HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VỀ BẢO LÃNH PHÁT HÀNH CHỨNG KHOÁN CỦA CÔNG TY CHỨNG KHOÁN Ở VIỆT NAM (LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC)

Hoàn thiện pháp luật về b o lãnh phát hành của công ty ch ng khoán m b o tính chuyên nghiệp hoá của công ty ch ng khoán trong việc thực hiện nghiệp vụ b o lãnh ...69 3.1.4.. Pháp luật Vi

TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

Người hướng dẫn khoa học: TS Nguyễn Minh Hằng

HÀ NỘI - 2017

Tác gi n

Ng ễ Mai Ly

DANH MỤC CÁC THUẬT NGỮ VIẾT TẮT

PHẦN MỞ ĐẦU 1

CHƯƠNG 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ HOẠT ĐỘNG BẢO LÃNH PHÁT HÀNH CHỨNG KHOÁN VÀ PHÁP LUẬT BẢO LÃNH PHÁT HÀNH CỦA CÔNG TY CHỨNG KHOÁN 5

1.1 Một số vấ đề lý luậ cơ b n về b o lãnh phát hành của công ty chứng khoán 5

1.1.1 Quan niệm về b o lãnh phát hành 5

1.1.2 Đặ ểm b o lãnh phát hành 7

1.1.3 Phân lo i b o lãnh phát hành 12

1.1.4 Vai trò của ho ộng b o lãnh phát hành 13

1.2 Những vấ đề lý luận về pháp luật b o lãnh phát hành của công ty chứng khoán 16

1.2.1 Sự cần thiết ph ều chỉnh bằng pháp luậ i với ho ộng b o lãnh phát hành của công ty ch ng khoán 16

1.2.2 Nội dung pháp luật về ho ộng b o lãnh phát hành của công ty ch ng khoán 18

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT VỀ BẢO LÃNH PHÁT HÀNH CỦA CÔNG TY CHỨNG KHOÁN Ở VIỆT NAM 39

2.1 Q định chung về b o lãnh phát hành 39

2.1.1 Cách th c xây dựng khái niệm và kỹ thuật trình bày 39

2 1 2 Q nh về một s ường hợp bắt buộc sử dụng b o lãnh phát hành 42

2.2 Q định về điều kiện thành lập và ho t động b o lãnh phát hành chứng khoán của công ty chứng khoán 43

2 2 2 Q nh về ều kiện thành lập và ho ộng b o lãnh phát hành của

công ty ch ng khoán 45

2 2 3 Q nh về ă ý ở thành chủ thể b o lãnh phát hành 53

2 2 4 Q nh về trách nhiệm của công ty ch ng khoán trong quá trình b o lãnh phát hành ch ng khoán 54

2.3 Q định về hợp đồng dịch vụ b o lãnh phát hành và phí b o lãnh 56

2 3 1 Q nh về hợ ng d ch vụ b o lãnh phát hành 56

2.3.2 Quy nh về phí b o lãnh trong hợ ng 60

2.4 Q định về trình tự, thủ tục b o lãnh phát hành 61

2.5 Các q đị h hướ g đế đ m b o an toàn trong b o lãnh phát hành 63

2 5 1 Q nh về giới h n an toàn của ho ộng b o lãnh phát hành ch ng khoán 63

2 5 2 Q nh về xử lý vi ph m liên quan tới b o lãnh phát hành 65

CHƯƠNG 3 MỘT SỐ KIẾN NGHỊ, ĐỀ XUẤT HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VỀ BẢO LÃNH PHÁT HÀNH CHỨNG KHOÁN CỦA CÔNG TY CHỨNG KHOÁN Ở VIỆT NAM 68

3.1 Yêu cầu hoàn thiện pháp luật về b o lãnh phát hành chứng khoán của công ty chứng khoán 68

3.1.1 Hoàn thiện pháp luật về b o lãnh phát hành của công ty ch ng khoán ướ ến việc phát triển th ường ch ng khoán lành m nh ở Việt Nam 68

3.1.2 Hoàn thiện pháp luật về b o lãnh phát hành của công ty ch ng khoán m b o phù hợp với các bộ phận pháp luật khác về th ường ch ng khoán 68 3.1.3 Hoàn thiện pháp luật về b o lãnh phát hành của công ty ch ng khoán m b o tính chuyên nghiệp hoá của công ty ch ng khoán trong việc thực hiện nghiệp vụ b o lãnh 69

3.1.4 Hoàn thiện pháp luật về b o lãnh phát hành của công ty ch ng khoán ph ng yêu cầu hội nhập 70

3.2.1 Kiến ngh hoàn thiệ nh chung về b o lãnh phát hành 71 3.2.2 Kiến ngh hoàn thiệ nh về chủ thể tham gia quan hệ pháp luật

b o lãnh phát hành 73 3.2.3 Kiến ngh hoàn thiệ nh về cam kết b o lãnh phát hành 76 3.2.4 Kiến ngh hoàn thiệ nh về trình tự, thủ tục b o lãnh phát hành 77 3.2.5 Kiến ngh hoàn thiệ nh về h n chế rủi ro trong b o lãnh phát hành 78

KẾT LUẬN 81 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

PHỤ LỤC

sử ổi bổ sung một s ều của Luật Ch ng khoán sử ổi bổ sung theo Ngh nh

8 Ngh

01/2011/NĐ-CP

Ngh 01/2011/NĐ-CP về về phát hành trái phiếu chính phủ, trái phiế ược chính phủ b o lãnh và trái phiếu chính quyề ươ

10 T ư

162/2015/TT-BTC

cổ phiế ể ổi, phát hành thêm cổ phiếu, mua l i cổ phiếu, bán cổ phiếu quỹ và chào mua công khai cổ phiếu của Bộ Tài chính ban hành ngày 26/10/2015

11 T ư

210/2010/TT-BTC

T ư 210/2010/TT-BTC sử ổi bổ sung Hướng d n về thành lập và ho ộng công ty

ch ng khoán sử ổi, bổ sung bở T ư 07/2016/TT-BTC

12 Tổ ch c phát hành Tổ ch c phát hành ch ng khoán sử dụng d ch vụ

b o lãnh phát hành

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết củ đề tài

Công ty ch ng khoán là một trong những chủ thể không thể thiếu của th ường ch ng khoán Bởi vậy, với mục tiêu xây dựng th ường ch ng khoán thành

mộ ầ ư n v n an toàn cho c ầ ư ệp, việc hỗ trợ

và qu n lý ho ộng của công ty ch ng khoán là r t cần thiết B o lãnh phát hành

ch ng khoán là một trong những nghiệp vụ kinh doanh chủ yếu của công ty ch ng

nh của pháp luật hiện hành Mặc dù vậy, về ộ lý luận, cho

ến nay, ư ều công trình nghiên c u toàn diện về các nghiệp vụ kinh doanh ch ng khoán nói chung và về b o lãnh phát hành ch ng khoán nói riêng

Xét về ộ pháp lý, pháp luật Việt Nam hiệ ã ều chỉ ầ ủ về b o lãnh phát hành tuy nhiên nế i chiếu với pháp luật của các qu c gia có th ường ch ng khoán phát triển thì pháp luật Việt Nam v ư

ượ ường hợp có thể phát sinh

Hơ ữa, trên thực tế, s ượng công ty ch ng khoán ở Việt Nam kinh doanh nghiệp vụ b o lãnh phát hành ch ( ế ă 2017) ư ều Thực

tr ng này ph n ánh nhu cầu b o lãnh phát hành của tổ ch ư

ư ũ ần nào cho th y nhận th c của các chủ thể tham gia th ường ch ng khoán về b n ch t và vai trò của ho ộ i với việc phát hành ch ng khoán

ra công chúng ò n chế

Từ những lý do trên, tác gi nhận th y việc nghiên c u về pháp luật b o lãnh phát hành ch ng khoán là cần thiết Việc nghiên c u nhằm mang l i cách hiểu toàn diện về nghiệp vụ kinh doanh này, từ ề xu t hoàn thiện pháp luật ể t o ra khuôn khổ pháp lý ẩ ủ ể b o lãnh phát hành ch ược sử dụ với vai trò củ i với các tổ ch ầ ư ường ch ng khoán Vớ nh chỉ cho phép công ty ch ng khoán là một trong hai chủ thể ược thực hiện b o lãnh phát hành ch ng khoán, luậ ă tập trung nghiên c u về

ho ộng b o lãnh phát hành do công ty ch ng khoán thực hiện nhằ ư ững kết qu cụ thể ầ ủ ơ

2 Tình hình nghiên cứ đề tài

Từ khi Luật Ch ă 2006 ệu lự ược sử ổi bổ

ă 2010 ã một s công trình khoa h c nghiên c u về nh pháp luật

về b o lãnh phát hành ch ng khoán t i Việt Nam

Có một s công trình nghiên c ề cập tới nghiệp vụ b o lãnh phát hành thông qua việc nghiên c nh pháp luật về ho ộng kinh doanh ch ng

ư L ậ ă ĩ L ật h c củ Đ Q c Hùng (2002) về

Hoạt động kinh doanh chứng khoán của công ty chứng khoán – Thực trạng và giải pháp hoàn thiện; Luận án tiế ĩ L ật h c của tác gi Nguyễn Minh Hằng (2010)

vớ ề tài Pháp luật về chào bán cổ phần của công ty cổ phần ở Việt Nam – Những

vấn đề lý luận và thực tiễn ề cập một s nộ ơ n của ho ộng b o lãnh

phát hành cổ phần và kiến ngh hoàn thiện pháp luật về sử ổ nh về chủ thể

b o lãnh phát hành; bài viết Một số vấn đề về pháp luật điều chỉnh hoạt động về

chào bán cổ phiếu của công ty cổ phần tại Việt Nam của tác gi Ph m Th Giang

Thu trong T N ước và pháp luật s 3 ă 2008 ề cập tớ nh về

ho ộng b ã ư ộ ươ c hỗ trợ ho ộng phát hành

cổ phiếu của công ty cổ phần Tuy nhiên, vì các công trình nói trên không nghiên

c u trực tiếp về v ề này nên các nộ ượ ề cập tớ ư ự chi tiết

Bàn luận trực tiếp về pháp luật b o lãnh ch ến hiện nay

không có nhiều công trình, chỉ g m bài viết Bàn về bảo lãnh phát hành trong thị

trường chứng khoán của TS.Ph m Th G T ă T p chí luật h c s

1/2000 và Khoá luận của Nguyễn Th P ươ T o (2003) về “Chế độ bảo lãnh

phát hành chứng khoán và những vấn đề cần giải quyết ở Việt Nam” Mặc dù các

công trình ều có sự nghiên c u khá toàn diện về b o lãnh phát hành ũ ư luật về b o lãnh phát hành ch ng khoán tuy nhiên nhữ nh pháp luật ều chỉnh về b o lãnh phát hành ch ng khoán ến thờ ểm hiệ (2017) ã nhiề ổi nên một s ểm và gi ề xu t trong công trình phần

ã ò ù ợp

3 Đối tượng nghiên cứu, ph m vi nghiên cứu của luậ ă

3.1 Đối tượng nghiên cứu

Luậ ă u các quy ph m pháp luậ iều chỉnh ho ộng b o lãnh phát hành của công ty ch ng khoán g : nh về hình th c b o lãnh phát hành, các công việc trong nghiệp vụ b ã nh về trách nhiệm và các h n chế mà chủ thể này ph ù nh về hợ ng ghi nhận quyền ĩ ụ pháp lý giữa các bên chủ thể

3.2 Phạm vi nghiên cứu

T nh của pháp luật Việt Nam, ho ộng b o lãnh phát hành ch ng khoán có thể ược thực hiện bởi hai chủ thể là công ty ch ng khoán và ngân hàng

ươ ược Uỷ ban ch ng khoán Nhà nước cho phép Vớ ề ã n, luận

ă chỉ nghiên c u pháp luậ ều chỉnh ho ộng b o lãnh phát hành do công ty

ch ng khoán thực hiện Cùng vớ ậ ă nghiên c u các quy ph m pháp luật Việt Nam hiệ ể rút ra các v ề còn t n t i, từ ư ến ngh ề

xu t hoàn thiện pháp luật và một s ý kiến nhỏ nhằm nâng cao hiệu qu thực thi pháp luật trên thực tế

4 Các phươ g pháp ghiê cứu áp dụ g để thực hiện luậ ă

T ơ ở ươ ật biện ch ng và duy vật l ch sử ươ g pháp nghiên c ã ược áp dụ ể thực hiện luậ ă :

- P ươ ch sử nhằm lý gi i sự ổi củ nh của pháp luật Việt Nam về b o lãnh phát hành từ ước tớ ể ượ ểm lập pháp,

từ ến ngh phù hợp

- P ươ pháp so sánh nhằm hiể ơ ề pháp lý về b o lãnh phát hành giữa các hệ th ng pháp luật củ ước khác nhau trên thế giới với hệ th ng

pháp luật Việt Nam

- P ươ ổng hợp nhằm tìm hiểu và khái quát những nội dung

ý ơ n về b o lãnh phát hành, pháp luật về b ã ũ ư ực

tiễn áp dụng pháp luật về nghiệp vụ kinh doanh này

- P ươ ng kê, kh o sát thực tiễn nhằ ư liệu phục vụ cho

việ ủa Luậ ă ề hiệu qu áp dụng các quy ph m pháp luật trên thực tế

- P ươ ỏng v n chuyên gia nhằm thu thập các ý kiế ể i

với các v ề ược cập

5 Ý ghĩ kho học và thực tiễn của luậ ă

Với tính ch ầu tiên nghiên c u hoàn chỉnh nh t về pháp luật về

b o lãnh phát hành, luậ ă ết lậ ơ ở mới mẻ cho các ho ộng nghiên c u tiếp theo về các nội dung liên quan v ề này Luậ ă ẽ là công trình khoa h c có ý

ĩ về lý luận và thực tiễn bằng việ ư i một cách nhìn tổng quát lý luận và thực tr ng pháp luật về nghiệp vụ kinh doanh ch ng khoán này của công ty ch ng

khoán cho các chủ thể có nhu cầu tìm hiểu

6 Bố cục của luậ ă

Ngoài phần mở ầu và kết luận, bài nghiên c u của tác gi ượ ươ :

C ươ 1: Một s v ề lý luận về ho t ộng b o lãnh phát hành ch ng khoán và pháp luật b o lãnh phát hành của công ty ch ng khoán

C ươ 2: Thực tr ng pháp luật về b o lãnh phát hành của công ty ch ng khoán ở Việt Nam

C ươ 3: Một s kiến ngh ề xu t hoàn thiện pháp luật về b o lãnh phát hành của công ty ch ng khoán ở Việt Nam

CHƯƠNG 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ HOẠT ĐỘNG BẢO LÃNH PHÁT HÀNH CHỨNG KHOÁN VÀ PHÁP LUẬT BẢO LÃNH PHÁT HÀNH CỦA CÔNG TY CHỨNG KHOÁN

1.1 Một số vấ đề lý luậ cơ b n về b o lãnh phát hành của công ty chứng khoán

1.1.1 Quan niệm về bảo lãnh phát hành

B o lãnh phát hành là một ho ộng kinh doanh ch ược chủ thể thực hiện nhằm mục tiêu tìm kiếm lợi nhuận Theo Từ ển Luật h c, b o lãnh phát

hành là cam kết bao tiêu một phần hoặc toàn bộ chứng khoán của tổ chức phát

hành khi phát hành chứng khoán (1) T ĩ o lãnh phát

ược hiể ươ ươ ới cam kết bao tiêu của chủ thể b ã i với một

s ượng nh nh ch ược phát hành bởi tổ ch c phát hành

Pháp luật Việ N nh b o lãnh phát hành là việc chủ thể bảo lãnh

phát hành cam kết với tổ chức phát hành thực hiện các thủ tục trước khi chào bán chứng khoán, nhận mua một phần hay toàn bộ chứng khoán của tổ chức phát hành

để bán lại hoặc mua số chứng khoán còn lại chưa được phân phối hết của tổ chức phát hành hoặc hỗ trợ tổ chức phát hành trong việc phân phối chứng khoán ra công chúng(2) Đ ĩ ược xây dựng bằng việc liệt kê các ho ộng mà chủ thể

b o lãnh phát hành sẽ thực hiệ i với tổ ch c phát hành Các công việc bao g m:

- Thực hiện các chủ tụ ước khi chào bán ch ng khoán

- Nhận mua một phần hay toàn bộ ch ng khoán của tổ ch ể bán l i/mua s ch ng khoán còn l ư ược phân ph i hết, hỗ trợ tổ ch c phát hành trong việc phân ph i ch ng khoán

N ư ậ ĩ ũ ần nào chỉ ược b n ch t của b o lãnh phát hành là việc cam kết thực hiện các ho ộng hỗ trợ b o lãnh của tổ ch c phát hành Lúc này, chủ thể b o lãnh sẽ ng ra giúp tổ ch c phát hành thực hiện t t c

các n của việc phát hành ch ư: C ẩn b h ơ ă ý ớ ơ quan qu n lý, tiến hành phân ph i và xác nhận kết qu chào bán Tuy nhiên vì sử

dụ ươ ệ ĩ ò n chế ủ thể b o lãnh trên thực tế thực hiện r t nhiều ho ộng khác với mụ m b ợt phát hành của tổ ch c phát hành thành công, kể c ã i hết ch ng khoán

(iii) tham gia một cách trực tiếp hoặc gián tiếp vào việc thực hiện các cam kết nói trên (phân phối hoặc giúp phát hành, bán chứng khoán) trừ những người thực hiện việc mua bán chứng khoán nhằm đơn thuần chỉ để hưởng hoa hồng hoặc chênh lệch giá

Mặc dù có nhiề ư ụ ủ ều ph ướng

ến việc phân ph i ch ng khoán một cách rộng rãi và nhanh chóng nh t Ngoài ra, “ ã ” ể ĩ ược mở rộ áng kể, theo

ệc cam kết hỗ trợ phân ph i và bao tiêu ch ng khoán thì b o lãnh phát hành còn có thể là hành vi tham gia một cách trực tiếp hoặc gián tiếp vào việc thực hiện các cam kết trong chuỗi phân ph i ch

T ừ cách gi i thích thuật ngữ “ ủ thể b ã ” i

Đ ều 2 Luật Ch ng khoán và giao d ch ch ng khoán Pakistan, có thể hiểu bảo lãnh

phát hành là việc cam kết mua lại số chứng khoán không được mua bởi công chúng đầu tư hoặc cam kết mua hết số chứng khoán được phát hành ra công chúng (nhằm mục đích phân phối lại)(4)

N ư ậ ĩ ề ề cập tới cam kết của chủ thể b ã i với tổ ch c phát hành về việ m b ợt phát hành của tổ ch c phát hành thành công ở m ộ cao nh t, thể hiện ở việc:

(i) Bao tiêu ch ng khoán: mua l i toàn bộ ch ng khoán của tổ ch c phát hành và tự mình phân ph i l i;

(ii) Sử dụng các nghiệp vụ kinh tế giúp tổ ch c phát hành phân ph i ch ng khoán tớ ầ ư S ượng ở ể là sự tho thuậ ước hoặc phụ thuộ ă ực của chủ thể b ã ũ ư ượng của ch ng khoán

ượ N ư ậy, cam kết ở ể là cam kết về s ượng ch ng khoán cần phân ph i hoặc cam kết về việc sẽ phân ph i ch ng khoán ở m ộ cao nh t ước kết qu

Xét về b n ch ướ ộ kinh tế và c ộ pháp lý thì chủ thể b o lãnh có quyền thực hiện t t c các nghiệp vụ trong t t c n nhằ t ược cam kết với tổ ch c phát hành Các nghiệp vụ này là các d ch vụ liên quan ngoài việc phân ph i ch ư ư n về m c giá phát hành và s ượng

ch ng khoán nên phát hành (trừ ường hợp s ượng và m c giá do tổ ch c phát hành tự ặt ra); hỗ trợ xây dựng h ơ ý ực hiện các thủ tục chuẩn b cho

ợt phát hành; ổ nh giá của ch ượ ã i xong ch N ư ậy việ ĩ o lãnh phát hành bằng cách liệt kê

ư ệ ư ực sự t ư

Từ ểm của tác gi , bảo lãnh phát hành là nghiệp vụ kinh

doanh chứng khoán, trong đó chủ thể bảo lãnh thực hiện các hoạt động hỗ trợ tổ chức phát hành trong việc phát hành chứng khoán theo thoả thuận giữa các bên

1.1.2 Đặc điểm bảo lãnh phát hành

Đặ ểm của b o lãnh phát hành là nhữ ể ặ ư ận diện

ho t ộng này với các nghiệp vụ kinh doanh nghiệp vụ ược thực hiện bởi công ty ch ng khoán và b o lãnh dân sự ũ ư nghiệp vụ b o lãnh ngân hàng của tổ ch c tín dụng

Thứ nhất, về ượng b o lãnh phát hành

Đ ượng của b o lãnh phát hành không ph i là b n thân ch ng khoán, hay

mộ ĩ ụ tài chính nào mà tổ ch c phát hành ph i thực hiện vớ ầ ư một chủ thể ướng tới b ợt phát hành của tổ ch c phát hành thành công theo tho thuận(5) Nội dung tho thuận hỗ trợ phát hành ch ng khoán có thể ( ) ược toàn bộ hoặc (ii) một s ượng nh nh ch ng khoán hoặc (iii) sẽ thực hiện việc phát hành theo kh ă ủa chủ thể b o lãnh

Đặ ểm này làm nên sự khác biệt với ho ộng b o lãnh ngân hàng và b o lãnh dân sự bởi nội dung của b o lãnh ngân hàng và b o lãnh dân sự là cam kết thực hiệ ĩ ụ thay cho một chủ thể ĩ ụ Trong hợ ng ký vớ ược

b o lãnh, bên b o lãnh sẽ thực hiệ ĩ ụ i với bên trái chủ (bên nhận b o

ã ) ường hợp bên b o lãnh không thực hiện hoặc thực hiệ

ĩ ụ

Đặ ểm này còn giúp chúng ta phân biệt vớ ý i ượng củ i lý phát hành là ch ng khoán Không chỉ vậy, ểm của các nhà làm luật Việt Nam, tổ ch c, cá nhân nhậ i lý phân ph i sẽ tiến hành bán

ch ầ ư ưởng phí hoa h ng trên tổng giá tr bán

ượ N i lý phát hành chỉ n phân ph i ch ng ưởng hoa h ng theo s ượng phân ph ược trong khi chủ thể b o lãnh phát hành có thể tham gia vào t t c n từ chuẩn b chào bán tới lúc xác nhận kết qu kết chào bán

L ến nội dung này, n ư ã ở nội dung về ĩ L ật

ch ng khoán Mỹ nh ph m vi của ho ộng b o lãnh phát hành rộ ơ ẳn, ngoài việc thực hiện các thủ tục hỗ trợ chào bán ch ng khoán còn g m c ho ộng phân ph i ch ng khoán Lúc này, các chủ thể nhận phân ph i ch ng khoán cho chủ thể ng ra b o lãnh sẽ thực hiện nhân danh chủ thể b o lãnh và l y thù lao Còn

i lý phát hành sẽ ể thực hiện việc phân ph ể l y phí

Thứ hai, về chủ thể trong quan hệ b o lãnh phát hành

Trong quan hệ b o lãnh phát hành chỉ g m có hai lo i chủ thể chủ thể b ã ò “ ã ” ổ ch

ò “ ược b ã ”

Bên b o lãnh vớ ư ủ thể cung ng d ch vụ hỗ trợ phát hành ch ng khoán một cách chuyên nghiệ ể l y phí, chủ thể b o lãnh ph ă ực tài

ũ ư ệm trong ho ộng phát hành Pháp luậ ướ ường

nh giới h n chủ thể ược quyền thực hiện nghiệp vụ b o lãnh bằng cách chỉ nh một s tổ ch c tài chính mớ ược phép cung ng d ch vụ có thể là

ầ ư ng khoán, tổ ch ầ ư tài chính B ược b o lãnh là chủ thể có mong mu ược pháp luật cho phép thực hiện việ ộng các ngu n v n t m thời nhàn rỗi trong xã hội bằng cách phát hành ch ng khoán Chủ thể ược phép phát hành có thể ơ ước (Chính phủ, chính quyề ươ ) ặc doanh nghiệp

Đặ ểm về chủ thể của nghiệp vụ này hoàn toàn không có cùng b n ch t

vớ “ ã ” ểu của pháp luật dân sự khi b o lãnh dân sự bao g m các cam kết kép giữa ba chủ thể: bên b ã ược b o lãnh và bên nhận b o

ã T o lãnh phát hành cam kết thực hiệ ĩ ụ vớ ược

b o lãnh và l y phí trong khi bên b o lãnh trong dân sự sẽ cam kết với bên nhận b o lãnh về việc thực hiệ ĩ ụ ược b ã ường hợp bên ược b o lãnh không thực hiệ ĩ ụ Nói cách khác, quan hệ b o lãnh thực hiện

ĩ ụ dân sự sẽ không t n t i nế ủ ba chủ thể: bên b o lãnh, bên ược b o lãnh và bên nhận b o lãnh

Thứ ba, b o lãnh phát hành là nghiệp vụ kinh doanh có m ộ rủi ro cao

Nghiệp vụ này có m ộ lớn nh ặc biệt là với b o lãnh phát hành với cam kết bao tiêu toàn bộ ch ng khoán cho tổ ch c phát hành Thật vậy, rủi ro của chủ thể b ã ến từ việ của ch ược phát hành khi cam kết bao tiêu ch ng khoán hoặc cam kết về việc phân ph i một s ượng nh nh ch ng khoán, d ến việc thua lỗ ười mua hoặc

mua th ơ á chủ thể b ã ã ừ tổ ch c phát hành Do vậ ể h n chế rủi ro, các chủ thể b o lãnh luôn phân tích r t cẩn thận các yếu t ộ ến giá của ch ước khi h quyế nh b ã Mặc dù trong ho t ộng tự doanh, tổ ch c tự doanh ch ũ i ch u rủ ư ộ thua lỗ th ơ ượng ch ng khoán nắm giữ của tổ ch c tự ơ với tổ ch c tự doanh ch T ới ho ộng môi giới ch ng khoán, chủ thể thực hiện hành vi môi giới không ph i ch u b t c rủi ro nào

M ộ rủi ro cao lý gi i cho việc vì sao pháp luậ ướ ề ặt ra các

ều kiện chặt chẽ i với tổ ch c b o lãnh phát hành về kh ă

sự ơ ở vật ch t Thật vậy, c ư n b o lãnh buộc ph i tổng hợp thông tin từ nhiều ngu n khác nhau và thực hiện nhiều ho ộ ể thực hiện tho thuận hỗ trợ b ã T ư n ch ng khoán thì chủ thể ư n chỉ thực hiện việc tổng hợp thông tin và phân tích chúng nhằm cung c ơ ở ra quyế nh

Đ i với ho ộng môi giớ ười môi giớ ơ ần là thực hiện giúp khách hàng các lệnh mua, bán ch nh giá giao d ch

ch ng khoán

Đặ ể ũ ắn bó chặt chẽ với lợi nhuận mà tổ ch c b o lãnh thu ược Vì m ộ rủi ro th p, chủ thể môi giớ ư n ch ng khoán chỉ có một kho n lợi nhuậ ến từ phí môi giớ ư n trong khi chủ thể b o lãnh có thể kiế ược nhiều kho n lợi nhuận và m c lợi nhuận cao nh t từ việc thực hiện b o lãnh của mình Mặt khác, chủ thể môi giới ch ng khoán không có quyền và không thể ộng tới lợi nhuận mình kiế ược từ ho ộng môi giới vì lo i phí này

ơ ần phụ thuộc vào m ặt mua, bán của khách hàng T ợi nhuận của chủ thể b o lãnh nhiều ơ ủ thể b o lãnh còn có kh ă

m c lợi nhuậ ă ới m c dự kiế ầu Ví dụ nh của pháp luật Mỹ thì chủ thể b o lãnh sẽ ược mua l i s ch ng khoán từ tổ ch c phát hành với m c chiết kh u từ 4% ến 7% giá của ch ng khoán phát hành ra công

K n chênh lệ ươ ữa m c giá phát hành ch ng khoán ra công chúng ở th ường th c p và m c giá mua l i ch ng khoán từ tổ ch c phát

hành là kho n lợi nhuậ ể(7) N ường hợp ch ng khoán ược bao tiêu có m c giá giao d ơ ều t i th ường th c p thì chủ thể

b o lãnh còn có thể nhậ ược các lợi ích khác từ việc cam kết phân ph i ch ng

ột s khách hàng tiề ă ết của chính chủ thể b o lãnh

Thứ tư, b o lãnh phát hành dành cho ho ộng phát hành ch ng khoán ra

công chúng ở th ườ ơ p

Th ường ch ược c u thành bởi hai bộ phận là th ườ ơ p

và th ường th c p Hai lo i th ường này khác biệt về ch ă Cụ thể, th

ườ ơ ơ “ ” ượ “ n xu ” hành ch ng khoán của các tổ ch c phát hành nhằm thực hiện nhu cầ ộng

v n Th ường th c p l ơ ầ ư ặp gỡ và thực hiện các giao d ch bán l i các lo i ch ã ược phát hành trên th ườ ơ p Do

ớ ượng là việc hỗ trợ việc phát hành ch ng khoán, ho ộng b o lãnh chỉ diễn ra trên th ườ ơ p

T o lãnh phát hành chỉ áp dụ i vớ ợt phát hành ch ng khoán ra công chúng bởi lẽ, ho ộng chào bán cổ phần ra công chúng là ho ộng chào bán cổ phần rộ ã ầ ư n chế về s ượng(8) nên tổ

ch c phát hành ch ng khoán ph ng nhiề ều kiện khắ ư thông tin, hiệu qu kinh doanh và thực hiện nhiều thủ tục ph c t p nhằm b o vệ quyền lợi củ ầ ư C ỉ ường hợp này tổ ch c phát hành mới

cầ ến sự hỗ trợ của chủ thể b o lãnh trong việc hoàn thành các thủ tục pháp lý

ũ ư i ch ng khoán tớ ầ ư K ng khoán riêng lẻ, trái l i, tổ ch c phát hành không ph i thực hiện các thủ tục ph c t p

ũ ướng tới quá nhiề ầ ư ầ ư chuyên nghiệp, bởi vậy các tổ ch c phát hành sẽ tự mình thực hiện việc phát hành

mà không cần sử dụng d ch vụ của chủ thể b o lãnh Đặ ểm này khác với các

ho ộng kinh doanh còn l ược thực hiện bởi công ty ch ng khoán khi môi giới

ch ư n ch ng khoán và tự doanh ch ng khoán chỉ ược thực hiện t i

th ường ch ng khoán th c p Nói cách khác, các nghiệp vụ ỉ ược tiến hành khi ch ã ược phát hành ra th ường và trở ược giao d ch giữ ầ ư

Thứ năm, b o lãnh phát hành vừa là một d ch vụ ươ i vừa là một ho t

ộ ầ ư Là một d ch vụ có thu phí, b o lãnh phát hành có tính ch ươ ự

ư ệp vụ môi giới ch ư n ch ng khoán và ho ộng b o lãnh ngân hàng của tổ ch c tín dụng Tuy nhiên, nghiệp vụ ò iểm chung với ho ộng tự doanh, khi công ty ch ng khoán thực hiện b ã ũ

ơ ội mua bán ch ể ưởng chênh lệch

1.1.3 Phân loại bảo lãnh phát hành

Pháp luật các qu c gia trên thế giới ghi nhận nhiều hình th c b o lãnh khác nhau theo các tiêu chí nh nh Tuy nhiên, có thể khái quát các ươ th c này dựa vào một s ư:

 Dựa vào mức độ cam kết, b o lãnh phát hành g m: b o lãnh với cam kết

chắc chắn, b o lãnh với nỗ lực t o lãnh với cam kết bán t t c hoặc huỷ bỏ;

b ã ươ c t i thiểu, t ã ươ c dự phòng

b o lãnh b ườ V ây là hình th c b o lãnh có m ộ rủi ro th p nh i

với chủ thể b o lãnh nên ườ ược lựa ch n thực hiện bởi các chủ thể b o lãnh

ư ều kinh nghiệm trong ho ộng b o lãnh phát hành

 B ã ươ c dự phòng: là việc chủ thể b o lãnh cam kết sẽ mua hết s ch ng khoán còn l ư ược phân ph i hết của tổ ch c phát hành và bán l i ra công chúng T ướ ển, khi các chủ thể b o lãnh còn non trẻ ư ềm lực lớn thì hình th c b o lãnh phát hành dự phòng là hình

th c b o lãnh thông dụng nh t

 Dựa vào loại chứng khoán được bảo lãnh phát hành, có thể chia ra b o

lãnh phát hành cổ phiếu và b o lãnh phát hành trái phiếu Chủ thể phát hành hai lo i

ch ng khoán này có thể ng nh t khi có lo i chủ thể chỉ ược b o lãnh phát hành trái phiế ược quyền b o lãnh phát hành cổ phiếu Ví dụ, theo quy

nh của pháp luật Việt Nam, công ty ch ng khoán là chủ thể ược quyền phát hành

c cổ phiếu và trái phiế ươ ược chỉ nh chỉ ược phát hành trái phiếu Trong ph m vi nghiên c u của luậ ă chỉ ề cập tới quyền thực hiện nghiệp vụ b o lãnh phát hành của công ty ch ng khoán

1.1.4 Vai trò của hoạt động bảo lãnh phát hành

B o lãnh phát hành không chỉ có ưởng tới hầu hết các chủ thể trên th ường ch ư ổ ch ầ ư n thân công ty ch ng khoán thực hiện nghiệp vụ b ã i lý ch ng khoán mà còn có vai trò trong việc ổ nh th ường ch ng khoán Các vai trò cụ thể ược biểu hiện

về nh của pháp luậ ến trình tự tiế ợt chào bán, kh ă

ầu th ườ ũ ư ệm phát hành ch ến tay

ầ ư ột cách rộng rãi Vì vậ ường hợp phát hành ch ng khoán

ra công chúng, nếu tổ ch c phát hành tự mình thực hiện các thủ tục và tự phân ph i

ch ơ ợ ều hoàn toàn có thể

x D ử dụng d ch vụ b o lãnh là mộ ươ c giúp tổ ch c phát hành nâng cao kh ă ủ ợt phát hành, từ h n chế thua lỗ do phát hành không thành công, tiết kiệm chi phí và công s ợt phát hành

1.1.4.1.2 Đối với chủ thể bảo lãnh

Đ i với chủ thể b o lãnh, việc thực hiện nghiệp vụ này là mộ ơ ội tìm kiếm lợi nhuận dựa vào kh ă ường tài chính – tiền tệ

ă ực tài chính của h Ví dụ, ngoài kho n phí b ã ơ ần, chủ thể

b o lãnh thực hiện b o lãnh với hình th c cam kết chắc chắ ò ơ ội có thêm thu nhập từ ho ộ ầ ư ch ã i của tổ ch c phát hành Không chỉ vậy, các chủ thể b ã ường là nhữ nh chế tài chính trung gian

ă ực tài chính t t, việc tham gia b o lãnh phát hành cho một tổ ch c giúp h nắm bắ ược thông tin về tổ ch ư ã o, chiế ược kinh doanh, th ường ường tiề ă N ững thông tin này vô cùng cần thiế ể chủ thể b ã ũ ư ực hiện ho ộng kinh doanh

i với ch ng khoán của các doanh nghiệ ù ĩ ực với tổ ch c phát hành Nói cách khác, nghiệp vụ b o lãnh phát hành mang l i ngu n thông tin xác thực và có giá tr , hỗ trợ cho ho ộng kinh doanh của chủ thể b o lãnh

1.1.4.1.3 Đối với nhà đầu tư

T ước hết, sự tham gia của chủ thể b ã ơ ở ể ầ ư ư quyế nh có nên tiế ầ ư ược phát hành hay

Đ ều này có thể ược lý gi ư : V ệc sử dụng b o lãnh phát hành nhằ m b ợt phát hành thành công thể hiện tổ ch ă ực tài chính ươ i t t Bên c ầ ư ò ể ược kh ă sinh lời của ch ng khoán dựa trên thông tin về chủ thể b o lãnh và tỷ lệ ượng

ch ược b o lãnh phát hành Uy tín của chủ thể b o lãnh và tỷ lệ ch ng ược b ã m b o ch ượng của hàng hoá chuẩn b ược tung ra th ường càng lớ C ư ể ầ ư ò ể cân nhắ ư ết

ầ ư ng khoán dựa vào nhữ ư c phí b ã T

ư c phí b o lãnh quá cao có thể khiế ầ ư ực sự an tâm về lo i

ch ược phát hành bởi phí b o lãnh cao b ường ĩ ới rủi ro

ph i bởi chủ thể b o lãnh, s ượ ầ ư ắm giữ ch ng khoán lớn, phần nào

m b o cho tính thanh kho n của ch ng khoán

Từ những phân tích trên có thể th y, mặc dù không liên quan trực tiếp tới

b o ở m ộ cao nh t có thể, thay vì quá nhiều ch ược tung vào th ường Bên c o lãnh phát hành là một công cụ ợt phát hành ược diễn ra một cách thuận lợi, dòng v ượ ộng nhiều và h n chế sự gián

n và thiệt h i do phát hành ch ng khoán không thành công Mộ ầ ư

c m th y an tâm vớ ầ ư ng khoán, th ường ch ng khoán sẽ trở nên

h p d i vớ ầ ư ệu qu i với doanh nghiệp có nhu cầ ộng

v n Đ ý b o lãnh phát hành ở nên phổ biến t i các qu c ược lựa ch n ngày càng nhiều bởi các tổ ch c phát hành

1.1.4.3 Đối với việc quản lý Nhà nước

Thay vì chỉ có tổ ch c phát hành ch u trách nhiệ i với thông tin do mình cung c p và ch ượng hàng hoá ược cung c p, b o lãnh phát hành t ơ ế

ràng buộc trách nhiệm của nhiều chủ thể về hiệu qu củ ợt phát hành, d ến việc qu ý N ướ ến việc chào bán ch ng khoán ra công chúng trở nên dễ ơ N ư ậy là bởi, h ơ ẩn b n cáo

b ch cần ph i có chữ ký xác nhận của chủ thể b ã ơ ư n, hỗ trợ quá trình phát hành; q nh này buộc các chủ thể này ph i xem xét kỹ ưỡng ơ yêu cầu ơ về tính công khai, minh b ch của thông tin liên quan tới tài chính,

qu n tr K ý N ướ ĩ ực này sẽ bớ ể việc xem xét tính trung thực, chính xác của các thông tin do tổ ch c phát hành cung c p, thay

ỉ cầ ư ơ ế hỗ trợ các chủ thể xác nhận thông tin và chế tài xử

lý Ví dụ ư ường hợp b thiệt h i vì thông tin không chính xác hoặc

ầ ủ ầ ư ược quyền kiện tổ ch c phát hành và các chủ thể có liên quan b ường thiệt h i

1.2 Những vấ đề lý luận về pháp luật b o lãnh phát hành của công ty chứng khoán

1.2.1 Sự cần thiết phải điều chỉnh bằng pháp luật đối với hoạt động bảo lãnh phát hành của công ty chứng khoán

Xu t phát từ việc ho ộng b o lãnh phát hành ộng tới r t nhiều chủ thể, từ tổ ch c phát hành, nhà ầ ư ường ch ng khoán và c b n thân công ty ch ng khoán Cùng vớ ng khoán là một lo ặc thù, giá

tr của ch ng khoán không nằm trong b n thân ch ng khoán mà phụ thuộ ă lực của tổ ch c phát hành, do vậy việ ầ ư vào ch ng khoán tiềm ẩn r t nhiều rủi

ro Với b n ch t là một nghiệp vụ kinh doanh, công ty ch ng khoán ph m b o giữa trách nhiệ i với cộ ầ ư n tìm kiếm lợi nhuận của mình Vì vậ N ước ph i ban hành các quy ph m pháp luật nhằm m b o

sự trung thực, công bằng và hiệu qu của th ường ch ng khoán Nói cách khác, vì

ho ộng b o lãnh phát hành tiềm ẩ ột về lợi ích vớ chủ thể tham gia

th ường ch ng khoán nên nghiệp vụ này cầ ượ ều chỉnh bởi pháp luật, cụ thể ể gi i quyết các v ề sau:

Pháp luật về bảo lãnh phát hành giải quyết xung đột lợi ích giữa chủ thể bảo lãnh với tổ chức phát hành

Trong quá trình ký kết và thực hiện cam kết b o lãnh ột lợi ích giữa chủ thể b o lãnh với tổ ch c phát hành có thể x y ra b t c lúc nào vì mỗi bên trong quan hệ ều có những quyền và lợi ích khác nhau Rõ ràng, tổ ch c phát hành luôn mu n ch ược phát hành ra với m c giá cao nh ể huy

ộ ược nhiều v n phục vụ cho các mục tiêu s n xu t, kinh doanh trong khi chủ thể b o lãnh phát hành t t nhiên sẽ mong mu n giá phát hành ở m c vừa ph ể dễ dàng thực hiện cam kết về ợ i với tổ ch c phát hành

T ường hợp bao tiêu ch ng khoán thì chủ thể b o lãnh còn mu n giá phát hành th ơ ều so với giá tr giao d ch trên th ường th c p nhằ ược nhiều lợi nhuận Các nhu cầu về lợ i ngh ch này có thể khiến chủ thể b o lãnh phát hành có các hành vi có thể xâm ph m tới lợi ích của chủ thể còn l i nhằm thu lợi Bên c ới tổ ch c phát hành, chủ thể b o lãnh phát hành trong nhiề ường hợp là bên có kinh nghiệ ơ ộng phát hành và giao d ch

ch ng khoán nên kh ă ổ ch c phát hành ch u thiệt h i là hoàn toàn có thể x y

ra Do vậy, cần ph nh nhằm b o vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các bên trong quan hệ b o lãnh phát hành

Pháp luật về bảo lãnh phát hành giải quyết xung đột lợi ích giữa chủ thể bảo lãnh với công chúng đầu tư

Trong quan hệ vớ ầ ư ủ thể b o lãnh luôn mu n ch ng ược phát hành nhiều với m c giá cao b t ch p kh ă ợi của ch ng

V ệ ầ ư ng khoán giúp cho chủ thể b o lãnh nhanh ược cam kết với tổ ch c phát hành trong việc hỗ trợ phát hành ch ng Đặc biệ ường hợp bao tiêu ch ng khoán, chủ thể b o lãnh có

ư ộ “ ườ ” n phân ph i l “ ” ủa mình với m c giá cao nh t có thể Rõ ràng, có kho ng cách không nhỏ giữa chủ thể b o lãnh với công

ầu tư ặc biệ ầ ư ệp về kinh nghiệm, kiến

th ế ầ ư ề tổ ch c phát hành Do vậy, nguy

ơ ầ ư ệp b thua lỗ ầ ư i là không thể

x y ra Vậy nên, cần có q nh của pháp luậ ều chỉnh về ho ộng b o lãnh phát hành nhằm b o vệ quyền lợi củ ầ ư ừ m th ường ch ng khoán t n t i lành m nh và bền vững

Pháp luật về bảo lãnh phát hành giải quyết xung đột lợi ích giữa chủ thể bảo lãnh với cơ quan quản lý Nhà nước về chứng khoán và thị trường chứng khoán

Trong m i quan hệ giữa chủ thể b ã ơ n lý dễ dàng nhận

th y sự ột về lợ ơ ý N ước là chủ thể có tổ ch c và duy trì một th ường ch ng khoán minh b m b o công bằng về ơ hội và hiệu qu ầ ư ủ ầ ư T ủ thể b o lãnh vớ ư ột

ầ ư n tìm kiếm lợi nhuận từ các ho ộng củ ơ quan qu n lý luôn yêu cầu chủ thể b o lãnh ph i ượ ều kiện ho t

ộ ũ ư ủ trách nhiệm, h n chế ầ ư ể b o vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các chủ thể Để những yêu cầ ược tôn tr ng và thực thi thì các

ều kiện, yêu cầu và h n chế ược luật hoá, nói cách khác cần có sự ều chỉnh của pháp luậ i với ho ộng b o lãnh phát hành

1.2.2 Nội dung pháp luật về hoạt động bảo lãnh phát hành của công ty chứng khoán

Cách th c xây dự nh về b o lãnh phát hành có sự khác nhau giữa các qu c gia Ví dụ, quy ph m pháp luật ghi nhận về ều kiện thành lập và ho t ộng của chủ thể b ã ều kiện này có thể ược ghi nhận trong các quy

nh pháp luật chung về ch ng khoán (Việ N ) ư ă

Có thể hiể “P ật về b o lãnh phát hành của công ty ch ng khoán là tổng hợp các quy ph m pháp luậ ều chỉnh các quan hệ xã hội phát sinh trong quá

N ước tổ ch c và qu n lý ho ộng b o lãnh phát hành của công ty ch ng khoán; các quan hệ xã hội về tổ ch c và thực hiện ho ộng b o lãnh phát hành của công ty ch ng khoán”

T ế ộ b o lãnh phát hành ch ng khoán của công ty ch ng khoán

- Nhữ nh về giới h n an toàn trong ho ộng b o lãnh(13)

1.2.2.1 Quy định chung về bảo lãnh phát hành

T nh pháp luật chung, pháp luậ ướ ường xây dựng

hệ th ng khái niệm liên quan tới b ã ều kiện thực hiện nghiệp vụ T hệ th ng khái niệ ến b o lãnh phát hành giúp nhận diện về b n ch t của ho ộng kinh doanh này, còn nh về ều kiện thực hiệ gắn liền với chủ thể b o lãnh nên nội dung này sẽ ược luậ ă phân tích ở nội dung về chủ thể b o lãnh phát hành

T ước hết, pháp luật các qu ề nh giúp nhận diện ho t ộng b ã ă n pháp luật có giá tr ĩ ực ch ng khoán, tuy nhiên cách th c tiếp cận với khái niệm này không gi ng nhau Một s

qu c gia ư ểu về các thuật ngữ và các nội dung liên quan ư a khái niệm trực tiếp về b o lãnh phát hành Ví dụ, Luật ch ng khoán Mỹ ă 1933 chỉ ư ĩ ề chủ thể b o lãnh (Sec 2.(a).(11)) Từ ĩ

ă ướng d n sẽ ướng d n cụ thể về các nội dung chi tiế ơ ư ường hợp

2016; ư môi giới thì ph i tuân thủ nh t i Brokers and Agents Registration Rules

13

Tham kh o Khoá luận của Nguyễn Th P ươ T o (2003) về “C ế ộ b o lãnh phát hành

ch ng khoán và những v ề cần gi i quyết ở Việ N ”; 26

ược “ ụ i ch ” ủa chủ thể b ã ể

ườ c lo i trừ những ai không ph i là chủ thể b ã ũ ư nh khi nào thì t n t i ho ộng b o lãnh phát hành ch N ư ậy, cách xây dựng này mặ ù ào trực tiế ư ự th ng nh t về nội dung, các

ă ướng d ều d n chiếu về nh trong Luật ch ng khoán 1933 Đ

ũ nh của Nhật B n khi Luật công cụ tài chính và giao d ch ch ng khoán củ ướ ũ ỉ ư ệm về chủ thể b o lãnh(14) Ngoài thuật ngữ “ ủ thể b ã ” ật về ch ng khoán của Ấ Độ và Pakistan

ư thêm khái niệm về cam kết b o lãnh ă ướng d n nhằm gián tiế nh công việc chính của chủ thể b o lãnh phát hành

Th hai, về b n ch t, b o lãnh phát hành là ho ộ ươ ược các chủ thể tự nguyện tho thuận về việc thực hiện và thực hiện ở m ộ nào, vì vậy pháp luật sẽ không can thiệp về quyền tự do ý chí lựa ch n b o lãnh phát hành của

tổ ch c phát hành ũ ư ền ph i cung ng d ch vụ b o lãnh của chủ thể b o lãnh Tuy nhiên, trong một s ường hợ ể b o vệ quyền lợi củ o nhà

ầ ư ật có thể yêu cầu mộ ợt phát hành có yếu t ặc thù ph i có sự tham gia của công ty b o lãnh(15)

1.2.2.2 Quy định về chủ thể trong quan hệ bảo lãnh phát hành

Các chủ thể trong quan hệ b o lãnh là các chủ thể trực tiếp ký kết vào cam kết b o lãnh và chủ thể có liên quan, g m: chủ thể b o lãnh, tổ ch c phát hành

ch ng khoán, các chủ thể tham gia vào quá trình xây dựng h ơ ã ư ật

ư ể ơ ư n tài chính doanh nghiệp, các chủ thể hỗ trợ quá trình chào bán ch ư i lý ch ng khoán Tuy nhiên, trong ph m vi luậ ă tác gi chỉ nghiên c nh về chủ thể b o lãnh

1.2.2.2.1 Điều kiện thực hiện bảo lãnh phát hành của chủ thể bảo lãnh

T nh của pháp luật, vì b o lãnh phát hành là ngành nghề kinh

ều kiện, do vậy, chủ thể thực hiện b o lãnh ph ều kiện

luậ nh Pháp luật các qu ề nh về chủ thể thực hiện b o lãnh phát hành, g nh về lo i chủ thể ược quyền thực hiện nghiệp vụ ũ ư

ều kiện mà chủ thể này ph ể ược c p phép kinh doanh d ch vụ này

T i b t k “ ” ũ ược quyền thực hiện nghiệp vụ b o lãnh phát hành mà chỉ một s lo i chủ thể nh nh ng các ều kiện sau:

Thứ nhất, thoả mãn các điều kiện thành lập và hoạt động

Yếu t này phái sinh từ tính ch t của b o lãnh phát hành là một ho ộng kinh doanh ch ng khoán có m ộ rủ ều kiện của chủ thể thực hiện nghiệp vụ b o lãnh về ơ n là gi ng vớ ều kiện của chủ thể kinh doanh

ch ng khoán còn l ư ự doanh, môi giới Tuy nhiên, vì m ộ rủi ro của bão lãnh phát hành ch ng khoán là lớn nh t, ph ộng tớ ầ ư lớn nh t trong các ho ộng kinh doanh ch ng khoán nên ngoài việ ều kiện chung của chủ thể kinh doanh ch ư ều lệ t i thiể ộ chuyên môn của nhân sự; ơ ở vật ch t thì pháp luậ ước v nh các

ều kiện riêng của nghiệp vụ này

T ểm của các qu c gia mà có cách xây dự ều kiện khác nhau Nhóm th nh t bao g ều kiện thành lập tổ ch ược quyền b o lãnh và

ều kiện thực hiện nghiệp vụ b o lã ển hình là pháp luật Pakistan, Hàn Qu c

T ậ P nh có sáu lo i tổ ch ược quyền thực hiện nghiệp vụ b o lãnh Các tổ ch c này ph ều kiện thành lập và ho t

ộ nh của pháp luậ ươ ng n ư ng thời l i ph ng thêm

ều kiệ ể ược c p phép thực hiện nghiệp vụ b o lãnh của các tổ ch c này(16) Cách xây dựng th ư ều kiệ ều kiệ ủ thể mặ ược thực hiện d ch vụ b o lãnh phát hành Ví dụ, pháp luật Mỹ ầ ư ột tổ ch ược quyền thực hiện nghiệp vụ b o lãnh phát hành Tuy nhiên, ều kiện thành lập và

ho ộng của chủ thể ũ ắ ươ ươ ớ ều kiện ho ộng trong pháp luật các qu c gia khác, bởi vậy, khi một chủ thể ủ ều kiện trở thành

16

Rule 4 Underwriters Rules 2015 of Pakistan

ầ ư ược thực hiện nghiệp vụ b o lãnh mà không cầ ều kiện nào khác(17)

Mặc dù vậy, xét theo cách th c ban hành nào thì các chủ thể này về ơ n

ph ều kiệ ặc thù sau:

* Về hình thức pháp lý

Một s qu nh chủ thể b o lãnh ph i là tổ ch c kinh tế (ví dụ ư Việt Nam, Hàn Qu ) ướ é ũ ược quyền tham gia b ã ư Ấ Độ(18), Mỹ(19)

Đ i với nhữ ướ nh chủ thể b o lãnh ph i là tổ ch ũ ư

ra giới h n về lo i hình doanh nghiệ ược quyền thành lập mà không ph i là t t c các lo i hình doanh nghiệ n t i Ví dụ ư H Q c và Nhật B n, chủ thể

b ã ược c p phép kinh doanh ch ( o lãnh phát hành)

ph i là công ty cổ phần; hay pháp luật H ng Kông, Malaysia và Pháp thì chủ thể

b o lãnh phát hành có thể thành lập ở c 3 hình th c: công ty hợp danh, công ty trách nhiệm hữu h n và công ty cổ phần(20)

* Về năng lực tài chính

Xu t phát từ m ộ rủi ro cao của nghiệp vụ b o lãnh, pháp luật các qu c

ề nh yêu cầu về ă ực tài chính của chủ thể b o lãnh khi tiến hành cung ng d ch vụ cho tổ ch c phát hành nhằ ướng tới mục tiêu b o vệ quyền lợi của củ ầ ư Y ầu này có thể thể hiệ nh về

m c v ều lệ t i thiểu ph i có khi thành lập hoặc thực hiện hoặc thể hiện bằng yêu cầu về kh ă H ện nay, có nhiều qu c gia lựa ch n việ ư

nh về ă ực tài chính bằng s v n t i thiểu Ví dụ, chủ thể b o lãnh theo pháp luật Hàn Qu c ph i có trên 50 tỷ w ( ươ ươ 1014 tỷ ) i với nghiệp

vụ kinh doanh các lo i ch ng khoán bao g m b o lãnh phát hành hay Công ty

Đ Q c Hùng (2002), Hoạt động kinh doanh chứng khoán của công ty chứng khoán – Thực trạng

và giải pháp hoàn thiện, Luậ ă ĩ L ật h ; T ườ Đ i h c Luật Hà Nội, Hà Nội, tr 18

ch ng khoán Việt Nam ph i có t i thiếu 165 tỷ ng mớ ược thực hiện nghiệp vụ

b o lãnh Tuy nhiên, nế ư ật một s ướ ư c v ều lệ i với nghiệp vụ kinh doanh ch ng khoán và yêu cầu các chủ thể ều ph i

ng cùng một m c v ư ậy thì l i có qu nh m c v n t i thiểu khác nhau dựa vào lo i hình chủ thể Ví dụ ều kiện về m c v n theo pháp luật Ấn

Độ có sự khác nhau giữa chủ thể b o lãnh là các cá nhân với chủ thể b o lãnh là tổ

ch c; sự khác nhau giữ ều kiện về v n của sáu lo i tổ ch ược quyền thực hiện nghiệp vụ b o lãnh t i Pakistan do sự khác nhau củ nh pháp luậ ươ ng

ều chỉnh

T ư c v ều lệ t i thiểu, pháp luật một s qu c gia l i có

nh buộc chủ thể b o lãnh ph ng yêu cầu về ă ực tài chính theo cách khác Ví dụ, theo pháp luật Mỹ, chủ thể b o lãnh ph i duy trì một m c v ư

ộ ưới 1 tỷ Mỹ và duy trì m c v n thuần t i thiểu là 500 triệ

Mỹ(21) Tuy vậy, không gi ư ật ước tác gi vừ ũ những qu c gia, ví dụ ư H ng Kông thì v ề m c v n t i thiểu l ược

ặ i với nghiệp vụ b o lãnh phát hành(22)

Để ược yêu cầu về m c v n t i thờ ểm thành lập, pháp luật một s

qu ũ ặt ra yêu cầ i với các sáng lập viên của tổ ch Đ ng thờ ể m b ă ực tài chính của chủ thể b o lãnh khi thực hiện nghiệp vụ, pháp luậ ướ ò ặ ĩ ụ báo cáo về sự biế ộ ường k

i với các chủ thể b o lãnh Nếu m c v n theo yêu cầ ược duy trì thì tổ

ch ẽ ược thực hiện nghiệp vụ b o lãnh

Thứ hai, chủ thể bảo lãnh phải được sự cho phép của cơ quan quản lý Nhà nước

S ủ ều kiện trên, chủ thể b o lãnh ph i thực hiện thủ

tụ ă ý ớ ơ ý N ướ ể ược thừa nhận và b o vệ quyền lợi khi thực hiện b o lãnh phát hành

Về ơ ẩm quyền cho phép, t i các qu c gia có hình th N ước

ơ t với hệ th ng pháp luật th ng nh t trên toàn lãnh thổ, t t c các chủ thể b o

ã ều ph i có sự cho phép củ ơ n lý về ch ( ường có tên

g i là Uỷ ban ch ước) theo pháp luật của qu c gia T ước liên

ư Mỹ thì l i có sự nh về pháp luậ ều chỉnh chủ thể thực hiện b o lãnh dựa vào quy mô của công ty Ví dụ, phần lớn chủ thể b o lãnh nhỏ (tổng tài

s ưới 25 triệ Mỹ) và trung bình (tổng tài s n từ 25 triệu ến 100 triệ

la Mỹ) sẽ ch u sự ều chỉnh của pháp luậ ơ ụ sở ểm kinh doanh và b c ă ý ới Uỷ ban ch ng khoán Mỹ (SEC) (trừ ường hợp ngo i lệ)(23)

Về thủ tụ ă ý chủ thể b o lãnh ph i nộ ơ ề ngh c p gi y phép kèm theo một bộ h ơ ă ực bằng việ ều kiện luật

ơ an qu ý N ướ Cơ ẽ é ều kiện và c p

gi y phép nếu tho mãn yêu cầu hoặc gử ă n gi i thích rõ lý do vì sao không ược ch p thuận

* Vấ đề tổ hợp b o lãnh

L ế nh về chủ thể b o lãnh, pháp luật các qu c gia còn có

nh về tổ hợp b ã T ổ hợp b o lãnh là việc có nhiề ơ ột chủ thể tham gia vào ho ộng b o lãnh phát hành cho một tổ ch

sẽ có một chủ thể b ã ng ra tho thuận và ký cam kết với tổ ch c phát hành Hình th c tổ hợp b o lãnh chỉ ược sử dụ ường hợp s ượng ch ng ược phát hành lớn, phát hành tới nhiề ầ ư a bàn rộng, thậm chí là trên lãnh thổ của nhiề ơ ột qu c gia Các chủ thể b o lãnh trong tổ hợp

b o lãnh ph i ch u trách nhiệ ới về các v ề phát sinh theo hợ ng giữa các chủ thể b o lãnh với chủ thể b o lãnh chính Lúc này, tổ hợp b o lãnh không

ph i là mộ ươ c hay hình th c b ã ơ ần là chủ thể

b o lãnh có nhiề ơ ột chủ thể Trong ph m vi luậ ă chỉ phân tích chung về chủ thể b ã ủ thể tham gia tổ hợp b ã ũ ư ề ĩ ụ giữa các chủ thể này

23

Section 203A U.S Investment Advisers Act of 1940 amended 2010

1.2.2.2.2 Quy định về trách nhiệm của chủ thể bảo lãnh trong hoạt động bảo lãnh phát hành

Trách nhiệm của tổ ch c b ã ược hiể ươ ện Th nh t,

ểm h p, trách nhiệm (trách nhiệm pháp lý) ươ ng với hậu qu pháp lý mà chủ thể ph i thực hiện khi không thực hiện hoặc thực hiện khô ầ ủ

ĩ ụ i với bên có quyề T ươ ện th hai, trách nhiệ ĩ ụ

mà một chủ thể ph i thực hiện nhằm phòng ngừa, h n chế thiệt h i cho các chủ thể khác Trong nội dung này, luậ ă ập trung phân tích trách nhiệm của chủ thể b o lãnh nhằm phòng tránh rủi ro cho các chủ thể liên quan

Trước hết, chủ thể bảo lãnh luôn phải có nghĩa vụ duy trì các điều kiện để được cấp phép trong suốt thời gian hoạt động Việ ều kiện ho t

ộng là yêu cầ ể m b ă ực tài chính và chuyên môn của tổ ch c b o lãnh ược c p phép, từ ếp b o vệ quyền lợi cho tổ ch c phát hành và

ầ ư V ậy, khi có b t k sự ổi nào liên quan tớ ều kiện c p phép ặc biệt là việc không ượ ều kiệ ược ặt ra khi c p gi y phép ho ộng thì chủ thể b o lãnh ph i báo cáo ngay vớ ơ ý C ư

kể, trong quá trình báo cáo, chủ thể b ã ược cung c p thông tin không

ầ ủ hoặc nh n m nh b t k yếu t khách quan nào trong tài liệu, báo cáo hay các hình th c cung c p thông tin khác Yêu cầ m b o chủ thể b ã ườ ă ự ũ ư ộ ể cung c p các d ch vụ có ch ượ m b “ ững hàng hoá

ượ ư ường là hàng hoá có ch ượ ”

Thứ hai, chủ thể bảo lãnh phải giữ bí mật thông tin của tổ chức phát hành Trách nhiệ ượ ặt ra là bởi khi ký hợ ng b o lãnh phát hành, tổ

ch ĩ ụ ph i cung c p t t c các thông tin của công ể chuẩn

b cho việc xây dựng h ơ ă ý ướng tớ ợt chào bán ch ng khoán thành

Đ ề ĩ ổ ch c phát hành có thể ph i mặt với rủi ro lộ các thông tin về chiế ược kinh doanh củ i thủ kinh doanh hoặc chi phí

b ã ư ệu qu phân ph i ch ng khoán th p

Thứ ba, hành vi của các chủ thể bảo lãnh phải phù hợp với đạo đức nghề nghiệp Đ c nghề nghiệp trong ho ộng kinh doanh ch ng khoán là tập hợp

ư ử và ng xử ượ nh cho nghề nghiệp kinh doanh ch ng khoán nhằm b o vệ ă ường vai trò, tính tin cậy, niềm tự hào nghề nghiệp kinh doanh ch ng khoán trong xã hộ ”(24) Trên thực tế, với sự ư ế ĩ ực

ầ ư ũ ư ự thành th o trong việc thực hiện các thủ tục pháp lý trong phát hành ch ng khoán, chủ thể b o lãnh có nhiề ơ ộ ể trục lợi b t chính

Ví dụ, trong quá trình thực hiện b o lãnh phát hành cho một tổ ch c phát hành, nhân viên của công ty ch ng khoán t t yếu sẽ nắ ược các thông tin quan tr ng về tình hình ho ộ ũ ư ề ợ ủa tổ ch c phát hành Do vậy, nhân viên này có thể sẽ thực hiện các giao d ch nội gián b t hợp pháp

ể thu lợi nhuận riêng cho b n thân, gây thiệt h ầ ư Để h n chế tình tr ng này, pháp luật một s ước (Ấ Độ, Mỹ P ) ều yêu cầu chủ thể b o lãnh buộc ph i thực hiện nghiệp vụ ược gây ra các mâu thu n về quyền lợi Ví dụ ư ủ thể b ã ược tiết lộ thông tin về tổ ch c phát hành (không thuộc nội dung công b thông tin) nhằm nâng m c giá của ch ng khoán sắ ược phát hành hay chủ thể b ã ược phân biệ i xử giữa các khách hàng của mình Thậm chí, nhằ m b o hiệu qu thực thi trách nhiệm này, một s qu c gia còn ban hành Bộ quy tắc thực hiện hành vi với 27 quy tắc xử

sự bắt buộ i vớ ười hành nghề ch ng khoán (ví dụ ư Ấ Độ)

Thứ tư, chủ thể bảo lãnh phải có trách nhiệm đối với tính trung thực, chính xác, đầy đủ của thông tin do tổ chức phát hành công bố T nh của

pháp luật, trách nhiệm của chủ thể b o lãnh không chỉ dừng ở việc hỗ trợ tổ ch c phát hành phân ph i ch ng khoán (cam kết về b o lãnh chào bán) mà còn ph i ch u trách nhiệ ới với tổ ch c phát hành về tính xác thự ầ ủ của h ơ phát hành, b n cáo b L ến nộ ểm cho rằng, tổ

24

Đề tài khoa h “V ề c nghề nghiệp trong kinh doanh ch ”/ UBCKNN/2002 (tham kh Đỗ Th Hiên, Pháp luậ ều chỉnh ho ộng môi giới ch ng khoán ở Việt Nam hiện nay; Khoá luận tổt nghiệp; 2007

ch c phát hành là chủ thể duy nh t ph i ch u trách nhiệm pháp lý về tính trung thực,

ầ ủ và chính xác của thông tin h cung c p vì vậy, chủ thể b o lãnh có quyền tin cần xác thực l C ư ể, chủ thể b ã ủ

ộ về kế toán, kinh doanh, nhân sự hay các kiến th ể

ổ ch c phát hành cung c p Tuy nhiên, từ

án lệ Escott vs BarChiris Construction Co của Mỹ, nhà làm luật và thẩ ước

này khi gi i thích về trách nhiệm của chủ thể b o lãnh cho rằng: Vì chủ thể b o lãnh

sẽ dự ược công b về tài chính, nhân sự, chiế ược kinh doanh của tổ ch ể ư ế nh có nên cam kết b o lãnh phát hành hay không Vậ ường hợp doanh nghiệp lầ ầu phát hành cổ phiếu ra công

ầ ư ẽ dựa vào uy tín của chủ thể b ã ể ộ

ậ ũ ư ư ế ầ ư ng khoán của tổ ch c phát hành mớ N ầ ư ẽ dựa vào sự xác nhận của chủ thể b ã ũ ư ự b m của tổ ch i với các thông tin h còn nghi ngờ về tổ ch D ủ thể b o lãnh ph i có trách nhiệm kiểm duyệt thông tin mộ ầ ủ theo yêu cầu của pháp luậ i với các thông tin do tổ ch ư (25) Đ i vớ ò ỏ ộ chuyên môn cao, chủ thể b o lãnh ph i tham v n ý kiến của các chuyên gia trong

ĩ ực trên Lúc này, chủ thể ch u trách nhiệm về ẽ là các

N ư ậy, pháp luật Mỹ yêu cầu chủ thể b o lãnh ph i làm hết trách nhiệm của mình vớ ư ộ ườ ủ ộ ể từ n chế thiệt h i

ầ ư

Bên c ệ ượng ch ng khoán sắ ược phát hành và quyế ng ra b o lãnh phát hành của tổ ch c b o lãnh không chỉ mang l i lợi ích cho chính tổ ch c b ã ò ơ ở quan tr ầ ư việ ư ết ầ ư N ầ ư ể gặp rủi ro

25

Law Journal, Vol 1969:1191); Security Regulation, Case and Materials; Printed in the USA; page

615-635

ường hợp tổ ch c b o lãnh cung c p các thông tin không chính xác về ch t ượng thực sự của ch ng khoán Lúc này, chủ thể b o lãnh ph i ch u trách nhiệm về

ế ợ ược b o lãnh phát hành

Mở rộng ra tới quan hệ hợ ng giữ ng b o lãnh, h ũ

ượ é ưởng tuyệ i vào chủ thể b o lãnh chính, nói cách khác, h buộc

ph i có sự kiểm soát thông tin trừ nhữ ã ược chuyên gia kiểm duyệt (ví dụ ư ã ược kiểm toán) vì h ph i ch u trách nhiệm liên

ớ ường hợ ư ực hiện việc kiểm soát thông tin từ tổ ch c phát hành

mà các thông tin này gây ra thiệt h ầ ư

Thứ năm, chủ thể bảo lãnh phải công khai thông tin của cam kết bảo lãnh Pháp luật một s ước yêu cầu các bên ph i công b thông tin liên quan tới

cam kết b ã ợt phát hành ch ng khoán Những thông tin này gián tiếp

ầ ư ề m ộ rủi ro củ ợt phát hành, từ ư ết

ắn Ví dụ ư nh của Luật Ch ng khoán Mỹ ă 1933 n

ă ý ần ph i cung c ầ ủ thông tin về ho ộng b o lãnh g m chủ thể ng ra b o lãnh, s ượng ch ược b o lãnh, m c phí b o lãnh(26)

Việ ến cam kết b ã ầ ư

ơ ở quan tr ể ề tính sinh lời của ch V ụ, thay vì chỉ nhìn vào uy tín của chủ thể b ã ầ ư ò uan tâm tới tỷ lệ s ượng ch ược chủ thể b ã ng ra b o lãnh so với tổng s ch ng

ể ề tính sinh lời của lo ặc biệ

1.2.2.3 Hình thức và trình tự, thủ tục thực hiện bảo lãnh phát hành

1.2.2.3.1 Hình thức bảo lãnh phát hành

T ường, pháp luật các qu c gia sẽ nh các hình th c b o lãnh dựa trên cùng tiêu chí, ví dụ ư hình th c b o lãnh với cam kết chắc chắn và hình

th c b o lãnh với nỗ lực t ư Việt Nam Mặc dù có nhiều hình th c b o lãnh

ư ậ ước trên thế giớ ường chỉ thừa nhận từ ến

26

Section 6 of Security Act of 1933

ba hình th c b o lãnh(27) ( có hình th c b o lãnh với cam kết chắc chắn(28)) ũ ư ỉ thừa nhậ ươ c theo cùng mộ ể vừa nhằ m b o quyền tự do lựa ch n cho các bên chủ thể ư ng thờ ơ quan qu n lý dễ dàng trong việc qu n lý

1.2.2.3.2 Trình tự, thủ tục thực hiện bảo lãnh phát hành

Khi phát hành ch ng khoán ra công chúng với s ượng lớn, các tổ ch c phát hành thường ph i lựa ch n cho mình một hoặc một s chủ thể b o lãnh Các tổ ch c này sẽ tham gia vào m n củ ường từ chuẩn

b h ơ ă ý i ch ng khoán và xác nhận kết qu chào bán Nhìn chung, có thể chia quy trình b ã 4 n sau:

Thứ nhất, phân tích, đánh giá khả năng phát hành và chuẩn bị hồ sơ xin phép phát hành

Có hai v ề chính cần ph i th ng nh ước khi ký kết cam kết b o lãnh:

mộ ộng bao nhiêu tiền và hai l ều kiện th ường hiện t i thì phát hành lo i ch ng khoán nào là thích hợp nh Để thực hiện công việc này, chủ thể

b o lãnh i diện của tổ ch c phát hành sẽ cùng nhau gặp một s ầ ư ềm

ă ổi các thông tin cần thiết The chủ thể b o lãnh và tổ ch c phát hành sẽ trình bày các thông tin về công ty và ch ng khoán sắ ược phát hành Buổi

ổ ơ ội quan tr ng của chủ thể b ã ũ ư ổ ch c phát hành trong việc thuyết phụ ầ ư ằng cách chỉ ra các lợ ươ sở hữu ch ng khoán của tổ ch c phát hành(29) Từ chủ thể b o lãnh tổng hợp các thông tin từ ầ ư phân tích tình hình ho ộng củ ũ

ư xem xét một s khía c ư h hình th ường tài chính trong ước và qu c tế và th phầ i thủ c ể ư n cho tổ ch c phát hành về

s ượng, m c giá ch ng khoán cần phát hành nhằ t hiệu qu t ư (30)

Sau khi phân tích, công ty ch ng khoán sẽ chuẩn b h ơ ướng khắc phục các h n chế của tổ ch c phát hành Ví dụ, ể h n chế trách nhiệm có thể phát

i với thông tin của tổ ch c phát hành, chủ thể b o lãnh sẽ ề xu t một s

ĩ ực kiể ư n luậ ể hỗ trợ tổ ch c phát hành trong việc xây dựng, so n th ă n, s liệu bên c nh việc thẩ nh tình hình của công ty nhằ ư ế nh về m ộ b o lãnh H ơ é hành ngoài các lo i gi y tờ liên quan tới tổ ch c phát hành còn ph i có các thông tin

về ợt b o lãnh g m: chủ thể b o lãnh, m ộ b o lãnh, m c phí b o lãnh Lúc này, với những thông tin mà chủ thể b o lãnh có thể ược tính trung thực

và chính xác thì chủ thể b o lãnh ph ng thời ký vào B ă ý cùng với các chủ thể ư kiểm toán, luậ ư ằm thể hiện trách nhiệ i với ược cung c p

Tuy nhiên, khi dựa vào m c giá phát hành thì cam kết b o lãnh có thể chia thành cam kết b o lãnh với m nh (giá t i thiể ược mua bở ầu ư) ết b o lãnh ư nh m c giá chào bán, vậy nên trình tự thủ tục thực tế i với hai lo i cam kết khác nhau sẽ ươ ng Trong hình th c

b o lãnh ư nh giá, m c giá và s ượng ch ược phát hành sẽ

ượ nh sau khi ký cam kết và do chủ thể b o lãnh thực hiện bằng việc kh o sát nhu cầu th ường N ược l i, với cam kết b o lãnh với m nh thì chủ thể b o lãnh sẽ thực hiện việc phân ph i ch ng khoán dựa trên m c giá do tổ

ch c phát hành yêu cầu

Thứ hai, nộp hồ sơ đăng ký phát hành

Sau khi chuẩn b xong các tài liệu cần thiết, tổ ch c phát hành ph i gửi h ơ xin c p gi é ơ ý ước về ch ng khoán ể ược

ch p thuận Trong thờ ơ ý ước xem xét h ơ ổ ch c phát hành cùng chủ thể b o lãnh ược trực tiếp hoặc gián tiếp thực hiện các ho t ộng mang tính qu ng cáo, chào mờ ầ ư ưới b t

k hình th c nào Sau một kho ng thời gian nh nh, ơ ý ước sẽ

ra quyế nh ch p thuận việc phát hành của tổ ch ng thờ ă i

thông tin về ợt phát hành của tổ ch ện tử chính

th c củ ơ n lý

Thứ ba, phân phối chứng khoán

Sau khi nhậ ược ph n h i về sự ch p thuận củ ơ n qu ý ước (hoặ i với việc thực hiệ ĩ ụ ă ý ớ ơ ý ước theo pháp luật Mỹ), chủ thể b o lãnh sẽ thực hiệ ĩ ụ của mình Tu vào hình th c

b o lãnh mà chủ thể sẽ thực hiệ ĩ ụ nhằ m b o cam kết trong thời gian

mà pháp luậ nh Ví dụ, với hình th c b o lãnh phát hành với cam kết chắc chắn, chủ thể b o lãnh sẽ mua l i toàn bộ ch ng khoán của tổ ch c phát hành và tiến hành phân ph i Về nguyên tắc, chủ thể b o lãnh không b ràng buộc về thời gian phân ph i bởi pháp luật chỉ nh về thời gian chào bán ch ng khoán của tổ

ch c phát hành mà ch ã ược chào bán hế ược chủ thể b o lãnh mua l i Tuy nhiên, các chủ thể này luôn mu n phân ph i l i ch ng khoán trong thời gian ngắn nh ể h n chế thua lỗ do ngu n v ầ ư “ k ”

Để tiến hành phân ph i một cách nhanh chóng và thuận lợi, công ty ch ng khoán có thể tiến hành qu ươ ệ i chúng về ợt chào bán, gửi và nhận phiế ă ý ới nhữ ầ ư T ường, chủ thể b o lãnh chính trực tiếp bán ch ầ ư ổ ch c, các tổ

ch c thành viên này sẽ bán cho nhữ ầ ư ẻ Ở n này

sẽ có sự tham gia củ i lý phân ph i và các tổ ch “ n ” của chủ thể b o lãnh nhằ ư ng khoán tới một s ượng lớn nh ầu

ư T ật Mỹ, những tổ ch c, cá nhân chỉ n phân

ph i này vì tiền thù lao (không ph i là tiền hoa h ng) ũ ược xem là thực hiện nghiệp vụ b o lãnh mà không buộc ph i thực hiện t t c n nêu trên

Trong n phân ph i, chủ thể b o lãnh có thể hỗ trợ tổ ch c phát hành trong việc ổ nh giá ch ng khoán nếu có cam kết giữa các bên Một thực tế ch ng

ý ĩ ổn ều hòa nền kinh tế của ho ộng chào bán ch ng khoán là không ph i m ợ ều h p d ầ ư ến cho các

ầ ư ế nh mua ch ng khoán của tổ ch Hơ ữa, các chủ

thể b o lãnh phát hành có thể gặp ph i khó khă ệc phân ph i ch ng khoán nếu giá ch ường gi m xu ướ ước khi hoàn thành việc phân ph i Vì vậ ể ă ặn sự sụt giá ngay lập t c của ch ng khoán trong và sau thời gian chào bán, pháp luật về ch ướ ều cho phép áp dụng các biện pháp ổ ều hoà th ườ T chủ thể b o lãnh chào bán có thể ổ nh giá cổ phần bằng cách mua cổ phầ ới m c giá ngang bằng hoặc th ơ ột chút so với giá ch ng khoán vừa chào bán(31)

Cuối cùng, xác nhận kết quả chào bán chứng khoán

Lúc này, sau khi hết thời gian phân ph nh của pháp luật hoặc

ã i hết s ượng ch ã ết, chủ thể b o lãnh sẽ thực hiện việc chuẩn b gi y tờ ể xác nhận kết qu chào bán tớ ơ n lý Nhà ước Các thông tin cần xác nhận bao g m s ch ược phát hành thành công và s tiề ược Dựa vào s ượng ch ng khoán, s tiề ượ ũ

ư ụ ử dụng ngu n v ã ược trình bày trong b ă ý việc xác nhận kết qu chào bán sẽ ơ ý N ướ ợt phát hành có thành công hay không Thủ tụ ũ ơ ở ể tổ ch c phát hành ược gỡ bỏ phong to i với s tiề ầ ư ửi vào khi mua ch ng khoán trong tài kho n

1.2.2.4 Hợp đồng dịch vụ bảo lãnh phát hành chứng khoán và chi phí bảo lãnh phát hành chứng khoán

1.2.2.4.1 Hợp đồng dịch vụ bảo lãnh phát hành chứng khoán

Trong quá trình kinh doanh, tổ ch c b o lãnh phát hành nh t thiết ph i ký kết

hợ ng d ch vụ với tổ ch ể ơ ở pháp lý cho việc thực hiện

d ch vụ b o lãnh phát hành Lúc này, hợ ng d ch vụ b ã ược xem là công cụ ý ể thực hiện nghiệp vụ Mặc dù có b n ch t là hợ ng

ư ật các qu ường sử dụng thuật ngữ “ ết b o lãnh phát ” ề cập tới hình th c pháp lý ch ựng các nội dung tho thuận về việc xác lập quyề ĩ ụ giữa tổ ch c phát hành và chủ thể b o lãnh Theo quan

31

Nguyễn Minh Hằng (2010), Pháp luậ ều chỉnh ho ộng chào bán cổ phần của công ty cổ phần; Luận án tiế ĩ L ật h T ườ Đ i h c Luật Hà Nội, tr 38