NGHIÊN CỨU CƠ SỞ KHOA HỌC VÀ ĐỀ XUẤT CÁC BIỆN PHÁP CẢI TẠO, NÂNG CẤP HỆ THỐNG TIÊU TRẠM BƠM THẠC QUẢ HUYỆN ĐÔNG ANH, HÀ NỘI

NGHIÊN CỨU CƠ SỞ KHOA HỌC VÀ ĐỀ XUẤT CÁC BIỆN PHÁP CẢI TẠO, NÂNG CẤP HỆ THỐNG TIÊU TRẠM BƠM THẠC QUẢ HUYỆN ĐÔNG ANH, HÀ NỘI

HUY N ÔNG ANH, HÀ N I

LU N V N TH C S

Ng i h ng d n khoa h c:

L I C M N

Lu n v n Th c s k thu t v i đ tài: “Nghiên c u c s khoa h c và đ xu t các gi i pháp c i t o - nâng c p h th ng tiêu tr m b m Th c Qu , huy n ông Anh, Hà N i” đ c hoàn thành t i Tr ng i h c Th y l i Hà N i v i s

giúp đ , ch b o, h ng d n nhi t tình c a các th y giáo, cô giáo, c a các đ ng nghi p và b n bè

Tác gi xin bày t lòng bi t n sâu s c t i th y TS Nguy n Tu n Anh , ng i

h ng d n khoa h c đã r t chân tình h ng d n tác gi hoàn thành lu n v n này Xin chân thành c m n: Ban giám hi u , các th y cô giáo trong Khoa K thu t tài nguyên n c, các th y giáo cô giáo các b môn – Tr ng i h c Th y l i Hà N i Xin chân thành c m n đ n các c quan đoàn th , đ ng nghi p, b n bè đã giúp đ

và góp nh ng ý ki n quý báu trong lu n v n này

Cu i cùng xin c m t t m lòng c a nh ng ng i thân trong gia đình , đã tin

t ng đ ng viên và giúp đ tôi trong su t quá trình h c t p và hoàn thành lu n v n này Do h n ch v trình đ c ng nh th i gian và tài li u thu th p , lu n v n ch c

ch n không th tránh kh i các thi u sót, tác gi r t mong nh n đ c s thông c m, góp ý chân tình c a các th y cô và đ ng nghi p quan tâm t i v n đ này

Xin chân thành c m n!

Hà N i, tháng 05 n m 2011

Tác gi

Nguy n Tr ng Sinh

M C L C

I Tính c p thi t c a đ tài

II M c tiêu nghiên c u

III Ph m vi nghiên c u

IV Cách ti p c n và ph ng pháp nghiên c u

C H NG 1 TÌNH HÌNH CHUNG C A KHU V C NGHIÊN C U

1.1 i u ki n t nhiên

1.1.1 V trí đ a lý

1.1.2 c đi m đ a hình

1.1.3 a ch t công trình

1.1.4 c đi m khí t ng th y v n

1.2 Tình hình dân sinh – kinh t xã h i

1.3 Ph ng h ng phát tri n kinh t xã h i trong vùng

C H NG 2: HI N TR NG H TH NG TIÊU N C VÀ NGUYÊN NHÂN GÂY ÚNG NG P 2.1 Hi n tr ng các công trình tiêu n c 2.1.1 Khu đ u m i 2.1.2 H th ng kênh và công trình trên kênh 2.2 Tình hình ng p úng trong vùng và các nguyên nhân gây ng p úng

C H NG 3 MÔ PH NG HI N TR NG H TH NG TIÊU TR M B M TH C QU 3.1.Tính toán m a tiêu thi t k

3.1.1 Ch n tr m, t n su t tính toán và th i đo n tính toán 3.1.2 Ph ng pháp tính toán l ng m a tiêu thi t k

3.1.3 K t qu tính toán

3.1.4 Ch n mô hình m a tiêu đi n hình

3.1.5 Thu phóng xác đ nh mô hình tính toán

3.2 Tính toán ch đ tiêu cho h th ng

7

7

7

7

9

9

9

9

10

11

12

13

14

15

18

19

19

19

22

23

25

25

B ng 3-3: Phân ph i tr n m a 5 ngày max thi t k t n su t P = 10%

B ng 3-4: B ng tính h s tiêu cho lúa v i bR

0 R = 0,2(m/ha)

B ng 3-5: H s tiêu cho lúa

B ng 3-6: H s dòng ch y C cho các đ i t ng tiêu n c có m t trong các h

B ng 3-22: H s tiêu s b sau khi đã chuy n di n tích đ t ao h thông

th ng sang làm h đi u hoà

B ng 4-3: K t qu tính cao trình m c n c yêu c u tiêu t ch y và m c n c

mô ph ng l n nh t trong kênh chính t i v trí đ u m i kênh nhánh

B ng 4-4: K t qu tính cao trình m c n c yêu c u tiêu t ch y và m c n c

mô ph ng l n nh t trong kênh chính t i v trí đ u m i kênh nhánh

II.TH NG KÊ HÌNH V

Hình 2-1 Hi n tr ng tr m b m Th c Qu

Hình 2-2 Hi n tr ng công trình trên kênh tiêu chính

Hình 3-1: S đ tính toán tiêu n c m t ru ng b ng đ p tràn, ch đ ch y t do Hình 3-2: S đ tính toán tiêu n c m t ru ng b ng đ p tràn, ch đ ch y ng p

Hình 3-3: S đ mô ph ng h th ng kênh chính Th c Qu trên ph n m m

SWMM

Hình 3-4: Hình nh m c n c trong kênh chính t i th i đi m đ nh l

Hình 3-5, 3-6, 3-7: Hình nh tràn b c a các đo n kênh

Hình 4-1: Hình nh m c n c trong kênh chính t i th i đi m đ nh l

Hình 4-2: Bi u đ so sánh m c n c mô ph ng l n nh t trong kênh chính và

m c n c yêu c u tiêu t ch y đ u kênh nhánh d c theo chi u dài dòng ch y

Hình 4-3: Hình nh m c n c trong kênh chính t i th i đi m đ nh l

Hình 4-4: Bi u đ so sánh m c n c mô ph ng l n nh t trong kênh chính và

m c n c yêu c u tiêu t ch y đ u kênh nhánh d c theo chi u dài dòng ch y

M U

I TÍNH C P THI T C A TÀI

H th ng tiêu tr m b m Th c Qu có nhi m v tiêu úng cho 1.100 ha trong đó

có 870 ha đ t nông nghi p và 230 ha đ t th c c a huy n ông Anh, Hà N i Trong nh ng n m g n đây, do quá trình phát tri n kinh t - xã h i, đô th hóa và công nghi p hóa c a khu v c, nhu c u tiêu đã t ng lên cho di n tích trong khu v c dân c và n c th i công nghi p Nhi u khu công nghi p và dân c hình thành nhanh chóng kéo theo s thay đ i v nhu c u tiêu thoát n c trong khu v c S hình thành các khu công nghi p và dân c m i này làm thu h p đ t s n xu t nông nghi p, san l p nhi u ao h , đ ng ru ng, làm gi m kh n ng tr n c, chôn n c

d n đ n làm t ng h s tiêu n c

M t khác, do sau m t th i gian dài ho t đ ng, đ n nay nhi u công trình tiêu trong h th ng đã xu ng c p, kênh b b i l ng, m t c t ngang b thu h p, công trình trên kênh xu ng c p, các công trình tr m b m đ u m i thì máy móc b h h ng,

do đó không th đáp ng đ c yêu c u tiêu n c hi n t i c ng nh t ng lai Hàng

n m tình hình ng p úng x y ra liên ti p và ngày càng tr m tr ng gây thi t h i l n cho n ng su t cây tr ng, nh h ng r t l n đ n đ i s ng c a nhân dân trong khu

- Ti p c n th c t : đi kh o sát, nghiên c u, thu th p các s li u quy ho ch, thi t k c a h th ng tiêu

- Phía B c giáp đ ng liên xã Liên Hà đi Vân Hà và kênh B c Tr nh Xá t K4

đ n xã Châu Khê huy n T S n

- Phía Nam giáp đ ng liên xã Vi t Hùng đi D c Tú

- Phía ông giáp xã Châu Khê huy n T S n

- Phía Tây giáp đ ng liên xã Vi t Hùng đi Liên Hà qua c ng C u Bài L Khê

T ng di n tích l u v c là: 1.100 ha trong đó di n tích đ t canh tác: 870 ha;

Theo tài li u khoan kh o sát đ a ch t t i v trí tr m b m đ u m i và kênh chính cho th y n n đ t chia thành các l p nh sau:

- L p 1: t đ p

- L p 2a: Sét màu xám vàng, xám nâu, xám xanh loang l - tr ng thái n a

c ng

- L p 2b: Sét pha màu xám vàng, tr ng thái d o c ng

- L p 3: Sét pha màu xám nâu, xám xanh, xám đen, tr ng thái d o ch y

- L p 4a: Cát pha màu xám đen, xám vàng l n ít tàn tích th c v t, xen cát nh

C Mùa hè cao nh t là 39.8P

0 P

C

- M a: T ng l ng m a bình quân n m 1.680 mm, t p trung vào các tháng 6 –

9 chi m 80 – 90% l ng m a c n m

L ng m a n m cao nh t: 2.625 mm

S ngày m a trung bình n m là 126 ngày

- m không khí trung bình nhi u n m là 84%, cao nh t vào tháng 8 kho ng

T c đ gió 2,5 – 3 m/s

Mùa hè c ng là mùa l , bão xu t hi n nhi u, th ng t p trung vào các tháng 7

và 8 Trung bình m i n m t 3 đ n 5 c n bão nh h ng t i đ ng b ng và trung du

Sông Ng Huy n Khê ch y qua khu v c là n i nh n n c tiêu c a vùng Theo

s li u qu n lý v n hành h th ng tiêu Ng Huy n Khê, m c n c l c a Ng Huy n Khê t i th ng l u c ng C Loa là cao trình (+8.0m), sau c ng C Loa là cao trình (+7.50m) M c n c này s nh h ng l n đ n quy trình tiêu úng c a Huy n ông Anh

1.2 Tình hình dân sinh - kinh t – xã h i

Vùng d án nâng c p c i t o h th ng tr m b m tiêu Th c Qu , huy n ông Anh g m có xã Vân Hà, xã Liên Hà, xã Vi t Hùng và xã D c Tú Các xã này n m phía ông c a huy n, xa trung tâm huy n l , đây là vùng làng ngh t p trung c a huy n ông Anh, g m các ngh : S n xu t s t thép các lo i, ch bi n đ g m ngh nên có l i th đ phát tri n kinh t xã h i, tuy nhiên đ i s ng c a ng i dân trong khu v c v n d a vào nông nghi p là ch y u, t tr ng giá tr công nghi p, ti u thu công nghi p đang t ng b c đ c nâng lên và có xu th phát tri n m nh

C c u cây tr ng đây đ c b trí ch y u là lúa và màu, h s quay vòng

th p Ngoài hai v chính, s di n tích cây tr ng v đông không đáng k , th ng ch

là khoai lang và ngô V mùa theo t p quán canh tác, nông dân trong vùng v n gieo trông các lo i gi ng lúa dài ngày nh M c Tuy n, Bao Thai H ng nên th i gian v mùa th ng kéo r t dài so v i các khu v c khác N ng su t s n l ng nông nghi p

th p do th ng xuyên b úng ng p i s ng nhân dân còn nhi u khó kh n

1.3 P h ng h ng phát tri n kinh t xã h i trong vùng

Ph ng h ng chung v phát tri n nông nghi p và xây d ng nông thôn c a huy n ông Anh là:

- Phát huy n i l c khai thác tri t đ ti m n ng đ t đai, c s v t ch t k thu t,

t ng b c chuy n d ch c c u s n xu t nông nghi p theo h ng s n xu t hàng hoá,

m mang ngành ngh th công trong nông nghi p T ng b c gi i quy t lao đ ng

và vi c làm t ng thu nh p cho ng i lao đ ng th c hi n ch ng trình hi n đ i hoá nông nghi p và nông thôn

- T ng b c đ a công nghi p vào ph c v nông nghi p nh m t ng n ng su t lao đ ng và ch t l ng hàng hoá

- Ti p t c c ng c quan h s n xu t, t ng c ng c s v t ch t k thu t cho nông nghi p và nông thôn nh đi n, đ ng, tr ng, tr m và các c s h t ng k thu t khác Th c hi n t t các chính sách xãh i, t ng b c c i thi n đ i s ng v t

ch t, tinh th n cho nhân dân

- T ng b c c i t o, nâng c p các công trình tr ng đi m ch ng úng, trong đó

b trí các công trình công c ng d ch v không th ng xuyên nh tr ng ph thông trung h c, b nh vi n , các c s d ch v s n xu t nông nghi p, khu công nghi p nông thôn Trung tâm c m xã đ c b trí t i xã Liên Hà, n i t p trung đ u m i giao thông liên huy n, xã, ti p c n thu n l i khu v c đô th và ga Vi t hùng d ki n

CH NG 2: HI N TR NG H TH NG TIÊU N C VÀ

CÁC NGUYÊN NHÂN GÂY ÚNG NG P

2.1 Hi n tr ng các công tình tiêu n c

nh ng thi t b thay th không có Chi phí s a ch a và b o d ng hàng n m r t l n

n ng, sàn nhà máy cao trình +5,3m luôn b ng p khi v n hành ch ng úng H

th ng thi t b ph , đi n đ ng l c và chi u sáng đã xu ng c p, c k không đ m b o yêu c u

Nhà qu n lý b trí không h p lý, đã b xu ng c p, d t nát không đ m b o đi u

ki n làm vi c Nhà b p n n th p luôn b ng p n c khi m a, mái l p ngói móc đã b

đ nát không s d ng Nhà v sinh không có

T ng rào b o v khu v c đ u m i đã b đ g n h t, đ ng sân khu qu n lý b lún s t g n h t

Tr m bi n áp đ t 1 máy bi n áp 560KVA đ t khá xa nhà máy b m nên th ng

x y ra hi n t ng s t áp khi v n hành Trong th i gian không v n hành ch ng úng

v n ph i s d ng máy bi n áp nên gây ra lãng phí đi n n ng

Hi n nay, tr m b m c này đã đ c phá b đ xây m i theo d án “Nâng c p,

c i t o tr m b m tiêu Th c Qu , huy n ông Anh, Hà N i” c a Công ty TNHH

m t thành viên đ u t phát tri n th y l i Hà N i Tr m b m m i đang thi công g m

6 máy b m HT 4000-6 có các thông s k thu t sau:

Tên máy (mQ

P 3 P

/h) H (m) n (v/ph)

NR đc R (KW)

Dh (mm)

Dx (mm)

2.1.2 H th ng kênh và công trình trên kênh

H th ng kênh tiêu đ c xây d ng t lâu và đã đ a vào s d ng trên 25 n m,

đ n nay h th ng kênh chính và nhánh chính ch a đ c c i t o đ ng b và tri t đ nên đã xu ng c p tr m tr ng

2.1.2.1 H th ng kênh tiêu chính

Kênh chính có chi u dài 4.258 m b t đ u t c ng C u Bài đ n tr m b m Th c

Qu D c tuy n kênh m t c t kênh thay đ i nhi u do b i l ng và s t l b kênh, chi u r ng lòng kênh hi n t i thay đ i trong kho ng 3,5÷40,5 m, lòng kênh m p mô nhi u do b i l ng và s t l t o ra đ d c ng c t i m t s đo n kênh Hai b kênh

c d i m c um tùm, h s mái thay đ i nhi u, có đo n mái kênh th ng đ ng, th m chí t o nhi u hàm ch khoét sâu trong b Ngoài ra m t s đo n kênh còn b l n chi m đ p đ p trong lòng kênh, đ đ t l n chi m lòng kênh đ tr ng cây và ch n nuôi Trong lòng kênh có r t nhi u rác th i, bèo tây trôi d t T nh ng nguyên nhân

trên nên vi c d n n c c a h th ng kênh không đáp ng đ c c v l u l ng và

m c n c

o n kênh chính đi sát đ ng giao thông liên xã dài trên 500m t m t c t S17

đ n B6 và đo n t S42 đ n KC dài trên 600m đang b s t l m nh, mái kênh nhi u

đo n d c đ ng, nhi u hàm ch khoét sâu vào phía lòng đ ng Hi n t i s an toàn cho tuy n đ ng này đang b uy hi p R t c n thi t ph i có bi n pháp c ng hoá đ

b o v an toàn cho tuy n đ ng liên xã này

2.1.2.2 Các tuy n kênh nhánh c a h th ng

H th ng có r t nhi u kênh nhánh, trong đó có 13 kênh nhánh c p II Hi n

tr ng m t c t ngang các tuy n kênh này thay đ i nhi u, chi u r ng lòng kênh m

r ng ho c thu h p đ t ng t gây c n tr dòng ch y H u h t các tuy n kênh nhánh

c p II trong tr ng thái b kênh s t l nhi u, lòng kênh b i l p t o ra nhi u m p

mô u n khúc, h s mái kênh nh h n 1,5 th m chí có nhi u đo n d c đ ng Nh

v y toàn b các tuy n kênh nhánh chính trong h th ng đ u không đ m b o d n

n c theo thi t k Trong d án này đ ngh s d ng v n Nhà n c đ n o vét

nh ng tuy n nhánh có di n tích ph trách trên 80ha liên quan đ n 2 xã tr lên, còn nhánh ph trách di n tích nh thì đ a ph ng và đ n v qu n lý t b v n s a ch a

th ng xuyên đ tu b

2.1.2.3 Các công trình trên kênh tiêu chính

Hình 2-2 Hi n tr ng công trình trên kênh tiêu chính

H th ng công trình trên kênh tiêu chính ch y u là c ng đ u kênh nhánh c p

II M t s c ng k t h p đi u ti t n c tiêu ho c gi n c t i Hi n nay nhi u c ng này b đ t gãy, t ng cánh b đ v , sân tr c và sau không còn, không còn l i m t

c a van nào Khi mùa m a t i n c đ c ch y tràn trên toàn di n tích canh tác không th ti n hành phân vùng tiêu gây ng p l t trên di n r ng và thi t h i l n H

th ng công trình trên kênh đã xu ng c p tr m tr ng, h u h t các công trình không còn kh n ng ho t đ ng

Trên kênh tiêu chính có m t c u máng t i k t h p c u giao thông hi n đã

xu ng c p nghiêm tr ng C u máng b r n n t, th m n c m nh, b r ng m t c u

h p, không đ m b o cho nhân dân đi l i Lòng kênh t i v trí này b thu h p m t c t gây t n th t ùn c c b không đ n c cho tr m b m

2.1.2.4 H th ng b vùng, b th a

H th ng b vùng, b th a t ng đ i hoàn ch nh, b i chính quy n đ a ph ng thôn và xã th ng xuyên trích qu đ ti n hành tu b nh ng ph n kinh phí này r t

nh ch đ s a ch a nh ng h h ng nh trong n i đ ng

2.2 Tình hình ng p úng trong vùng và các nguyên nhân gây ng p úng

Tr m b m tiêu Th c Qu có nhi m v tiêu úng cho 1.100 ha trong đó có 870

ha đ t nông nghi p và 230 ha đ t th c Hi n t i công trình b xu ng c p nghiêm

tr ng không đ m b o cho vi c tiêu n c Hàng n m tình hình ng p úng x y ra liên

ti p và ngày càng tr m tr ng gây thi t h i l n cho n ng su t cây tr ng, nh h ng

r t l n đ n đ i s ng c a nhân dân trong khu v c Nâng c p, c i t o tr m b m Tiêu

Th c Qu là r t c n thi t, d án hoàn thành s gi m thi t h i cho s n xu t nông nghi p, nâng cao giá tr s n xu t công nghi p, ti u th công nghi p c a các làng ngh th công, gi m thi u đáng k m c đ ô nhi m môi tr ng do úng ng p nâng cao đ i s ng dân sinh góp ph n n đ nh kinh t , xã h i c a nhân dân trong khu v c

Do h th ng kênh tiêu TB Th c Qu n i thông v i h thông kênh tiêu tr m

b m M nh Tân nên vi c nâng c p tr m b m tiêu Th c Qu có thu n l i r t l n khi

c n h tr tiêu cho l u v c c a tr m b m M nh Tân và ng c l i

K t lu n v hi n tr ng tiêu: Hi n t i ch a gi i quy t đ c v tiêu, n n úng

ng p x y ra th ng xuyên và nghiêm tr ng khi m a l n, nh h ng thi t h i đ n

s n xu t nông nghi p và môi tr ng s ng Vì v y c n ph i gi i quy t ngay v n đ tiêu cho khu v c

tiêu ch đ ng và tri t đ , gi i quy t n n ng p úng, gi i pháp duy nh t cho khu v c là ti n hành xây d ng c i t o các tr m b m tiêu có công su t đ l n, đ m

nh n tiêu n c c a khu v c ra ngu n tiêu Ngoài ra c n c i t o, s a ch a, nâng c p

h th ng kênh m ng n i đ ng nh m đ m b o d n n c, tiêu thoát n c đ c t t phù h p v i l u l ng c a công trình đ u m i

CH NG 3 MÔ PH NG HI N TR NG H TH NG

TIÊU TR M B M TH C QU

3.1 Tính toán m a tiêu thi t k

3.1.1 Ch n tr m, t n su t thi t k và th i đo n tính toán

3.1.1.1 Ch n tr m

Vi c ch n tr m khí t ng có nh h ng l n đ n k t qu tính toán, tính chính xác c a vi c tính toán và ch n ra mô hình khí t ng thi t k Vì v y tr m đo khí

t ng ph i th a mãn các yêu c u sau:

- Tr m ph i n m g n khu v c quy ho ch, t t nh t là n m trong khu v c

- Tr m có tài li u đo ph i đ dài (t 15 đ n 20 n m tr lên)

- Tài li u c a tr m đã đ c ch nh biên x lý và đ m b o tính chính xác

Qua quá trình thu th p tài li u thì ta ch n tr m khí t ng ông Anh th a mãn các đi u ki n trên

3.1.1.2 Ch n t n su t thi t k

Theo TCXD VN 285-2002 công trình th y l i – các quy đ nh ch y u v thi t

k , b ng 4.1 đ i v i các d án v ngu n n c ph c v tiêu cho nông nghi p thì t n

su t dùng đ tính toán tiêu là P = 10%

3.1.1.3 Ch n th i đo n tính toán

Khu v c có mùa m a b t đ u vào tháng VI và k t thúc vào tháng X C n c vào đ c đi m m a vùng, theo th ng kê d ng m a 5 ngày max th hi n đ c c đ nh

và chân c a tr n m a, l u l ng m a l n gây ng p úng l n nh t Do v y trong đ

án này ch n th i gian tính toán mô hình m a tiêu là 5 ngày max

3.1.2 Ph ng pháp tính toán l ng m a tiêu thi t k

Hi n nay các ph ng pháp nghiên c u và tính toán xác đ nh mô hình m a tiêu thi t k có th chia ra làm 3 ph ng pháp

+ Ph ng pháp v t lý (ph ng pháp phân tích nguyên nhân hình thành)

+ Ph ng pháp t ng t thu v n

+ Ph ng pháp th ng kê xác su t

Trong c 3 ph ng pháp trên thì ph ng pháp th ng kê xác su t đ c ng

d ng và phát tri n r ng rãi trong thu v n trên c s coi hi n t ng thu v n là hi n

t ng ng u nhiên Do m a là đ i l ng ng u nhiên nên khi xác đ nh mô hình m a tiêu thi t k , s d ng ph ng pháp th ng kê xác su t là phù h p nh t

Trên c s l ng m a đã thu th p, dùng ph ng pháp th ng kê xác su t đ :

5 , 0 m

- Công th c v ng s

% 100 1 n

m P

+

- Công th c s gi a

% 100 4 , 0 n

3 , 0 m P

qu thiên v an toàn Sau khi có k t qu tính toán, ch m đi m lên gi y t n su t ta

đ c các đi m t n su t kinh nghi m

3.1.2.2 ng t n su t lý lu n

ng t n su t lý lu n đ c xác đ nh qua m t s mô hình phân ph i xác su t

b Ph ng pháp 3 đi m

C s c a ph ng pháp: là gi đ nh đ ng t n su t kinh nghi m v t m u

th c đo đã phù h p v i đ ng t n su t lý lu n PR III R Trên đ ng t n su t kinh nghi m l y 3 đi m đ c tr ng, t đó gi i ph ng trình tìm ra b thông s ,

th ng kê sao cho đ c 1 đ ng t n su t lý lu n phù h p nh t v i xu th c a đ ng

t n su t kinh nghi m c a m u th c đo

Ph ng pháp thích h p d n cho ta khái ni m tr c quan, d dàng nh n xét và

x lý đi m đ t xu t Xong vi c đánh giá tình phù h p gi a đ ng t n su t lý lu n

và kinh nghi m còn ph thu c vào ch quan ng i v

Qua phân tích trên, trong đ án ch n ph ng pháp thích h p d n đ v đ ng

X n

) 1 ( 1

.(

Xp là giá tr c a đ i l ng ng u nhiên ng v i xác su t P đã cho tr c

- Ki m tra s phù h p gi a đ ng t n su t lý lu n v i các đi m t n su t kinh nghi m, b ng cách ch m quan h Xp ~ P tính đ c lên gi y t n su t, n i các đi m

đó l i thành đ ng t n su t lý lu n N u đ ng t n su t lý lu n phù h p v i các

đi m t n su t kinh nghi m là đ c

- N u không phù h p thì thay đ i các thông s b ng cách thay đ i tham s

th ng kê CR

s R= mCR

v Rthích h p đ đ t đ c k t qu t t nh t, t c đ ng t n su t trùng

v i đ ng t n su t kinh nghi m

3.1.3 K t qu tính toán

T chu i tài li u m a ngày c a tr n m a 5 ngày l n nh t tr m ông Anh, dùng ph n m m TSTV 2002 và theo ph ng pháp đ ng thích h p nh đã trình bày trên ta đ c đ ng t n su t kinh nghi m và đ ng t n su t lý lu n tr n m a 5 ngày l n nh t tr m ông Anh (Ph l c 1)

Theo k t qu tính toán đ ng t n su t lý lu n, ng v i t n su t P = 10% tra

3.1.4 Ch n mô hình m a tiêu đi n hình

Mô hình m a tiêu đi n hình là mô hình m a có kh n ng xu t hi n nhi u trong

th c t , có l ng m a x p x l ng m a thi t k và có d ng phân ph i t ng đ i b t

l i cho yêu c u s d ng n c N u ch n mô hình m a đi n hình đ thu phóng thì

mô hình m a tiêu thi t k s đúng v i th c t và có m c đ đ m b o cao khi x y ra

tr ng h p b t l i T mô hình m a tiêu đi n hình, ti n hành thu phóng đ c mô hình m a tiêu thi t k Mô hình m a tiêu đi n hình nh h ng tr c ti p đ n h s tiêu thi t k và nh h ng tr c ti p đ n quy mô kích th c c a công trình

B ng 3-2: L ng m a l n nh t trong th i đo n ng n trong n m c a tr m ông Anh

mô hình m a tiêu đi n hình đã nêu trên, c n c vào chu i tài li u m a th c đo, mô hình m a 5 ngày max n m 1972 có X = 295,2 (mm) và có d ng b t l i nh t Do đó

mô hình m a 5 ngày max (20-24/8/1972) đ c ch n làm mô hình m a tiêu đi n hình

3.1.5 Thu phóng xác đ nh mô hình tính toán

Sau khi xác đ nh đ c l ng m a Xp và XR đh R, l ng m a n m đi n hình khác

v i l ng m a thi t k nên ta ph i thu phóng tr n m a đi n hình v tr n m a thi t

k

Dùng ph ng pháp thu phóng cùng t s v l ng m a đ b o toàn hình d ng

c a tr n m a đi n hình và l ng m a c a c tr n là l ng m a thi t k Các tung đ

c a tr n m a đi n hình đ c qui d n v tr n m a thi t k , đ c xác đ nh theo công

0 ,

3.2.1.1 M c đích

Tính toán yêu c u tiêu cho m t khu v c nào đó là m t ph n không th thi u

c a công tác quy ho ch th y l i b i nó làm c s cho vi c thi t k các công trình tiêu trong h th ng th y l i K t qu c a ph n tính toán này ph c v cho vi c tính toán l u l ng tiêu c a h th ng, thi t k kênh, xây d ng tr m b m, c ng… do đó

m c đích c a vi c tính toán yêu c u tiêu là:

- Xác đ nh h s tiêu cho t ng lo i di n tích tiêu

- Xác đ nh h s tiêu cho toàn b h th ng

- V gi n đ h s tiêu theo th i gian

3.2.1 2 Ý ngh a

Tính toán yêu c u tiêu cho các lo i di n tích đ t c ng có ý ngh a quy t đ nh

đ n n ng l c c ng nh hi u qu làm vi c c a các công trình trong h th ng tiêu, tùy thu c vào m c đ chính xác c a k t qu tính toán các yêu c u tiêu Vì n u tính toán yêu c u tiêu càng chính xác thì các thông s thi t k càng sát v i yêu c u th c t , công trình s đ c làm vi c an toàn do đó mà phát huy t i đa n ng l c c a các công trình Các thông s tính toán yêu c u tiêu s quy t đ nh tr c ti p đ n giá thành c ng

nh hi u qu kinh t c a các công trình tiêu do đó nó mang ý ngh a kinh t k thu t

l n

3.2.1 3 N i dung tính toán

Trong m t h th ng th y l i bao g m nhi u đ i t ng c n tiêu nh đ t tr ng lúa, đ t tr ng cây tr ng c n, đ t ao h , th c , đ ng xá, đô th … thì đ xác đ nh

đ c h s tiêu t ng h p cho khu v c c n ph i tính h s tiêu thành ph n vì m i

lo i đ t tiêu có nh ng đ c đi m khác nhau

- Tính toán ch đ tiêu cho lúa

- Tính toán ch đ tiêu cho cây tr ng c n, th c , đ ng xá, đô th

- Tính toán ch đ tiêu cho c h th ng

3.2.2 Ph ng pháp xác đ nh h s tiêu

H s tiêu là l ng n c c n ph i đ a ra kh i m t đ n v di n tích trong m t

đ n v th i gian đ đ m b o yêu c u v n c trên di n tích đó c a các đ i t ng

ph c v

V nguyên t c, h s tiêu đ c xác đ nh d a trên c s tính toán cân b ng

n c gi a hai đ i l ng n c đ n và l ng n c đi đ tìm ra đ sâu l p n c c n tiêu tho mãn đ c yêu c u v tiêu n c c a các đ i t ng trên khu v c nghiên

c u

a L ng n c đ n (l ng n c m a, n c th i, n c t n i khác chuy n vào vùng tiêu) trong th i đo n tính toán và l ng n c có s n trong vùng khi b t đ u tính toán h s tiêu;

b L ng n c đi: g m l ng n c tiêu kh i vùng, l ng n c t n th t trong

th i đo n tính toán và l ng n c còn l i cu i th i đo n tính toán Công th c t ng quát đ tính h s tiêu nh sau:

3.2.2.1 Tiêu cho các đ i t ng không ph i là lúa n c

t [ ] T

P C q

- qR i Rlà h s tiêu trong th i gian tính toán th i ;

i v i cây tr ng c n, PR i R là t ng l ng m a r i xu ng trong 1 ngày đo b ng

mm, tR i R là th i gian c a ngày tiêu th i tính b ng giây N u yêu c u m a ngày nào

ph i tiêu h t ngày đó thì [T] = 0 và h s tiêu qR

i Rc a ngày th i xác đinh theo công

th c sau:

64 , 8

. i

i

P C

q = (l/s.ha) (3.11)

i v i các khu v c công nghi p và đô th ho c m t s đ i t ng tiêu n c khác có yêu c u tiêu n c r t cao: m a gi nào ph i tiêu h t gi đó nên [T] = 0 Trong tr ng h p này PR i R là t ng l ng m a r i xu ng tính b ng mm c a t ng gi tiêu th i còn tR i Rlà gi tiêu th i tính b ng giây và h s tiêu qR i Rc a gi tiêu th i xác

đ nh theo công th c sau:

36,0

i

i

P C

q = (l/s.ha) (3.12)

3.2.2.2 Tiêu cho lúa n c

c đi m c b n c a cây lúa là có kh n ng ch u ng p Khà n ng ch u ng p này ph thu c vào t ng giai đo n phát tri n c a cây lúa và đ c d c tr ng b i hai

y u t là đ sâu ch u ng p AR max Rvà th i gian ch u ng p (th i gian tiêu cho phép) [T]

Th i gian tiêu cho phép đ c xác đ nh theo: [T] = t +2

l ng n c này l y theo tiêu chu n thi t k h s tiêu cho ru ng lúa 14TCN-60-88

đ i v i đ ng b ng B c B th ng l y kho ng 5-6 mm/ngày Trong đ án này ta

ch n hR o R = 5 mm

- qR

oi Rlà đ sâu l p n c tiêu đ c trong th i đo n tính toán (mm);

- ∆Hi là s thay đ i t ng ho c gi m l p n c m t ru ng trong th i đo n tính toán ∆t (mm):

∆Hi = Hci – Hđi (3.14)

- Hci và Hđi là chi u sâu l p n c m t ru ng cu i th i đo n và đ u th i

đo n tính toán

Th i đo n tính toán trong tính toán tiêu n c cho ru ng lúa th ng l y đ n v

là ngày H s tiêu cho ru ng lúa ph thu c vào quá trình l ng n c m a r i

xu ng, hình d ng và kích th c công trình tiêu n c m t ru ng Công trình tiêu

n c ru ng lúa có th là đ p tràn, c ng tiêu, ng d n ho c xi phông Th c t qu n lý

n c trong các h th ng th y l i cho th y đ p tràn v n là lo i công trình tiêu n c

m t ru ng đ c áp d ng ph bi n trong các vùng chuyên canh lúa n c ta

Khi công trình tiêu n c m t ru ng là đ p tràn thì đ nh tràn có cao trình b ng cao trình m c n c m t ru ng theo ch đ t i thích h p nh t Trong tính toán tiêu

n c, coi m c n c m t ru ng tr c khi xu t hi n m a tiêu b ng cao trình ng ng tràn Khi n c m a r i xu ng thì m c n c trong ru ng t ng lên t đ ng ch y qua tràn và đ tr c ti p xu ng kênh tiêu Trong tr ng h p này, tính toán xác đ nh h s tiêu n c cho ru ng lúa nh sau:

a) N u ch đ dòng ch y qua tràn là t do, th i đo n tính toán 1 ngày đêm,

di n tích khu tiêu 1 ha, h s tiêu m t ru ng xác đ nh theo h ph ng trình sau:

Wi - 2Hi = qR oi R (3.15)

qR oi R = 0,274 M.bR 0 R H i P

3/2 P

(3.17)

Hình 3-1: S đ tính toán tiêu n c m t ru ng b ng đ p tràn, ch đ ch y t do

Trong đó:

- bR 0 R : Chi u r ng đ ng tràn (m/ha);

- H i : C t n c tràn bình quân trong th i đo n tính toán (mm) ;

- HR i R : C t n c tiêu cu i th i đo n tính toán (mm);

- HR i-1 R: C t n c tiêu đ u th i đo n tính toán (mm);

- qoi : sâu tiêu trong th i đo n tính toán (mm);

- M = m 2.g , v i m là h s l u l ng c a đ p tràn;

- Wi đ c xác đ nh theo công th c: Wi = (1+β ).PR i R - hoi +2.HiR -1

- PR i R : L ng m a r i xu ng trong th i đo n tính toán (mm/ngày);

- hoi : sâu t n th t n c trong th i đo n tính toán (mm/ngày);

-β : H s hi u ch nh đ sâu l p n c c n tiêu trên ru ng, đ c xác

đ nh theo quy ph m

b) N u ch đ dòng ch y qua tràn là ch y ng p, th i đo n tính toán là 1 ngày

đêm, di n tích khu tiêu 1 ha, h s tiêu m t ru ng đ c xác đ nh theo h ph ng trình sau:

Wi - 2Hi = qR oi R (3.18)

qR oi R = 0,274 M.σ.bR 0 R H iP

3/2 P

(3.20) Trong đó: σ là h s ch y ng p, tra theo quy ph m còn các ký hi u khác nh

đã gi i thi u trên

H hn

Hình 3-2: S đ tính toán tiêu n c m t ru ng b ng đ p tràn, ch đ ch y ng p

3.2.2.3 Tính toán h s tiêu s b cho h th ng th y l i

Các h th ng th y l i đ u t n t i trong nó r t nhi u đ i t ng có nhu c u tiêu

n c v i quy mô tiêu n c khác nhau Quy mô tiêu n c c a m t đ i t ng tiêu

n c i có m t trong h th ng là di n tích m t b ng h ng n c c a nó và đ c khái quát hoá b ng h s αR i R:

H s tiêu chung c a c h th ng th y l i có n đ i t ng c n tiêu đ c xác

đ nh theo công th c t ng quát sau:

i

n

i i

Gi thi t trong su t th k XXI gi ng lúa gieo tr ng trong h th ng th y nông

là không thay đ i Tính toán v i tr ng h p b t l i nh t: Trong kho ng th i gian 30

ngày sau khi c y trên cánh đ ng xu t hi n tr n m a l n đ t t n su t thi t k M c

đ ch u ng p đ m b o n ng su t gi m không quá 5%, theo tài li u c a Vi n Khoa

h c Th y l i nh sau:

- Ng p 275 mm không quá 1 ngày

- Ng p 200 mm không quá 2 ngày

- Ng p 150 mm không quá 4 ngày

3 T n th t n c:

T n th t n c do ng m và b c h i trong th i gian tiêu, l y theo các k t qu

nghiên c u tr c đây đang đ c áp d ng là 5 mm/ngày đêm

4 Các đi u ki n ràng bu c khác:

H th ng tiêu n c hoàn ch nh t đ u m i đ n m t ru ng Công trình tiêu

n c m t ru ng là đ p tràn, ch đ ch y t do sâu l p n c m t ru ng tr c khi tiêu là 5 cm

b K t qu tính toán h s tiêu cho lúa

D a vào k t qu tính h s tiêu cho lúa v i các tr ng h p và đi u ki n kinh

t , k thu t cho phép ch n tr ng h p bR 0 R= 0,2 (m/ha) là tr ng h p tính toán h s tiêu cho ru ng lúa

B ng 3-4: B ng tính h s tiêu cho lúa v i bR

Ghi chú

B ng 3-5: H s tiêu cho lúa

b K t qu tính toán h s tiêu cho các đ i t ng tiêu không ph i là lúa

i v i tính toán h s tiêu cho các đ i t ng không ph i là lúa, ph ng pháp tính toán đã đ c trình bày m c 3.2.2.1

B ng 3-7: K t qu tính h s tiêu cho các đ i t ng tiêu n c

mau R: H s tiêu c a hoa màu (l/s.ha)

qR dc R: H s tiêu cho đ t th c (l/s.ha)

R ah RqR ah

q (l/s.ha)

R ah RqR ah

q (l/s.ha)

R ah RqR ah

q (l/s.ha)

R ah RqR ah

q (l/s.ha)

R ah RqR ah

q (l/s.ha)

R ah RqR ah

Q (l/s.ha)

R ah RqR ah

q (l/s.ha)