- Tính chất hóa học: Phản ứng cộng brom trong dung dịch, phản ứng cháy.. 2/ Kĩ năng: - Quan sát TN, hình ảnh, mô hình rút ra được nhận xét về cấu tạo và tính chất axetilen.. - Yêu cầu HS
Trang 1AXETILEN (C2 H2 = 26)
A/ MỤC TIÊU :
1/ Kiến thức : HS nắm được :
- Công thức phân tử, công thức cấu tạo, đặc điểm cấu tạo của axetilen
- Tính chất vật lí: Trạng thái, màu sắc, tính tan trong nước, tỉ khối so với không khí
- Tính chất hóa học: Phản ứng cộng brom trong dung dịch, phản ứng cháy
- Ứng dụng: Làm nhiên liệu và nguyên liệu trong công nghiệp
2/ Kĩ năng:
- Quan sát TN, hình ảnh, mô hình rút ra được nhận xét về cấu tạo và tính chất axetilen
- Viết PTHH dạng công thức phân tử và CTCT thu gọn
- Phân biệt khí axetilen với khí metan bằng phương pháp hóa học
- Tính % thể tích khí axetilen trong hỗn hợp khí hoặc thể tích khí tham gia PƯ ở đktc
- Cách điều chế axetilen từ CaC2 và CH4
B/ CHUẨN BỊ :
- Mô hình phân tử C2H2 (dạng đặc, rỗng)
- Dụng cụ : Giá sắt, ống nghiệm có nhánh (có ống dẫn khí), đèn cồn, chậu thủy tinh, bình thu khí, giá ống nghiệm , panh, diêm
- Hóa chất: Lọ khí C2H2 đã thu sẵn , nước, đất đèn, dung dịch Brom
C/ TIẾN TRÌNH BÀI GIẢNG :
NỘI DUNG GHI BẢNG HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN H Đ CỦA H SINH
Hoạt động 1 : (7’)
*Kiểm tra :
- Nêu đặc điểm cấu tạo và tính chất hóa học của Etilen ?
- HS1 trả lời lí thuyết
và viết ở góc bảng
Trang 2I/ Tính chất vật lí :
C2H2 là chất khí không
màu, không mùi, ít tan
trong nước, nhẹ hơn không
khí (d = 26/29)
II/ Cấu tạo phân tử : C2H2
H C C H
Viết gọn: HC CH
Đặc điểm : Giữa 2 nguyên
tử C có 1liên kết ba, trong
liên kết ba có 2 liên kết
kém bền dễ bị đứt lần lượt
trong các PƯHH
III/ Tính chất hóa học :
1/ Tác dụng với Oxi :(PƯ
cháy)
C2H2 cháy trong không khí
- Gọi 2 HS chữa bài tập 2,4 (tr.119 SGK)
- Yêu cầu HS dưới lớp làm bài trên bảng phụ và nhận xét bài làm của bạn trên bảng (bài 4 có thể giải bằng cách khác)
Hoạt động 2 : (3’)
- Giới thiệu mục tiêu của tiết học:
công thức phân tử, phân tử khối
- Yêu cầu HS quan sát lọ chứa C2H2
đồng thời quan sát hình vẽ 4.9 để rút ra các tính chất vật lí của C2H2
Hoạt động 3: (7’)
- Hướng dẫn các nhóm HS sử dụng
bộ dụng cụ để lắp ráp mô hình phân
tử C2H2 (dạng đặc, dạng rỗng)
- Gọi HS viết CTCT của Axetilen
và nhận xét đặc điểm cấu tạo
- Giới thiệu liên kết ba
Hoạt động 4 : (15’)
- Dựa vào đặc điểm cấu tạo của Axetilen em hãy dự đoán các tính chất hóa học của C2H2
- Gọi 1 số HS nêu dự đoán của mình , sau đó GV tổng hợp các ý kiến của HS
- Yêu cầu HS so sánh đặc điểm cấu tạo của Axetilen với Metan, Etilen
để dự đoán
- GV làm TN điều chế và đốt cháy
HS2 chữa bài tập 2 viết PTPƯ minh họa HS3 chữa bài tập 4
HS nghe giảng và ghi bài
-Quan sát và dựa vào thông tin SGK để nêu tính chất vật lí
- Hoạt động nhóm lắp ráp mô hình phân
tử C2H2 ở dạng rỗng
và dạng đặc
- Viết CTCT và nêu đặc điểm liên kết ?
- Hs có thể dự đoán 1số tính chất sau:
- C2H2 có PƯ cháy
- C2H2 có PƯ cộng (làm mất màu dung dịch Brom) tương tự Etilen
- HS quan sát và nêu hiện tượng
- Viết PTHH
t 0
Trang 3với ngọn lửa sáng và tỏa
nhiều nhiệt PTPƯ :
2C2H2 + 5O2 4CO2 +
2H2O
2/Tác dụng với dung dịch
brom:
C2H2 làm mất màu da cam
của dung dịch brom
HC CH + Br Br
k0màu da cam
Br CH = CH Br k0màu
Thu gọn:C2H2 + Br2
C2H2Br2
Sản phẩm sinh ra có liên
kết đôi trong phân tử nên
có thể cọng tiếp với 1 phân
tử brom
Br CH = CH Br + Br
Br
Br2CH CHBr2
Thu gọn: C2H2Br2 + Br2
C2H2Br4 k0màu
* C2H2 dễ tham gia PƯ
cộng
C2H2
- Gọi 1HS nêu hiện tượng
- Gọi 1HS viết PTHH
- GV liên hệ PƯ tỏa nhiệt để ứng dụng C2H2 làm nhiên liệu trong đèn
xì
- Hướng dẫn HS làm TN để kiểm tra dự đoán dẫn khí C2H2 vào ống nghiệm có chứa dung dịch Brom (màu da cam)
Và đối chứng với ống nghiệm chứa
d2 brom khác
- Gọi đại diện nhóm nhận xét hiện tượng
-Nêu bản chất của PƯ cộng brom trong dung dịch
- Gọi HS lên bảng viết PTPƯ
- Giới thiệu ở điều kiện thích hợp
C2H2 cũng có PƯ cọng với hidro và
1 số chất khác Dựa vào đặc điểm cấu tạo và tính chất hóa học em hãy so sánh C2H2,
C2H4,CH4 giống và khác nhau như thế nào ?
- Làm TN theo nhóm
- Quan sát hiện tượng và đối chứng với dung dịch brom trong ống nghiệm khác
- HS nhận xét hiện tượng
- Theo dõi bài và viết PTPƯ trên bảng phụ
- Thảo luận nhóm và
kẻ bảng so sánh
Trang 4Metan CH4 Etilen C2H4 Axetilen C2H2
Đặc điểm cấu tạo Liên kết đơn Liên kết đôi Liên kết ba
T/CHH giống
nhau
Phản ứng cháy Phản ứng cháy Phản ứng cháy
T/C HH khác
nhau
Phản ứng thế PƯ công tối đa 1p/tử
Br2
PƯ công tối đa 2p/tử Br2
IV / Ứng dụng :
- Làm nguyên liệu cho đèn
xì oxi - Axetilen để hàn cắt
kim loại
- Là nguyên liệu để sản
xuất :
* Polivinyl clorua (PVC)
* Cao su
* Axit axetic
* Nhiều hóa chất khác
V/ Điều chế : C2H2
1/ Trong PTN : Cho đất đèn
(canxicacbua) t/ dụng với
nước
CaC2+2H2O C2H2
+Ca(OH)2
(H4.12) SGK
2/ Trong công nghiệp :
Nhiệt phân CH4 ở nhiệt độ
Hoạt động 5 : (3’)
- Yêu cầu HS dựa vào tính chất
đã học và thông tin SGK để nêu lên ứng dụng của C2H2
Hoạt động 6: (3’)
- Gọi HS nêu lại cách điều chế
- Giới thiệu công thức của caxicacbua CaC2 Yêu cầu HS quan sát chất còn lại trong ống nghiệm nhánh để nhận xét được sản phẩm của phản ứng có Ca(OH)2 Gọi HS viết PTPƯ
- GV giới thiệu : Hiện nay C2H2
thường được điều chế bằng cách nhiệt phân CH4 ở nhiệt độ cao
HS tóm tắt và nêu các ứng dụng chính
HS nêu lại cách điều chế C2H2 Cho đất đèn tác dụng với nước
- Viết PTPƯ trên bảng
Nhiệt phân
Làm lạnh nhanh
Trang 5cao
2CH4 C2H2 +
3H2
Hoạt động 7 : (6’) LUYỆN TẬP - CỦNG CỐ
- Gọi 1 HS tóm tắt nội dung chính của bài
- Yêu cầu HS làm bài tập trong phiếu học tập
* Bài tập 1 : Viết CTCT của CH4, C2H4, C2H2 Trong các chất trên chất nào PƯ thế với
Cl2 ? chất nào PƯ cộng với dung dịch brom ? Viết PTPƯ minh họa
- Thảo luận nhóm và làm trên bảng phụ
* Bài tập 2: Trình bày phương pháp hóa học để phân biệt 3 bình đựng các khí không màu (bị mất nhãn ): C2H2 , CO2 , CH4
HS nêu phương pháp nhận biết : cho lần lượt từng khí qua dung dịch Brom dư Khí nào làm mất màu dung dịch Brom là C2H2 , 2 khí còn lại cho qua nước vôi trong , khí nào làm đục nước vôi trong là CO2 Viết PTHH
Hoạt động 8 : (1’) DẶN DÒ
- Về nhà học bài và làm bài tập 1, 2, 3, 4, 5 (tr 122)
- Nghiên cứu cấu tạo và tính chất của Benzen , so sánh với các hidrocacbon đã học, do bezen có cấu tạo đặc biệt nên tính chất có gì đặc trưng ?