ĐẶT VẤN ĐỀ Nghị quyết số 29-NQ/TW về Đổi mới căn bản toàn diện giáo dục và đào tạo đã nhấn mạnh: Phương pháp dạy và học sẽ khắc phục lối truyền thụ áp đặt một chiều, ghi nhớ máy móc, phá
Trang 1MỤC LỤC
I ĐẶT VẤN ĐỀ 2
II GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ 3
II.1 CƠ SỞ LÍ LUẬN CỦA VẤN ĐỀ 3
II.1.1 Cơ sở khoa học của phương pháp soạn thảo pascal trên điện thoại 3
II.1.2 Cơ sở khoa học 4
II.1.3 Nguyên lí hoạt động của soạn thảo pascal trên điện thoại 4
II.1.4 Tác dụng của soạn thảo pascal trên điện thoại 4
II.2 THỰC TRẠNG CỦA VẤN ĐỀ 5
II.2.1 Ưu điểm 5
II.2.2 Hạn chế 5
II.2.3 Kết quả, hiệu quả 6
II.3 CÁCH THỰC HIỆN 7
II.3.1 Các bước thực hiện 7
II.3.2 Vận dụng phương pháp sử dụng soạn thảo pascal trên điện thoại cài Android trong chương trình Tin học lớp 11 14
II.4 HIỆU QUẢ, KẾT QUẢ 19
II.4.1 Hiệu quả 19
II.4.2 Kết quả thực nghiệm 20
III KẾT LUẬN VÀ ĐỀ XUẤT 21
Trang 2I ĐẶT VẤN ĐỀ
Nghị quyết số 29-NQ/TW về Đổi mới căn bản toàn diện giáo dục và đào tạo
đã nhấn mạnh: Phương pháp dạy và học sẽ khắc phục lối truyền thụ áp đặt một chiều, ghi nhớ máy móc, phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo và vận dụng kiến thức, kĩ năng của người học, tập trung dạy cách học, cách nghĩ và tự học, theo phương châm " giảng ít, học nhiều" …
Định hướng đổi mới Phương pháp dạy học của Bộ Giáo dục và Đào tạo năm
2005 cũng chỉ rõ: Phương pháp giáo dục phổ thông phải “ phát huy tính tích cực,
tự giác, chủ động, sáng tạo của học sinh, phù hợp với đặc trưng môn học, đặc điểm đối tượng học sinh, điều kiện của từng lớp học, bồi dưỡng cho học sinh phương pháp tự học, vận dụng kĩ năng, vận dụng kiến thức đem lại niềm vui, hứng thú và trách nhiệm học tập cho học sinh”
Thực tế trong nhà trường THPT hiện nay, đặc biệt là những trường vùng khó khăn như trường THPT Nông Cống 3 việc tiếp cận với bộ môn Tin học còn nhiều hạn chế Một điều dễ hiểu đó là vì hầu hết các em ít có điều kiện tiếp xúc máy tính
và tin học, nguyên nhân chính là điều kiện kinh tế cũng như cơ sở vật chất chưa đáp ứng đầy đủ, vì thế lĩnh vực công nghệ thông tin vẫn còn khá mới mẻ Đa số học sinh luôn quan niệm môn Tin là môn học phụ nên các em không dành nhiều thời gian cho môn học này Vì vậy quá trình dạy và học bộ môn Tin học trong nhà trường còn gặp rất nhiều khó khăn
Trong khi chương trình Tin học phổ thông đặc biệt là trong chương trình Tin học 11được xem là khó, đòi hỏi học sinh phải có mức độ tư duy nhất định, thời gian dành cho môn học cũng không được nhiều trong khi đó kiến thức của các bài lại liên quan đến nhau, để viết được một chương trình học sinh cần phải nắm chắc
và nhớ được kiến thức từ những bài học đầu tiên Vậy vấn đề đặt ra là phải làm sao
Trang 3thống được các kiến thức một cách cô đọng, ngắn gọn, sinh động nhất và được thực hành soạn thảo chương trình nhiều nhất có thể, từ đó mới tăng được khả năng nhớ
và khả năng vận dụng được các kiến thức một các linh hoạt nâng cao được hiệu
quả trong việc dạy và học, truyền được đầy đủ kiến thức, kĩ năng cho các em, cho
các em hứng thú hơn, đam mê hơn với môn học, tự tin để hòa nhập với “thế giới công nghệ thông tin”.
Với vai trò là người thiết kế, tổ chức, hướng dẫn để giúp học sinh khối 11
trường THPT Nông Cống 3 học tốt hơn môn Tin, từ thực tế nhiều năm công tác và kinh nghiệm giảng dạy ở trường tôi thấy việc giúp học sinh được thực hành nhiều
để nắm rõ kiến thức và nâng cao kỹ năng lập trình là cần thiết, song không phải nhà học sinh nào cũng có máy tính để có thể thực hành liên tục Tuy nhiên các em lại được cha mẹ mua cho chiếc điện thoại để dễ dàng trong việc liên lạc Tận dụng chiếc điện thoại trong tay, các em có thể học lập trình pascal hiệu quả.Tôi đã áp dụng cho học sinh trường mình và đã đạt được hiệu quả nhất định Vì vậy tôi xin chia sẻ một kinh nghiệm nhỏ: “Học lập trình pascal trên điện thoại cài hệ điều
hành Android trong chương trình Tin học lớp 11 ở trường THPT Nông Cống 3”
để chia sẻ với bạn bè đồng nghiệp cùng tham khảo và góp ý
II GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
II.1 CƠ SỞ LÍ LUẬN CỦA VẤN ĐỀ
II.1.1 Cơ sở khoa học của phương pháp học lập trình pascal trên điện thoại cài hệ điều hành Android
Quá trình tìm hiểu nghiên cứu, tôi nhận thấy rằng: học phải đi đôi với hành Đặc thù của môn tin học là liên quan đến máy tính Mà chương trình tin học lớp 11 lại học lập trình pascal Sau mỗi bài học các em cần được thực hành để hiểu rõ kiến thức và nâng cao kỹ năng lập trình Sử dụng điện thoại để lập trình là một phương pháp có thể giúp các em lập trình mọi lúc, mọi nơi
Trang 4
Khái niệm soạn thảo pascal trên điện thoại cài hệ điều hành android Soạn thảo pascal trên điện thoại là một hình thức hết sức mới mẽ Xưa nay
người học lập trình chỉ lập trình trên máy tính Ngày nay công nghệ phát triển, ai ai cũng có một chiếc điện thoại smartphone Vì vậy chuyển lập trình pascal trên máy tính sang lập trình trên điện thoại, là một tiện tích vô cùng tốt Khiến cho người học có thể tận dụng chiếc điện thoại để nâng cao khả năng lập trình
II.1.2 Cơ sở khoa học
Từ trước tới nay, chúng ta chỉ lập trình pascal trên máy tính Nhưng không phải ai cũng có máy tính Nhưng ngày nay thì ai cũng có điện thoại, nhất là đối tượng học sinh đều có một chiếc smartphone cài android
Dựa trên những đặc điểm đó em Trần Lê Duy lớp 12B2 Trường THPT Nguyễn Bỉnh Khiêm, huyện Châu Thành, tỉnh An Giang đã viết ra phần mềm soạn thảo pascal trên điện thoại Giúp học sinh học mọi lúc mọi nơi
II.1.3 Nguyên lí hoạt động của phần mềm soạn thảo pascal trên điện thoại
Nguyên tắc hoạt động của phần mềm sọan thảo pascal trên điện thoại là: điện thoại smartphone cài đặt hệ điều hành android Phần mềm soạn thảo pascal trên điện thoại sử dụng nguyên bàn phím của máy (không sử dụng Laban key) Cung cấp một số thư viện chuẩn Giúp người dùng có thể lập trình được một số chương trình đơn giản Nâng cao khả năng lập trình và nắm vững kiến thức trong mỗi bài học
II.1.4 Tác dụng của sử dụng phần mềm soạn thảo pascal trên điện thoại
- Có thể lập trình mọi lúc mọi nơi.
- Nâng cao kỹ năng lập trình
- Giúp nắm vững kiến thức.
- Ghi nhớ tốt hơn.
- Kích thích tiềm năng sáng tạo.
Trang 5Sử dụng phần mềm soạn thảo pascal trên điện thoại giúp học tập hiệu quả thông qua việc có thể lập trình mọi lúc mọi nơi giúp người học tiếp thu bài nhanh hơn, hiểu bài kĩ hơn, nhớ được nhiều chi tiết hơn và kĩ năng lập trình tốt hơn
II.2 THỰC TRẠNG CỦA VẤN ĐỀ
II.2.1 Ưu điểm
Việc giảng dạy bộ môn Tin học 11 ở trường THPT Nông Cống 3 có một số
ưu điểm đáng ghi nhận như sau:
- Các giáo viên đều nắm chắc kiến thức cơ bản của bài dạy
- Trong quá trình dạy Giáo viên đã chú ý dành thời gian hợp lí để giúp học sinh được thực hành trên máy tính tại nhà trường
- Giáo viên đã biết phát huy tính tích cực và chủ động của học sinh thông qua hình thức viết lập trình trên giấy
- Với học sinh yếu kém, các giáo viên đã sử dụng giải pháp là yêu cầu học sinh về nhà chép lại các kiến thức trong bài, các dạng bài tập từ đơn giản đến phức tạp, các chương trình đã chạy thử trên máy
- Nhìn chung các giáo viên đều nhiệt tình, say mê với công việc, có tâm huyết với việc giảng dạy, có trách nhiệm với học sinh
II.2.2 Hạn chế
Tuy có nhiều cố gắng trong đổi mới phương pháp giảng dạy Tin học 11, song việc giúp học sinh nắm nội dung các kiến thức của từng bài học và nâng cao kĩ năng lập trình còn còn chưa tốt Ở trường THPT Nông Cống 3 còn tồn tại một số hạn chế như sau:
- Trường THPT Nông Cống 3 thuộc vùng quê nghèo khó, dân trí còn thấp cho nên việc giáo dục còn gặp nhiều khó khăn Vấn đề làm sao cho các em say mê học tập, đặc biệt là môn Tin là một vấn đề khó khăn Là trường nằm ở vùng quên nên cơ sở vật chất còn thiếu thốn, đối tượng học sinh chủ yếu ở 6 xã vùng khó khăn nên các em không có điều kiện tiếp xúc với máy tính và tin học
Trang 6- Đa số giáo viên còn trẻ, ít kinh nghiệm nên vẫn còn lúng túng trong việc sử
lý các vấn đề của máy tính
- Do điều kiện khách quan nên việc sử dụng phần mềm sạo thảo pascal trên điện thoại còn nhiều hạn chế
- Một số giáo viên chưa thực sự tâm huyết với nghề, chưa tạo được hứng thú cho học sinh yêu thích và quan tâm đến môn Tin học
- Một số học sinh không quan tâm và hứng thú khi học môn Tin vì xem là môn phụ, học máy móc đối phó khi lên lớp
II.2.3 Kết quả, hiệu quả
Với thực trạng trên, việc giúp học sinh nắm vững nội dung các tiết học trong chương trình Tin học 11 ở Trường THPT Nông Cống 3 đã đạt được kết quả như sau (kết quả khảo sát học sinh khối 11 cuối năm học 2016- 2017)
Kết quả kiểm tra lí thuyết trên lớp (hình thức làm bài tự luận và trắc nghiệm trên giấy)
Thang
điểm
Lớp
Tổng Số
lượng
Tỉ iệ
%
Số lượng
Tỉ iệ
%
Số lượng
Tỉ iệ
%
Số lượng
Tỉ iệ
%
23.2
34.9
30.2
41.1
34.0
17.5
37.5
32.5
44.0
34.1
Trang 7 Kết quả bài thực hành trên máy tính:
Thang
điểm
Lớp
Tổng Số
lượng
Tỉ iệ
%
Số lượng
Tỉ iệ
%
Số lượng
Tỉ iệ
%
Số lượng
Tỉ iệ
%
18.6
37.3
34.8
16.0
38.7
36.3
42.5
12.2
46.4
Qua bảng số liệu thống kê trên tôi nhận thấy tỉ lệ học sinh đạt từ 5 điểm trở lên trong bài kiểm tra lí thuyết chiếm khoảng 65 - 70%, trong bài kiểm tra thực hành chiếm khoảng 60 - 65% tương đương với tỉ lệ học sinh hiểu và vận dụng được các kiến thức trong bài học Như vậy còn khoảng 30 - 40% học sinh dưới điểm 5 trong cả lí thuyết lẫn thực hành Điều này đồng nghĩa với việc là sẽ có khoảng 30 – 40% số học sinh không hiểu bài, không nắm được nội dung bài dạy
Tham khảo ý kiến của một số học sinh, các em cho rằng việc học môn Tin học 11 quá khó, kiến thức nhiều, rắc rối, rất khó nhớ, khó hiểu, các kiến thức liên quan đến nhau chặt chẽ, cấu trúc câu lệnh nhiều, khi thực hành phải nhớ chính xác câu lệnh mới chạy được chương trình Mà thực hành trên máy quá ít, nên các em chỉ nhớ máy móc mà chưa thể hiểu rõ kiến thức Từ thực tế đó, sau mỗi tiết học việc thực hành bài học hết sức quan trọng, thực hành giúp các em hiểu rõ hoạt động của các câu lệnh Ghi nhớ dễ dàng hơn và kỹ năng lập trình cao hơn
Trang 8II.3 CÁCH THỰC HIỆN
II.3.1 Các bước thực hiện
* Bước 1: Cài đặt phần mềm turbo pascal 7.0 trên điện thoại smartphone dùng
hệ điều hành android (có video hướng dẫn cài đặt kèm theo)
1 Trước tiên điện thoại phải có phần mềm gDosBox (download tại
https://play.google.com/store/apps/details?id=org.gemesys.android.dosbox )
2 Tải file TP70.rar (download tại
https://www.fshare.vn/file/CNZQI1DJ8AHA )
Trang 93 Sử dụng bàn phím là ngôn ngữ tiếng anh (bàn phím gốc của google hoặc là bàn phím của điện thoại (không sử dụng Laban Key)
4 Giải nén TP7.0.rar Giải nén xong sẽ xuất hiện thư mục Tp70
5 Chạy gDOSbox
6 Sau khi nhấn vào chữ OK mà hình xuất hiện hướng dẫn việc sử dụng phần mềm (1: Enter; 2:xóa kí tự; 3: dấu cách; 4: thoát dòng lệnh)
7 Ấn phím số 1 Trên màn hình có 4 mũi tên (lên trên, xuống dưới, sang trái, sang phải)
Trang 10Góc bên trái trên cùng có hình ô vuông Chúng ta nhấn vào đó sẽ xuất hiện bàn phím
Gõ lệnh cls xóa màn hình chữ Sau đó gõ cd tp70 rồi Enter
Gõ lệnh install.exe rồi ấn enter
Màn hình xuất hiện ấn số 1 Enter
Những lần sau màn hình xuất hiện đều nhấn Enter cho đến khi màn hình sau xuất hiện
Sử dụng phím mũi tên đến phần Start installation
Rồi ấn phím 1 Enter Turbo pascal sẽ cài đặt Khi cài đặt xong màn hình xuất hiện
Ấn phím 1 Enter
Gõ lệnh cd\ rồi Enter
Gõ tiếp lệnh cd tp rồi Enter
Gõ tiếp lệnh cd bin rồi Enter
Gõ tiếp lệnh turbo rồi Enter Màn hình soạn thảo pascal quen thuộc xất hiện Chúng
ta đã cài đặt xong
II.3.2 Vận dụng phần mềm soạn thảo turbo pascal trên điện thoại cài hệ điều
hành android trong chương trình Tin học lớp 11.
Trang 11Sau mỗi tiết dạy, thực hành soạn thảo pascal là một việc làm rất quan trọng
mà người giáo viên cần chú trọng Việc làm này sẽ giúp học sinh hệ thống hoá lại kiến thức, giáo viên sẽ nhấn mạnh vào kiến thức trọng tâm Thời gian thực hành trên máy ở trường học ít Vì vậy việc hướng dẫn các em về nhà làm trên điện thoại
là một việc làm hết sức quan trọng
Sau đây là một vài bài soạn thảo trên điện thoại đã được sử dụng có hiệu quả
ở trường THPT Nông Cống 3 trong việc giảng dạy Tin học 11:
1.Thực hành sau khi dạy xong Bài 3: Cấu trúc chương trình
VD: Soạn thảo một chương trình đơn giản Đưa ra lời chào,mà chưa cần sử dụng biến
Sau khi soạn thảo xong,màn hình xuất hiện con trỏ chuột Chúng ta dùng ngón tay di chuyển đến chữ Run Rồi dùng phím mũi tên kéo đến chữ Run Sau đó ấn phím 1: enter
Sau khi ấn enter Ta có kết quả
Màn hình đã xuất hiện lời chào Để quay về màn hình soạn thảo ta ấn phím 1:enter
2 Thực hành sau khi dạy xong Bài 9: Cấu trúc rẽ nhánh
VD: Viết chương trình pascal tìm nghiệm thực của phương trình bậc 2:
ax2 + bx+c=0, với a#0
Ta lấy trường hợp a,b,c: 1 2 4 Phương trình vô nghiệm
Con trỏ
Trang 123 Thực hành sau khi dạy xong Bài 10: Cấu trúc lặp
VD: Viết chương trình nhập từ bàn phím 2 số nguyên dương M và N (M<N), tính và đưa ra màn hình tổng các số chia hết cho 3 hoặc 5 trong phạm vi từ M đến N
Nhập m=9, n=14 có 9, 10, 12 là chia hết cho 3 hoặc cho 5 Tổng bằng 31
4 Thực hành sau khi dạy xong Chương 4: Kiểu dữ liệu có cấu trúc
VD: Tìm phần tử lớn nhất của dãy số nguyên
Chạy chương trình với n=4 Các phần tử là: 2, 4, 5, 2.Giá trị max của dãy số là 5
5 Thực hành sau khi dạy xong Chương 6: Chương trình con và lập trình có cấu trúc
VD: Tìm giá trị nhỏ nhất của 3 số : a,b,c
Chạy chương trình với 3 số a, b,c là: 8 5 9 Tìm giá trị nhỏ nhất là 5
II.4 HIỆU QUẢ, KẾT QUẢ
II.4.1 Hiệu quả
Việc sử dụng phần mềm soạn thảo pascal trên điện thoại giúp học sinh học tập
Trang 13nội dung dạy học có hiệu quả - nội dung quan trọng nhất trong năm nội dung của phong trào thi đua “Xây dựng Trường học thân thiện, học sinh tích cực” mà Bộ
Giáo dục và Đào tạo phát động
Sử dụng thành thạo phần mềm soạn thảo pascal trong dạy học sẽ mang lại nhiều kết quả tốt và đáng khích lệ trong phương thức học tập của học sinh và phương pháp giảng dạy của giáo viên Học sinh sẽ học được phương pháp học tập, tăng tính chủ động, sáng tạo và phát triển tư duy Giáo viên sẽ tiết kiệm được thời gian, tăng sự linh hoạt trong bài giảng, và quan trọng nhất sẽ giúp học sinh nắm được kiến thức thông qua việc thực hành
Sau một thời gian sử dụng phần mềm soạn thảo pascal trên điệnh thoại trong dạy học môn Tin học 11, tôi thấy bước đầu có những kết quả khả quan Tôi đã nhận thức được vai trò tích cực của phần mềm soạn thảo pascal trên điện thoại trong hỗ trợ thực hành môn tin học Đa số các em học sinh khá, giỏi đã biết sử dụng phần mềm soạn thảo pascal trên điện thoại Đối với môn Tin học 11, học sinh rất hào hứng trong việc ứng dụng soạn thảo pascal trên điện thoại
II.4.2 Kết quả thực nghiệm.
- Đối tượng thực nghiệm:Học sinh trường THPT Nông Cống 3.
- Cách thức thực hiện: Tiến hành dạy học sinh cài đặt và sử dụng phần mềm
soạn thảo Pascal trên điện thoại cho các lớp 11B1, 11B2 11B3, 11B4 Kết quả cuối năm học 2017-2018 như sau:
Kết quả kiểm tra lí thuyết trên lớp (hình thức làm bài tự luận và trắc nghiệm trên giấy).
Thang
điểm
Lớp
Tổng Số
lượng
Tỉ iệ
%
Số lượng
Tỉ iệ
%
Số lượng
Tỉ iệ
%
Số lượng
Tỉ iệ
%
11B1 10 22.2
26.7
35.6
15.5
Trang 1411B2 8 17.4
21.7
43.5
17.4
25.0
40.0
15.0
21.4
45.4
16.6
Kết quả bài thực hành trên máy tính:
Thang
điểm
Lớp
Tổng Số
lượng
Tỉ iệ
%
Số lượng
Tỉ iệ
%
Số lượng
Tỉ iệ
%
Số lượng
Tỉ iệ
%
22.2
42.2
17.8
19.6
47.8
19.6
25.0
40.0
22.5
45.2
21.4
Như vậy, tôi nhận thấy việc áp dụng phần mềm giúp học sinh nắm vững nội dung kiến thức của bài học sẽ giúp các em nâng cao kỹ năng trong quá trình thực hành, tạo thêm niềm vui hứng thú với môn Tin học 11
III KẾT LUẬN VÀ ĐỀ XUẤT
Học lập trình pascal trên điện thoại cài hệ điều hành Android trong chương trình Tin học lớp 11 ở trường THPT Nông Cống 3 là một thao tác quan
trọng giúp học sinh nắm vững nội dung bài học nâng cao kỹ năng lập trình Vì vậy trong quá trình giảng dạy ở các tiết dạy chính khoá, tiết ôn tập giáo viên nên đưa vào để giúp học sinh vận dụng thành thạo phần mềm để từ đó học sinh có thể tự thực hành trong quá trình môn Tin học