi n thông qua th ng th o h p đ ng gi a nhà

th u và ch đ u t Ho c, nhà th u thi t k và xây d ng đ c ch n thông qua đ u

th u

b T i Singapore: Giá xây d ng đ c xác l p có c p b c, theo các b c t t ng

h p m c đ u t , khái toán s b , khái toán hoàn ch nh, d toán, giá gói th u đ n quy t toán v n đ u t t ng ng v i các giai đo n khác nhau c a d án, các giai

đo n thi t k t ng ng

c T i M (đ c áp d ng Canda và m t s n c Châu Âu): Có 4 lo i d toán

chi phí xây d ng c b n đ c xây d ng M :

- D toán theo khái toán là s mô ph ng có khoa h c d a trên thông tin đ n

gi n v m c đích s d ng và quy mô c a công trình, đ chính xác dao đ ng h n kém kho ng 20%

- D toán theo m c 2 và m c 3 D toán tính theo m c 2 luôn phù h p v i

l ng thông tin thi t k s n có trong giai đo n thi t k s b , đ chính xác c a d toán dao đ ng h n kém kho ng 15%

- D toán chi phí theo h th ng đ n giá t ng h p (theo các b ph n), đ c s

d ng đ l p k ho ch ngân qu chi phí thi t k m t b ng đ hoàn thành, dao đ ng

h n kém kho ng 10%, có 12 nhóm đ n giá t ng h p

- D toán theo đ n giá chi ti t khi thi t k b n v thi công và ch d n k thu t

đã đ c hoàn thành ây là lo i d toán có tính chính xác cao nh t, dao đ ng h n kém kho ng 5%, có 16 nhóm đ n giá chi ti t

d T i Trung Qu c: Trung Qu c đ c bi t coi tr ng qu n lý chi phí ngay t

khâu d án Hi n nay Trung Qu c v n đang th c hi n c ch k t h p giám sát nhà

n c (giai đo n l p d án) và giám sát xã h i (giai đo n th c hi n đ u t ) Các giai

đo n c a quá trình đ u t và qu n lý chi phí qua t ng giai đo n nh sau:

- Giai đo n quy t đ nh đ u t : Ki n ngh v n d án, l p và duy t t ng m c

đ u t ( c toán đ u t ), l p và duy t khái toán đi u ch nh (t ng ng v i b c thi t k t ng th hay thi t k s b )

- Giai đo n thi t k : Xét duy t t ng khái toán đi u ch nh (t ng ng v i b c thi t k s b hay thi t k k thu t), l p và xét duy t d toán (t ng ng v i b c thi t k b n v thi công)

- Giai đo n m i th u và m th u: L p và duy t giá m i th u, giá trúng th u và giá h p đ ng xây l p

- Giai đo n thi công: Th m tra, kh ng ch chi phí phát sinh, chi phí b i th ng theo đi u kho n h p đ ng, giá k t toán

- Giai đo n hoàn thành, bàn giao, đ a vào s d ng: Quy t toán tài chính, ch nh

lý, l u tr , cung c p thông tin t li u giá, chi phí xây d ng

1.6.2 So sánh v quá trình hình thành và qu n lý chi phí, giá xây d ng c a

b c tr c

- Chi phí xây d ng đ c xác đ nh phù h p v i n i dung, m c đ chi ti t c a

h s thi t k Theo thi t k thì t thô đ n tinh và t ng ng v i chi phí là t s b ,

c V ph ng th c tính chi phí và thanh toán

- Chi phí xây d ng dù giai đo n nào đ u ph i xác đ nh t kh i l ng (tiên

l ng), đo bóc tách t thi t k và đ n giá (t ng h p, chi ti t)

- Trong qu n lý chi phí thì ph ng th c thanh toán đ c th c hi n là tr n gói, giá

c đ nh và đi u ch nh giá, đi u ch nh, b sung theo đi u kho n h p đ ng đã đ c ký

b C s đ tính chi phí và giá xây d ng

M i n c có nh ng quy đ nh khác nhau:

- T i Anh: M c dù không có quy đ nh m c th ng nh t, nh ng nguyên t c đo bóc tiên l ng l i đ c coi nh là chu n m c đ xác đ nh kh i l ng khi đ nh giá xây

d ng

- T i M : C quan nhà n c không ban hành các tiêu chu n và c n c th ng

nh t đ tính chi phí và giá công trình, t t c các lo i đ nh m c, ch tiêu, tiêu chu n chi phí đ tính chi phí và giá xây d ng th ng do các công ty t v n công trình có danh ti ng biên so n và cung c p

c Th tr ng xây d ng thông qua h th ng thông tin

T i h u h t các n c, h th ng thông tin, d li u đang r t phát tri n, nh

H ng Kông, các thông tin v giá xây d ng (ch s đ u vào, ch s giá thành, ch s giá c ) hi n đang đ c công b đ nh k th ng xuyên; t i M , t ch c t v n và

môi gi i thông tin biên so n và công b ch s giá xây d ng trên c s thu th p t các công trình xây d ng T i h u h t các n c phát tri n và đang phát tri n hình thành c ch hành ngh c a các k s t v n, trong đó có k s đ nh giá xây d ng

1.6.3 Bài h c rút ra cho Vi t Nam

Ki m soát chi phí trong giai đo n thi t k đ c bi t đ c coi tr ng các n c phát tri n, t ch c t v n ki m soát chi phí t khi l p d toán s b trong giai đo n thi t k c s và t v n thi t k ph i xác đ nh thi t k không đ c v t d toán

đ c c nh báo i u này đ c bi t r t có ý ngh a đ i v i Vi t Nam trong khi ch a hình thành các t ch c t v n qu n lý chuyên nghi p thì c n t ng c ng ki m soát chi phí sau khi hình thành thi t k c s và nâng cao vai trò ki m soát chi phí trong thi t k c a t ch c t v n thi t k

Trong giai đo n xây d ng công trình ph i xây d ng đ c k ho ch thanh toán

v n d a trên ti n đ thi công và cam đoan th c hi n tii n đ c a nhà th u, xác đ nh

đi u ch nh phát sinh v chi phí, ch đ u t c n báo cáo đ y đ v ngu n v n d

ki n thanh toán cho nhà th u, xác đ nh ti n đ thanh toán ph i d a trên kh i l ng công vi c hoàn thành

CH NG II

TH C TR NG THANH TOÁN QUY T TOÁN D ÁN HOÀN THÀNH

TRONG CÔNG TRÌNH XÂY D NG, THU L I

2.1 Chính sách đ u t xây d ng liên quan đ n ch t l ng qu n lý chi phí trong khâu thanh toán, quy t toán d án hoàn thành trong vài n m tr l i đây

Qu c h i, các b ban hành r t nhi u lu t, ngh đ nh, thông t và các v n b n

đi u ch nh nh m h ng d n vi c qu n lý chi phí nói riêng và qu n lý d án nói chung, đ c bi t là khâu thanh toán, quy t toán v n d án hoàn thành Nh Lu t Xây

d ng s 16/2003/QH11 ban hành ngày 10-12-2003, Lu t t đai s 13/2003/QH11 ban hành ngày 26-11-2003, Lu t u t s 59/2005/QH11 ban hành ngày 12-12-

2005, Lu t nhà s 56/2005/QH11 ban hành ngày 9-12-2005, Lu t u th u s 61/2005/QH11 ban hành ngày 12-12-2005 Vi c áp d ng đúng th i đi m các lu t, ngh đ nh, thông t khi th c hi n công tác thanh quy t toán d án hoàn thành nh

h ng r t l n đ n ch t l ng qu n lý chi phí trong khâu thanh toán, quy t toán d

án hoàn thành

- Ngh đ nh v qu n lý d án đ u t xây d ng công trình: Ngh đ nh s

83/2009/ND-CP n gày 15 tháng 10 n m 2009 v s đ i, b sung m t s đi u ngh

đ nh s 12/2009/ND-CP ngày 12 tháng 02 n m 2009 c a Chính Ph v qu n lý d

án đ u t xây d ng công trình Ngh đ nh s 12/2009/ND-CP ngày 10 tháng 02 n m

2009 v qu n lý d án đ u t xây d ng công trình Nghi đ nh 12/2009/ND-CP ra

đ i thay th cho ngh đ nh 16/2005/ND-CP ngày 07 tháng 02 n m 2005 v qu n lý

d án đ u t xây d ng công trình và ngh đ nh s 112/2006/N -CP ngày 29/9/2006

v vi c s đ i, b sung m t s đi u c a ngh đ nh 16/2005/ND-CP ngày 07 thang 02

n m 2005 c a Chính Ph v qu n lý d án đ u t xây d ng công trình

- Ngh đ nh v qu n lý chi phí đ u t xây d ng công trình ngh đ nh s 112/2009/ND-CP ngày 14 tháng 12 n m 2009 v qu n lý chi phí đ u t xây d ng công trình ngh đ nh này thay th cho ngh đ nh s 99/2007/ND-CP ngày 13 tháng

06 n m 2007 v qu n lý chi phí đ u t xây d ng công trình và ngh đ nh s 03/2008/ND-CP ngày 07 tháng 01 n m 2008 v s đ i, b sung m t s đi u c a

ngh đ nh s 99/2007/ND-CP ngày 13 tháng 06 n m 2007 v qu n lý chi phí đ u t xây d ng công trình

Thông t s 04/2010/TT-BXD ngày 26 tháng 05 n m 2010 thông t h ng

d n l p và qu n lý chi phí đ u t xây d ng công trình thông t này thay th cho thông t s 05/2007/TT-BXD ngày 25 tháng 07 n m 2007 c a B Xây D ng v

h ng d n l p và qu n lý chi phí đ u t xây d ng công trình

Thông t s 10/2011/TT-BTC ngày 26 tháng 01 n m 2011 thông t quy đ nh

v qu n lý, s d ng chi phí qu n lý d án c a các d án đ u t xây d ng s d ng v n ngân sách nhà n c Thông t này có hi u l c thi hành k t ngày 01 tháng 4 n m 2011

và thay th Thông t s 117/2008/TT-BTC ngày 05/12/2008 c a B Tài chính h ng

d n qu n lý, s d ng chi phí qu n lý d án đ u t t ngu n v n ngân sách nhà n c Thông t s 86/2011/TT-BTC ngày 17-06-2011 c a B Tài chính quy đ nh v

qu n lý, thanh toán v n đ u t và v n s nghi p có tính ch t đ u t thu c ngu n

v n ngân sách nhà n c Thông t này có hi u l c t ngày 05 tháng 08 n m 2011 Thông t này thay th các thông t s 27/2007/TT-BTC ngày 03-04-2007; s 130/2007/TT-BTC ngày 2-11-2007; s 88/2009/TT-BTC ngày 29-04-2009; s 209/2009/TT-BTC ngày 05-11-2009 h ng d n v qu n lý, thanh toán v n đ u t

và v n s nghi p có tính ch t đ u t thu c ngu n v n ngân sách nhà n c

- TT 19/2011/TT-BTC ngày 14 tháng 02 n m 2011 thông t quy đ nh v quy t toán d án hoàn thành thu c ngu n v n nhà n c thay th Thông t s 33/2007/TT-BTC ngày 09/4/2007 h ng d n quy t toán d án hoàn thành thu c ngu n v n Nhà

n c và Thông t s 98/2007/TT-BTC ngày 09/8/2007 s a đ i, b sung m t s

đi m c a Thông t s 33/2007/TT-BTC ngày 09/4/2007 c a B Tài chính h ng

d n quy t toán d án hoàn thành thu c ngu n v n Nhà n c

2.2 Th c tr ng qu n lý chi phí đ u t xây d ng công trình c a d án xây

d ng, thu l i

2.2.1 Th c tr ng qu n lý chi phí trong ch tr ng đ u t

Th c tr ng v ch tr ng đ u t sai do không kh o sát, nghiên c u k v các

đi u ki n nh đ a đi m, l a ch n công ngh ch a thích h p, đ u t không đ ng b

gi a các h ng m c, ch a chú ý đ u t cho vùng cung c p nguyên li u, quy mô xây

d ng công trình v t quá nhu c u s d ng Ch a đánh giá đ c hi u qu lâu dài v kinh t và xã h i Ch a đáp ng đ c yêu c u khoa h c c ng nh tính chính xác và

đ tin c y c a các thông tin đã nh h ng không nh đ n vi c ra quy t đ nh đ u t

Ch tính riêng các d án v n ngân sách nhà n c do Trung ng qu n lý thi u th

t c đ u t xây d ng, nhi u d án kh i công ch có quy t đ nh đ u t , ch a có quy t

đ nh phê duy t thi t k và d toán N m 2001 có 357 d án, n m 2002 có 598 d

án, n m 2003 có 366 d án, n m 2004 có 377 d án

Theo k t qu thanh tra các d án công trình do Thanh tra Nhà n c ti n hành

n m 2002 t i 17 công trình, sai ph m v tài chính là 870 t đ ng, chi m 13.6% t ng

s v n đ u t đ c thanh tra N m 2003 đã phát hi n nhi u sai ph m v kinh t do làm trái các quy đ nh nhà n c…t ng sai ph m v kinh t và lãng phí c a 14 d án

là 1.253,3 t đ ng, chi m 19,1% s v n đ c thanh tra

Quy t đ nh đ u t không phù h p v i quy ho ch phát tri n, quy t đ nh đ u t không thông qua th m đ nh, tri n khai th c hi n khi ch a có quy t đ nh đ u t , thi công các h ng m c công trình không có trong quy t đ nh đ u t các B , ngành và

t xây d ng nh d án ch a có đ đi u ki n quy đ nh đã đ c ghi k ho ch c p

v n, th m chí đã đ c kh i công xây d ng

C c u đ u t ch a th t h p lý, b trí đ u t còn dàn tr i, tuy nhiên nhà n c đã

u tiên dành trên 50% v n nhà n c vào đ u t xây d ng k t c u h t ng, công trình phúc l i nh ng hi u qu ch a cao, t c đ gi i ngân v n ngân sách nhà n c ch m

2.2.2 Th c tr ng qu n lý chi phí trong tri n khai đi u hành k ho ch đ u t

K ho ch đ u t hàng n m là c n c đ nhà n c qu n lý và ki m soát ngu n

v n có hi u qu Tuy nhiên trong nh ng n m g n đây v n còn l p l i tình tr ng đ u

t dàn tr i, thi u t p trung, b trí k ho ch theo ki u chia ph n, c ch “xin-cho”

v n x y ra th ng xuyên t đó d n đ n vi c qu n lý v n g p nhi u khó kh n các

c p B , ngành và đ a ph ng

S dàn tr i trong đ u t xây d ng còn th hi n trong vi c b trí k ho ch v n

đ u t cho các d án ch a đ th t c đ u t , không đ đi u ki n đ b trí k ho ch

v n ghi vào k ho ch đ u t hàng n m d n đ n vi c tri n khai k ho ch g p khó

kh n, ph i ch đ i ho c có khi có kh i l ng th c hi n v n không đ đi u ki n thanh toán

Trong hai n m 2003-2004 có 148 d án đ u t thu c B Giao thông v n t i và

B Nông nghi p và phát tri n nông thôn s d ng v n trái phi u chính ph , nh ng

đ n tháng 6-2004 v n còn 32 d án ch a đ c phê duy t quy t đ nh đ u t , 84 d

án ch a đ c phê duy t thi t k k thu t và t ng d toán

i n hình là D án qu c l 1 đo n Vinh - ông Hà giá trúng th u 847 t

đ ng, nh ng sau đó b sung t ng thêm 353 t đ ng v n đ c ch p nh n 6 hay d án vay v n ngân hàng đ xây d ng nhà máy ván g MDF-Cosevco c a công ty Cosevco v i t ng m c v n đ u t ban đ u là 299 t đ ng và có công su t 30.000m3/n m Tuy nhiên sau khi d án đã đ c phê duy t và ti n hành m th u, Công ty Cosevco và công ty xây d ng 78 đã nâng g p đôi công su t nhà máy lên 60.000m3/n m d n đ n t ng chi phí d án v i t ng m c đ u t trên 456 t đ ng, tuy nhiên khi d án đi vào ho t đ ng đã không mang l i hi u qu , ti p t c thua l 7

2.2.3 Th c tr ng qu n lý chi phí trong giai đo n th c hi n đ u t

• Ch t l ng công tác kh o sát, thi t k nh h ng đ n chi phí

Ch t l ng công tác kh o sát thi t k th p, không th c hi n đúng quy trình, quy

ph m S li u đ u vào có vai trò c c k quan tr ng trong vi c b o đ m ch t l ng

6 Theo Báo công an ngày 25/4/2006 - Baocongan.com

7 Theo Báo thanh niên ngày 29/2/2008

c a h s thi t k Hi n nay, do h n ch v v n đ u t , ti n đ tri n khai g p nên công tác kh o sát đi u tra không đ c th c hi n m t cách đ y đ , do v y h s thi t

k m t s d án đã ph i b sung kh o sát trong quá trình tri n khai xây d ng, d n

đ n ph i x lý các v n đ phát sinh, b sung ho c thay th , ch t l ng h s thi t k còn nhi u b t c p do ch a nghiên c u m t cách th u đáo, k t h p gi a đi u ki n t nhiên, xã h i, đ a hình, đ a ch t thu v n khu v c

Ví d v ch t l ng kh o sát D án ch nh tr c a sông à Nông – Phú Yên, do Công ty T v n xây d ng Phú Yên s d ng các thông s k thu t c c a i h c

Th y l i Hà N i cho Sông Bàn Th ch t n m 1985 và tài li u đo l u t c dòng ch y

th y đi n Sông Hinh n m 1982 làm l u v c t ng t đ xác đ nh tình hình h i v n

c a Sông Bàn Th ch d n đ n công trình không đ a vào s d ng gây thi t h i 41.6

t đ ng, trong đó b sung thi t k 3.7 t đ ng và thêm 2 gói th u “nâng cao tính b n

v ng lâu dài” lên 7.6 t đ ng 8

H s thi t k không theo đúng các quy ph m, quy chu n, tiêu chu n v k thu t, ch a đi u tra, nghiên c u v tình hình th c t v đ a ch t, đ a hình, khí h u,

đi u ki n và đ c đi m v tài nguyên, ngu n nhân l c và đ c đi m v nguyên li u,

v t t , thi t b đ u vào, quy mô và kh n ng tiêu th s n ph m đ u ra s d n đ n

nh ng sai sót gây lãng phí, th t thoát trong quá trình thi công xây d ng công trình,

th c hi n d án

Qu n lý chi phí khâu thi t k di n ra theo 2 khuynh h ng: M t là, thi t k

v t quá yêu c u so v i tiêu chu n và quy chu n ho c s d ng nhi u v t li u đ t

ti n cho công trình Hai là, thi t k không b o đ m đúng tiêu chu n, quy chu n ho c

ph n l n d a trên k t qu kh o sát s sài ho c có nhi u sai sót, đi n hình nh công trình xây d ng b n c trên hòn đ o l n qu n đ o Nam Du, Kiên Giang đã l y s

li u đ u vào c , không kh o sát th c t , không tính toán áp l c n c ng m, nên công trình xây d ng xong ph i s a ch a, giá tr đ u t là 3.2 t đ ng, còn ph ng

án s a ch a c n đ n 7 t đ ng 9

8 The o ngu n: Báo thanh niên ngày 13/4/2007

9 Theo ngu n: Báo công an nhân dân ngày 14/5/2006

S c s p nhà Vi n Khoa h c xã h i vùng Nam B do vi c thi công t ng h m

cao c Pacific đi u ch nh thi t k t 3 t ng h m chuy n thành 5 t ng h m nh ng

ch a hoàn ch nh h s thi t k , kh o sát đ a ch t không k d n đ n thi t h i 4.5 t

đ ng Trong đó đã xin đi u ch nh gi y phép xây d ng thay đ i công n ng t cao c

đ u t xây d ng công trình đ n quá trình tri n khai th c hi n d án

Th c tr ng công tác th m đ nh còn mang tính hình th c, chi u l , nhi u d án công trình đ c th m đ nh m t cách đ i khái, ch a phân đ nh rõ trách nhi m c a t

ch c, cá nhân tham gia th m đ nh T ch c t v n tham gia th m tra ch y u do quen bi t đ tìm vi c nên th ng n nang ch đ u t , không gi v ng l p tr ng, quan đi m c a mình đ i v i các ý ki n mà ch đ u t đ xu t b t h p lý

i n hình là D án khu th thao d i n c M ình khi công trình g n hoàn thành, y ban th d c th thao m i trình Th t ng Chính ph đi u ch nh t ng d toán t 199.6 t đ ng lên 239.2 t đ ng không có ý ki n tham gia th m đ nh Thanh tra 7 h ng m c th c t thi công thì chi phí th c t là 45.79 t đ ng, trong khi đó d toán là 62.8 t đ ng, chênh l ch 17.02 t đ ng N u không có thanh tra phát hi n thì giá tr này đ a vào quy t toán 10

Tình tr ng m t s c p có th m quy n ra quy t đ nh phê duy t thi t k b n v thi công, d toán công trình, h ng m c công trình nh ng không l ng tr c đ c các chi phí phát sinh, b sung đi u ch nh nhi u l n, th m trí có không ít các d án v a thi t k v a thi công, d n đ n giai đo n cu i cùng khi thi công xong m i trình duy t

ho c xin đi u ch nh d toán nh m h p th c hóa các chi phí phát sinh Ch a tính đ n các d toán phát sinh

• u th u và l a ch n nhà th u trong ho t đ ng xây d ng

10 Ngu n: Báo cáo thanh tra s 1746 ngày 30/11/2004

Nh ng sai sót trong vi c th c hi n quy đ nh đ u th u là m t trong nh ng nguyên nhân gây th t thoát, qua k t qu thanh tra m t s d án do Thanh tra Nhà n c ti n hành n m 2003, nh ng sai sót nh : thu phí c a th u ph sai ch đ , đi u ch nh giá trúng th u sai quy đ nh, h ng l i t vi c nh ng th u trái phép, đã làm th t thoát 81,91 t đ ng chi m g n 1% t ng m c đ u t c a các d án đ c thanh tra

- Khâu tuy n ch n nhà th u và h p đ ng trong xây l p còn nh ng v n đ nh quy đ nh v giá gói th u, giá b th u, giá trúng th u, th m đ nh k t qu đ u th u, h p

đ ng xây l p có đi u ch nh giá, ph ng th c liên danh nhà th u đang đ t ra nh ng khó kh n và là nguyên nhân d n đ n lãng phí, th t thoát v n đ u t xây d ng

- Có d án c p có th m quy n ch p thu n h s đ u th u trong đó d toán các gói th u đ c l p trên c s thi t k k thu t ch a đ c phê duy t đ t ch c đ u

th u, đ ng th i phê duy t thi t k k thu t còn nhi u sai sót

có ph m c p cao h n khi h s d th u không ch rõ yêu c u các thông s k thu t

ch y u c a lo i v t li u s d ng cho công trình ch không ph i là lãng phí, th t thoát mà đây là m t v n đ c n quan tâm xem xét c th h n trong các quy đ nh v

đ u th u sao cho tránh đ c tình tr ng này

- S chênh l ch gi a giá gói th u và giá trúng th u nhi u khi mang tính hai m t:

+ Th c t cho th y, đ đ t m c đích trúng th u thi công công trình, nhi u nhà

th u đã c tình b giá th u quá th p, th m chí ch b ng m t n a giá m i th u i n hình nh t là gói R5 d án qu c l 18A, gói 2A h m đèo H i Vân có gói th u giá trúng th u ch b ng 34,3% giá gói th u, đ c bi t đ i v i gói 2B, giá trúng th u ch

b ng 28,9% giá gói th u

Nhi u gói th u có m c chênh l ch gi a giá th ng th u và giá gói th u lên t i vài tr m t đ ng, đi n hình là gói th u xây d ng c ng Cái Lân v i m c chênh l ch lên t i 400 t đ ng Do trúng th u v i giá b th u th p nh v y nên trong quá trình thi công bu c các nhà th u ph i c t b t nguyên v t li u th m chí làm sai quy trình, quy ph m d n đ n công trình không đ m b o ch t l ng theo thi t k , kéo dài th i gian thi công và nhà th u v a thi công v a ph i tìm m i cách t o ra phát sinh đ

t ng giá K t qu là công trình đã b kéo dài th i gian mà giá tr quy t toán công trình v n cao h n giá trúng th u, t o ra lãng phí, th t thoát

2.3 Th c tr ng công tác thanh toán, quy t toán v n đ u t xây d ng công trình c a d án xây d ng, th y l i

2.3.1 Th c tr ng công tác thanh toán v n đ u t xây d ng công trình c a d

án xây d ng, th y l i

2.3.1.1 Th c tr ng ki m soát c n c thanh toán v n đ u t

- Trong th i gian qua, Kho b c nhà n c đã ban hành và áp d ng các quy trình nghi p v thanh toán theo c ch m i trong đó chú tr ng đ n vi c gi m b t s

l ng h s , ch ng t thanh toán, ch t l ng ki m soát c n c đã đ c nâng lên Tuy nhiên v n còn m t s c quan Kho b c các c p còn yêu c u ch đ u t cung

c p nh ng h s , tài li u thanh toán ngoài quy đ nh (nh b n th m đ nh d toán, hóa đ n mua v t li u; thanh toán h p đ ng tr n gói v n yêu c u ph i có d toán

đ c duy t…Cán b thanh toán m t s Kho b c ch a h ng d n đ y đ đ Ch

đ u t hi u và b sung, hoàn thi n h s thanh toán ho c cá bi t có nh ng cán b

hi u ch a đúng ch đ , máy móc khi th c hi n (ch a đ n th i đi m ph i có m t lo i

h s nh ng v n yêu c u ch đ u t cung c p ngay h s đó) d n đ n ph c t p hóa

nh ng v ng m c mà có th gi i quy t đ c theo th m quy n

- Các c n c thanh toán v n còn ph c t p v th t c, th i gian thanh toán, ch a

u tiên xác đ nh rõ c n c chính đ thanh toán (nh h p đ ng xây d ng, d toán đã

đ c phê duy t, h s m i th u (đ i v i tr ng h p đ u th u)…) đ i v i t ng đ t thanh toán

- Tình tr ng nghi m thu thanh toán không đúng kh i l ng th c t thi công, không đúng ch đ , đ n giá th c t và ch ng lo i v t t đã làm t ng giá tr công trình, gây lãng phí th t thoát c a Nhà n c

2.3.1.2 Thanh toán v n đ u t đ i v i tr ng h p ch đ nh th u và đ u th u

• Thanh toán v n đ u t đ i v i tr ng h p ch đ nh th u

Theo quy đ nh tr c đây đ i v i kh i l ng hoàn thành theo hình th c ch

đ nh th u và hình th c t th c hi n d án đ c thanh toán là giá tr kh i l ng th c

hi n đ c nghi m thu theo h p đ ng đã ký k t và có đ các đi u ki n sau:

- Kh i l ng nghi m thu ph i đúng thi t k b n v thi công đ c duy t và có trong k ho ch đ u t n m đ c giao;

- Có d toán chi ti t đ c duy t theo đúng quy đ nh hi n hành v đ nh m c,

Thanh toán h p đ ng phù h p v i t ng lo i h p đ ng, giá h p đ ng và các

đi u ki n trong h p đ ng S l n thanh toán, giai đo n thanh toán và đi u ki n thanh toán ph i đ c ghi rõ trong h p đ ng

Thanh toán h p đ ng tr n gói: i v i giá h p đ ng tr n gói thanh toán

theo t l (%) giá h p đ ng ho c giá công trình, h ng m c công trình hoàn thành

t ng ng v i các giai đo n thanh toán đ c ghi trong h p đ ng sau khi đã có h s thanh toán đ c ki m tra, xác nh n c a ch đ u t

- Giá h p đ ng tr n gói là giá h p đ ng không thay đ i trong su t quá trình

th c hi n h p đ ng tr các tr ng h p đ c phép đi u ch nh có quy đ nh trong h p

đ ng (n u có)

Thanh toán h p đ ng đ n giá c đ nh: Th c t trong th i gian qua nhi u h p

đ ng, gói th u đã ký h p đ ng theo hình th c h p đ ng đ n giá c đ nh, nh ng do

tr t giá đã ph i đi u ch nh, b sung nên đã làm nh h ng đ n khâu thanh toán, quy t toán, gây ch m tr trong gi i ngân v n H p đ ng theo đ n giá c đ nh đ c thanh toán trên c s kh i l ng công vi c hoàn thành (k c kh i l ng công vi c phát sinh đ c duy t theo th m quy n, n u có) đ c nghi m thu trong giai đo n thanh toán và đ n giá t ng ng v i các công vi c đó đã ghi trong h p đ ng ho c

ph l c b sung h p đ ng Sau khi hoàn thành h p đ ng và đ c nghi m thu, bên giao th u thanh toán cho bên nh n th u toàn b giá h p đ ng đã ký và các kho n

ti n đ c đi u ch nh giá (n u có)

Thanh toán h p đ ng theo giá đi u ch nh: Thanh toán trên c s kh i l ng

các công vi c hoàn thành (k c kh i l ng công vi c phát sinh đ c duy t theo

th m quy n, n u có) đ c nghi m thu trong giai đo n thanh toán và đ n giá đã đi u

ch nh theo quy đ nh h p đ ng Tr ng h p đ n giai đo n thanh toán v n ch a đ

đi u ki n đi u ch nh đ n giá thì s d ng đ n giá t m tính khi ký h p đ ng đ th c

hi n thanh toán và đi u ch nh giá tr thanh toán khi có đ n giá đi u ch nh theo đúng quy đ nh c a h p đ ng

Thanh toán đ i v i giá h p đ ng k t h p: c xác đ nh theo các hình th c quy đ nh t i các m c trên Giá h p đ ng k t h p áp d ng cho các công trình ho c gói th u có quy mô l n, k thu t ph c t p và th i gian th c hi n kéo dài Bên giao

th u và bên nh n th u c n c vào lo i công vi c trong h p đ ng đ th a thu n, xác

đ nh lo i công vi c áp d ng theo giá h p đ ng tr n gói (khoán g n), giá h p đ ng theo đ n giá c đ nh hay h p đ ng theo giá đi u ch nh

Thanh toán đ i v i kh i l ng công vi c phát sinh ngoài h p đ ng:

- i v i kh i l ng công vi c phát sinh t 20% tr xu ng so v i kh i l ng công vi c t ng ng trong h p đ ng và đã có đ n giá trong h p đ ng thì kh i l ng

công vi c phát sinh đ c thanh toán theo đ n giá đã ghi trong h p đ ng

- i v i kh i l ng công vi c phát sinh l n h n 20% so v i kh i l ng công

vi c t ng ng trong h p đ ng ho c kh i l ng công vi c phát sinh ch a có đ n giá trong h p đ ng thì kh i l ng công vi c phát sinh đ c thanh toán theo đ n giá

do ch đ u t phê duy t theo quy đ nh

- i v i kh i l ng công vi c b sung ngoài ph m vi công vi c quy đ nh c a

h p đ ng áp d ng ph ng th c giá h p đ ng tr n gói thì giá tr b sung đ c l p d toán, bên giao th u và bên nh n th u th ng nh t ký h p đ ng b sung giá tr phát sinh này

2.3.1.3 T m ng v n đ u t

- Qua th c t công tác t m ng v n đ u t ch y u ph thu c giá tr h p đ ng

và k ho ch c p v n hàng n m, vi c thu h i t m ng đ c th c hi n d n theo t l thanh toán kh i l ng hoàn thành, quá trình đó không có s ràng bu c v th i gian theo niên đ ngân sách

- Vi c thu h i v n t m ng chi đ u t ph i có kh i l ng hoàn thành đ c nghi m thu và tính giá tr thanh toán do bên nh n th u l p có xác nh n c a bên giao

th u và c quan c p phát v n ki m soát ch p nh n giá tr thanh toán, trên c s đó

ch đ u t (Ban qu n lý d án) l p "gi y đ ngh thanh toán t m ng v n đ u t " và đây là ch ng t đ KBNN h ch toán chuy n t t m ng sang th c chi

2.3.1.4 Ví d thanh toán v n đ u t

Ví d : M t d án nhà làm vi c m t tr s c quan s d ng ngu n v n ngân

sách nhà n c Giá tr h p đ ng thi công xây l p là 65.7 t đ ng, ph ng th c thanh toán h p đ ng theo giai đo n Bên B đã t m ng đ thi công 10% giá tr h p

đ ng Th i đi m b t đ u thu h i t m ng khi th c hi n 30% giá tr h p đ ng M c thu h i t ng l n thanh toán là 10% kh i l ng thanh toán B o hành công trình 5% giá tr h p đ ng

H p đ ng đ c thanh toán theo 4 giai đo n sau:

1- Giai đo n1: Chi phí ph n móng thi công là 15.2 t

2- Giai đo n 2: Ph n thân t t ng 1 đ n h t t ng 4 là 20.6

3- Giai đo n 3: Ph n thân t t ng 5 đ n h t ph n mái thi công là 19.8 t

4- Giai đo n 4: Ph n hoàn thi n Công trình, l p đ t đi n, n c, ch ng sét và

l p đ t các thi t b khác là 8.1 t đ ng

Yêu c u:

a) Hãy nêu nh ng c n c ki m soát kh i l ng hoàn thành?

b) Sau khi nhà th u thi công xong ph n móng, nh ng h s nào c n g i cho

t ng l n thanh toán g i lên c quan Kho b c nhà n c?

c) Hãy xác đ nh t l thanh toán t ng giai đo n?

Tr l i:

a) C n c ki m soát kh i l ng hoàn thành:

- Tài li u đ m tài kho n;

- D án đ u t xây d ng công trình, kèm quy t đ nh đ u t c a c p có th m quy n;

- D toán và quy t đ nh phê duy t d toán c a t ng công vi c, h ng m c công trình, công trình;

- V n b n l a ch n nhà th u theo qui đ nh c a Lu t u th u;

- H p đ ng gi a bên giao th u và bên nh n th u

- B o lãnh t m ng (n u có) theo quy đ nh c th c a h p đ ng

b) H s g i cho t ng l n thanh toán:

- Biên b n nghi m thu

- B ng xác đ nh giá tr kh i l ng hoàn thành theo h p đ ng;

- B ng xác đ nh theo đ n giá đi u ch nh theo quy đ nh c a h p đ ng (đ i v i

h p đ ng theo đ n giá c đ nh và h p đ ng theo giá đi u ch nh);

- B ng tính giá tr đ ngh thanh toán (Giá tr kh i l ng hoàn thành theo

h p đ ng)

- Gi y đ ngh thanh toán v n đ u t ;

- Gi y rút v n đ u t

c) Xác đ nh giá tr thanh toán t ng giai đo n

- Giai đo n 1: Giá tr đã t m ng: 6.57 t đ ng

Giá tr thanh toán cho nhà th u: 15.2 t đ ng

- Giai đo n 2: M c thu h i thanh toán l n 2 = (20.6+15.2) x 0.1 = 3.58 t đ ng

Giá tr thanh toán cho nhà th u: 20.6 – 3.58 = 17.02 t đ ng

- Giai đo n 3: Thu h i h t t m ng khi đ t 80% KLHT= 6.57-3.58 = 2.99

t đ ng

Giá tr thanh toán cho nhà th u: 19.8 – 2.99 = 16,81 t đ ng

- Giai đo n 4: B o hành công trình: 5% giá tr h p đ ng

Giá tr thanh toán cho nhà th u: 8.1 - 65.7x0.05 = 4.815 t

2.3.2 Th c tr ng công tác quy t toán v n đ u t xây d ng công trình c a d

án xây d ng, th y l i

2.3.2.1 Th c tr ng công tác quy t toán v n đ u t xây d ng công trình

Hàng n m c n c có hàng nghìn d án đ c bàn giao đ a vào s d ng, trong

đó c ng không ít các d án đã th c hi n d dang nh ng ng ng tr , ch a đ c quy t toán, có d án thì ch th c hi n ph n v n nhà n c c p còn các ngu n v n khác không huy đ ng đ c d n đ n không quy t toán đ c ngu n v n hoàn thành

Quy t toán v n đ u t ch có ý ngh a th c s khi thông qua công tác th m tra, phê duy t quy t toán v n đ u t đ xác đ nh đ c chi phí h p pháp đã th c hi n hàng n m và c quá trình đ u t , đ ng th i xác đ nh đ c n ng l c s n xu t, giá tr tài s n hình thành sau đ u t bàn giao cho đ n v qu n lý, s d ng K p th i bàn giao d án đ u t hoàn thành đ đ a vào khai thác v n hành có hi u qu

Theo s li u báo cáo các B , ngành và đ a ph ng v công tác quy t toán v n

đ u t d án hoàn thành c tính qua các giai đo n nh sau:

- Giai đo n 1990-1994: T ng s d án hoàn thành đã đ c quy t toán trên

7000 d án, t ng s v n đ u t đ c quy t toán trên 11.300 t đ ng, t l ti t ki m

đ t 2-3% trên t ng giá tr đ ngh quy t toán

- Giai đo n 1994-1999: T ng s d án hoàn thành quy t toán v n đ u t trên 18.000 d án, t ng s v n đ u t đ c quy t toán g n 30.000 t đ ng; t l ti t

ki m đ t trung bình 3-5%

- Trong n m 2000: T ng s v n đ u t đ c quy t toán trên 10.000 t đ ng

v i 875 d án Qua th m tra, phê duy t quy t toán đã ti t ki m cho ngân sách nhà

n c kho ng 118 t đ ng t ng đ ng kho ng 3.61% t ng v n đ u t Tính đ n

đ c duy t là 157,5 t đ ng, trong đó có 302 công trình v i t ng d toán đ c duy t là 113,7 t đ ng đã quá h n theo quy đ nh12

Công tác quy t toán v n đ u t là khâu ki m soát chi phí cu i cùng trong trình

t qu n lý ngu n v n đ u t Tuy nhiên th c t hi n nay, các ch đ u t ch a th c

s chú tr ng đ n công tác này, trong khi các c p B , ngành đ a ph ng ch a th c

s sát sao, đôn đ c các ch đ u t tr c thu c qu n lý th c hi n các th t c pháp lý Nhi u t nh, thành ph tr c thu c trung ng th c hi n gi i ngân ch m nh t là đ i

v i ngu n v n trái phi u ch nh ph

Theo th ng kê, Kho b c nhà n c đã ti n hành rà soát và th c hi n t t toán tài kho n v i h n 49.000 d án, công trình hoàn thành t n m 2004 v tr c v i s

v n là 70.500 t đ ng, Kho b c nhà n c đã ki n ngh v i B Tài chính báo cáo

Th t ng chính ph x lý t n đ ng trong t t toán s v n đã thanh toán trên tài kho n các d án hoàn thành t nh ng n m tr c

Theo báo cáo c a Ki m toán nhà n c, đ n 31/12/2006 còn 16.784 d án đ u

t hoàn thành đ a vào s d ng ch a đ c th m đ nh và phê duy t quy t toán v n

đ u t d án hoàn thành, chi m 37.6% t ng s d án hoàn thành c a n m 2006 13,

11 Theo toan-von-dau-tu-xay-dung-co-ban-vb47725t1.aspx

http://www.thuvienphapluat.vn/archive/Chi-thi/Chi-thi-11-2001-CT-TTg-day-manh-cong-tac-quyet-12 Theo 400-cong-trinh-xay-dung-co-ban-da-hoan-thanh.html

http://www.baoxaydung.com.vn/news/vn/kinh-te/kinh-te-xay-dung/bac-giang-chua-quyet-toan-gan-13 Theo Báo cáo th m tra c a y ban Tài chính - Ngân sách c a Qu c h i v quy t toán ngân sách nhà n c

n m 2006

m c d n v n đ u t xây d ng có chi u h ng gia t ng, qu n lý n đ u t xây

d ng m t s đ a ph ng ch a ch t ch Còn nhi u đ a ph ng ch a t p trung v n

đ x lý d t đi m n c , nay l i phát sinh thêm n m i

2.3.2.2 M t s t n t i trong công tác quy t toán v n đ u t

- Công tác l p báo cáo quy t toán v n đ u t d án hoàn thành và quy t toán niên đ th ng ch m

- Ti n đ th m tra, phê duy t quy t toán v n đ u t d án hoàn thành m t s

B , ngành, đ a ph ng còn ch m so v i quy đ nh

- Nhi u d án ch a đ c phê duy t quy t toán do ch a đ y đ th t c pháp lý theo quy đ nh nhà n c, m t s d án ch a th th c hi n do thi u v n ho c không quy đ nh rõ trách nhi m th c hi n

- Nhi u B , ngành, đ a ph ng không ch p hành ch đ báo cáo tình hình quy t toán đ y đ và k p th i theo quy đ nh

- Nhi u Ch đ u t v n th c hi n theo c ch c M t s đ a ph ng thi u s

- Th i gian l p h s , ch t l ng l p h s báo cáo quy t toán c a m t s Ch

đ u t còn ch m và không đ m b o yêu c u so v i quy đ nh t i Thông t s 19/2011/TT-BTC ngày 14/2/2011 c a B Tài chính

- Các d án có s thay đ i Ch đ u t trong quá trình th c hi n ho c khi d án

đã hoàn thành ch a quy t toán v n đ u t nh ng công tác l u tr và bàn giao h s

d án không th c hi n nghiêm túc d n đ n khó kh n c a Ch đ u t m i ti p nh n trong vi c thu th p đ h s l p báo cáo quy t toán v n đ u t

- Vi c ch p hành ch đ báo cáo tình hình th c hi n công tác quy t toán v n

đ u t và đ xu t x lý các t n t i v ng m c c a các Ch đ u t th ng không k p

th i, không đ m b o ch t l ng và th i h n quy đ nh nh h ng nhi u đ n công tác

t ng h p, báo cáo v i các C p có th m quy n đ đ c xem xét, x lý k p th i

nh ng t n t i trong công tác quy t toán v n đ u t

2.4 Nh ng y u t ch quan và khách quan nh h ng đ n khâu thanh toán, quy t toán v n đ u t xây d ng công trình d án hoàn thành

• c đi m kinh t th tr ng và nh ng y u t nh h ng đ n khâu thanh toán, quy t toán v n đ u t

Th c hi n đ ng l i đ i m i c a ng và Nhà n c đ a Vi t Nam tr thành

n n kinh t th tr ng đ nh h ng xã h i ch ngh a, Vi t Nam đã có các cam k t

b c đ u d a trên th ch hi n hành qua hai vòng đàm phán, h p tác d ch v ASEAN và đã ký k t Hi p đ nh th ng m i song ph ng Vi t Nam - Hoa K , xây

d ng k ho ch hành đ ng t i APEC và gia nh p t ch c th ng m i th gi i WTO

Do đó vi c xây d ng chi n l c kinh t xã h i ph i d a trên b i c nh chung, trong

đó ph i huy đ ng t i đa ngu n l c t bên ngoài, gi m gánh n ng cho ngân sách nhà

n c, đ ng th i t o đi u ki n thu n l i cho t ch c, cá nhân n c ngoài tham gia

đ u t xây d ng t i Vi t Nam, xã h i hóa hóa đ u t xây d ng Nâng cao hi u l c,

hi u qu qu n lý nhà n c v đ u t xây d ng

Cùng v i s thay đ i trong b i c nh chung đó, k h p th 4 khóa XI, Qu c

h i đã thông qua Lu t Xây d ng Vi c th ch hóa lu t nh m đáp ng yêu c u v n hành các ho t đ ng xây d ng theo h ng v a đ m b o tính c nh tranh, h i nh p c a ngành xây d ng trong n n kinh t khu v c, v a đ m b o các quy đ nh c a Chính

ph và các B , ngành đ a ph ng c th hóa trong các Ngh đ nh, Quy t đ nh, thông

t h ng d n H th ng các v n b n trên l n đ u tiên đã xác l p khung pháp lý

t ng đ i hoàn ch nh, đ ng b nh m đi u ti t ho t đ ng xây d ng t khi chu n b

đ u t , th c hi n đ u t và hoàn thành bàn giao đ a vào khai thác s d ng c bi t ngày 14/12/2009 Chính ph đã ban hành Ngh đ nh 112/2009/N -CP v qu n lý chi phí đ u t xây d ng công trình, đây là m t trong nh ng ngh đ nh thay đ i c b n

và toàn di n v qu n lý chi phí đ u t xây d ng, trong đó nhà n c không can thi p

tr c ti p vào vi c qu n lý chi phí trong đ u t xây d ng công trình, mà ch ban

hành các quy đ nh mang tính ch t đ nh h ng th tr ng, đ m b o tính công b ng

và b o v quy n l i h p pháp c a các ch th tham gia ho t đ ng xây d ng, xã h i hóa công tác đ nh m c, đ n giá theo th tr ng trên c s th a thu n đ xác đ nh giá xây d ng công trình Khuy n khích các t ch c t v n công b đ nh m c đ n giá xây d ng Nhà n c t p trung xây d ng h th ng thông tin d li u v chi phí xây

d ng, cung c p thông tin d li u v giá xây d ng đ m b o tính minh b ch và c nh tranh trong c ch th tr ng C th là:

- Phân đ nh ch c n ng qu n lý nhà n c và ch c n ng qu n lý c a ch đ u t trong

qu n lý chi phí đ u t xây d ng công trình, đ c bi t là các c quan qu n lý nhà n c

đ c giao trách nhi m làm ch đ u t các công trình s d ng v n ngân sách

- Xây d ng ph ng pháp xác đ nh t ng m c đ u t theo h ng đ m b o t ng

m c đ u t đ c tính đúng, tính đ , trong đó y u t tr t giá đ c xác đ nh khoa

h c, phù h p v i đ dài th i gian xây d ng

- Giá xây d ng công trình s đ c th c hi n v i vi c nhà n c b công b giá

v t li u xây d ng mà xác đ nh phù h p v i công trình xây d ng và g n v i đ a đi m xây d ng công trình

- Ch s giá xây d ng s đ c xác đ nh theo lo i công trình xây d ng, theo khu

v c và đ c công b theo t ng th i đi m

• Nh ng nh h ng c a qu n lý chi phí đ n khâu thanh toán, quy t toán v n

đ u t d án hoàn thành

T nh ng thay đ i trên d n đ n vi c đi u ch nh đ ng b c ch thanh toán, quy t toán v n đ u t d án hoàn thành Trong đó, tr c đây vi c ki m soát v n

thanh toán, quy t toán ch a quy đ nh rõ trách nhi m c a các ch th , ch a phân c p

m nh cho các ch đ u t d n đ n các d án, công trình trong quá trình thanh toán các ch đ u t đã đ y ph n trách nhi m này cho các nhà th u và c quan c p phát

v n d n đ n tình tr ng c u k t thông đ ng trong khâu thanh toán, quy t toán v n

đ u t , đ ng th i ch a th c s t o ra tính khách quan, minh b ch và rõ ràng trong

vi c phân c p, qu n lý và s d ng v n m t cách có hi u qu

• Nguyên nhân nh h ng đ n khâu thanh toán v n đ u t xây d ng công trình d án hoàn thành

- C ch thanh toán v n đ u t còn ph c t p và ch ng chéo, h p đ ng ký k t

ch a l ng h t đ c nh ng y u t thay đ i, đi u ch nh, b sung th ng x y ra trong

ho t đ ng xây d ng Th t c thanh toán còn ph c t p M t s công vi c ch a có

đ nh m c, đ n giá ho c có đ nh m c, đ n giá nh ng đã l c h u, không phù h p v i trình đ phát tri n khoa công ngh nh h ng nhi u đ n khâu thanh toán

• Nguyên nhân nh h ng đ n khâu quy t toán v n đ u t xây d ng công trình d án hoàn thành

- C ch qu n lý đ u t xây d ng c a nhà n c trong th i gian g n đây có nhi u thay đ i nên ch đ u t khó kh n trong vi c th c hi n Ch a có ch tài c th

v m c x ph t đ i v i ch đ u t , nhà th u trong vi c ch m th c hi n quy t toán

d án hoàn thành Trong th i gian qua, đã có s thay đ i l n trong công tác qu n lý chi phí đ u t xây d ng công trình, nh ng tình tr ng b trí k ho ch còn dàn tr i,

ch a c n c vào kh n ng th c t th c hi n trong n m, công tác gi i phóng m t

qu n lý d án ch a đ c chú tr ng và t p trung ch đ o quy t li t M t khác n ng