Mục tiêu bài học: - Biết được cấu tạo của mạch dao động LC và hiểu khái niệm dao động điện từ.. - Thiết lập được công thức về dao động điện từ riêng trong mạch LC các biểu thức phụ thuộc
Trang 1DAO ĐỘNG ĐIỆN TỪ
A Mục tiêu bài học:
- Biết được cấu tạo của mạch dao động LC và hiểu khái niệm dao động điện từ
- Thiết lập được công thức về dao động điện từ riêng trong mạch LC (các biểu thức phụ thuộc thời gian của điện tích, cường độ dòng điện, hiệu điện thế, năng lượng điện từ)
- Hiểu nguyên nhân làm tắt dần dao động điện từ và nguyên tắc duy trì dao động
- Hiểu sự tương tự dao động điện và dao động cơ
- Thành lập phương trình dao động : q, u, i, năng lượng dao động
- Giải thích sự tương tự dao động cơ và điện
- Xác định được các đại lượng trong mạch dao động
B Chuẩn bị:
1 Giáo viên:
- Hình vẽ minh hoạ dao động điện từ hình 21.3, 21.4 Dao động điện từ tắt dần
- Chuẩn bị thí nghiệm ảo minh hoạ rất chi tiết diễn biến dao động điện trong mạch LC với đồ thị dao động tường minh Có thể sử dụng phần mềm trong bài 13
- Những điều cần lưu ý trong SGV
2 Học sinh:
- Ôn lại dao động cơ học (dao động duy trì, dao động tự do, dao động tắt dần )
- Ôn lại các định luật cho mạch điện, năng lượng tụ điện, điện tích (năng lượng điện trường, năng lượng từ trường)
- Đủ SGK và vở ghi chép
3 Gợi ý ứng dụng CNTT:
GV có thể chuẩn bị một số hình ảnh về dao động điện từ
C Tổ chức các hoạt động dạy học :
Hoạt động 1 ( phút) : ổn định tổ chức.
* N m s chu n b b i c a h c sinh ắm sự chuẩn bị bài của học sinh ự chuẩn bị bài của học sinh ẩn bị bài của học sinh ị bài của học sinh ài của học sinh ủa học sinh ọc sinh.
- Báo cáo tình hình lớp
- Mở sách vở, đồ dùng…
- Tình hình học sinh
- Chuẩn bị của học sinh
- Dao động cơ tắt dần, cưỡng bức
Hoạt động 2 ( phút) : Bài mới: Chương IV Dao động và sóng điện từ Tiết 21: Dao động điện
từ
Phần 1 : mạch dao động Khảo sát định lượng dao động điện trong mạch dao động LC
* N m ắm sự chuẩn bị bài của học sinh đư c c u t o, s bi n thiên i n tích, hi u i n th , c ấu tạo, sự biến thiên điện tích, hiệu điện thế, cường độ dòng ạo, sự biến thiên điện tích, hiệu điện thế, cường độ dòng ự chuẩn bị bài của học sinh ến thiên điện tích, hiệu điện thế, cường độ dòng đ ện tích, hiệu điện thế, cường độ dòng ện tích, hiệu điện thế, cường độ dòng đ ện tích, hiệu điện thế, cường độ dòng ến thiên điện tích, hiệu điện thế, cường độ dòng ường độ dòng ng độ dòng dòng
Trang 2i n trong m ch dao ng.
đ ện tích, hiệu điện thế, cường độ dòng ạo, sự biến thiên điện tích, hiệu điện thế, cường độ dòng độ dòng
+ Hiệu điện thế trên L và
trên Tụ C?
+ Phương trình có gì đặc
biệt?
- Nhận xét bạn
- Trả lời câu hỏi C2
- Đọc SGK theo HD
- Thảo luận nhóm
- Trình bày
- Nhận xét bạn
điện, điện tích trong mạch dao động
- Nhận xét, bổ sung, tóm tắt
- Yêu cầu HS trả lời câu hỏi C2
- Tìm hiểu biểu thức cường
độ dòng điện và hiệu điện thế trong mạch
- Trình bày biểu thức cường độ dòng điện trong mạch
- Nhận xét, bổ sung, tóm tắt
' Lq ' Li dt
di L
e
- Hđt hai đầu cuộn cảm: u = e-ir =e = -Lq’’
- Hđt hai đầu tụ: u = q/C
- Suy ra: Lq '
C
q
hay q’’ + 2q = 0, với 2 = 1/LC
C
q C
q
u 0 Với
LC
1
Nghiệm phương trình có dạng: q = q0cos(t + )
- Điện tích biển đổi điều hoà với
LC / 1
- i = q’ = - q0sin((t + )
- q, i, u dao động điều hoà với tần số
- Không có tác dụng điện từ bên ngoài thì dao động trong mạch là dao động tự do
- Dao động của mạch gọi là dao động điện từ
Hoạt động 3 ( phút) : Phần 3: năng lượng điện từ trong mạch dao động Dao động điện từ tắt
dần
* N m ắm sự chuẩn bị bài của học sinh đư c s b o to n n ng l ự chuẩn bị bài của học sinh ảo toàn năng lượng trong mạch điện; cách tạo ra dao động ài của học sinh ăng lượng trong mạch điện; cách tạo ra dao động ư ng trong m ch i n; cách t o ra dao ạo, sự biến thiên điện tích, hiệu điện thế, cường độ dòng đ ện tích, hiệu điện thế, cường độ dòng ạo, sự biến thiên điện tích, hiệu điện thế, cường độ dòng độ dòng ng
Trang 3i n t duy trì.
đ ện tích, hiệu điện thế, cường độ dòng ừ duy trì.
- Đọc SGK theo HD
- Thảo luận nhóm
- Trình bày
- Nhận xét bạn
+ HD HS đọc phần 2
- Tìm hiểu năng lượng trong mạch dao động
- Trình bày sự bảo toàn năng lượng trong mạch dao động
- Nhận xét, bổ sung, tóm tắt
2 Năng lượng trong mạch dao động: SGK
const LI
CU C
q W W
2 2 2
2 0
2 0
2 0
- Đọc SGK theo HD
- Thảo luận nhóm
- Trình bày
- Nhận xét bạn
- Trả lời câu hỏi C3, 4
+ HD HS đọc phần 3
- Tìm hiểu dao động điện từ tắt dần
và nguyên nhân
- Trình bày nguyên nhân dao động tắt dần
- Nhận xét, bổ sung, tóm tắt
- Yêu cầu HS trả lời câu hỏi C3, 4
3 Dao động điện từ tắt dần:
SGK
- Đọc SGK theo HD
- Thảo luận nhóm
- Trình bày
- Nhận xét bạn
+ HD HS đọc phần 4
- Tìm hiểu dao động điện từ duy trì
- Trình bày tạo ra dao động điện từ duy trì
- Nhận xét, bổ sung, tóm tắt
4 Dao động điện từ duy trì Hệ
tự dao động SGK
- Đọc SGK theo HD
- Thảo luận nhóm
- Trình bày
- Nhận xét bạn
+ HD HS đọc phần 5
- Tìm hiểu dao động điện từ cưỡng bức Cộng hưởng
- Trình bày tạo ra dao động điện từ cưỡng bức Cộng hưởng
- Nhận xét, bổ sung, tóm tắt
5 Dao động điện từ cưỡng bức-Cộng hưởng: SGK
- Đọc SGK theo HD
- Thảo luận nhóm
- Trình bày
- Nhận xét bạn
+ HD HS đọc phần 6
- Tìm hiểu sự tương tự dao động điện
từ – cơ
- Trình bày liên hệ dao động cơ và dao động điện từ
- Nhận xét, bổ sung, tóm tắt
6 Sự tương tự giữa dao động điện từ và ddcơ: SGK
7 Trả lời phiếu trắc nghiệm
Hoạt động 4 ( phút): V n d ng, c ng c ận dụng, củng cố ụng, củng cố ủa học sinh ố.
- Đọc SGK
- Trả lời câu hỏi
- Ghi nhận kiến thức
- Trả lời câu hỏi trong phiếu học tập
- Tóm tắt bài
- Đánh giá, nhận xét kết quả giờ dạy
Trang 4Hoạt động 5 ( phút): H ướng dẫn về nhà ng d n v nh ẫn về nhà ề nhà ài của học sinh.
- Ghi câu hỏi và bài tập về nhà
- Về làm bài và đọc SGK bài sau
- Trả lời các câu hỏi và làm bài tập trong SGK
- BT trong SBT:
- Đọc bài sau : một số bài tập dao động điện từ