Giáo án Hóa học 9 bài 2: Một số oxit quan trọng

Tính chất vật lí và hóa học của canxi oxit.. Mục tiêu: 1 Kiến thức :  Nêu được những tính chất hoá học của CaO và viết PƯHH minh hoạ.. Thờ i gian học sinh Đồ  Hãy viết CTHH của Cax

Bài 2 : Một số oxit quan trọng.



Tính chất hóa học của oxit bazơ

Lấy ví dụ

Tính toán theo nồng độ mol, tính

theo PTHH

Tính chất vật lí và hóa học của canxi oxit

Cách sản xuất canxi oxit

Tính toán dạng bài tập hỗn hợp tác dụng với axit, bài tập chuỗi phản ứng

Nhận biết từng chất trong cặp chất

I Mục tiêu:

1) Kiến thức :

 Nêu được những tính chất hoá học của CaO và viết PƯHH minh hoạ

 Giải thích được cách điều chế, sản xuất CaO trong công nghiệp

2) Kỹ năng : rèn kỹ năng qs tn, viết PƯHH minh hoạ và giải b.tập có liên quan

II Chuẩn bị:

1) Hoá chất : CaO, dd HCl, nước

2) Dụng cụ : 2 ốn.,1 ống nhỏ giọt, 1 khay nhựa, 1 giá ống nghiệm, 1 cốc nước

3) Tranh vẽ phóng to hình 1.4 ; 1.5 (tranh vẽ lò nung vôi)

III Phương pháp: Trực quan + Đàm thoại + Thuyết trình

IV Tiến trình dạy học:

1) KTBC : Hãy nêu những tính chất hoá học của bazơ ? viết PƯHH minh hoạ ?

2) Mở bài : Ta đã biết có 2 loại oxit là o.axit và o.bazơ, trong đó có những oxit

có vai trò rất q.trọng đ.diện là CaO và SO2 Trong tiết 1 chúng ta sẽ tìm hiểu CaO

Thờ

i

gian

học sinh

Đồ

 Hãy viết CTHH của

Caxi oxit và tính PTK ?

thuộc loại o.nào?

 Thông báo tên thường

gọi

 Đưa mẫu CaO cho h/s

q/s: Hãy nêu những tc v.lý

 Đ.diện phát biểu,

bổ sung

 Q.s mẫu CaO, đ

diện nx

 Đại

CaO

CaO,

A CANXI OXIT (vôi sống)

Công thức phân tử: CaO

PTK: 56

Thuộc loại oxit bazơ

I Canxi oxit có những tính

10’

của CaO

 Bổ sung, hoàn chỉnh

nội dung

 Hãy kể những tính

chất hoá học của 1 oxit

bazơ ?

 CaO là 1 o.bazơ nên

thể hiện đầy đủ t.chất h

học của 1 bazơ

 Làm t.n.CaO t.dụng

với nước,

 Hãy nhận xét hiện

tượng ? Và viết PƯHH xảy

ra ?

 Bs: pứ tạo ra sp là

Ca(OH)2 ít tan lắng xuống

đáy ống nghiệm gọi là vôi

tôi (nhão, dẻo)

 Th.báo: CaO hút ẩm

mạnh ; dùng để hút ẩm

nhiều chất khác cần làm

khô

 Làm t.n.CaO t.dụng

với HCl Hãy nx h.tượng

khi CaO td với HCl ? Viết

PƯHH xảy ra

 Bs: CaO còn td với

nhiều axit khác như H2SO4 (

viết PTPƯ ? ) … nên CaO

– vôi sống dùng để khử

chua trong tr.trọt, nước thải

nhà máy

 Th.trình: vôi sống để

trong tự nhiên sẽ ch.thành

đá vôi do CaO pứ với CO2

Hãy viết PTPƯ CaO với

CO2 ?

 Do tc này do đó ta

không để vôi sống t.xúc

t.tiếp với k.k !

diện kể 3 tc hoá học của

1 bazơ

 Qs t.n

của CaO t.d

với nước, đại diện nêu h.tượng toả nhiệt , viết PTPƯ m

hoạ

 Ghi nhớ tính chất hút

CaO

 Qs t.n, đdiện nêu h.tượng xảy ra: toả nhiệt, viết PTPƯ

m hoạ

 Nghe

gv thông báo, đại diện viết PT xảy

ra

 Thảo luận nhóm nêu các ứng dụng của Canxi oxit

 Đại diện đọc mục “Em có biết”

 Quan sát tranh, đại diện nêu nguyên liệu sản suất vôi

nước cất, ống nghiệ

m, dd HCl

chất nào ?

1 Tính chất vật lí:

Là chất rắn màu trắng,

Nóng chảy ở nhiệt độ cao

2 Tính chất hoá học : thể hiện đầy đủ t.c hoá học của 1 bazơ

a) Tác dụng với nước :

CaO(r) + H2O(l)  Ca(OH)2(dd)

CaO có tính hút ẩm mạnh, do

đó CaO dùng để làm khô nhiều chất

b) Tác dụng với axit :

CaO(r) + 2HCl(dd)  CaCl2(dd) + H2O

CaO(r) + H2SO4(dd)  CaSO4r + H2O

Ứng dụng: CaO dùng để khử chua đất trong trồng trọt

c) Tác dụng với oxit axit :

CaO(r) + CO2(k)  CaCO3(r)

7’

 Y/c h/s th.luận: Sau

khi tìm hiểu những tchh

của Canxi oxit, em hãy nêu

những ứ.dụng của Canxi

oxit mà em biết ?

 Bs, hoàn chỉnh nội

dung

 Y/c h.s đọc “Em có

biết 1”

 Treo tranh “Sơ đồ lò

nung vôi”

 Hãy nêu ngliệu để sx

vôi (Canxi oxit ) là gì ?

 Thtrình cách sx vôi

trong lò nung vôi thủ công

và CN

 Giới thiệu các PTPƯ

xảy ra khi sản xuất vôi

 Yêu cầu học sinh đọc

mục “Em có biết 2”

 Nghe thông báo quá trình sản xuất vôi

 Viết các

PƯ xảy ra

Tranh vẽ: Sơ

đồ lò nung vôi

II Canxi oxit có những ứng dụng gì ?

Nguyên liệu cho công nghiệp luyện kim và CN hoá học

Khử chua đất trồng, sát trùng, khử độc môi trường,…

III Sản xuất Canxi oxit như thế nào ?

Nguyên liệu : đá vôi (thành phần chính là CaCO3)

Các phản ứng hoá học xảy ra : + Than cháy tạo nhiệt độ: C(r) + O2(k)  to CO2(k)

+ Ở nhiệt độ cao, đá vôi bị phân huỷ thành vôi (CaO): CaCO3(r) CaO(r) + CO2(k)

3) Tổng kết : Hãy nêu các thhh và ứng dụng của Canxi oxit ? Sản xuất Canxi

oxit như thế nào ?

4) Củng cố : hướng dẫn học sinh làm dạng bài tập:

Trên 900 o C

Bài 3 a) PTPƯ :CuO + 2HCl  CuCl2 + H2O (1) ; Fe2O3 + 6HCl  2FeCl3 + 3H2O (2)

nHCl = CM V = 3,5 0,2 = 0,7 mol;

Đặt X (g) là khối lượng của CuO => m Fe2O3 = 20 – X (g)

nCuO = m / M = X / 80 (mol); nFe2O3 = 20 – X/ 160 (mol)

Dựa vào theo số mol của HCl td ở (1) và (2), ta có ptr: 2X / 80 + 6(20 – X) / 160 = 0,7

=> x = mCuO = 4 (g); mFe2O3 = 20 – 4 = 26g

Bài 4: a) PTPƯ:CO2 + Ba(OH)2  BaCO3 + H2O ;

b) nCO2 = V / 22,4 = 2,24 / 22,4 = 0,1 (mol) = nBaCO3

CMdd BaCO3 = 0,1 / 0,2 = 0,5 M ;

c) mBaCO3 = 0,1 197 = 19,7 (g)

Bài 2 Một số oxit quan trọng (tiếp theo)



Tính chất hóa học của oxit axit

Tính toán theo PTHH, toán dư

Bài tập chuỗi phản ứng

Nhận biết từng chất trong cặp chất

Tính chất vật lí và hóa học của lưu huỳnh đioxit

Cách điều chế, sản xuất lưu huỳnh đioxit

So sánh tchh của CaO và SO2

Nhận biết chất, làm khô chất, tính toán dư

I Mục tiêu:

1) Kiến thức :

 Nêu được những tính chất hoá học của SO2 và viết PƯHH minh hoạ

 Giải thích được cách điều chế, sản xuất SO2 trong phòng thí nghiệm và công nghiệp

2) Kỹ năng : rèn kỹ năng viết PTPƯ, qs t.nghiệm và làm 1 số bài toán với SO2

II Chuẩn bị:

1) Hoá chất : ddH2SO4 ; ddCa(OH)2 ; Na2SO3 ; quỳ tím ; lưu huỳnh

2) Dụng cụ : 1 thìa đốt; 1 đèn cồn; 1 giá sắt + 1 kẹp sắt; 1 bộ bình kíp đơn giản

có gắn nút c.su 2 lỗ; 2 ống dẫn L (1 lớn + 1 nhỏ); 2 cốc thuỷ tinh 50 ml; 1 đoạn ống cao su

III Phương pháp: Đàm thoại + Thuyết trình + Trực quan

IV Tiến trình dạy học:

1) KTBC : H.thành chuổi biến hoá: CaO (1) Ca(OH)2 (2) CaCO3 (3) CaO (4) CaCl2

(5) CaCO3

 Nêu những tính chất hoá học của canxi oxit ? Và viết PTPƯ minh hoạ ? 2) Mở bài: Các em đã tìm hiểu xong tính chất, ứng dụng và sản suất Caxi oxit - đại diện cho 1 oxit bazơ; vậy lưu huỳnh dioxit - đại diện 1 oxit axit có những tính chất , ứng dụng và sản xuất như thế nào trong công nghiệp ?

Thờ

i

gian

hs

Đồ

5’

15’

 Th.trình: tên thường

gọi của lưu huỳnh dioxit là

khí sunfurơ

 Đốt ít S tạo SO2 cho

học sinh nhận xét tính chất

vật lí

 Hãy nêu những t.c v.lí

của lưu huỳnh dioxit mà em

vừa nh.biết?

 Làm thí nghiệm điều

chế, cho SO2 tác dụng với

nước có cho sẵn quỳ tím

vào Yêu cầu học sinh thảo

luận nhóm 2’:

 Hãy nhận xét sự thay

đổi màu sắc của quỳ tím ?

 Chất mới sinh ra đó là

gì ? Viết PTPƯ xảy ra ?

 Tiếp tục cho thêm

muối Na2CO3 và H2SO4 vào

, dẩn khí sinh ra qua

ddCa(OH)2

 Hãy n.xét sự th.đổi

m.scủa nước vôi trong ?viết

PTPƯ x.ra?

 Bs: lưu huỳnh dioxit

cũng pứ được với dd bazơ

khác như Ba(OH)2 - tạo

muối kết tủa như của

Ca(OH)2, NaOH - tạo muối

tan… h.dẫn học sinh viết

PTPƯ

 Gthiệu : t.d với o

bazơ như: Na2O, CaO,…

tạo muối sunfit

 Hướng dẫn hs viết các

PTPƯ

 Hãy nx t.c h.h của l.h

dioxit ?

 Thuyết trình : lưu

 Đại diện viết CTHH , tính phân tử khối

 Quan

sát, ngửi mùi khí SO2 sinh ra, nhận xét

 Nghe giáo viên thông báo tính độc

 Quan

nghiệm, thảo luận nhóm đại diện phát biểu, bổ sung: quỳ tím đổi sang hồng chứng

tỏ có axit tạo ra là axit sunfurơ, viết PTPƯ minh hoạ

 Q.s t.nghiệm, trao đổi nhóm, đdiện p.biểu, b.s, viết PTPƯ

 Nghe g.v thông báo…

 Nghe giáo viên

S, đèn cồn, thìa đốt

Na2SO 3, ddH2S O4, ddCa(

OH)2, Quỳ tím, bộ bính kíp, cốc thủy tinh

B LƯU HUỲNH DI OXIT:

Tên thường gọi là khí Sunfurơ

CTHH: SO2 có PTK = 64

I Lưu huỳnh dioxit có tính chất gì ?

1 Tính chất vật lí:

Là chất khí không màu, mùi hắc, độc

Nặng hơn không khí

2 Tính chất hoá học: có t.c hoá học của 1 oxit axit

a) Tác dụng với nước: tạo dd

axit sunfurơ

SO2(k) + H2O(l)  H2SO3(dd)

b) T.dụng với dd bazơ: tạo

muối sunfit và nước

SO2(k) + Ca(OH)2(dd)  CaSO3(r) + H2O(l) muối canxi sufit SO2(k) + 2NaOH(dd)  Na2SO3(dd) + H2O(l)

muối Natri sufit

c) Tác dụng với oxit bazơ

như: Na2O, CaO,… tạo muối sunfit:

SO2(k) + CaO(r)  CaSO3(r)

7’

huỳnh dioxit có nhiều ứng

dung trong đời sống và sản

xuất : ng liệu sản xuất

H2SO4 ; tẩy trắng bột gỗ sản

xuất giấy, diệt nấm …

 Dựa vào thí nghiệm

điều chế SO2 vừa quan sát ,

hãy nêu nguyên liệu điều

chế SO 2 trong phòng thí

nghiệm ?

 Bổ sung, hoàn chỉnh

nội dung

 Hướng dẫn học sinh

viết PTPƯ khi điều chế SO2

trong PTN

 Hướng dẫn học sinh

viết PTPƯ khi điều chế SO2

trong công nghiệp

th.báo t.c của lưu huỳnh

dioxit khi

pứ với oxit bazơ

 Trao đổi nhóm đại diện phát biểu,

bổ sung: thể hiện 1 oxit axit

 Nghe thông báo

về những ứng dụng của lưu huỳnh

dioxit

 Đại diện phát biểu, bổ sung

II Lưu huỳnh dioxit có những ứng dụng gì ? (sgk )

III Điều chế lưu huỳnh dioxit như thế nào ?

1 Trong phòng thí nghiệm: có

2 cách:

 Cho muối sunfit tác dụng với với axit mạnh:

Na2SO3(r) + 2HCl(dd)  2NaCl(dd) + SO2(k) + H2O(l)

Đun nóng axit sufuric đặc với đồng:

Cu(r) + 2H2SO4(đ)  CuSO4(dd) + SO2(k) + 2H2O(l)

2 Trong công nghiệp:

Đốt lưu huỳnh trong không khí: S + O2  to SO2

Đốt quặng pirit sắt:

4FeS2(r) + 11O2(k)  to 2Fe2O3(r) + 8SO2(k) 3) Củng cố : Y/c h/s so sánh t.c hhọc của SO2 với CaO:

1 tdụng với …

Bài 6: a) SO2 + Ca(OH)2  CaSO3  + H2O ;

b) n SO2 = 0,112 / 22,4 = 0,005 (mol) ; nCa(OH)2 = 0,01 0,7 = 0,007 (mol)

=> n Ca(OH)2 dư = 0,007 – 0,005 = 0,002 (mol) ; m Ca(OH)2 dư = 0,002 74 = 0,148 (g)

mCaSO3 = 0,005 120 = 0,6 (g)

V Dặn dò: Ôn lại định nghĩa axit, phân loại axit đã học ở lớp 8

VI Rút kinh nghiệm: