Kiến thức: Biết được: - Silic là phi kim hoạt động yếu tác dụng được với oxi, không phản ứng trực tiếp với hiđro, SiO2 là một oxit axit tác dụng với kiềm, muối cacbonat kim loại kiềm ở
Trang 1SILIC CÔNG NGHIỆP SILICAT
I MỤC TIÊU: Sau bài này HS phải:
1 Kiến thức: Biết được:
- Silic là phi kim hoạt động yếu (tác dụng được với oxi, không phản ứng trực tiếp với hiđro), SiO2
là một oxit axit (tác dụng với kiềm, muối cacbonat kim loại kiềm ở nhiệt độ cao)
- Một số ứng dụng quan trọng của silic, silic đioxit và muối silicat
- Sơ lược về thành phần và các công đoạn chính sản xuất thuỷ tinh, đồ gốm, xi măng.
2 Kĩ năng:
- Đọc và tóm tắt được thông tin về Si, SiO2, muối silicat, sản xuất thuỷ tinh, đồ gốm, xi măng
- Viết được các phương trình hoá học minh hoạ cho tính chất của Si, SiO2, muối silicat
3 Thái độ:
- Làm việc nghiêm túc, chính xác
4 Trọng tâm:
Si, SiO2 và sơ lược về đồ gốm, sứ, xi măng, thủy tinh
II CHUẨN BỊ:
1 Đồ dùng dạy học:
a GV: Các mẫu vật: đồ gốm, sứ, thuỷ tinh, xi măng, đất sét, cát trắng.
Tranh ảnh: Sản xuất đồ gốm, xứ, thuỷ tinh, xi măng
b HS: Tìm hiểu nội dung bài học trước khi lên lớp.
2 Phương pháp:
- Thảo luận nhóm – đàm thoại - trực quan – làm việc với SGK
III CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY - HỌC:
1 Ổn định lớp(1’): 9A1………/……… 9A2………/……… 9A3………/………
2 Kiểm tra bài cũ(5’):
HS1: Nêu tính chất hoá học của muối cacbonat
HS2: Sữa bài tập 4 SGK/90
3 Bài mới:
a Giới thiệu bài(1’): Chúng ta đã tìm hiểu xong tính chất và ứng dụng của muối cacbonat Hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu một chất mới cũng có rất nhiều ứng dụng trong đời sống của chúng ta đó là Silic Vậy thì Silic có những tính chất và ứng dụng gì?
b Các hoạt động chính:
Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung ghi bảng
Hoạt động 1 Silic (10’)
-GV: Yêu cầu HS đọc SGK/ 92
và cho biết Silic có những trạng
thái tự nhiên và tính chất nào?
- GV: Nhận xét
- GV: Yêu cầu HS quan sát mẫu
vật và nhận xét về tính chất vật
lí của Silic?
- GV: Vậy Si có tính chất hoá
hoc gì?
- GV giới thiệu: Si được dùng
làm vật liệu bán dẫn trong kĩ
thuật điện tử và được dùng để
chế tạo pin mặt trời
- HS: Đọc SGK
- Chiếm ¼ khối lượng vỏ quả đất
- Tồn tại ở cát trắng, đất sét
- HS: Lắng nghe
- HS: Quan sát
- HS: Trả lời
- HS: Nghe giảng
I Silic
1 Trạng thái tự nhiên
- Silic là nguyên tố phổ biến thứ
2 sau Oxi , chiếm ¼ khối lượng
vỏ quả đất
- Các hợp chất của Silic tồn tại nhiều là cát trắng, đất sét
2 Tính chất
a Tính chất vật lí
- Silic là chất rắn màu xám, khó nóng chảy, có vẻ sáng của kim loại, dẫn điện kém, là chất bán dẫn
b Tính chất hoá học
- Là phi kim hoạt động hoá học yếu hơn C, Cl2
Trang 2Tác dụng với O2 ở nhiệt độ cao
Si + O2 t o
SiO2
Hoạt động 2: Silic đioxit (10’)
- GV: Yêu cầu các nhóm thảo
luận và trả lời các câu hỏi sau:
- SiO2 thuộc loại hợp chất nào?
- Vì sao?
- Tính chất hoá học của nó?
- GV: Nhận xét
- Thảo luận và trả lời câu hỏi
- HS: Lắng nghe
II Silic đioxit ( SiO 2 )
a Tác dụng với kiềm (ở nhiệt độ cao)
SiO2 + 2NaOH t o
+H2O
b Tác dụng với oxit bazơ SiO2 + CaO t o
CaSiO3
* SiO2 không tác dụng với nước tạo thành axit
Hoạt động 3: Sơ lược về công nghiệp Silicat(10’)
- GV giới thiệu: Công nghiệp
Silicat gồm sản xuất đồ gốm,
thuỷ tinh, xi măng từ những
hợp chất thiên nhiên của silic
như cát, đất sét
-GV: Yêu cầu HS quan sát mẫu
vật rồi kể tên các sản phẩm của
ngành công nghiệp sản xuất đồ
gốm, sứ
- GV: Yêu cầu các nhóm thảo
luận và trả lời các câu hỏi sau:
a Kể tên các sản phẩm ?
b Nguyên liệu để sản xuất?
c Các công đoạn chính?
d Hãy kể tên các cơ sở sản xuất
?
+ Nhóm 1,2 : Đồ gốm sứ
+ Nhóm 3,4: Ximăng
+ Nhóm 5,6: thuỷ tinh
- GV: Cho các nhóm báo cáo
kết quả
- GV: Nhận xét
- HS: Nghe giảng
- HS: Quan sát
- HS: Thảo luận nhóm
- HS: Báo cáo kết quả
- HS: Lắng nghe
III Sơ lược công nghiệp silicat
1 Sản xuất đồ gốm, sứ
a Nguyên liệu chính
- Đất sét, thạch anh, fenpat
b Các công đoạn chính
- Nhào đất sét + Thạch anh + fenpat tạo thành khối dẽo tạo hình và sấy khô
- Nung các đồ vật trong lò ở nhiệt độ cao
c Cơ sở sản xuất
- Bát tràng Hà Nội, công ty sứ Hảo Dương, Đồng Nai, Sông Bé
2 Sản xuất xi măng:
a Nguyên liệu chính
- Đất sét, đá vôi
b Các công đoạn chính
- Nghiền nhỏ hỗn hợp đá vôi và đất sét rồi trộn với cát và nước ở dạng bùn
- Nung hỗn hợp trong lò quay Clanhke rắn
- Nghiển Clanhke + phụ gia
Xi măng
c Cơ sở sản xuất
- Nhà máy xi măng Hải Dương, Hải Phòng, Hà Tiên…
3 Sản xuất thuỷ tinh
a Nguyên liệu chính Cát thạch anh, đá vôi, sô đa
b Các công đoạn chính
- Trộn cát + đá vôi+ sôđa
- Ngung hỗn hợp trong lò
- Làm nguội ép thổi thủy tinh thành các đồ vật
c Cơ sở sản xuất Nhà máy sản xuất thuỷ tinh ở
Trang 3Hải Phòng, Hà Nội, Bắc Ninh
4 Cũng cố - Dặn dò về nhà
a Cũng cố (5’) : Cho HS đọc phần ghi nhớ SGK.
b Dặn dò về nhà (3’):
- Bài tập về nhà:1,2,3,4/ 95
- Chuẩn bị bài Sơ lược về bảng tuần hoàn các nguyên tố hoá học
IV RÚT KINH NGHIỆM:
………
………
………
………