- Biết và hiểu được độ tan của một chất trong nước là gì , biết được các yếu tố ảnh hưởng đến độ tan của một chất trong nước.. Kỹ năng : Biết cách làm thí nghiệm để xác định chất tan , c
Trang 1BÀI 41 : ĐỘ TAN CỦA 1 CHẤT TRONG NƯỚC .
A) Mục tiêu :
1 Kiến thức : - Bằng thực nghiệm h/s có thể nhận biết chất tan , không tan trong
nước
- Biết và hiểu được độ tan của một chất trong nước là gì , biết được các yếu tố ảnh hưởng đến độ tan của một chất trong nước
2 Kỹ năng : Biết cách làm thí nghiệm để xác định chất tan , chất không tan trong
nước , suy luận để tìm được những yếu tố ảnh hưởng đến độ tan của một chất trong nước
3 Thái độ : Nghiêm túc , hăng say xây dựng bài , có tinh thần tập thể cao
B) Trọng tâm : - Độ tan của 1 chất trong nước
C) Chuẩn bị :
1 Giáo viên : Soạn bài , chuẩn bị đồ dùng học tập
- Dụng cụ : Tấm kính thủy tinh , đũa thuỷ tinh , cốc thủy tinh , diêm , đèn cồn ….
- Hoá chất : Nước , muối NaCl , CaCO3
2 Học sinh : Nghiên cứu trước bài
* Phương pháp : - Sử dụng phương pháp thực hành thí nghiệm , phương pháp nêu
vấn đề
D) Tiến trình dạy học
I) Ổn định tổ chức lớp : Kiểm tra sĩ số + ổn định tổ chức lớp học ( 3 phút ) II) Kiểm tra bài cũ : ( 5 phút ) Em hãy cho biết dung dịch là gì ? Dung dịch chưa
bão hoà , dung dịch bão hoà là những dung dịch như thế nào ?
III) Nêu vấn đề bài mới : ( 2 phút ) Độ tan của một chất trong nước là gì ? Những
yếu tố nào ảnh hưởng đến nó ?
IV) Các hoạt động học tập
Hoạt động I : Nghiên cứu chất tan và chất không tan (13 phút)
Trang 2Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
- Cho học sinh nghiên cứu thí nghiệm 1
trong sgk
Nêu mục tiêu và các bước tiến hành thí
nghiệm
- Cho học sinh nghiên cứu và làm thí
nghiệm 2 theo nhóm
Cho hoc sinh nhận xét , đánh giá , bổ
sung cho đúng
- Cho học sinh nhận xét , đánh giá , bổ
sung cho đúng
Cho học sinh nghiên cứu sgk
Nêu được tính tan của một số chất trong
nước thường gặp
- Cho học sinh nhận xét , đánh giá
- Hướng dẫn học sinh nghiên cứu bảng
tính tan ở cuối sgk
1) Thí nghiệm về tính tan của chất Hoạt động nhóm nghiên cứu thí nghiệm : Nêu mục tiêu và các bước tiến hành thí nghiệm
nước , khuấy đều , lọc lấy phần nước , nhỏ vài giọt nước đã lọc cho vào tấm thuỷ tinh đem đun nóng cho nước bay hơi – Nhận xét : Không có chất rắn bám ở chỗ nước bay hơi , chứng tỏ CaCO3 không tan trong nước
b Thí nghiệm 2 : Làm thí nghiệm 2 theo nhóm, nhận xét, đánh giá Cho một ít muối ăn NaCl vào cốc nước và làm tương tự như thí nghiệm 1 – Nhận xét : Có chất rắn màu trắng bám vào mảnh thuỷ tinh , có vị mặn Vậy muối ăn tan được trong nước
- Có những chất tan được trong nước , có những chất không tan đựơc trong nước , có chất tan nhiều , chất tan ít trong nước 2) Tính tan trong nước của 1 số axit , bazơ , muối – Hoạt động cá nhân , nêu được tính tan của một
số hợp chất trong nước : + Axit : Hầu hết tan trừ H2SiO3 không tan trong nước + Bazơ : Hầu hết không tan trừ một số tan như : NaOH, KOH, Ba(OH)2, và Ca(OH)2 ít tan Hợp chất của Na và K đều tan
Trang 3
Hợp chất của nhóm nitrat(NO3) đều tan + Muối : Phần lớn các muối clorua , sunfat tan được, phần lớn các muối cacbonat không tan Nghiên cứu bảng tính tan của 1 số chất theo hướng dẫn của giáo viên
*) Tiểu kết : - Chất tan và chất không tan
+ Thí nghiệm về tính tan của chất : Có những chất tan được trong nước , có những
chất không tan đựơc trong nước , có chất tan nhiều , chất tan ít trong nước
+ Tính tan trong nước của 1 số axit , bazơ , muối :
Axit : Hầu hết tan trừ H2SiO3 không tan trong nước
Bazơ : Hầu hết không tan trừ 1 số tan như : NaOH , KOH , Ba(OH)2 , Ca(OH)2 ít
tan…
Muối : Phần lớn các muối clorua , sunfat tan được , phần lớn các muối cacbonat
không tan
Hoạt động II : Nghiên cứu độ tan của 1 số chất trong nước ( 9 phút).
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
- Cho học sinh nghiên cứu sgk
Nêu định nghĩa về độ tan của 1 chất
trong nước
+ Em hãy cho biết trong thí dụ ở
sgk độ tan của đường là 204 gam ở
250C nghĩa là gì ?
- Cho học sinh nhận xét , đánh giá
1) Định nghĩa :
- Nghiên cứu sgk nêu định nghĩa : ( sgk )
+ Có nghĩa là : ở 250C 100 gam nước hoà tan được tối đa 204 gam đường để tạo thành dung dịch bão hoà
2) Những yếu tố ảnh hưởng đến độ tan
Trang 4- Cho học sinh nghiên cứu sơ đồ
hình 6.5 phóng to nêu nhận xét của
mình về ảnh hưởng của nhiệt độ
đến độ tan của các chất rắn trong
nước
- Cho học sinh nghiên cứu sgk
+ Nêu nhận xét của mình về sự ảnh
hưởng đến độ tan của 1 số chất khí
trong nước theo sơ đồ hình 6.6 sgk
- Cho học sinh nhận xét , đánh giá ,
bổ sung cho đúng
a Đối với chất rắn :
- Nghiên cứu và nhận xét : Nhiệt độ càng tăng thì độ tan của các chất rắn càng tăng trừ Na2SO4 khi nhiệt độ tăng thì độ tan lại giảm
b Đối với chất khí :
- Nghiên cứu sơ đồ , nhận xét đánh giá + Khi nhiệt độ càng tăng , áp suất càng giảm thì độ tan của 1 chất khí trong nước càng giảm và ngược lại
*) Tiểu kết : - Độ tan của 1 số chất trong nước
+ Định nghĩa : ( kí hiệu S) của 1 chất trong nước là số gam chất đó hòa tan trong
100 gam nước , để tạo thành dung dịch bão hòa ở 1 nhiệt độ xác định + Những yếu tố ảnh hưởng đến độ tan :
Đối với chất rắn : Nhiệt độ càng tăng thì độ tan của các chất rắn càng tăng trừ
Na2SO4 khi nhiệt độ tăng thì độ tan lại giảm
Đối với chất khí : Khi nhiệt độ càng tăng , áp suất càng giảm thì độ tan của 1 chất khí trong nước càng giảm và ngược lại
Hoạt động III : Luyện tập (5 phút).
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
- Cho học sinh nghiên cứu sgk làm
bài tập 2 sgk / 142
- Nghiên cứu sgk trả lời câu hỏi :
Trang 5Cho học sinh nhận xét , bổ sung
đánh giá cho đúng
Cho học sinh cũng cố bài , đọc
phần ghi nhớ
+ Khi tăng nhiệt độ , độ tan của chất rắn trong nước phần lớn là tăng ( trừ Na2SO4) Nên phương án C là đúng
* Kết luận : - Giáo viên cho học sinh nắm được những nội dung chính của bài
học
V) Cũng cố : ( 3 phút ) - Giáo viên cho học sinh làm bài tập sau
- Hưỡng cũng cố bài
+ Theo bài ra ta có :
Ở nhiệt độ 18oC thì 53 gam NaCO3 tan hết 250 gam H2O thì được dung dịch bão hòa
21,5 (gam) để đạt dung dịch bão hòa ( Độ tan muối NaCO3 = 21,5 )
* Kiểm tra đánh giá : ( 2 phút ) - Giáo viên sử dụng câu hỏi trắc
nghiệm
+ Độ tan của 1 chất trong nước là số gam chất đó hòa tan trong
a) 99 gam để đặt dung dịch bão hòa ở 1 nhiệt độ xác định
b) 101 gam để đặt dung dịch bão hòa ở 1 nhiệt độ xác định
c) 100 gam để đặt dung dịch bão hòa ở 1 nhiệt độ xác định
b) 100 gam để đặt dung dịch bão hòa ở các nhiệt độ khác nhau
Đáp án : c
Trang 6VI) Dặn dò : ( 3 phút ) - Hướng dẫn học sinh học bài ở nhà , nghiên cứu kỹ lại bài.
- Bài tập : Làm bài tập 1 đến 5 sgk / 142
- Nghiên cứu bài "Nồng độ dung dịch " Nghiên cứu bài mới và cho biết nồng độ phần trăm là gì ? Nêu công thức tính nồng
độ phần trăm ?