- Sơ lược về thành phần và các công đoạn chính : sản xuất đồ gốm, sứ, ximăng, thủy tinh.... 2/ Kĩ năng : - Đọc và tóm tắt thông tin về silic, silic dioxit, muối silicat, sản xuất đồ gốm
Trang 1SILIC - CÔNG NGHIỆP SILICAT.
A/ MỤC TIÊU:
1/ Kiến thức : Hs biết được :
- Silic là phi kim hoạt động hóa học yếu (tác dụng được với oxi, không phản ứng trực tiếp với hidro) Nó là chất bán dẫn
- Silic dioxit là 1 Oxitaxit (tác dụng được với kiềm, muối cacbonat kim loại kiềm ở nhiệt
độ cao)
- Một số ứng dụng quan trọng của silic, silic dioxit và muối silicat
- Sơ lược về thành phần và các công đoạn chính : sản xuất đồ gốm, sứ, ximăng, thủy tinh
2/ Kĩ năng :
- Đọc và tóm tắt thông tin về silic, silic dioxit, muối silicat, sản xuất đồ gốm, ximăng, thủy tinh
- Viết được các PTHH minh họa cho tính chất của Si, SiO2, muối silicat
B/ CHUẨN BỊ :
* GV : 1 số sản phẩm bằng sứ, gốm Tranh vẽ phóng to sơ đồ lò quay.
* HS :Bảng nhóm, các mẫu vật hoặc tranh vẽ về: Đồ gốm, thủy tinh, ximăng
C/ TIẾN TRÌNH BÀI GIẢNG :
H.SINH I/ SILIC : Si = 28
1/ Trạng thái tự nhiên :
- Silic là nguyên tố phổ biến thứ
2 sau Oxi, chiếm 1/4 khối lượng
vỏ trái đất
-Trong tự nhiên Silic chỉ tồn tại ở
Hoạt động 1 : (10’)
* Kiểm tra : HS1 nêu tính chất hóa học của muối cacbonat
- Gọi HS2,3 chữa bài tập 3,4/91
- Yêu cầu HS dưới lớp nhận xét
Hoạt động 2 : (10’)
HS1:trả lời thí thuyết, viết PTHH HS2:Chữa bài tập 3
HS3:Chữa bài tập 4
HS đại diện nhận
Trang 2dạng hợp chất (cát trắng, đất sét)
2/ Tính chất :
-Si là chất rắn màu xám, khó
nóng chảy, có vẻ sáng kim loại,
dẫn điện kém, tinh thể Si là chất
bán dẫn
- Si là phi kim hoạt động yếu hơn
C,Cl
-Tác dụng với Oxi ở nhiệt độ cao:
Si + O2 SiO2
- Si dùng làm vật liệu bán dẫn,
chế tạo pin mặt trời
II/ SILIC DIOXIT: SiO2 là oxit
axit
- Tác dụng với kiềm ở t0 cao :
SiO2 + 2NaOH Na2SiO3 +
H2O
Natri silicat
- Tác dụng với oxitbazơ ở t0 cao
SiO2 + CaO CaSiO3 (Canxi
silicat)
- SiO2 không phản ứng với nước
III/ SƠ LƯỢC VỀ CN
SILICAT :
1/ Sản xuất đồ gốm sứ :
Yêu cầu HS các nhóm đọc SGK thảo luận nêu trạng thái tự nhiên, tính chất của Silic
GV tổng kết lại
- Yêu cầu HS quan sát vật mẫu
và nhận xét các tính chất vật lí
- Thuyết trình và chứng minh Si
là phi kim hoạt động yếu hơn C,
Cl Ở nhiệt độ cao Si tác dụng với O2
- Yêu cầu HS đọc SGK nêu ứng dụng của Si trong công nghiệp
Hoạt động 3 : (7’)
- SiO2 thuộc loại hợp chất nào ?
Vì sao ? Nó có những tính chất
HH nào?
- Yêu cầu HS thảo luận nhóm và ghi lại ý kiến của nhóm mình vào bảng nhóm và gắn lên bảng
- Gọi HS nhận xét bài nhóm bạn
Hoạt động 4 : (15’)
- Giới thiệu về ngành CN silicat
- Yêu cầu HS quan sát mẫu vật, tranh ảnh rồi kể tên các sản phẩm của ngành CN sản xuất đồ gốm sứ
- Yêu cầu các nhóm thảo luận và ghi vào bảng nhóm các nội dung sau :
- Kể tên các sản phẩm đồ gốm,
xét, bổ sung
- Thảo luận nhóm
và ghi vào bảng nhóm
- Quan sát vật mẫu và nhận xét
- Theo dõi bài -HS viết PT và ghi trạng thái
- HS nêu ứng dụng của Si
- Theo dõi nội dung để thảo luận
- HS thảo luận nhóm nội dung được ghi vào bảng nhóm
- HS nhận xét và
bổ sung
- Quan sát vật mẫu tranh ảnh, sau đó thảo luận nhóm theo nội dung mà GV đã hướng dẫn
- Kể tên các sản phẩm đồ gốm : gạch ngói, gạch
t0
t0
t0
Trang 3a/ Nguyên liệu chính :
Đất sét, thạch anh, fenpat
b/ Các công đoạn chính :
- Nhào đất sét, thạch anh và
fenpat với nước để tạo thành bột
dẻo rồi tạo hình, sấy khô thành
các đồ vật
- Nung các đồ vật trong lò ở nhiệt
độ cao thích hợp
c/ Cơ sở sản xuất : (SGK)
2/ Sản xuất ximăng : thành phần
chính là canxisilicat và
canxialuminat
a/ Nguyên liệu chính :
- Đất sét (chứa SiO2 )
- Đá vôi (chứa CaCO3 ), cát
b/ Các công đoạn chính : (SGK)
Thành phần chính của xi măng
thường là CaSiO3 và canxi
aluminat)
c/ Các cơ sở sản xuất ở nước ta :
(SGK)
3/ Sản xuất thủy tinh :
a/ Nguyên liệu chính: Cát thạch
anh , đá vôi, xô đa (Na2CO3)
b/ Các công đoạn chính
sứ
- Nguyên liệu để SX
- Các công đoạn chính
- Kể tên các cơ sở sản xuất đồ gốm, sứ ở VN
- Yêu cầu các nhóm HS đọc SGK và thảo luận nhóm (phần ximăng) theo các nội dung :
- Thành phần chính của xi măng
- Nguyên liệu chính
- Các công đoạn chính
- Giới thiệu sơ đồ hoạt động của
lò quay
- Yêu cầu cho biết 1 số cơ sở sản xuất ximăng ở nước ta
- Cho HS quan sát mẫu vật bằng thủy tinh, đọc SGK và nêu các nội dung sau
- Thành phần của thủy tinh
- Nguyên liệu chính
- Các công đoạn chính (các PTHH xảy ra trong quá trình SX thủy tinh không dạy.)
- Các cơ sở SX
- Gọi HS phát biểu lần lượt từng phần
chịu lửa, sành, sứ
- Thảo luận nhóm theo các nội dung
mà GV đã hướng dẫn
- Nêu thành phần chính của thủy tinh? thường gồm hỗn hợp của natrisilicat (Na2SiO3) và Canxisilicat (CaSiO3)
- nêu các công đoạn chính để sản xuất thủy tinh?
- Dựa vào SGK
và thực tế để nêu các cơ sở SX thủy tinh
- HS thảo luận trả lời câu hỏi
Trang 4- Trộn hỗn hợp cát, đá vôi, sôđa
theo một tỉ lệ thích hợp
- Nung hỗn hợp trong lò nung
khoảng 9000C thành thủy tinh
dạng nhão
- Làm nguội từ từ được thủy tinh
dẻo rồi ép thổi thành các đồ vật
c/ Các cơ sở sản xuất thủy tinh:
(SGK)
GV nhấn mạnh quá trình sản xuất xi măng, thủy tinh cũng làm ô hiễm môi trường Vì sao?
Yêu cầu HS nêu biện pháp bảo xử lý ?
- Đề xuất biện pháp
Hoạt động 5 : (5’) Củng cố - Dặn dò
- 1HS nhắc lại nội dung chính của bài
- 1HS đọc phần em có biết
- Về nhà học bài và làm bài tập1,2,3, 4/ 95 SGK vào vở tập
- Xem bài mới “Sơ lược về BTH các NTHH”
- Nghiên cứu tính biến thiên về cấu tạo của các nguyên tố trong bảng tuần hoàn các NTHH