-Tính chất hóa học: Phản ứng cộng với dung dịch Brom, phản ứng cháy.. 2.Kĩ năng: - Quan sát thí nghiệm, hình ảnh, mô hình, rút ra được nhận xét về cấu tạo và tính chất của axetilen.. Vậ
Trang 1Giáo án Hóa 9
AXETILEN
-CTPT: C2H2
-PTK: 26
I.MỤC TIÊU:
1.Kiến thức: HS biết:
-Công thức phân tử, công thức cấu tạo, đặc điểm cấu tạo của axetilen
-Tính chất vật lí: Trạng thái, màu sắc, tính tan trong nước, tỉ khối so với không khí
-Tính chất hóa học: Phản ứng cộng với dung dịch Brom, phản ứng cháy
-Ứng dụng: Nhiên lệu và nguyên liệu trong công nghiệp
2.Kĩ năng:
- Quan sát thí nghiệm, hình ảnh, mô hình, rút ra được nhận xét về cấu tạo và tính chất
của axetilen
- Viết các PTHH dạng CTPT và CTCT thu gọn
-Phân biệt khí axetilen với khí metan bằng phương pháp hóa học
-Cách điều chế axetilen từ CaC2 và CH4
3.Thái độ: Giáo dục học sinh tính cẩn thận khi làm thí nghiệm.
II.CHUẨN BỊ:
1.GV:-Hình 4.12-SGK(phóng to) và bộ lắp ráp mô hình phân tử C2H2 dạng rỗng và đặc.
+Dụng cụ: 3 ống nghiệm(2 ống có nhánh), nút cao su, ống hút, diêm, giá sắt, kẹp gỗ, cốc,
2 ống dẫn khí
+Hóa chất: đất đèn, dung dịch Brom, nước cất
2.HS: Soạn bài theo hướng dẫn của GV.
III.NỘI DUNG DẠY VÀ HỌC:
1.Hoạt động 1: (5phút)
a.Ổn định lớp:
b.Kiểm tra bài cũ:
Nêu đặc điểm cấu tạo phân tử và tính chất hóa học của etilen Viết PTPỨ
2.Hoạt động 2: (32 phút)
Etilen có CTPT: C2H4 Nếu ta bớt đi 2 nguyên tử hiđro thì ta được một phân tử mới
C2H2, có tên là axetilen Vậy để hiểu rõ về tính chất vật lí, đặc điểm công thức phân tử, tính
chất hóa học cũng như ứng dụng của axetilen Chúng ta tìm hiểu bài 38: “AXETILEN.” (1p’)
Hoạt động 2.1(4 phút) I.Tính chất vật lí.
Yêu cầu hs quan sát hình
4.9/120-SGK
?Cho biết khí axetilen được thu
bằng cách nào? Chứng tỏ điều gì?
?Khí C2H2 nặng hay nhẹ hơn
không khí? Vì sao?
-Dựa vào thông tin SGK:
?Cho biết tính chất vật lí của
-HS quan sát
-Bằng cách đẩy nước
Chứng tỏ axetilen ít tan trong nước
- Axetilen nhẹ hơn không khí Vì 2 2/
26 29
C H kk
-HS trả lời, lớp nhận xét,
Trang 2-GV hệ thống:
-Chuyển ý: Phân tử axetilen có đặc
điểm cấu tạo như thế nào, có gì
khác so với các hyđrocacbon đã
học.Để hiểu rõ ta tìm hiểu mục II.
bổ sung nếu có
-Axetilen là chất khí, không màu, không mùi, ít tan trong nước, nhẹ hơn không khí (d =26/29)
Hoạt động 2.2(6 phút) II.Cấu tạo phân tử
?Nhận xét thành phần các nguyên
tố có trong phân tử axetilen?
Yêu cầu hs quan sát hình
4.10-SGK và giới thiệu
?HS viết công thức cấu tạo của
phân tử axetilen?
Gv nhận xét
-GV giới thiệu và cho các em quan
sát mô hình dạng rỗng và dạng đặc
của phân tử axetilen
?Từ CTCT của C2H2 nhận xét số
liên kết giữa hai nguyên tử C trong
phân tử?
- Giữa 2 nguyên tử C có 3 liên kết
gọi đó là liên kết ba
?Em hãy nêu đặc điểm cấu tạo
phân tử axetilen?
-GV hệ thống:
-Trong không gian, phân tử
axetilen có 4 nguyên tử cùng nằm
trên một đường thẳng, nên góc liên
kết là 180o
Chuyển ý: Với đặc điểm cấu tạo
như trên thì axetilen có những tính
chất hóa học nào?
-Có 2 nguyên tử C và
2 nguyên tử Hydro
-HS quan sát
-Hs lên bảng, lớp nhận xét, bổ sung
-Hs quan sát
-Giữa C và C có 3 liên kết
-Có một liên kết ba giữa C với
C và hai liên kết đơn giữa C với H
-Axetilen có CTCT:
H - C ≡ C - H Viết gọn: HC ≡ CH
-Phân tử axetilen, có một liên kết ba giữa C với C Trong liên kết ba, có hai liên kết kém bền,
dễ đứt lần lượt trong các phản ứng hóa học
Hoạt động 2.3(12 phút) III.Tính chất hóa học
?Các em thử dự đoán axetilen có
cháy không? Giải thích vì sao
GV giới thiệu dụng cụ, hóa chất và
- axetilen cháy vì axetilen là một hidrocacbon
1.Axetilen cháy
a TN
Trang 3biểu diễn thí nghiệm: Điều chế khí
axetilen và sau một phút mới đốt ở
đầu ống dẫn khí thủy tinh vuốt
nhọn
?Quan sát nêu hiện tượng và rút ra
kết luận?
GV hệ thống
?HS viết PTHH?
-Phản ứng cháy tỏa nhiều nhiệt
?Trong thực tế phản ứng này vận
dụng để làm gì?
-Giáo dục hs cẩn thận khi đốt cháy
khí axetilen
-Axetilen cháy trong không khí với ngọn lửa sáng, tạo ra cacbon dioxit và nước, tỏa nhiều nhiệt
- Hs viết PTHH Lớp nhận xét
-Hàn cắt kim loại
b.Nhận xét:
-Axetilen cháy tạo ra Cacbon đioxit và nước, tỏa nhiều nhiệt 2C2H2(k) + 5O2 to
4CO2(k) + 2H2O(h)
?Dự đoán axetilen có làm mất màu
dung dịch Brom không? Dựa vào
đâu em dự đoán?
-Để chứng minh dự đoán axetilen
làm mất màu dung dịch Brom Các
em quan sát thí nghiệm sau: GV
làm TN, dẫn khí axetilen qua dung
dịch Brom màu da cam
? Quan sát nhận xét màu của dung
dịch Brom?
?Từ thí nghiệm em rút ra kết luận?
GV hệ thống:
?HS viết PTHH dưới dang CTCT
thu gọn?
- Sản phẩm mới sinh ra có liên kết
đôi trong phân tử nên có thể cộng
tiếp với một phân tử brom nữa
Trong thực tế, Brom có thể cộng
tiếp cho đến khi phân tử còn liên
kết đơn
C2H2 + 2Br2 � C2H2Br2
?Phản ứng này thuộc loại phản
ứng gì?
- Axetilen làm mất màu dung dịch brôm vì trong phân tử axetilen có 2 liên kết kém bền
- HS quan sát
- Màu da cam của dung dịch Brom bị mất
-HS trả lời lớp nhận xét
-HS lên bảng, lớp viết và nhận xét
- Phản ứng cộng
2.Axetilen làm mất màu dung dịch Brom:
a.Thí nghiệm:
b.Nhận xét
-Axetilen có phản ứng cộng với Brom trong dung dịch
� Br –CH = CH- Br(l) (không màu) Br-CH=CH-Br(l)+Br-Br(dd) � Br2CH -CHBr2(l)
Trang 4?Dựa vào phương trình, cho biết
tại sao axetilen cộng với 2 phân tử
Brom ?
-Trong điều kiện thích hợp,
axetilen cũng có phản ứng cộng
với hidro và một số chất khác
GV kết luận:
Chuyển ý: Từ những tính chất
trên, axetilen có những ứng dụng
gì?
-Vì trong phân tử axetilen có 2 liên kết kém bền
*Những chất có liên kết ba trong phân tử tham gia phản ứng cộng
Hoạt động 2.4(4 phút) IV.Ứng dụng
?Dựa vào thông tin SGK,cho biết
axetilen có những ứng dụng gì?
GV hệ thống:
?Dựa vào tính chất nào mà axetilen
có ứng dụng trên?
Chuyển ý: Để biết khí axetilen
được điều chế bằng cách nào?
Chúng ta tìm hiểu mục V
-HS trả lời, lớp nhận xét, bổ sung
- Axetilen cháy tỏa nhiều nhiệt khoảng 3000oC
-Axetilen làm nhiên liệu trong đèn xì oxi – axetilen để hàn cắt kim loại
-Axetilen làm nguyên liệu để sản xuất poli(vinyl clorua), cao
su, axit axetic và nhiều hóa chất khác
Hoạt động 2.5(4 phút) V.Điều chế
GV: Treo hình 4.12-SGK: Điều
chế và thu khí axetilen trong
phòng thí nghiệm Giới thiệu và
yêu cầu HS quan sát
?Trong PTN, Axetilen được điều
chế từ nguyên liệu nào?
?HS viết PTHH?
GV diễn giảng trên hình
4.12-SGK (phóng to)
? Cho biết vai trò của bình đựng
dung dịch NaOH?
-Ngoài ra, axetilen còn được điều
chế bằng cách nhiệt phân metan ở
nhiệt độ cao
2CH4 1500
o
lamlanhnhanh
������C2H2 +3H2
-HS quan sát
- Cho Canxi cacbua hợp nứớc
HS nhận xét, bổ sung
-HS viết PTHH, lớp nhận xét
- Khí axetilen sinh ra còn lẫn nhiều tạp chất khí, nên dd NaOH có vai trò làm sạch khí axetilen
1 Cho Canxi cacbua (đất đèn) phản ứng với nước
CaC2 + 2H2O � C2H2 + Ca(OH)2
2 Nhiệt phân metan ở nhiệt độ cao
Trang 56/ 3.Hoạt động 3: Củng cố (6 phút)
- Phản ứng đặc trưng của axetilen là phản ứng gì?
(Gv nhấn mạnh: Axetilen cộng với Brom trong dung dịch theo tỉ lệ tối đa là 1:2)
- Làm bài tập 1-SGK/122
- Có 2 lọ khí mất nhãn đựng riêng biệt: C2H2 và CH4.Bằng phương pháp hóa học hãy
nhận biết
3/ 4.Hoạt động 4: Hướng dẫn về nhà.(3 phút)
-Học bài và làm bài tập 2�5 SGK/ 122
-Xem bài mới: “BENZEN”
* Công thức phân tử , công thức cấu tạo, đặc điểm cấu tạo của benzen
* Tính chất vật lí, tính chất hóa học, phản ứng đặc trưng
* Ứng dụng
IV.RÚT KINH NGHIỆM: ………