- Nờu được vai trũ của tụ điện và cuộn cảm trong hoạt động của mạch LC.. - Viết được biểu thức của điện tớch, cường độ dũng điện, chu kỡ và tần số dao động riờng của mạch dao động.. Muốn
Trang 1Chơng iv: dao động và sóng điện từ
Bài 20 : mạch dao động
I MỤC TIấU
1 Kiến thức:
- Phỏt biểu được cỏc định nghĩa về mạch dao động và dao động điện từ
- Nờu được vai trũ của tụ điện và cuộn cảm trong hoạt động của mạch LC
- Viết được biểu thức của điện tớch, cường độ dũng điện, chu kỡ và tần số dao động riờng của mạch dao động
2 Kĩ năng:
- Giải được cỏc bài tập ỏp dụng cụng thức về chu kỡ và tần số của mạch dao động
3 Thỏi độ: Tớch cực trong cỏc hoạt động học tập.
II CHUẨN BỊ
1 Giỏo viờn:
- Một vài vỉ linh kiện điện tử trong đú cú mạch dao đụng (nếu cú)
- Mạch dao động cú L và C rất lớn (nếu cú)
2 Học sinh:
III HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ
Khụng ktra bài cũ
Hoạt động 2: Tỡm hiểu về mạch dao động
- Minh hoạ mạch dao động - HS ghi nhận mạch dao
động
- HS quan sỏt việc sử dụng hiệu điện thế xoay chiều giữa hai bản tụ hiệu điện thế này thể hiện bằng một hỡnh sin trờn màn hỡnh
I Mạch dao động
1 Gồm một tụ điện mắc nối
tiếp với một cuộn cảm thành mạch kớn
- Nếu r rất nhỏ ( 0): mạch ): mạch dao động lớ tưởng
2 Muốn mạch hoạt động
tớch điện cho tụ điện rồi cho
nú phúng điện tạo ra một dũng điện xoay chiều trong mạch
3 Người ta sử dụng hiệu
điện thế xoay chiều được tạo
ra giữa hai bản của tụ điện bằng cỏch nối hai bản này với mạch ngoài
Hoạt động 3: Tỡm hiểu dao động điện từ tự do trong mạch dao động
- Vỡ tụ điện phúng điện - Trờn cựng một bản cú sự II Dao động điện từ tự do
- q
C
Trang 2qua lại trong mạch nhiều
lần tạo ra dòng điện xoay
chiều có nhận xét gì
về sự tích điện trên một
bản tụ điện?
- Trình bày kết quả
nghiên cứu sự biến thiên
điện tích của một bản tụ
nhất định
- Trong đó (rad/s) là
tần số góc của dao động
- Phương trình về dòng
điện trong mạch sẽ có
dạng như thế nào?
- Nếu chọn gốc thời gian
là lúc tụ điện bắt đầu
phóng điện phương
trình q và i như thế nào?
- Từ phương trình của q
và i có nhận xét gì về
sự biến thiên của q và i
- Cường độ điện trường
E trong tụ điện tỉ lệ như
thế nào với q?
- Cảm ứng từ B tỉ lệ như
thế nào với i?
- Có nhận xét gì về E và
B trong mạch dao động?
- Chu kì và tần số của
dao động điện từ tự do
trong mạch dao động gọi
là chu kì và tần số dao
tích điện sẽ thay đổi theo thời gian
- HS ghi nhận kết quả nghiên cứu
I = q’ = -q0): mạch sin(t + )
2
i q t
- Lúc t = 0): mạch q = CU0): mạch = q0): mạch
và i = 0): mạch
q0): mạch = q0): mạch cos = 0): mạch
- HS thảo luận và nêu các nhận xét
- Tỉ lệ thuận
- Chúng cũng biến thiên điều hoà, vì q và i biến thiên điều hoà
LC
T 2 LC
2
f
LC
trong mạch dao động
1 Định luật biến thiên điện tích và cường độ dòng điện trong một mạch dao động lí tưởng
- Sự biến thiên điện tích trên một bản:
q = q0): mạch cos(t + )
LC
- Phương trình về dòng điện trong mạch:
cos
2
i I t
với I0): mạch = q0): mạch
- Nếu chọn gốc thời gian là lúc tụ điện bắt đầu phóng điện
q = q0): mạch cost
và 0cos( )
2
i I t
Vậy, điện tích q của một bản
tụ điện và cường độ dòng điện i trong mạch dao động biến thiên điều hoà theo thời gian; i lệch pha /2 so với q
2 Định nghĩa dao động điện từ
- Sự biến thiên điều hoà theo thời gian của điện tích q của một bản tụ điện và cường độ dòng điện (hoặc cường độ điện trường E và cảm ứng từ
B) trong mạch dao động được gọi là dao động điện từ
tự do
3 Chu kì và tần số dao động riêng của mạch dao động(GIÃN TIẾT)
- Chu kì dao động riêng
2
- Tần số dao động riêng
Trang 3động riêng của mạch dao
động?
Chúng được xác định
như thế nào?
1 2
f
LC
Hoạt động 4 : Tìm hiểu năng lượng điện từ
- Khi một tụ điện được tích
điện thì điện trường trong tụ
điện sẽ dự trử một năng lượng
gọi là năng lượng điện trường,
khi có một dòng điện chạy
qua một cuộn cảm thì từ
trường trong cuộn cảm sẽ dự
trử một năng lượng gọi là
năng lượng từ trường Tổng
năng lượng điện trường và
năng lượng từ trường gọi là
năng lượng điện từ
Đọc SGK III Năng lượng điện từ:
Tổng năng lượng điện trường trong tụ điện và năng lượng
từ trường trong cuộn cảm của mạch dao động gọi là năng lượng điện từ
Hoạt động 5: Giao nhiệm vụ về nhà
- Nêu câu hỏi và bài tập về
nhà
- Yêu cầu: HS chuẩn bị bài
sau
- Ghi câu hỏi và bài tập
về nhà
- Ghi những chuẩn bị cho bài sau
IV RÚT KINH NGHIỆM: