NGHIÊN CỨU NHẬN THỨC THÁI ĐỘ HÀNH VI CỦA NGƯỜI DÂN PHỤC VỤ CHO CÔNG TÁC QUY HOẠCH VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN MỚI ÁP DỤNG CHO XÃ HOÀNG GIANG, HUYỆN NINH CỐNG, TỈNH THANH HÓA

NGHIÊN CỨU NHẬN THỨC THÁI ĐỘ HÀNH VI CỦA NGƯỜI DÂN PHỤC VỤ CHO CÔNG TÁC QUY HOẠCH VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN MỚI ÁP DỤNG CHO XÃ HOÀNG GIANG, HUYỆN NINH CỐNG, TỈNH THANH HÓA

-x(y -

đỗ thị hòa

Nghiên cứu nhận thức - thái độ - hμnh vi của người dân phục vụ cho công tác quy hoạch vμ phát triển nông thôn mới, áp dụng cho xã hoμng giang -

huyện nông cống - tỉnh thanh hóa

Chuyên ngành: Kinh tế tài nguyên thiên nhiên và môi trường

Mã số: 60.31.16

luận văn thạc sĩ Người hướng dẫn khoa học: PGS TSKH Nguyễn Trung Dũng

Hμ nội - 2013

L I C M N

V i t t c s kính tr ng bi t n sâu s c nh t, Tác gi xin chân thành bày t lòng bi t n c a mình t i s h ng d n t n tình chu đáo c a giáo viên h ng d n PGS TSKH Nguy n Trung D ng và các th y, cô Khoa sau đ i h c, Khoa Kinh t

và Qu n lý cùng toàn th th y cô giáo Tr ng i h c Th y l i ng th i tác gi

c ng xin c m n cán b và nhân dân xã Hoàng Giang - huy n Nông C ng - t nh Thanh Hóa, cùng các b n sinh viên đã h p tác và giúp đ nhi t tình, t o đi u ki n cho tác gi hoàn thành lu n v n này

Do nh ng h n ch v ki n th c, th i gian, kinh nghi m và tài li u tham kh o nên thi u sót và khuy t đi m là đi u không th tránh kh i Vì v y, tác gi r t mong

nh n đ c s góp ý, ch b o c a c a các th y cô và đ ng nghi p, đó chính là s giúp đ quý báu mà tác gi mong mu n nh t đ c g ng hoàn thi n h n trong quá trình nghiên c u và công tác sau này

Xin chân tr ng c m n!

Hà N i, tháng 08 n m 2013

Th Hòa

L I CAM OAN

Tôi xin cam đoan đây là lu n v n do tôi nghiên c u và th c hi n

Các s li u và k t lu n trình bày trong lu n v n ch a t ng đ c công b các nghiên c u khác

Tôi xin ch u trách nhi m v đ tài lu n v n c a mình

Hà N i, tháng 08 n m 2013

M C L C

C U NH N TH C - THÁI - HÀNH VI C A NG I DÂN ……… 1  

1.1 Khái ni m và n i dung liên quan đ n quy ho ch xây d ng NTM 1 

1.1.1 c đi m c a phát tri n nông thôn so v i thành/đô th 1 

1.1.2 Phát tri n NTM - đ nh h ng cho phát tri n b n v ng nông thôn 3 

1.1.3 Gi i thi u ch ng trình m c tiêu qu c gia v xây d ng NTM 5 

1.2 Tình hình trong và ngoài n c, c ng nh các k t qu đ t đ c trong quy ho ch xây d ng NTM 8  

1.2.1 Th c tr ng phát tri n t phát c a nông thôn Vi t Nam hi n nay 8 

1.2.2 Xu th hi n nay trong quy ho ch phát tri n nông thôn m i trong và ngoài n c 11 

1.3 Nghiên c u nh n th c - thái đ - hành vi c a ng i dân ph c v cho công tác quy ho ch NTM 15  

1.3.1 N i dung c a nghiên c u nh n th c - thái đ - hành vi c a ng i dân 15  

1.3.2 Xây d ng các công c h tr cho thu th p s li u và nghiên c u 15 

1.3.3 Ph ng pháp phân tích các k t qu nghiên c u 16 

K t lu n ch ng 1 16  

CH NG 2: PHÂN TÍCH K T QU C A NGHIÊN C U NH N TH C - THÁI - HÀNH VI C A NG I DÂN LIÊN QUAN V I QUY HO CH XÂY D NG NÔNG THÔN M I XÃ HOÀNG GIANG………17  

2.1 Gi i thi u khái quát v xã Hoàng Giang 17  

2.2.2 Hi n tr ng kinh t - xã h i 21 

2.2.3 Th c tr ng phát tri n nông nghi p trên đ a bàn xã 25 

2.2.4 Hi n tr ng h t ng c s và không gian ki n trúc c nh quan 29 

2.2.5 Hi n tr ng s d ng đ t 37 

2.2.6 Các n i dung c n QHXD trên đ a bàn xã và phân tích th c tr ng, ngu n l c phát tri n 41 

2.3 Phân tích k t qu nghiên c u v nh n th c - thái đ - hành vi ng i dân 42  

2.3.1 Phân tích nh n th c, thái đ và hành vi c a ng i dân liên quan đ n các QHXD NTM và b o t n công trình v n hóa 42  

2.3.2 Phân tích nh ng đóng góp c a ng i dân 59 

K t lu n ch ng 2 61  

CH NG 3: XU T M T S GI I PHÁP THÚC Y S THAM GIA C A NG I DÂN TRONG CÔNG TÁC QUY HO CH VÀ PHÁT TRI N NÔNG THÔN M I XÃ HOÀNG GIANG……… 62  

3.1 Vai trò và ý ngh a s tham gia c a ng i dân trong QHXD NTM 62  

3.2 nh h ng công tác v n đ ng, giáo d c, tuyên truy n, và l y ý ki n ng i dân trong QHXD NTM 63  

3.3 xu t đ nh h ng trong quy ho ch c s h t ng nông thôn 67 

3.3.1 xu t đ nh h ng trong QHXD các h th ng giao thông, th y l i, tiêu thoát n c, rác th i v sinh môi tr ng 67  

3.3.2 xu t đ nh h ng v vi c xây d ng, b o t n và b o v các công trình tâm linh, v n hóa và xã h i, công c ng (chùa chi n, ch , nhà v n hóa…) 68  

3.3.4 xu t đ nh h ng v xây d ng và ch nh trang nhà c a ng i dân mang b n s c c a vùng 72  

3.4 xu t đ nh h ng trong vi c phát tri n kinh t nông nghi p nông thôn 75  

3.4.1 nh h ng trong vi c phát tri n kinh t nông nghi p nông thôn 75  

3.4.2 M t s mô hình kinh t thành công áp d ng trong xây d ng NTM 80  

3.5 Các gi i pháp th c hi n 86  

3.5.1 B c đi 86 

3.5.2 T ch c th c hi n 86  

3.5.3 Các yêu c u ngu n l c 87  

3.5.4 Các gi i pháp h tr 88  

K t lu n ch ng 3 89  

K T LU N VÀ KI N NGH ………90  

1 K t lu n 90 

2 Ki n ngh 91 

PH L C

DANH M C CÁC T VI T T T

Ch vi t t t Di n gi i

B NN&PTNT B nông nghi p và Phát tri n nông thôn

B VH-TT& DL V n hóa th thao và du l ch

VH-TT V n hóa thông tin

SPSS Ph n m m x lý s li u: Statistical Package for the Social

Sciences KHKT Khoa h c k thu t

HTKT-XH-MT H t ng k thu t – xã h i – môi tr ng

Vi t GAP Hi p h i nông s n s ch

VAC Mô hình phát tri n kinh t v n – ao – chu ng

VACR Mô hình phát tri n kinh t v n – ao – chu ng – ru ng

DANH M C HÌNH V , S

Hình 1.1 Hình nh làng quê NT Vi t Nam 2

Hình 2.1 S đ v trí và m i liên h xã Hoàng Giang 17

Hình 2.2 Hình nh bà con tham gia s n xu t NN trong xã 25

Hình 2.9 Ngu n thu nh p h , phân theo lo i h 56 Hình 3.1 Hình nh đêm v n ngh t i chùa V nh Thái 69

Hình 3.2 Hình nh v l h i hoa đ ng t ch c chùa V nh Thái 70

Hình 3.3 Hình nh khánh thành nhà bia t ng ni m và khuôn viên

Hình 3.4 Hình nh ngôi nhà đi n hình c a vùng làng quê Vi t Nam 73

Hình 3.5 L p h c ngh mây giang xiên làm chao đèn, gi hoa xu t

kh u xã Công Chính (Nông C ng) 77 Hình 3.6 Nông dân tham quan mô hình liên k t 4 nhà thâm canh

B ng 2.9 T l v s l ng ch n nuôi và không ch n nuôi 53

B ng 2.10 T l v m c giàu nghèo h gia đình t đánh giá 55

B ng 2.11 T l v m c thu nh p bình quân trên đ u ng i 55

B ng 3.1 B ng m u đi u tra ý ki n ng i dân cho công tác QHXD

và ô nhi m; T n n xã h i, c b c, ma túy có xu h ng gia t ng; C c u kinh t nông thôn chuy n d ch ch m, hi u qu ch a cao, đ c bi t là công nghi p và d ch v ; Thu nh p c a nông dân th p, t l h nghèo còn cao, kho ng cách v thu nh p gi a thành th và nông thôn, gi a đ ng b ng và mi n núi ngày càng l n; Kinh t h p tác

ch a phát huy đ y đ vai trò h tr nông dân và thúc đ y s n xu t phát tri n; C

c u lao đ ng chuy n đ i ch m, lao đ ng nông thôn thi u vi c làm T l s d ng

th i gian lao đ ng th p, tình tr ng th t nghi p là m i đe d a l n nông thôn; Mâu thu n phát sinh trong quá trình th c hi n công nghi p hóa, hi n đ i hóa đ t n c

V n đ nông dân b thu h i đ t đ phát tri n công nghi p d ch v và gi i quy t vi c làm cho ng i dân V n đ huy đ ng đóng góp c a ng i dân quá nhi u cho xây

d ng c s h t ng và đi u này đã gây b t bình l n trong ng i dân; c bi t công tác quy ho ch nông thôn g n nh không t n t i, có ch ng vi c quy ho ch và qu n lý

quy ho ch phát tri n nông thôn còn nhi u b t c p, đang trong tình tr ng th đ ng, l

thu c quá nhi u vào hi n tr ng, thi u nh ng k ho ch c b n, đ ng b và lâu dài

Tình tr ng phát tri n nông thôn mang tính t phát; Không b o v đ c c nh quan môi tr ng, môi tr ng sinh thái, b n s c v n hóa truy n th ng b mai m t Gi i pháp cho v n đ khía c nh quy ho ch, phát tri n b n v ng thì v n đang đi m

xu t phát, ch a bao gi các v n đ c a nông thôn l i n i c m nh hi n nay

Tr c tình hình nh v y, ng và Nhà n c ta đã có nh ng ch tr ng đ ng

l i chính sách mang t m chi n l c đ c bi t quan tr ng v xây d ng nông thôn nh

Ch ng trình m c tiêu qu c gia xây d ng nông thôn m i (NTM) và chính sách đ i

v i ng i dân, đ c th hi n rõ qua 19 ch tiêu xây d ng NTM Theo ch tr ng

c a ng và Nhà n c, n c ta ph n đ u đ n n m 2020 có 50% s xã trong toàn

qu c đ t tiêu chí NTM Trong đó quy ho ch và th c hi n quy ho ch ph i đi tr c

m t b c và t p trung vào tiêu chí g m: quy ho ch h t ng kinh t - xã h i, quy

ho ch s d ng đ t và quy ho ch phát tri n s n xu t là m c tiêu quan tr ng hàng đ u

mà ng và Nhà n c quy t tâm th c hi n trong th i gian t i Nh ng khi đ a vào

th c hi n xây d ng NTM theo 19 tiêu chí đã b c l nhi u đi m không phù h p v i

th c ti n, r t khó th c thi, nhi u vùng NTM đ t đ c 19 tiêu chí nh ng l i ch là b

ho ch nông thôn, ch a có đ y đ và rõ ràng m t h th ng lý lu n và gi i pháp quy

ho ch c th đ các b ngành c ng nh ng i dân ti p c n S tham gia c a ng i dân và ban qu n lý c p xã ch a đ c huy đ ng cao nh t, th m chí ch a có vai trò

c a ng i dân trong quy ho ch, chính vì v y ch t l ng quy ho ch ch a đáp ng

đ c nhu c u Nhi u khi quy ho ch ch là m t b n v “đ p”, “xa v i” v i th c t và không th c thi đ c vì không h p lòng dân Trong b i c nh nh v y đ tài:

quy ho ch và phát tri n nông thôn m i, áp d ng cho xã Hoàng Giang - huy n

ra

2 M c đích c a đ tài:

- Làm rõ c s lý lu n v xây d ng NTM đ nh h ng phát tri n b n v ng

- Nghiên c u ng d ng ph ng pháp KAP (nghiên c u nh n th c - thái đ - hành vi), đ c bi t áp d ng trong công tác QHXD

- ánh giá th c tr ng quy ho ch NTM xã Hoàng Giang

- ánh giá k t qu nghiên c u nh n th c - thái đ - hành vi và s tham gia đóng góp tích c c c a ng i dân xã Hoàng Giang t nh Thanh Hóa ph c v cho QHXD và đ nh h ng phát tri n b n v ng

- xu t m t s gi i pháp đ thúc đ y s tham gia c a ng i dân nh m hoàn thi n công tác quy ho ch và phát tri n NTM xã Hoàng Giang

Nh n th c - thái đ - hành vi c ng nh đóng góp c a ng i dân ph c v cho QHXD

o Thu th p thông tin t các ngu n tài li u th ng kê, tài li u kh o sát xã Hoàng Giang

o Ph ng v n h dân, Ph ng v n sâu, th o lu n nhóm h dân

- Là tài li u h tr cho các bên chuyên ngành nghiên c u và đào t o, cho các

t nh có vùng nông thôn c n quy ho ch tham kh o, đ c bi t ng i dân có th

ti p c n tìm hi u tài li u đ hi u rõ h n v n đ

b Ý ngh a th c ti n: Nghiên c u c a tác gi s là tài li u tham kh o h u ích

(hoàn toàn có tính kh thi) có th áp d ng tri n khai xã Hoàng Giang (t nh Thanh Hóa) nói riêng và các vùng nông thôn trong c n c có th ch n l c áp d ng nói chung

ph c v cho công tác quy ho ch và phát tri n NTM xã Hoàng Giang

CH NG 1: C S LÝ LU N V QUY HO CH XÂY D NG VÀ NGHIÊN

t p, phân b không đ ng đ u, có n i đông đúc và có n i không có ng i sinh s ng,

đ t đai còn b b hoang ch a khai phá và t n d ng Nhìn chung m t đ dân c

nông thôn là th a th t

b) V c s h t ng

So v i đô th , nông thôn có c c u h t ng, trình đ ti p c n th tr ng và trình đ hàng hóa th p h n Nông thôn ch u s c hút c a thành th v nhi u m t,

ng i dân nông thôn th ng tìm cách di chuy n vào các đô th Tr c đây, ngay c

hi n nay thì đ u t v c s h t ng cho nông thôn ch a đ c đ u t nhi u do nhi u lý do khác nhau, nh ng lý do chính là vì nông thôn ch a có s phát tri n kinh

t t ng ng đ có th bù đ p ngu n đ u t b ra Vì v y c s h t ng nông thôn

đã y u kém nay l i càng y u kém h n

c)V trình đ v n hóa k thu t

Nông thôn là vùng có trình đ v n hóa, khoa h c k thu t th p h n so v i đô

th c bi t là vùng nông thôn Vi t Nam chúng ta, s khác bi t v v n hóa gi a nông thôn và thành th là r t rõ r t Nông dân ch thu n túy là s n xu t nông nghi p,

r t ít vùng nông dân có thêm ngh ph đ s n xu t ngoài v mùa Tác phong làm

vi c còn r t th công, ch a h có s áp d ng c a máy móc thi t b c gi i vào s n

xu t Do v y mà thu nh p, đ i s ng v t ch t tinh th n th p h n so v i đô th r t nhi u Vi t Nam hi n nay 316 ngàn đ ng tháng, m c thu nh p này không đ đ

v n hóa, khoa h c k thu t, các cán b sau khi đ c h c t p không quay v đ a

ph ng công tác Do v y mà trình đ c a nông thôn khó mà phát tri n lên đ c

d) V ph m vi

Nông thôn tr i ra trên đ a bàn khá r ng, ch u nh h ng nhi u b i đi u ki n

t nhiên, mang tính ch t đa d ng v qui mô, v trình đ phát tri n, v các hình th c

t ch c và qu n lý Tính đa d ng đó không ch di n ra gi a nhi u n c trên th gi i

mà di n ra ngay c trong ph m vi m t n c

e) V kinh t

Kinh t nông thôn là m t ph c h p nh ng nhân t c u thành c a l c l ng

s n xu t và quan h s n xu t trong nông – lâm – ng nghi p, cùng v i các ngành

th công nghi p, công nghi p ch bi n và ph c v nông nghi p, các ngành th ng nghi p và d ch v … T t c có quan h h u c v i nhau trong kinh t vùng và lãnh

th trong toàn b n n kinh t qu c dân

Hình 1.1 Hình nh làng quê nông thôn Vi t Nam

Khái ni m v nông thôn: T nh ng đ c đi m trên c a nông thôn ta đã có cái nhìn khái quát v nông thôn nh ng cho đ n nay ch a có đ nh ngh a nào chu n xác đ c

ch p nh n m t cách r ng rãi v nông thôn Khái ni m nông thôn bao g m nhi u

m t, có quan h ch t ch v i nhau, mà t ng m t, t ng tiêu chí riêng l không nói lên m t cách đ y đ đ c T đó khái ni m nông thôn có th di n đ t nh sau

“Nông thôn là m t vùng đ t đai r ng v i m t c ng đ ng dân c ch y u làm nông,

lâm, ng nghi p, có m t đ dân c th p, c s h t ng kém phát tri n, có trình đ

v n hóa, khoa h c k thu t, trình đ s n xu t hàng hóa th p và thu nh p, m c s ng

c a dân c th p h n đô th ”

Khái ni m trên ch a ph i đã hoàn ch nh, n u không đ t nó vào đi u ki n th i gian

và không gian nh t đ nh c a nông thôn m i n c (n c phát tri n hay kém phát tri n), m i vùng (vùng phát tri n và vùng kém phát tri n) Khi đ nh ngh a v nông thôn ng i ta th ng so sánh v i thành th : Có quan đi m cho r ng đô th g m hai tiêu chu n: M t đ dân c cao h n g p 2 l n m t đ trung bình, ho t đ ng kinh t phi nông nghi p ph i chi m t 60% tr lên và c u trúc h t ng t ng đ i ti n nghi, còn vùng còn l i là nông thôn Có quan đi m cho r ng ngay c nh ng th tr n, n i

mà s t n t i và phát tri n c a chúng ph thu c vào các vùng nông thôn (ph thu c nhi u vào nông nghi p và ng c l i đ m b o các d ch v thi t y u cho ng i dân nông thôn) i u đó có ngh a, chúng là m t b ph n đáng k c a n n kinh t nông thôn, thì c ng ph thu c nông thôn

thôn

M c tiêu và c ng là đ ng l c phát tri n nông thôn b n v ng là nâng cao ch t

l ng cu c s ng c a ng i dân, xét trên c khía c nh kinh t , xã h i và môi tr ng Theo đó, nông dân ph i là nhân v t trung tâm, ng i đ c h ng l i tr c tiên t

nh ng thành qu c a quá trình phát tri n

N i dung c a phát tri n nông thôn b n v ng bao g m b n quá trình: Công nghi p hóa, hi n đ i hóa; ô th hóa; Ki m soát dân s ; và B o v môi tr ng sinh thái Có th nói v th c ch t c a công cu c ch n h ng đ t n c trong b i c nh h i

nh p kinh t qu c t là phát tri n nông thôn b n v ng v i 4 quá trình đó

Xét riêng quá trình phát tri n nông nghi p b n v ng (bao g m tr ng tr t, ch n nuôi, tr ng r ng, nuôi tr ng, đánh b t h i s n), y u t đ u tiên và c n b n là nông

s n ph i đ m b o 4 yêu c u:

- Ch t l ng s n ph m phù h p v i yêu c u ngày càng cao c a th tr ng,

tr c h t là đ m b o tiêu chu n qu c t v v sinh an toàn th c ph m ng th i

s n ph m nông nghi p ph i đa d ng, có hàm l ng công ngh cao

- Giá c nông s n h p lý, có s c c nh tranh trên th tr ng toàn c u

- Kh i l ng nông s n ph i có quy mô đ l n theo yêu c u th tr ng, c th

là theo t ng yêu c u c a nhà phân ph i, nh t là c a nhà nh p kh u nông s n t Vi t Nam

- Th i gian cung ng nông s n ph i đáp ng yêu c u kh t khe c a nhà phân

ph i, nh t là c a nhà nh p kh u nông s n t Vi t Nam

Mu n đáp ng 4 yêu c u trên, n n nông nghi p ph i đ c phát tri n trên các

c s : th c hi n m t n n nông nghi p đa ch c n ng, v a s n xu t nông ph m hàng hóa v a k t h p phát tri n du l ch sinh thái và t o c nh quan môi tr ng s ng t t

đ p cho con ng i; nông s n ph i đ c s n xu t theo tiêu chu n và quy trình GAP

(good agriculture practice), ISO.1.4000; và áp d ng công ngh cao trong t t c các

khâu c a quá trình s n xu t nông nghi p, t ch n, t o, s n xu t gi ng đ n s n xu t

và ch bi n, b o qu n, tiêu th nông s n

Quá trình đô th hóa, hi n đ i hóa nông thôn ph i theo mô hình nhi u trung tâm trên các vùng sinh thái t nhiên và nhân v n; m i trung tâm l i có nhi u “v tinh”, k t n i ch t ch v i nhau v kinh t - v n hóa, xã h i, l ch s và sinh thái

Mô hình này cho phép ti n t i xóa b s cách bi t gi a thành th và nông thôn xét

v m c s ng v t ch t và tinh th n i u khác bi t ch còn là ch , m t đ dân s

và các công trình xây d ng đô th cao h n nông thôn, còn môi tr ng sinh thái t nhiên nông thôn t t h n thành th ; Nông thôn có c nh quan thiên nhiên th a mãn nhu c u du l ch nông thôn c a dân c thành th

th c thi thành công chi n l c xây d ng nông thôn phát tri n b n v ng, Chính ph c n thành l p ch ng trình qu c gia v phát tri n nông nghi p, nông thôn b n v ng do m t phó Th t ng tr c ti p đi u hành; còn các t nh, Ch t ch

t nh ph i tr c ti p đi u hành ch ng trình này

1.1.3 Gi i thi u ch ng trình m c tiêu qu c gia v xây d ng NTM

1 Ch ng trình m c tiêu qu c gia v xây d ng NTM

M c tiêu chung c a ch ng trình là xây d ng NTM có k t c u h t ng kinh t

- xã h i t ng b c hi n đ i; C c u kinh t và các hình th c t ch c s n xu t h p

lí, g n nông nghi p v i phát tri n nhanh công nghi p, d ch v ; g n phát tri n nông thôn v i đô th theo quy ho ch; đ ng th i đ i s ng v t ch t và tinh th n c a ng i dân ngày càng đ c nâng cao Theo đó, đ n n m 2015 có 20% s xã đ t tiêu chu n NTM và đ t 50% vào n m 2020 (theo B tiêu chí Qu c gia v NTM)

ây là ch ng trình t ng th v phát tri n kinh t - xã h i, chính tr và an ninh

qu c phòng trên đ a bàn nông thôn toàn qu c, g m 11 n i dung: QHXD NTM; Phát tri n h t ng kinh t - xã h i; Chuy n d ch c c u, phát tri n kinh t , nâng cao thu nh p; Gi m nghèo và an sinh xã h i; i m i và phát tri n các hình th c t

ch c s n xu t có hi u qu nông thôn; Phát tri n giáo d c - đào t o nông thôn; Phát tri n y t , ch m sóc s c kh e c dân nông thôn; Xây d ng đ i s ng v n hóa, thông tin và truy n thông nông thôn; C p n c s ch và v sinh môi tr ng nông thôn; Nâng cao ch t l ng t ch c ng, chính quy n, đoàn th chính tr - xã h i trên đ a bàn; Gi v ng an ninh, tr t t xã h i nông thôn

Ngu n v n th c hi n ch ng trình t v n ngân sách trung ng và đ a

ph ng; v n tín d ng; v n t các doanh nghi p, HTX, các lo i hình kinh t khác và huy đ ng đóng góp t c ng đ ng dân c C ch h tr theo nguyên t c: h tr 100% t ngân sách trung ng cho công tác quy ho ch; đ ng giao thông t i trung tâm xã; xây d ng tr s xã, tr ng h c đ t chu n, tr m y t xã, nhà v n hóa xã; kinh phí cho công tác đào t o ki n th c v xây d ng NTM cho cán b xã, cán b thôn b n, cán b HTX H tr m t ph n t ngân sách trung ng cho xây d ng công trình c p n c sinh ho t, thoát n c th i khu dân c ; đ ng giao thông nông thôn, xóm, kênh m ng n i đ ng

B NN&PTNT là c quan th ng tr c c a Ch ng trình, cùng v i các B , ngành khác ch u trách nhi m xây d ng c ch , chính sách; h ng d n xây d ng các

đ án, d án đ th c hi n theo yêu c u c a B tiêu chí Qu c gia v NTM, đ ng th i đôn đ c, ki m tra, ch đ o th c hi n t i c s

2 B tiêu chí xây d ng NTM

Nhóm 1: Xã NTM

1 Tiêu chí quy ho ch và th c hi n quy ho ch

- Quy ho ch s d ng đ t và h t ng thi t y u cho phát tri n s n xu t nông nghi p hàng hoá, công nghi p, ti u th công nghi p, d ch v Ch tiêu: t

- Quy ho ch phát tri n h t ng kinh t - xã h i - môi tr ng theo chu n m i Ch tiêu: t

- Quy ho ch phát tri n các khu dân c m i và ch nh trang các khu dân c hi n có theo h ng v n minh, b o t n đ c b n s c v n hóa t t đ p Ch tiêu: t

Nhóm 2: H t ng kinh t - xã h i

2 Tiêu chí giao thông

- T l km đ ng tr c xã, liên xã đ c nh a hoá ho c bê tông hoá đ t chu n theo

- H th ng thu l i c b n đáp ng yêu c u s n xu t và dân sinh Ch tiêu: t

- T l km đ ng m ng do xã qu n lý đ c kiên c hoá Ch tiêu 85%

4 Tiêu chí i n

4.1 H th ng đi n đ m b o yêu c u k thu t c a ngành đi n Ch tiêu: t

4.2 T l h s d ng đi n th ng xuyên, an toàn t các ngu n Ch tiêu: 99%

5 Tiêu chí Tr ng h c

- T l tr ng h c các c p: m n non, m u giáo, ti u h c, THCS có c s v t ch t

đ t chu n qu c gia Ch tiêu 100%

6 Tiêu chí c s v t ch t v n hoá

- Nhà v n hoá và khu th thao xã đ t chu n c a B VH-TT& DL Ch tiêu: t

- T l thôn có nhà v n hoá và khu th thao thôn đ t quy đ nh c a B VH-TT& DL

Ch tiêu: 100%

7 Tiêu chí Ch nông thôn

- Ch đ t chu n c a B Xây d ng Ch tiêu: t

8 Tiêu chí B u đi n

- Có đi m ph c v b u chính vi n thông Chi tiêu: t

- Có iternernet đ n nông thôn Ch tiêu: t

- Ph c p giáo d c trung h c Ch tiêu: t

- T l h c sinh t t nghi p THCS đ c ti p t c h cTHPT Ch tiêu: 90%

- T l lao đ ng qua đào t o Ch tiêu: >40%

15 Tiêu chí Y t

- T l ng i dân tham gia các hình th c b o hi m y t Ch tiêu: 40%

- Y t xã đ t chu n qu c gia Ch tiêu: t

- Các c s s n xu t đ t tiêu chu n v môi tr ng Ch tiêu: t

- Không có ho t đ ng suy gi m môi tr ng và có các ho t đ ng phát tri n môi

tr ng xanh - s ch - đ p Ch tiêu: t

- Ngh a trang đ c xây d ng theo quy ho ch Ch tiêu: t

- Ch t th i, n c th i đ c thu gom và x lý theo quy đ nh Ch tiêu: t

18 H th ng t ch c chính tr xã h i v ng m nh

- Cán b xã đ t chu n Ch tiêu: t

- Có đ các t ch c trong h th ng chính tr c s theo quy đ nh Ch tiêu: t

- ng b , chính quy n xã đ t tiêu chu n “Trong s ch, v ng m nh” Ch tiêu: t

- Các t ch c đoàn th chính tr c a xã đ u đ t danh hi u tiên ti n tr lên Ch tiêu:

1.2.1 Th c tr ng phát tri n t phát c a nông thôn Vi t Nam hi n nay

T ng đi u tra nông thôn, nông nghi p và thu s n n m 2011 ây là cu c

T ng đi u tra đ c ti n hành theo chu k 5 n m/l n Th c tr ng phát tri n t phát

c a nông thôn Vi t Nam hi n nay đ c đánh giá chung nh sau:

- K t c u h t ng nông thôn ti p t c đ c xây d ng m i và nâng c p c v chi u

r ng và chi u sâu, t o đi u ki n cho s n xu t phát tri n; b m t nông thôn có nhi u

đ i m i

- Giao thông nông thôn có nhi u kh i s c c v s l ng và ch t l ng đ ng xã,

đ ng liên thôn và đ ng n i đ ng nh ng vùng sâu, vùng núi cao v n còn nhi u khó kh n

- H th ng thu l i đ c chú tr ng xây d ng m i và nâng c p song ch a đ ng đ u

- H th ng tr ng h c các c p khu v c nông thôn đ c xây d ng m i, nâng c p

- Kinh t nông thôn ti p t c phát tri n, thu nh p và tích lu c a h nông thôn t ng

- Th c tr ng nông thôn n m 2011 cho th y t l các đ a ph ng đ t đ c tiêu chí

v xây d ng NTM còn đang m c th p

- V Nông, lâm và th y s n: S l ng h và HTX gi m, doanh nghi p t ng so v i 5

n m tr c song m c bi n đ ng không đáng k ; Bi n đ ng đ t nông nghi p giai

đo n 2006-2011 di n bi n theo chi u h ng m i, đ t lúa gi m, đ t tr ng cây lâu

n m t ng; Quy mô đ t đai và quy mô ch n nuôi c a h b c đ u chuy n d ch theo

h ng s n xu t hàng hoá, song v n ch m và không đ u gi a các vùng; Lao đ ng nông lâm th y s n ti p t c gi m nhanh, c c u lao đ ng trong khu v c nông lâm

th y s n ti p t c chuy n d ch theo h ng tích c c, trình đ chuyên môn k thu t

c a lao đ ng nông lâm th y s n đ c nâng cao nh ng v n còn ch m; Kinh t trang

tr i ti p t c phát tri n và ngày càng đóng vai trò quan tr ng trong s n xu t nông, lâm nghi p và thu s n; doanh nghi p nông lâm nghi p và thu s n ti p t c đóng vai trò trong phát tri n s n xu t c a khu v c nông nghi p song nhìn chung v n là doanh nghi p quy mô nh và v a; Các HTX nông, lâm nghi p và thu s n gi m v

s l ng song ti p t c đóng vai trò quan tr ng trong cung c p các d ch v ph c v phát tri n s n xu t, c ng c quan h kinh t nông thôn

Ü K t lu n

T ng quát v th c tr ng và xu h ng phát tri n nông thôn, nông nghi p n c

ta trong 5 n m qua đã có nh ng chuy n bi n tích c c và khá toàn di n, th hi n trên các đi m ch y u sau:

Th nh t: K t c u h t ng KT-XH nông thôn đã đ c đ u t xây d ng m i và nâng

c p c v chi u r ng và chi u sâu Di n m o 4 y u t c b n c a k t c u h t ng nông thôn nh : đi n, đ ng, tr ng, tr m trên đ a bàn các xã đã có nhi u kh i s c Các đi u ki n h tr , b o đ m cho s n xu t kinh doanh c a trang tr i, h gia đình nông thôn, nh t là h nông dân, làng ngh , đ c Nhà n c quan tâm đ u t cao

h n tr c H t ng nông thôn t i tr s c a nhi u UBND xã đã t ng c ng m t

b c, ph c v t t h n cho yêu c u c i cách hành chính nông thôn

Th ha: i ng cán b ch ch t c p xã đã đ c đào t o v chuyên môn nghi p v ,

có trình đ v n hoá và tr hoá là m t trong nh ng y u t quan tr ng đáp ng t t

h n yêu c u lãnh đ o và qu n lý Nhà n c trên đ a bàn xã

Th ba: Chuy n d ch c c u kinh t và lao đ ng nông thôn đã có nhi u ti n b và

c b n là đúng h ng H th ng c s v t ch t k thu t ph c v s n xu t và l u thông ch bi n nông s n, lâm s n và thu s n ti p t c đ c nhà n c đ u t xây

d ng m i và nâng c p i s ng v t ch t và tinh th n c a nhân dân nông thôn ngày càng đ c c i thi n T l h nghèo gi m nhanh và t ng đ i b n v ng đ c qu c

t đánh giá cao

Th t : Xu h ng phát tri n c a s n xu t nông lâm th y s n n m 2011 so v i các

n m tr c đã có nhi u chuy n bi n tích c c C c u ngành ngh và lao đ ng trong

n i b ngành đã có b c chuy n d ch theo h ng tích c c T tr ng h nông nghi p gi m d n, h lâm nghi p, thu s n t ng d n, đ c bi t t tr ng h thu s n

t ng nhanh Xu h ng chuy n d ch v quy mô đ t đai, lao đ ng c a h nông lâm

th y s n đã có d u hi u chuy n d ch theo h ng s n xu t hàng hoá

1.2.2 Xu th hi n nay trong quy ho ch phát tri n nông thôn m i trong và

Phát tri n nông nghi p đ xây d ng m t NTM trong giai đo n hi n nay, t các góc c nh khác nhau, đang là m i quan tâm chung c a c c ng đ ng th gi i Kinh nghi m c a m t s qu c gia trên th gi i v v n đ này là bài h c cho Vi t Nam

1 M : Phát tri n ngành “kinh doanh nông nghi p”

M là n c có đi u ki n t nhiên c c k thu n l i đ phát tri n nông nghi p Bên c nh đó, các kho n v n đ u t l n và vi c t ng c ng s d ng lao đ ng có trình đ cao c ng góp ph n vào thành công c a ngành nông nghi p M Ngành nông nghi p M đã phát tri n thành m t ngành “kinh doanh nông nghi p”, m t khái ni m đ c đ t ra đ ph n ánh b n ch t t p đoàn l n c a nhi u doanh nghi p nông nghi p trong n n kinh t M hi n đ i

S ra đ i ngành kinh doanh nông nghi p vào cu i th k XX đã t o ra ít trang

tr i h n, nh ng quy mô các trang tr i thì l n h n nhi u Vào n m 1940, M có 6

tri u trang tr i và trung bình m i trang tr i có di n tích kho ng 67 ha, đ n cu i th p niên 90 c a th k XX, s trang tr i ch còn 2,2 tri u nh ng trung bình m i trang

tr i có di n tích 190 ha C ng chính trong kho ng giai đo n này, s lao đ ng nông nghi p gi m r t m nh - t 12,5 tri u ng i n m 1930 xu ng còn 1,2 tri u ng i vào cu i th p niên 90 c a th k tr c - dù cho dân s c a M t ng h n g p đôi

Hi n nay, trong cu c s ng hi n đ i n ào, đ y s c ép, ng i M vùng đô th hay ven đô h ng v nh ng ngôi nhà thô s , ng n n p và nh ng cánh đ ng, phong

c nh mi n quê truy n th ng, yên t nh Tuy nhiên, đ duy trì “trang tr i gia đình” và phong c nh làng quê đó th c s là m t thách th c

2 Nh t B n: “M i làng m t s n ph m”

T th p niên 70 c a th k tr c, t nh Oita (mi n tây nam Nh t B n) đã hình thành và phát tri n phong trào “M i làng m t s n ph m”, v i m c tiêu phát tri n vùng nông thôn c a khu v c này m t cách t ng x ng v i s phát tri n chung

c a c n c Nh t B n Tr i qua g n 30 n m hình thành và phát tri n, Phong trào

“M i làng m t s n ph m” đây đã thu đ c nhi u th ng l i r c r S thành công

c a phong trào này đã lôi cu n s quan tâm không ch c a nhi u đ a ph ng trên

đ t n c Nh t B n mà còn r t nhi u khu v c, qu c gia khác trên th gi i

Nh ng kinh nghi m c a phong trào “M i làng m t s n ph m” đ c nh ng

ng i sáng l p, các nhà nghiên c u đúc rút đ ngày càng có nhi u ng i, nhi u khu

v c và qu c gia có th áp d ng trong chi n l c phát tri n nông thôn, nh t là phát tri n nông thôn trong quá trình công nghi p hóa đ t n c mình

3 Hàn Qu c: Phong trào Làng m i

N m 1970, sau nh ng d án thí đi m đ u t cho nông thôn có hi u qu , Chính

ph Hàn Qu c đã chính th c phát đ ng phong trào SU và đ c nông dân h ng

ng m nh m H thi đua c i t o nhà mái lá b ng mái ngói, đ ng giao thông trong làng, xã đ c m r ng, nâng c p; các công trình phúc l i công c ng đ c đ u t xây d ng

N m 1979, Hàn Qu c đã có 98% s làng t ch v kinh t

Th ng l i đó đ c Hàn Qu c t ng k t thành 6 bài h c l n

Th nh t, phát huy n i l c c a nhân dân đ xây d ng k t c u h t ng nông thôn -

ph ng châm là nhân dân quy t đ nh và làm m i vi c, “nhà n c b ra 1 v t t , nhân dân b ra 5-10 công s c và ti n c a”

Th hai, phát tri n s n xu t đ t ng thu nh p Khi k t c u h t ng ph c v s n xu t

đ c xây d ng, các c quan, đ n v chuy n giao ti n b k thu t, gi ng m i, khoa

h c công ngh giúp nông dân t ng n ng su t cây tr ng, v t nuôi, xây d ng vùng chuyên canh hàng hóa Chính ph xây d ng nhi u nhà máy nông thôn đ ch bi n

và tiêu th nông s n c ng nh có chính sách tín d ng nông thôn, cho vay thúc đ y

ch , bàn b c đ tri n khai các d án theo m c đ c n thi t c a đ a ph ng

Th n m, phát tri n kinh t h p tác t phát tri n c ng đ ng Hàn Qu c đã thi t l p

l i các HTX ki u m i ph c v tr c ti p nhu c u c a dân, cán b HTX do dân b u

ch n

Th sáu, phát tri n và b o v r ng, b o v môi tr ng b ng s c m nh toàn dân Chính ph quy ho ch, xác đ nh ch ng lo i cây r ng phù h p, h tr gi ng, t p hu n cán b k thu t ch m sóc v n m và tr ng r ng đ h ng d n và yêu c u t t c

ch đ t trên vùng núi tr c đ u ph i tr ng r ng, b o v r ng

4 Thái Lan: S tr giúp m nh m c a nhà n c

Thái Lan v n là m t n c nông nghi p truy n th ng v i dân s nông thôn chi m kho ng 80% dân s c n c thúc đ y s phát tri n b n v ng n n nông nghi p, Thái Lan đã áp d ng m t s chi n l c nh : T ng c ng vai trò c a cá nhân và các t ch c ho t đ ng trong l nh v c nông nghi p; đ y m nh phong trào

h c t p, nâng cao trình đ c a t ng cá nhân và t p th b ng cách m các l p h c và các ho t đ ng chuyên môn trong l nh v c nông nghi p và nông thôn; t ng c ng

công tác b o hi m xã h i cho nông dân, gi i quy t t t v n đ n trong nông nghi p;

gi m nguy c r i ro và thi t l p h th ng b o hi m r i ro cho nông dân

i v i các s n ph m nông nghi p, Nhà n c đã h tr đ t ng s c c nh tranh

v i các hình th c, nh t ch c h i ch tri n lãm hàng nông nghi p, đ y m nh công tác ti p th ; phân b khai thác tài nguyên thiên nhiên m t cách khoa h c và h p lý,

t đó góp ph n ng n ch n tình tr ng khai thác tài nguyên b a bãi và k p th i ph c

h i nh ng khu v c mà tài nguyên đã b suy thoái; gi i quy t nh ng mâu thu n có liên quan đ n vi c s d ng tài nguyên lâm, th y h i s n, đ t đai, đa d ng sinh h c, phân b đ t canh tác Trong xây d ng k t c u h t ng, Nhà n c đã có chi n l c trong xây d ng và phân b h p lý các công trình th y l i l n ph c v cho nông nghi p Ch ng trình đi n khí hóa nông thôn v i vi c xây d ng các tr m th y đi n

v a và nh đ c tri n khai r ng kh p c n c…

5 Trung Qu c

Trung Qu c đã đ a ra ch c n ng, vai trò và đ ng l c xây d ng NTM và phân tích rõ nh ng gì đ t đ c và nh ng h n ch còn t n t i trong công cu c xây d ng NTM T đó Trung Qu c đ a ra các chính sách xây d ng NTM c th nh sau:

- Pháp ch hóa các bi n pháp h tr xây d ng nông thôn trong đó: a ra

nh ng qui đ nh liên quan đ n các bi n pháp h tr xây d ng NTM và các v n đ còn t n t i trong công tác th c ti n: Nh đ u t vào nông nghi p; Tr c p nông nghi p; B o hi m nông nghi p; Tài chính ti n t nông thôn; u đãi ho c mi n gi m thu

- Nghiên c u các v n đ h p tác nông thôn Trung Qu c

- Xây d ng nông trang ki u m i, th c hi n kinh doanh mô hình hóa nông nghi p: Phân tích b i c nh th c hi n kinh doanh mô hình hóa nông nghi p; Th c

hi n mô hình kinh doanh quy mô hóa nông nghi p – xây d ng nông trang ki u m i;

Nh ng v n đ m u ch t trong vi c xây d ng nông trang ki u kinh doanh quy mô hóa;

- Xây d ng các t ch c nông dân – xã h i nông thôn v i xã h i công dân: Ai

đ ng ra xây d ng t ch c nông thôn: S c m nh t chính quy n; S c m nh t

doanh nghi p; S c m nh t xã h i Xây d ng và phát tri n các t ch c nông thôn

T ch c nông thôn và xã h i công dân

- L a ch n con đ ng đ i m i ch đ t ch c kinh t t p th nông thôn trong ti n trình đô th hóa: So sánh phân tích vi c phân đ nh s n quy n c a m t s

ch đ t ch c th ng g p; H n ch c a vi c phân đ nh s n quy n trong t ch c kinh t t p th nông thôn d i th ch kinh doanh hai t ng và nh ng v n đ ch

y u g p ph i trong quá trình đô th hóa

- Lý lu n nghiên c u v s kh i s c và phát tri n c a qu n th ngành nông nghi p Trung Qu c

tác quy ho ch NTM

Vì tác gi tr c ti p ph ng v n đ n t ng h gia đình nên b câu c a tác gi s

có n i dung đ y đ đ c p đ n v n đ QHXD NTM Trên tình th n khai thác nh n

th c - thái đ - hành vi c a ng i dân b câu h i s l t t đ c nh ng v n đ còn

v ng m c trong ch ng c u dân ý cho công tác QHXD NTM S b ng lòng, ch p

- Ki m toán các ngành ngh s n xu t nông nghi p c a ng i dân

- Ki m toán các công trình l ch s , v n hóa, tâm linh

- Ki m toán các công trình ph c v dân sinh, kinh t , xã h i

- Ki m toán các lo i đ t đai

Qua thu th p b b ng h i kh o sát ng i dân t i khu v c xã Hoàng Giang, và thu th p ý ki n c a cán b xã và ông Di n - tr ng ban ch đ o công tác th c hi n QHXD NTM, tác gi t p h p đ c đ y đ các s li u c n thi t ph c v cho lu n

v n Tác gi ti n hành b c nh p s li u vào ch ng trình ph n m m SPSS, sau

đ y ch y ph n m m và x lý s li u, l c và lo i b s li u gây nhi u T đ y tác

gi đi phân tích so sánh; đ i chi u h th ng v n b n pháp quy, pháp phân tích

t ng quan, ph ng sai, h i quy và m t s ph ng pháp k t h p khác đ gi i quy t các v n đ liên quan đ n quá trình nghiên c u K t thúc tác gi phân tích k t qu nghiên c u nh n th c – thái đ - hành vi c a ng i dân liên quan v i QHXD NTM

xã Hoàng Giang

Phong trào xây d ng NTM đang là v n đ mang tính c p thi t và m r ng trên c n c M i b c đ u tri n khai trong c n c các xã thí đi m xây d ng NTM nên kinh nghi m th c hi n QHXD đang còn nhi u b ng , ch a có nhi u, trong khi đó nói chung nông thôn Vi t Nam là nh ng vùng quê đang còn hoang s , phong t c t p quán thói quen đã n sâu vào g c r ng i dân Vi t Nam, chính vì

CH NG 2: PHÂN TÍCH K T QU C A NGHIÊN C U NH N TH C -

XÂY D NG NÔNG THÔN M I XÃ HOÀNG GIANG

2.1 Gi i thi u khái quát v xã Hoàng Giang

Hoàng Giang là m t xã thu c huy n Nông C ng, t nh Thanh Hóa, n m phía ông B c huy n Nông C ng, cách trung tâm thành ph Thanh Hoá 15 km v phía ông B c, cách trung tâm huy n l 12 km v phía Tây Nam Di n tích c a xã là 624,8 ha và dân s 4.844 ng i v i 1.334 h Các tr c đ ng chính: Qu c l 45

m i, qu c l 45 c , đ ng Hoàng Giang - Minh Ngh a, đ ng s t B c Nam Có các

c u nh C u V y, c u V ng, c u Tân Giang Có con sông Hoàng ch y qua, đây là con sông cung c p ngu n n c chính cung c p cho nông nghi p và các ho t đ ng

s n xu t khác Xã Hoàng Giang cách huy n l Nông C ng 12 km và cách thành

ph Thanh hóa 15 km

n v hành chính g m 7 ph : Ph Yên Thái, ph Kim S n, ph V n ôi, ph Phu Hu , ph Cao H u, ph Tháp L nh, ph Ng c Tháp a gi i: Phía B c giáp huy n ông S n; Phía Nam giáp xã T Tân; Phía Tây giáp xã Hoàng S n; Phía ông giáp huy n Qu ng X ng

Trên đ a bàn xã có trung tâm giáo d c lao đ ng xã h i t nh Thanh Hóa, ch Ga,

Ga Tàu Yên Thái, Chùa V nh Thái, di tích l ch s Nhà Th H Lê S , Công ty Phân bón secpenmatin Thanh Hóa, công ty may Kim Anh, công Ty n c r a chén

Vi t M ,

Hoàng Giang v i kinh t đ ng th 2 toàn huy n, ch sau Th tr n Nông c ng,

n i đây đang đ c huy n Nông C ng ch n làm xã đi m đ xây d ng xã NTM

N m trong vùng kinh t Nam Thanh B c Ngh , trong t ng lai v i đô th Yên Thái hi n t i, s đ c nâng c p lên Th tr n Hoàng Giang, đây s là đô th v tinh

t ng h v i các đô th l n khác trong vùng nh TP Nghi S n, TP Thái Hòa, TX Bãi Trành, TX Hoàng Mai

b Khí h u: Theo s li u c a đài khí t ng thu v n Thanh Hoá, xã Hoàng Giang

n m trong vùng khí h u đ ng b ng Thanh hoá, có nh ng đ c đi m ch y u sau:

* Nhi t đ không khí: Tháng có nhi t đ th p nh t là tháng 1 (trung bình là

15ºC, có khi nhi t đ xu ng t i 10 – 12ºC), tháng có nhi t đ cao nh t là tháng 7 (trung bình là 30 - 35ºC) Biên đ giao đ ng nhi t trong n m là 10 – 12ºC, biên đ nhi t đ ngày đêm là 5,5 - 6ºC Nhìn chung nhi t đ trong n m t ng đ i đi u hoà,

l ng ánh sáng phù h p v i s n xu t nông nghi p, thu n l i cho sinh ho t và đ i

s ng nhân dân

* L ng m a: T ng l ng m a bình quân 1.600 – 1.800 mm Mùa m a kéo dài

t tháng 5 đ n tháng 10 (tháng 8, tháng 9 có l ng m a l n nh t x p x 400 mm)

* m không khí: m không khí trung bình là 85 – 86%, mùa đông vào

nh ng ngày khô hanh đ m xu ng th p t i 50% (th ng x y ra vào tháng 12)

Cu i đông sang xuân, vào nh ng ngày m a phùn đ m lên t i 90% và có th i

đi m đ t bão hoà, m t (th ng x y ra vào tháng 2, tháng 3) nên d phát sinh sâu

* Bão: Bão th ng xu t hi n t tháng 8 t i tháng 10, m a to, kèm theo

ng p úng, làm thi t h i đáng k đ n s n xu t và sinh ho t c a ng i dân

c Ch đ thu v n: Có sông Hoàng ch y qua dài 6km, thông qua 3 tr m b m t i

t ng công su t 4.000 m³/gi ph c v nhu c u t i cho 100% di n tích đ t nông nghi p Ch đ n c c a xã ph thu c vào m c n c cao th p c a sông Hoàng (mùa cao t tháng 7 t i tháng 10) Ngoài sông Hoàng, xã còn có h th ng n c ao

h H th ng sông h trên đ a bàn xã ngoài ch c n ng cung c p n c cho s n xu t nông nghi p còn có tác d ng c i thi n môi tr ng vào mùa hè và c nh quan thiên nhiên

d Tài nguyên đ t

- t đai c a xã Hoàng Giang có ngu n g c phù sa c , trong quá trình canh tác,

- T ng di n tích đ t t nhiên: 624,8 ha, trong đó:

+ Di n tích đ t nông nghi p: 264,79 ha chi m 42,38% so v i t ng di n tích t nhiên

+ Di n tích đ t phi nông nghi p: 343,37 ha, chi m 54,96% so v i t ng di n tích

t nhiên

+ Di n tích đ t ch a s d ng: 16,64 ha, chi m 2,66% so v i t ng di n tích t nhiên

e Tài nguyên n c: Ngu n n c m t: Có sông Hoàng, h th ng kênh m ng thu nông và m t n c ao h là ngu n n c cung c p cho s n xu t nông nghi p và đ i

s ng xã h i Ngu n n c ng m: N c ng m trên đ a bàn xã có đ sâu t 6 – 8m, đây là ngu n n c cung c p chính cho sinh ho t c a ng i dân và đ c khai thác qua h th ng gi ng kh i và gi ng khoan gia đình lo i nh Qua th c t s d ng cho

th y đ i v i gi ng đào có đ sâu t 4 – 10m và gi ng khoan gia đình lo i nh có đ sâu t 15 – 50m, ngu n n c ch a b ô nhi m

Nh n xét

- Thu n l i: i u ki n t nhiên c a Hoàng Giang có nhi u thu n l i cho phát

tri n kinh t xã h i c a đ a ph ng đó là: G n trung tâm huy n l , đ ng sá đi l i thu n ti n, có Qu c l 45 ch y xuyên qua đ a bàn xã, có đ ng s t B c – Nam ch y xuyên qua dài 3,5 km r t thu n l i cho vi c giao th ng a hình c a xã t ng đ i

b ng ph ng, đ t trên đ a bàn xã có ngu n g c phù sa c nên thích h p cho tr ng lúa

và hoa màu các lo i Th i ti t, khí h u thu n l i cho phát tri n nông nghi p

nh p t các ngu n khác là 28,5 t đ ng (65%) C c u kinh t trên đ a bàn

xã chuy n d ch theo h ng gi m d n t tr ng nông nghi p, t ng d n t tr ng ngành phi nông nghi p

* Hình th c t ch c s n xu t: Hoàng Giang có m t HTX d ch v nông nghi p

ho t đ ng m t s khâu d ch v nh : Khuy n nông, chuy n giao KHKT, gi ng cây

tr ng, thu c b o v th c v t, phân bón, th y nông, đi n ph c v s n xu t kinh t

h HTX ho t đ ng có hi u qu , đ t tiêu chí NTM Xã có 6 công ty c ph n và 4 doanh nghi p nhà n c có v n đ u t 10.000 tri u đ ng, thu hút g n 250 lao đ ng

đ n làm vi c Trên đ a bàn xã có 156 c s s n xu t kinh doanh trong đó có 72 h kinh doanh t ng h p

b Tình hình xã h i

- Dân s , lao đ ng

+ S ng i trong đ tu i lao đ ng là 2.800 ng i, chi m t l 57,3%

+ S ng i trên đ tu i lao đ ng là 1.007 ng i, chi m t l 20,6%

* Lao đ ng: S ng i trong đ tu i lao đ ng có 2.800 ng i chi m 57,3% t ng

s dân Trong đó lao đ ng nông – lâm nghi p là 1.570 ng i chi m t l 56%; lao

đ ng trong ngành công nghi p, ti u th công nghi p, xây d ng 910 ng i chi m t

l 33%; lao đ ng trong ngành th ng m i, d ch v 320 ng i chi m t l 11%

Nh n xét: T l lao đ ng qua đào t o c a Hoàng Giang chi m t l nh 7,5% so

v i t ng lao đ ng, nh h ng t i quá trình ng d ng khoa h c công ngh vào s n

xu t T l lao đ ng nông nghi p còn cao chi m 56% so v i t ng lao đ ng do đó

ch a đáp ng đ c tiêu chí NTM (t l lao đ ng trong ngành nông nghi p nh h n 35%)

- Thu nh p và đ i s ng c a nhân dân

Trong nh ng n m g n đây, đ i s ng c a ng i dân trong xã ngày càng đ c nâng lên M c thu nh p bình quân đ u ng i n m 2011 đ t: 12,6 tri u đ ng

ng i/n m, đ t t l 90% so v i m c bình quân chung c a t nh (14 tri u

đ ng/ng i/n m) So v i tiêu chí NTM, thu nh p bình quân đ u ng i b ng 1,4 l n

so v i m c thu nh p bình quân chung c a t nh xã ch a đ t

Xã còn 195 h nghèo, chi m t l 15% so v i t ng s h So v i tiêu chí NTM

t l h nghèo trên đ a bàn xã nh h n 5%, xã ch a đ t tiêu chí

- V n hoá, y t , giáo d c

* V n hoá: N m 2010 xã có 7/7 làng đ t tiêu chu n làng v n hoá đ t

t l 100% và 3 c quan đ t c quan v n hoá S h , gia đình đ t gia đình v n hoá

là 1.134h chi m t l 85% t ng s h trong xã So sánh v i tiêu chí NTM: S làng

đ t danh hi u làng v n hoá trên 70% xã đ t tiêu chí

* Y t : Tr m y t c a xã đ t chu n Qu c gia n m 2005 Hi n t i công tác y t trên đ a bàn đ c th c hi n b i tr m y t xã, ch a có s s y t t nhân Tr m y t

xã có 4 cán b có trình đ y s S ng i tham gia các hình th c b o hi m y

t là 1.100 ng i, chi m t l 22%

* Giáo d c: Lao đ ng qua đào t o là 210 ng i, chi m t l 7,5% so v i t ng lao đ ng Trong nh ng n m qua xã đã chú tr ng đ u t phát tri n giáo d c,

s l ng h c sinh đ n tr ng ngày càng nhi u, ch t l ng d y và h c ngày càng

đ c nâng cao Công tác giáo d c đào t o có chuy n bi n tích c c k t qu huy

đ ng tr em đ n tu i đ n tr ng hàng n m đ t 100%, ph c p giáo gi c THCS 100% Xã có 3/3 tr ng đ t chu n qu c gia

H c sinh đ t t nghi p THCS ti p t c h c THPT, trung h c bán trú, h c ngh là 93/110 h c sinh đ t 85% (trong đó s h c sinh theo h c THPT là 67 h c sinh, b túc 16 h c sinh, h c ngh 10 h c h c sinh)

Nh v y xã đã đ t tiêu chí v m c đ ph c p giáo d c THCS, tuy nhiên t l lao đ ng qua đào t o trên đ a bàn xã còn chi m t l nh xã c n m thêm các l p đào t o, t p hu n đ nâng cao ch t l ng lao đ ng trên đ a bàn

- Môi tr ng

* S h s d ng n c h p v sinh: Theo k t qu kh o sát, xã có 402 h có

gi ng đào và 108 h có gi ng khoan có b l c H s d ng n c sinh ho t h p v

sinh (n c gi ng khoan, gi ng đào, b n c m a) là 83% so v i t ng s h trong

xã

T l h có đ 3 công trình h p v sinh (Nhà t m, nhà tiêu, b n c) đ t chu n

là 977 h , chi m t l 73% so v i t ng s h

T l h có c s ch n nuôi h p v sinh là 42 h , chi m 3% s h ch n nuôi

Xã ch a có c s s n xu t kinh doanh đ t tiêu chu n môi tr ng

Rác th i c a xã đã đ c thu gom v 2 đi m t p k t tuy nhiên ch a đ c x lý, không đ m b o v sinh môi tr ng

* S ngh a trang đ c xây d ng theo quy ho ch: V i t ng di n tích 94,6 ha trong đó xã đã quy ho ch và có quy ch qu n lý 5/7 ngh a trang trong đó có 1 t ng đài li t s m i đ c xây d ng khu trung tâm thu n l i cho vi c vi ng th m c a nhân dân

Nh v y ta th y r ng, Hoàng Giang là m t xã có n n s n xu t ch y u

là nông nghi p, do đó c nh quan, môi tr ng ch a b tác đ ng nhi u Không khí trong đ a bàn xã trong lành, còn ch a b ô nhi m Tuy nhiên xã ch a đ t các

ch tiêu v môi tr ng so v i tiêu chí NTM: rác th i ch a đ c x lý đúng quy

đ nh, xã ch a có c s s n xu t kinh doanh đ t tiêu chu n v môi tr ng, v n còn

có ngh a trang ch a đ c xây d ng theo quy ho ch Trong th i gian t i xã c n đ u

t mua s m ph ng ti n v n chuy n thu gom rác th i, xây d ng khu x lý rác th i

ng th i, xã c n xây d ng h th ng rãnh thoát n c, tr m x lý n c th i…

- H th ng t ch c chính tr

i ng cán b xã: T ng s cán b chuyên trách và bán chuyên trách trong toàn xã là 32 cán b Trong đó cán b chuyên trách và công ch c là 21 ng i có trình đ chuyên môn nh sau: Trình đ đ i h c 5 cán b , trình đ cao đ ng 1 cán

b , trung c p 10 cán b T l cán b chuyên trách và công ch c đ t chu n theo quy đ nh c a B N i v là 95%

- Xã có đ y đ các t ch c trong h th ng chính tr c s theo quy đ nh: (i)

T ch c ng, (ii) Chính quy n: H i đ ng nhân dân, U ban nhân dân, và (iii) oàn th chính tr xã h i: M t tr n t qu c, h i c u chi n binh, h i nông dân, h i

ph n , đoàn thanh niên, công đoàn xã, ho t đ ng c a các h i và t ch c xã h i

qu n chúng ng b và chính quy n xã đ t tiêu chu n trong s ch v ng m nh Nhìn chung, h th ng t ch c chính tr xã h i v ng m nh, đã đ t tiêu chí NTM Trong nh ng n m t i, xã c n phát huy nh ng thành tích đã đ t đ c

- An ninh tr t t xã h i: Tình hình an ninh tr t t đ m b o, n đ nh Các v

vi c x y ra trên đ a bàn đ c gi i quy t k p th i, phong trào qu n chúng b o v an ninh T Qu c ho t đ ng có hi u qu

a ánh giá t ng quát các ch tiêu kinh t và phát tri n s n xu t nông nghi p

- Tr ng tr t: T ng s n l ng l ng th c n m 2011 đ t 3.600 t n (trong đó

380-400 t n màu quy thóc), bình quân l ng th c đ u ng i đ t 745 kg

Hình 2.2 Hình nh bà con tham gia s n xu t nông nghi p trong xã

Các cây tr ng mang l i thu nh p cho ng i dân t i Hoàng Giang g m: Lúa, ngô,

khoai và các cây rau đ u… K t qu c a ngành tr ng tr t trong 5 n m g n đây t i

Hoàng Giang c th t i b ng sau:

Ngu n: N i dung quy ho ch chi ti t X Hoàng Giang – H Nông C ng – T Thanh Hóa

do Công ty C ph n đ u t xây d ng Sông à Th ng Long l p

Qua b ng k t qu tr ng tr t c a xã trong giai đo n 2006-10 ta th y r ng: Trong

5 n m qua trên đ a bàn xã, lúa v n là cây tr ng chính, t ng đ i n đ nh v s n

l ng c ng nh di n tích Bên c nh lúa, cây ngô c ng là cây tr ng n đ nh, s n

l ng ngô t ng đ u theo m i n m Trong nh ng g n đây di n tích tr ng các lo i rau

đ u trên đ a bàn xã t ng d n v di n tích c ng nh s n l ng, t 255 t n n m 2006

t ng lên 382 t n n m 2010

Ngoài nh ng lo i cây tr ng nêu trên ng i dân trên đ a bàn xã còn tr ng t xu t

kh u mang l i hi u qu kinh t cao Di n tích tr ng t xu t kh u n m 2010 là 3,7

ha, n ng su t đ t 13 t n/ha, t ng s n l ng t c đ t 50 t n

- Ch n nuôi

N m 2010 t ng thu nh p trong ngành ch n nuôi c đ t kho ng 6.220 tri u

đ ng Trong n m, t ng đàn trâu bò là 276 con; đàn l n 807 con, trong đó l n nái

223 con; đàn gia c m 17.032 con K t qu s n xu t c a xã trong giai đo n 2010 th

Thu c m Con 8.500 5.788 4.939 6.400 6.832

Ngu n: N i dung quy ho ch chi ti t X Hoàng Giang – H Nông C ng – T Thanh Hóa

do Công ty C ph n đ u t xây d ng Sông à Th ng Long l p