- Phân tích được một hiện tượng để thấy được mối liên quan giữa sự biến thiên theo thời gian của cảm ứng từ với điện trường xoáy và sự biến thiên của cường độ điện trường với từ trường..
Trang 1ĐIỆN TỪ TRƯỜNG
I MỤC TIÊU
1 Kiến thức:
- Nêu được định nghĩa về từ trường
- Phân tích được một hiện tượng để thấy được mối liên quan giữa sự biến thiên theo thời gian của cảm ứng từ với điện trường xoáy và sự biến thiên của cường
độ điện trường với từ trường
- Nêu được hai điều khẳng định quan trọng của thuyết điện từ
2 Kĩ năng:
3 Thái độ:
II CHUẨN BỊ
1 Giáo viên: Làm lại thí nghiệm cảm ứng điện từ.
2 Học sinh: Ôn tập về hiện tượng cảm ứng điện từ.
III HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
1 Ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ: câu 1,2,3,4,5 trang 107 SGK
3 Bài mới
Hoạt động của GV và HS Kiến thức cơ bản
GV: Y/c Hs nghiên cứu Sgk và trả
lời các câu hỏi
GV: Trước tiên ta phân tích thí
nghiệm cảm ứng điện từ của
Pha-ra-đây nội dung định luật cảm ứng
từ?
GV: Sự xuất
hiện dòng điện
cảm ứng
chứng tỏ điều
gì?
GV: Nêu các
đặc điểm của đường sức của một
điện trường tĩnh điện và so sánh với
đường sức của điện trường xoáy?
(- Khác: Các đường sức của điện
trường xoáy là những đường cong
kín.)
GV: Tại những điện nằm ngoài
vòng dây có điện trường nói trên
không?
I Mối quan hệ giữa điện trường và
từ trường
1 Từ trường biến thiên và điện trường xoáy
a
- Điện trường có đường sức là những
đường cong kín gọi là điện trường xoáy.
S
N
O
Trang 2GV: Nếu không có vòng dây mà
vẫn cho nam châm tiến lại gần O
liệu xung quanh O có xuất hiện từ
trường xoáy hay không?
GV: Vậy, vòng dây kín có vai trò gì
hay không trong việc tạo ra điện
trường xoáy?
GV: Ta đã biết, xung quanh một từ
trường biến thiên có xuất hiện một
điện trường xoáy điều ngược lại
có xảy ra không Xuất phát từ quan
điểm “có sự đối xứng giữa điện và
từ” Mác-xoen đã khẳng định là có
GV: Xét mạch dao động lí tưởng
đang hoạt động Giả sử tại thời điểm
t, q và i như
hình vẽ
cường độ
dòng điện
tức thời trong
mạch?
GV: Mặc khác, q = CU = CEd
Do đó: i Cd dE
dt
Điều này cho
phép ta đi đến nhận xét gì?
b Kết luận
- Nếu tại một nơi có từ trường biến thiên theo thời gian thì tại nơi đó xuất hiện một điện trường xoáy
2 Điện trường biến thiên và từ trường
a Dòng điện dịch
- Dòng điện chạy trong dây dẫn gọi là
dòng điện dẫn.
* Theo Mác – xoen:
- Phần dòng điện chạy qua tụ điện gọi
là dòng điện dịch.
- Dòng điện dịch có bản chất là sự biến thiên của điện trường trong tụ điện theo thời gian
b Kết luận:
- Nếu tại một nơi có điện trường biến thiên theo thời gian thì tại nơi đó xuất
hiện một từ trường Đường sức của từ
trường bao giờ cũng khép kín
GV: Ta đã biết giữa điện trường và
từ trường có mối liên hệ với nhau:
điện trường biến thiên từ trường
xoáy và ngược lại từ trường biến
thiên điện trường xoáy
Nó là hai thành phần của một
trường thống nhất: điện từ trường.
GV: Mác – xoen đã xây dựng một
hệ thống 4 phương trình diễn tả mối
II Điện từ trường và thuyết điện từ Mác - xoen
1 Điện từ trường
- Là trường có hai thành phần biến thiên theo thời gian, liên quan mật thiết với nhau là điện trường biến thiên và từ trường biến thiên
2 Thuyết điện từ Mác – xoen
- Khẳng định mối liên hệ khăng khít
+
-q i
+
Trang 3-quan hệ giữa:
+ điện tich, điện trường, dòng điện
và từ trường
+ sự biến thiên của từ trường theo
thời gian và điện trường xoáy
+ sự biến thiên của điện trường theo
thời gian và từ trường
giữa điện tích, điện trường và từ trường
4 Cũng cố:
Nội dung thuyết điện từ của Măcxoen
5 Dặn dò:
- Nêu câu hỏi và bài tập về nhà
- Yêu cầu: HS chuẩn bị bài sau
IV RÚT KINH NGHIỆM