Như chúng ta đã biết chất lượng và hiệu quả giáo dục không chỉ phụ thuộc vào kết quả học tập các bộ môn văn hóa mà còn phụ thuộc rất nhiều vào các hoạt động giáo dục khác như rèn luyện đ
Trang 11 MỞ ĐẦU 1.1 Lí do chọn đề tài.
Đổi mới phương pháp dạy học, nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện là
một yêu cầu bức thiết đối với ngành giáo dục, với mỗi nhà trường và mỗi giáo viên hiện nay Như chúng ta đã biết chất lượng và hiệu quả giáo dục không chỉ phụ thuộc vào kết quả học tập các bộ môn văn hóa mà còn phụ thuộc rất nhiều vào các hoạt động giáo dục khác như rèn luyện đạo đức, hoạt động ngoài giờ lên lớp, giáo dục kĩ năng sống… Là một giáo viên giảng dạy bộ môn lịch sử ở trường THPT, làm kiêm nhiệm công tác chủ nhiệm, tôi luôn trăn trở với việc làm sao để nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện cho học sinh trong lớp tham gia giảng dạy và lớp chủ nhiệm Để đạt được mục tiêu ấy, ngoài việc tích cực đổi mới các giờ dạy theo hướng mới, tôi luôn quan tâm đến việc đổi mới giờ sinh hoạt lớp
Sinh hoạt lớp là dạng hoạt động giáo dục tập thể, là một hình thức tổ chức tự quản cho học sinh và là một trong những biện pháp cơ bản góp phần xây dựng tập thể học sinh đoàn kết Chính thông qua các giờ sinh hoạt lớp, các em học sinh có thể thể hiện tâm tư, tình cảm, biết tự phê bình, tự đánh giá, nhận xét nhau thẳng thắn tích cực Qua đó các học sinh được gắn kết, giáo viên cũng gần gũi học sinh hơn Đối với các thầy cô giáo làm công tác chủ nhiệm, giờ sinh hoạt là khoảng thời gian quý báu để triển khai công việc, chấn chỉnh nề nếp, uốn nắn học sinh, khơi dậy trong các em sự thích thú, khả năng sáng tạo và đặc biệt là giáo dục kĩ năng sống cho các em một cách tập trung, có hiệu quả
Vì nhiều lí do khác nhau, giờ sinh hoạt lớp trong các nhà trường chưa được quan tâm chú ý đúng mức Bên cạnh đó học sinh cũng chưa thực sự hứng thú với giờ học này Nguyên nhân là các em chưa nhận thức đúng ý nghĩa, vai trò của tiết sinh hoạt lớp, nội dung giờ sinh hoạt còn khô cứng, lặp đi lặp lại, hình thức tổ chức còn đơn điệu, nhàm chán, giáo viên không gần gũi, thân thiện… Nhận thức được tầm quan trọng của tiết sinh hoạt lớp, nhằm mục đích nâng cao hiệu quả giáo dục đạo đức học sinh, khắc phục tình trạng học sinh không muốn tham gia tiết sinh hoạt lớp, thời gian qua tôi đã luôn tìm cách thay đổi hình thức các tiết sinh hoạt trong lớp chủ nhiệm, bằng cách xây dựng những buổi sinh hoạt chuyên đề mang tính tập thể Kết quả tôi nhận thấy hầu hết các
em học sinh trong lớp chủ nhiệm đều cảm thấy hứng thú trong buổi sinh hoạt
lớp Chính vì vậy tôi chọn đề tài sáng kiến kinh nghiệm là “Đổi mới giờ sinh hoạt cuối tuần tại lớp 11 A7- Trường THPT Đông Sơn 1 nhằm nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện”.
1.2 Mục đích nghiên cứu
Đề xuất một số biện pháp thay đổi hình thức của tiết sinh hoạt lớp, nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục đạo đức học sinh của giáo viên chủ nghiệm; cung cấp cho học sinh những phương thức ứng xử đứng trước vấn đề xã hội; giúp các
em có khả năng kiểm soát hành vi của bản thân một cách tự giác, có khả năng chống lại những lệch lạc về bản thân, tạo niềm tin, chỗ dựa tinh thần để các em
Trang 2sửa chữa để vươn lên trở thành con người tốt, có đạo đức trong sáng, trở thành một công dân tốt trong xã hội
Tiến hành thực hiện đề tài này, bản thân tôi mong muốn mình sẽ hiểu biết nhiều hơn đời sống tâm lí của học sinh trong lớp chủ nhiệm; nắm bắt được những tâm tư nguyện vọng, hiểu được những khó khăn mà các em gặp phải trong đời sống và học tập để có những giải pháp kịp thời nhằm điều chỉnh việc
tự quản, động viên giúp đỡ và giáo dục các em
Thông qua tiết sinh hoạt, học sinh vi phạm sẽ nhìn nhận những sai trái và có
ý thức sửa chữa, hiểu nhiều hơn nguyện vọng mà giáo viên muốn gửi tới các em; học sinh tự quản, ban cán sự được rèn luyện cách thức quản lí…
1.3 Đối tượng nghiên cứu
Nghiên cứu thực tế đối tượng học sinh lớp chủ nhiệm là lớp 11A7- Trường THPT Đông Sơn 1 năm học 2017-2018
1.4 Phương pháp nghiên cứu.
Để nghiên cứu đề tài sáng kiến kinh nghiệm này tôi đã lựa chọn các phương pháp nghiên cứu: Phương pháp nghiên cứu xây dựng cơ sở lí thuyết thông qua các tài liệu; phương pháp điều tra khảo sát thực tế, thu thập thông tin, phương pháp thống kê, xử lý số liệu
2 NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM.
2.1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm.
Đảng ta đã quyết tâm phải đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục Thực hiện
nhiệm vụ đó, ngành giáo dục nhiều năm nay đã không ngừng triển khai đến tất
cả các nhà trường, các giáo viên yêu cầu đổi mới phương pháp giảng dạy, quản
lí, ứng dụng công nghệ thông tin, đổi mới công tác chủ nhiệm, giáo dục kĩ năng sống, tổ chức các hoạt động ngoài giờ lên lớp… Đã có rất nhiều cuộc tập huấn đổi mới phương pháp được tổ chức, nhiều tài liệu có tính lí luận đã được ban hành trong đó có nội dung về công tác chủ nhiệm Tại khoản 2 điều 31 Điều lệ trường Trung học quy định: Giáo viên chủ nhiệm, ngoài nhiệm vụ quy định đối với giáo viên chủ nhiệm còn có nhiệm vụ sau đây: xây dựng kế hoạt các hoạt động giáo dục thể hiện rõ mục tiêu, nội dung, phương pháp giáo dục đảm bảo tính khả thi, phù hợp với đặc điểm học sinh, với hoàn cảnh và điều kiện thực tế nhằm thúc đẩy sự tiến bộ của cả lớp và của từng học sinh Giáo viên chủ nhiệm thực hiện các hoạt động giáo dục theo kế hoạch đã xây dựng Phối hợp chặt chẽ với gia đình học sinh, với các giáo viên bộ môn, tổ chức Đoàn thanh niên, các tổ chức xã hội có liên quan trong việc hỗ trợ, giám sát việc học tập, rèn luyện và hướng nghiệp của học sinh lớp mình chủ nhiệm Nhận xét, đánh giá và xếp loại học sinh, đề nghị khen thưởng, kỉ luật học sinh, giáo viên chủ nhiệm có trách nhiệm báo cáo định kì và đột xuất về tình hình của lớp với Hiệu trưởng
Trong quy định của Bộ giáo dục và đào tạo, công tác chủ nhiệm được tính 4 tiết trên tuần Trong đó có một tiết chính khóa, đó là giờ sinh hoạt lớp ngày cuối
Trang 3tuần Như vậy sinh hoạt là một tiết học bắt buộc không thể thiếu ở tất cả các cấp học
- Tiết sinh hoạt cuối tuần được tiến hành đánh giá các hoạt động, các công việc của lớp được diễn ra trong tuần, tháng, học kì, kết hợp giáo dục học sinh về nhiềumặt
- Tiết sinh hoạt cuối tuần giữ vai trò quan trọng trong công việc chuyển giao các nhiệm vụ, các phong trào thi đua của nhà trường tới các lớp một cách kịp thời
- Tiết sinh hoạt lớp cuối tuần giúp học sinh phát huy được tính tự giác, tinh thần giúp đỡ, cùng nhau hợp tác, năng lực điều hành, tự quản của học sinh Tiết sinh hoạt cuối tuần giúp các em bộc lộ được khả năng nhận thức về hành vi, thái độ, tình cảm của mình khi tự đánh giá mình và đánh giá các bạn; khả năng nhìn nhận lại bản thân, so sánh sự tiến bộ của mình, của mình với các bạn để từ
đó có ý thức phấn đấu vươn lên
- Bồi dưỡng cho học sinh tình cảm yêu thương, gắn bó, sự sẻ chia, thông cảm với bạn bè, với mọi người xung quanh; sẵn sàng gánh vác công việc chung của lớp, của trường,…hình thành nhân cách đúng đắn sau này cho các em
- Tiết sinh hoạt lớp cuối tuần là nơi để người thầy càng hiểu trò hơn, nhằm lựa chọn ra phương pháp giảng dạy và giáo dục học sinh đúng hướng
2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm.
Tiết sinh hoạt với vai trò vô cùng quan trọng tuy nhiên do được đặt ở cuối mỗi tuần học, tiết học; không có phân phối chương trình hay nội dung yêu cầu
cụ thể, lại đi đôi với tâm lí mỏi mệt muốn xả hơi cuối tuần nên dễ bị thực hiện qua loa đại khái Do đó dễ bị đánh mất mục tiêu, ý nghĩa và nhiệm vụ quan trọng của tiết học, làm mất tác dụng vốn có của tiết học đó
Trước đây, đến tiết sinh hoạt lớp, giáo viên thường thực hiện theo các bước:
tổ trưởng các tổ báo cáo tình hình thực hiện các mặt nề nếp, học tập… nêu rõ tên các bạn thực hiện tốt và vi phạm Sau đó lớp trưởng tổng kết, giáo viên nhận xét, khen ngợi các học sinh tốt, phê bình các các học sinh vi phạm Kế tiếp giáo viên triển khai các công việc trong tuần tới… Từ đó tiết sinh hoạt trở nên nhàm chán khô khan Học sinh có cảm giác như đến tiết sinh hoạt rất nặng nề, các em có thái độ thờ ơ không quan tâm
Như vậy lí do nào đã dẫn đến giờ sinh hoạt kém hiệu quả ?
- Nội dung giờ sinh hoạt lớp khô cứng, lặp đi lặp lại, không thực sự gắn với nhu cầu của học sinh Các em không thực sự cảm nhận được vấn đề trong chủ
đề là vấn đề của chính họ phải giải quyết, mà đó là vấn đề của thầy, cô
- Hình thức tổ chức giờ sinh hoạt lớp đơn điệu, nhàm chán, không hứng thú với học sinh bởi các em không được chủ động tổ chức, tham gia vào sinh hoạt lớp
- Giáo viên qua nghiêm khắc, không gần gũi, thân thiện, không đặt mình vào
vị trí của học sinh để hiểu các em
- Một số giáo viên còn thiếu kinh nghiệm trong việc tổ chức các buổi sinh hoạt gắn liền với sinh hoạt chủ đề hoặc thảo luận một nội dung
Trang 4- Giáo viên thường phê bình học trò hơn là khen ngợi.
- Đối với học sinh, học sinh luôn ở thế bị động, hầu hết chỉ lắng nghe thụ động khiến buổi sinh hoạt trở thành một chiều
Thực tế bản thân là giáo viên giảng dạy và chủ nhiệm tại lớp 11a7, tôi có những thuận lợi song cũng có không ít những khó khăn
- Thuận lợi: Về phía học sinh phần lớn ban cán sự lớp rất năng động, nhiệt tình và có hướng cầu tiến Đây là lớp đa số các em có ý thức nề nếp, ý thức khá tốt nên hầu hết các công việc được giao các em không quá vất cho việc điều hành tự quản, số lượng học sinh khá có nhưng không nhiều Một số em tỏ ra rất mạnh dạn và thật thà Thậm chí, có những học sinh vốn rất nhút nhát “ sợ đám đông” nhưng dần dần mạnh dạn hơn
- Tuy nhiên bên cạnh đó cũng còn những khó khăn: Về phía giáo viên chủ nhiệm có rất ít giờ trên lớp 2 giờ/tuần, thời gian giờ sinh hoạt còn hạn chế Một khó khăn nữa chính là việc nắm bắt thông tin của giáo viên chủ nhiệm về lớp và giữa các thành viên trong lớp không nhanh chóng, tức thì Vì thế đôi lúc nội dung tiết sinh hoạt chưa bao quát và chặt chẽ Về phía học sinh: Ban cán sự còn
cả nể theo dõi ghi chép chưa đầy đủ, trong việc đánh giá nhận xét vì vậy đôi lúc
sơ sài Về nội dung sinh hoạt vì thế chưa thật đa dạng, phong phú
2.3 Các giải pháp đã giải quyết để giải quyết vấn đề.
Bản thân tôi nhận thức rõ được giáo viên chủ nhiệm vừa là thành viên của hội đồng sư phạm nhà trường, vừa là người thay mặt hiệu trưởng, hội đồng nhà trường quản lí và chịu trách nhiệm về chất lượng giáo dục toàn diện học sinh lớp mình phụ trách Đóng vai trò là người tổng chỉ huy, thực hiện mọi chủ trương,
kế hoạch của nhà trường, của lớp và phát huy được năng lực của các thành viên Qua những năm thực tế công tác trên cương vị giáo viên chủ nhiệm, với ý thức phải tìm cách đổi mới tiết sinh hoạt lớp tôi đã rút ra được những kinh nghiệm tổ chức tiết sinh hoạt lớp
2.3.1 Một số kinh nghiệm đổi mới giờ sinh hoạt lớp
- Để tổ chức tốt một giờ sinh hoạt lớp tốt việc đầu tiên là giáo viên chủ nhiệm phải nắm chắc thông tin về từng cá nhân học sinh thông qua phiếu điều tra thông tin các nhân Qua đây, giáo viên chủ nhiệm nắm bắt được tình hình, hoàn cảnh, tính cách, năng lực, năng khiếu, sở trường của từng học sinh trong lớp và các mối quan hệ của học sinh trong lớp học
- Giáo viên chủ nhiệm phải xây dựng được một đội ngũ cán sự lớp có năng lực, nhiệt tình, gương mẫu, có trách nhiệm cao và có uy tín trước các bạn khác Đội ngũ này sẽ hỗ trợ đắc lực cho các thầy cô chủ nhiệm trong công tác tổ chức, quản lí các hoạt động giáo dục học sinh lớp chủ nhiệm nói chung và thực hiện giờ sinh hoạt nói riêng Bởi vì giờ sinh hoạt giáo viên chỉ giữ vai trò thiết kế, giám sát là chính, còn học sinh sẽ thi công nên học sinh phải có ý thức tự quản,
có khả năng tổ chức điều hành tốt
- Giáo viên chủ nhiệm phải lập kế hoạch chủ nhiệm của năm học thật chi tiết theo tháng, tuần, cả kì và toàn năm học, trên cơ sở nhiệm vụ năm học, các hoạt
Trang 5động chủ điểm của các tổ chức nhà trường, mục tiêu, kế hoạch của lớp chủ nhiệm
- Thiết kế giáo án sinh hoạt lớp cụ thể, chi tiết( theo mẫu chung) Tuy nhiên
để giờ sinh hoạt đạt hiệu quả giáo viên giao nội dung chuẩn bị hoạt động tập thể cho học sinh ( theo nhóm hoặc tổ) trước hai tuần và phải duyệt trước khi các em thực hiện trên lớp trước ít nhất hai ngày Thay vì cách làm xưa nay là giáo viên chủ nhiệm “thuyết giảng” về bài học đạo đức một chiều; phê bình những sai phạm cũng như biểu dương những thành tích một chiều thì nay chúng ta đưa ra những “chuyên đề” phù hợp cho học sinh trong giờ sinh hoạt cuối tuần
- Các buổi sinh hoạt chủ đề cần có kế hoạch cụ thể chi tiết Nội dung các chuyên đề phải thật gần gũi, thiết thực, phù hợp với đặc điểm tâm lý lứa tuổi Có thể theo chủ điểm hàng tháng hoặc những vấn đề đang được xã hội quan tâm như môi trường sống, an toàn giao thông; tình bạn, tình yêu trong lứa tuổi học trò; hoặc chọn nghề cho tương lai như thế nào; tiêu tiền như thế nào khi chúng ta còn sống phụ thuộc vào cha mẹ; lợi ích của việc đọc sách và lòng đam mê tìm hiểu kiến thức; bạo lực gia đình và trách nhiệm của chúng ta; tự học như thế nào
để có kết quả tốt; kinh nghiệm học giỏi bộ môn; khắc sâu kiến thức và phương pháp học tập… Khi đưa ra những chuyên đề này, những tình huống có vấn đề để phát huy trí lực học sinh; khơi gợi những bức xúc, những suy nghĩ đa chiều để các em bộc lộ Từ đó, giáo viên chủ nhiệm có sự định hướng đúng đắn; mở ra hướng suy nghĩ tích cực cho các em Cần có thời gian, đầu tư chuẩn bị cho chuyên đề qua việc gần gũi, thân thiện để nắm tâm tư, tình cảm của học sinh cũng như những bức xúc, những vấn đề nhạy cảm mà các em không có dịp bày
tỏ hoặc không biết tâm sự cùng ai Tránh tình trạng thiếu sự chuẩn bị hoặc chưa chuẩn bị chu đáo; vội đưa ra những vấn đề quá tầm nghĩ, tầm tư duy của học sinh sẽ gây khó khăn cho việc thảo luận Cũng không nên tìm, đưa ra những vấn
đề to tát của “người lớn” buộc các em phải “gồng mình” để trả lời khiên cưỡng, không thực tế, sáo rỗng…
- Để tạo hứng thú cho học sinh, giáo viên chủ nhiệm cần:
+ Đa dạng hóa về nội dung tiết sinh hoạt lớp Nội dung tiết sinh hoạt tập thể hàng tuần phải cụ thể bổ ích, phải gắn với nhu cầu hứng thú của học sinh và phù hợp với tâm lý, khả năng tiếp thu và trình độ hiểu biết của học sinh, huy động đến mức cao nhất trí tuệ và tình cảm tập thể của học sinh Tăng cường những nội dung sinh hoạt có liên quan đến các công việc chung của lớp, phù hợp với nhu cầu và sở thích của học sinh Để học sinh được bàn bạc nỗ lực cố gắng và hợp tác với nhau để hoàn thành công việc được giao
+ Thu hút tối đa sự tham gia của mọi học sinh dưới sự hướng dẫn, giúp đỡ cố vấn của giáo viên nhằm tăng cường vai trò tự quản của học sinh Tạo môi trường chung để học sinh cùng trải nghiệm những xúc cảm tích cực, tăng cường giao lưu giữa các em, tạo ra môi trường lớp học mang bầu không khí tin tưởng, thân mật, cởi mở, sẵn sàng giúp đỡ và lắng nghe ý kiến của nhau Từ đó tình cảm gắn
bó, chia sẻ giữa các em được hình thành và củng cố
Trang 6+ Đa dạng hóa về hình thức tố chức tiết sinh hoạt lớp: Đối với mỗi lớp có một cách thiết kế tiết sinh hoạt khác nhau Ví dụ: Đọc sách báo, tạp chí, tác phẩm văn học, bình văn học; trao đổi phương pháp học tập, đố vui để học, phương pháp giải các bài tập khó; sinh hoạt tập thể, thi hùng biện về chủ đề của tháng; sơ kết các hoạt động trong tháng, trò chơi Trong việc đa dạng hóa các hình thức tổ chức giáo viên phải thực sự giao lưu - đối thoại với học sinh, để học sinh cởi mở, thân thiện và đoàn kết hơn giúp học sinh tin tưởng và không ức chế
về tâm lí Khi các em mạnh dạn đưa ra những quan điểm, chính kiến của mình, chúng ta nên sẵn sàng lắng nghe và tiếp nhận những ý kiến đó một cách tôn trọng Là người tổng chỉ huy tổ chức, thực hiện chủ trương, các kế hoạch của nhà trường và của lớp học và phát huy năng lực của các thành viên Càng tận tâm, nhiệt huyết với nghề thì người giáo viên chủ nhiệm càng biết cách uyển chuyển đặt mình vào vị trí các em, lắng nghe tích cực tiếng nói của học sinh để
có những chia sẻ, uốn nắn, định hướng hiệu quả
+ Cần khen chê học sinh đúng mức, đúng chỗ, đúng đối tượng Nếu giáo viên chủ nhiệm biết khen chê đúng mực sẽ khiến học trò hứng thú trong học tập.Về nguyên tắc khen phải nhiều hơn chê để tạo tâm lí tích cực vì ai cũng thích khen Tuy nhiên việc khen ngợi đó phải cụ thể, gọi đúng tên bản chất sự việc Thái độ khen ngợi phải chân thật, gây được cảm xúc tích cực nơi người được khen Đối với những hành vi tích cực mới cần khen ngay khi nó vừa xuất hiện, nhất là với những em hay mắc khuyết điểm, những em học yếu, nhút nhát vừa có một tiến
bộ nào đó Ngay cả khi ta phê bình học sinh cũng cần lưu ý là phê bình hành vi
cụ thể chứ không khái quát hoá thành nhận định liên quan đến nhân cách Tuyệt đối tránh lối phê bình chì chiết, nhắc đi nhắc lại những khuyết điểm cũ đã xảy ra
từ lâu
+ Thu hút tối đa sự tham gia của mọi học sinh dưới sự hướng dẫn, giúp đỡ
cố vấn của giáo viên nhằm tăng cường vai trò tự quản của học sinh Tạo môi trường chung để học sinh cùng trải nghiệm những xúc cảm tích cực, tăng cường giao lưu giữa các em, tạo ra môi trường lớp học mang bầu không khí tin tưởng, thân mật, cởi mở, sẵn sàng giúp đỡ và lắng nghe ý kến của nhau Từ đó tình cảm gắn bó, chia sẻ giữa các em được hình thành và củng cố
+ Đảm bảo giao lưu dưới hình thức đối thoại để học sinh cởi mở, thân thiện
và đoàn kết hơn giúp học sinh tin tưởng và không ức chế về tâm lí Khi các em mạnh dạn đưa ra những quan điểm, chính kiến của mình, chúng ta nên sẵn sàng lắng nghe và tiếp nhận những ý kiến đó một cách tôn trọng
2.3.2.Tiến hành các tiết sinh hoạt lớp.
Để tránh sự nhàm chán, căng thẳng của tiết sinh hoạt, ngoài thái độ nhẹ nhàng, giáo viên chủ nhiệm cần định hướng cho lớp có những tiết mục văn nghệ thư giãn như: hát, kể chuyện vui, tấu hài, những trò chơi nhỏ…Cũng có thể tổ chức tặng quà sinh nhật cho học sinh có ngày sinh thuộc tháng hoặc tuần đang sinh hoạt, đan xen hợp lý, linh hoạt giữa các hoạt động
Tổ chức hoạt động này, giáo viên có thể linh hoạt lựa chọn các phương pháp tích cực như: Phương pháp thảo luận nhóm; phương pháp diễn đàn; phương
Trang 7pháp đóng vai; phương pháp giải quyết vấn đề; phương pháp tổ chức các hoạt động giao lưu; phương pháp giao nhiệm vụ; phương pháp tình huống, phương pháp trò chơi Đồng thời, sử dụng các kỹ thuật day học tích cực nhằm nâng cao chất lượng hoạt động của từng chủ điểm
Khi sử dụng các phương pháp trên, chú ý đến nội dung hoạt đông cụ thể của từng chủ điểm, phù hợp với tâm lý, lứa tuổi học sinh trung học phổ thông
2.3.2.1 Sinh hoạt lớp theo hình thức sinh hoạt chuyên đề.
Trong kế hoạch hoạt động chủ nhiệm tôi đã cụ thể hóa các đợt sinh hoạt chủ
đề theo từng tháng.Ở đây tôi xin được minh họa tiết sinh hoạt chủ đề tháng 11 với chủ đề “ Thanh niên với truyền thống hiếu học và tôn sư trọng đạo”
* Các bước tiến hành:
- Hoạt động 1: Tổng kết và đánh giá hoạt động trong tuần, ké hoạch tuần tiếp theo
Lớp trưởng điều khiển lớp:
+ Các tổ trưởng báo cáo kết quả thi đua của các thành viên trong tổ trong tuần
+ Lớp phó học tập tổng kết hoạt động học tập của lớp
+ Cờ đỏ báo cáo tình hình thực hiện nề nếp
+ Lớp trưởng cho các bạn đóng góp ý kiến về các hoạt động của lớp , phản ánh đúng sai của các tổ, những trường hợp sai phạm chưa được báo cáo, các cá nhân cần được tuyên dương
+ Lớp trưởng tổng kết dựa trên theo dõi, quản lý lớp trực tiếp và trên báo các của các tổ, đề xuất tuyên dương cũng như phê bình các cá nhân với giáo viên chủ nhiệm
+ Giáo viên chủ nhiệm góp ý, nhận xét và đánh giá : đánh giá, góp ý phương pháp làm việc của cán bộ lớp, điều chỉnh để rèn luyện kĩ năng tự quản cho lớp; động viên, khen ngợi những học sinh đã có sự cố gắng, có những việc làm tốt; phê bình những các nhân còn vi phạm nè nếp, chây lười trong học tập; phát hiện
và ngăn chặn kịp thời các hiện tượng học sinh các biệt
Đánh giá tính hiệu quả của hoạt động 1: đây là hoạt động quan trọng nhất của tiết sinh hoạt thể hiện khả năng tự quản của học sinh; nêu cao được tinh thần phê
và tự phê trong tập thể, giúp cho học sinh đoàn kết, thấy rõ được trách nhiệm của mỗi thành viên trong tập thể đồng thời ngăn ngừa được những sai phạm
- Hoạt động 2: Sinh hoạt theo chủ đề “ thanh niên với truyền thống hiếu học
và tôn sư trọng đạo”
Đây là phương pháp tổ chức sắp xếp học sinh (phân thành các đội nhỏ - nếu cần thiết) thi với nhau những nội dung mà giáo viên chủ nhiệm đưa ra theo một tiêu chí cụ thể Mục tiêu là tạo sự sự đoàn kết và giúp học sinh có cơ hội thể hiện tính cách, tài năng của mình Đồng thời, kích thích sự hứng thú, giúp các
em tiếp thu tích cực bài học Ngoài ra, còn rèn luyện cho các em kỹ năng sống (tùy thuộc vào cuộc thi giáo viên đặt ra) như: kĩ năng thể hiện sự tự tin, kĩ năng giao tiếp, kĩ năng hợp tác, kĩ năng đảm nhận trách nhiệm …
Trang 8Để thực hiện phương pháp này, việc đầu tiên là giáo viên thông báo trước cho học sinh nội dung, thể lệ cuộc thi, rồi yêu cầu học sinh chuẩn bị nội dung, vật dụng cần thiết Sau đó là tổ chức thi và tổng kết, trao giải
Để chuẩn bị cho nội dung này, giáo viên chủ nhiệm giao cho lớp trưởng ( Lê Thị Lý) phụ trách chung và giao trách nhiệm cho từng thành viên trong ban cán
sự lớp Lớp cử một em dẫn chương trình ( Lê Dung) tổ chức thi theo kế hoạch từ trước
+ Khởi động: hát tập thể về thầy cô, mái trường
+ Tuyên bố lí do,
+ Thông qua chương trình
+ BGK thông qua thể lệ cuộc thi
+ Phần thi về truyền thống hiếu học của dân tộc VN (trò chơi ô chữ)
Câu hỏi gợi ý:
1 Tác giả câu nói “học, học nữa, học mãi”
2 Quốc gia có dân số đứng thứ 2 trong khu vực Đông Nam Á
3 Vị anh hùng lãnh đạo nhân dân ta đánh thắng quân Nam Hán trên sông Bạch Đằng
4 Người thầy giáo đầu tiên của Việt Nam
5 Hoàn thành câu ca dao sau: “Muốn sang phải bắc cầu kiều
Muốn con hay chữ phải…lấy thầy”
6 Tên của một vị chủ tịch nước quê ở tỉnh An Giang
7 Đây là nơi năm 1911, Bác Hồ đã xuống tàu ra đi tìm đường cứu nước
8 Câu nói: “Hỏa hồng nhật tảo quanh thiên địa
Kiếm bạc Kiên Giang khấp quỷ thần”
Nói về ai?
1 LÊ NIN
2 VIỆT NAM
3 NGÔ QUYỀN
4 CHU VĂN AN
5 YÊU
6 TÔN ĐỨC THẮNG
7 BẾN NHÀ RỒNG
8 NGUYỄN TRUNG TRỰC
+ Phần thi ca ngợi công lao của thầy, cô giáo: mỗi tổ lên trình bày 3 tác phẩm
dự thi của tổ mình…
- BGK đánh giá tổng kết và phát thưởng
* Đánh giá tính hiệu quả của buổi sinh hoạt theo chủ đề : Sau buổi sinh hoạt tôi nhận thấy thái độ của học sinh có những thay đổi theo chiều hướng tích cực Qua buổi sinh hoạt đã giáo dục cho học sinh phần nào về đạo đức, về truyền thống của dân tộc, lòng tự hào dân tộc, tinh thần tôn sư trọng đạo, thêm yêu kính, biết ơn thầy cô Bên cạnh đó rèn luyện cho học sinh một số kĩ năng sống như khả năng tự quản, tự tổ chức, tự tin trước đông người, dám thể hiện quan
Trang 9điểm, tâm tư tình cảm của riêng mình trước tập thể; tinh thần đoàn kết giữa các thành viên trong lớp, sự gần gũi giữa học sinh với giáo viên chủ nhiệm…
2.3.2.2 Sinh hoạt lớp theo hình thức sân khấu hóa
Tôi xin được trình bày một số kinh nghiệm sinh hoạt lớp bằng hình thức thảo luận, sân khấu hóa chủ đề tháng 10: “ Thanh niên với tình bạn, tình yêu và gia đình”
Cũng giống như phương pháp tổ chức cuộc thi, ở phương pháp này mục tiêu
cần đạt được là tăng sự đoàn kết giữa các bạn học sinh trong lớp; kích thích sự hứng thú, tham gia tích cực của các em Đồng thời rèn luyện kĩ năng sống cho học sinh (tùy thuộc vào tình huống giáo viên đặt ra) như: kĩ năng giao tiếp, kĩ năng thể hiện sự cảm thông, kĩ năng ứng phó với căng thẳng và cảm xúc, kĩ năng thương lượng, kĩ năng giải quyết mâu thuẫn, …Theo đó, thực hiện phương pháp này, giáo viên chủ nhiệm chuẩn bị tình huống phù hợp với chủ đề; giới thiệu cho học sinh tình huống ngắn các em sẽ đóng vai Sau đó phân vai cho các học sinh có thể là xung phong hoặc chỉ định và trao đổi thảo luận với các em để làm rõ nhân vật, tình huống mình thể hiện Trên cơ sở đó, các em học sinh suy nghĩ, chuẩn bị và diễn xuất Các thành viên của các nhóm lên biểu diễn, cách xử
lí tình huống Cuối giờ giáo viên chủ nhiệm tổng kết, trao đổi gợi ý học sinh rút
ra bài học
* Công tác chuẩn bị:
- Giáo viên:
+ Chuẩn bị một số câu hỏi hoặc một số tình huống có vấn đề phù hợp với nội dung hoạt động để học sinh thảo luận xây dựng tiểu phẩm
+ Chuẩn bị tài liệu để giúp học sinh tìm hiểu một số nội dung cơ bản có liên quan đến tình bạn, tình bạn khác giới, tình yêu như: Trò chuyện giới tính, tình yêu và sức khoẻ, Nhà xuất bản Phụ Nữ, 1997.Giáo dục sức khoẻ sinh sản vị thành niên, Bộ giáo dục đào tạo, Quỹ dân số Liên hợp quốc, 2001
+ Hội ý với cán bộ lớp và ban chấp hành chi đoàn để trao đổi và thống nhất với kế hoạch
+ Đưa ra những yêu cầu về mục tiêu họat động
+ Nêu 4 nội dung chính để các tổ chuẩn bị
+ Gợi ý về cách tổ chức họat động cho ban tổ chức cuộc thi
+ Kiểm tra đôn đốc công việc của ban tổ chức
- Học sinh:
+ Cán bộ lớp phổ biến nội dung cần chuẩn bị, kế họach tổ chức
+ Giao cho các tổ (4 tổ) chuẩn bị tiểu phẩm về tình bạn, tình yêu
+ Cán bộ lớp nêu câu hỏi thảo luận và các tình huống thảo luận về tình bạn, tình bạn khác giới và tình yêu để cả lớp chuẩn bị
+ Chuẩn bị cơ sở vật chất và trang trí lớp
+ Chuẩn bị một số tiết mục văn nghệ phù hợp
+ Chuẩn bị phần thưởng
* Tiến hành hoạt động:
Phần 1:Trình bày tiểu phẩm
Trang 10- Người điều khiển cho các nhóm bốc thăm thứ tự trình bày tiểu phẩm.
- Các nhóm trình diễn phần tiểu phẩm của mình
- Sau mỗi tiểu phẩm, các học sinh trong lớp nhận xét, rút ra ý nghĩa và bài học cho bản thân
- Xen kẽ các tiết mục văn nghệ có nội dung về tình bạn, tình yêu
Phần 2: Thảo luận những câu hỏi và tình huống về tình bạn, tình bạn khác giới, tình yêu
- Người điều khiển thảo luận mời đại diện các nhóm bốc thăm câu hỏi và tình huống thảo luận
- Các nhóm thảo luận và cử người trả lời
- Cả lớp nhận xét, bổ sung ý kiến
- Người điều khiển tổng kết, thống nhất các ý kiến, đi đến kết luận chính thức, nếu còn thắc mắc hoặc chưa thống nhất được thì mời giáo viên giải đáp
* Nhận xét, rút kinh nghiệm: Để thực hiện tốt nội dung trên đây thì chuẩn bị của giáo viên chủ nhiệm là rất quan trọng Giáo viên chủ nhiệm phải chuẩn bị từ sớm từ kế hoạch hoạt động cho đến kịch bản tiểu phẩm, đạo diễn cho nhóm diễn viên là học sinh trong lớp tham gia tập luyện trước Những kết quả mang lại là học sinh hứng thú hơn với hoạt động này Những nội dung giáo dục đạo đức, lối sống được lồng ghép trong các tiểu phẩm dễ được tiếp thu Bên cạnh đó học sinh cũng rèn luyện được các kĩ năng như tự tin, sáng tạo, năng động, những khả năng cá nhân được bộc lộ như khả năng viết tiểu phẩm, khả năng diễn kịch… Tiết sinh hoạt vì thế trở nên sống động, thu hút học sinh hơn
2.3.2.3 Sinh hoạt lớp với hình thức tổ chức các trò chơi.
Với mục đích xây dựng một giờ sinh hoạt lớp đầy hứng khởi và đem lại những hiệu quả giáo dục tốt, bên cạnh việc tổ chức dưới hình thức chủ đề hay sân khấu hóa, thì việc tổ chức các trò chơi mang tính giáo dục cho học sinh là hết sức quan trọng Dưới hình thức trò chơi, các nội dung giáo dục sẽ được lồng ghép khéo léo, khiến cho học sinh tiếp thu nhẹ nhàng “ học mà chơi, chơi mà học”, không nặng nề, áp lực kiểu giáo huấn
Một trong những trò chơi được tôi sử dụng có hiệu quả trong giờ sinh hoạt lớp là trò chơi “Mong muốn, hi vọng, quan tâm”
Với trò chơi này, giáo viên chuẩn bị một hộp không có nắp đậy (bằng giấy hoặc bằng nhựa hoặc bằng sắt), một tờ giấy A0 và một cây bút dạ Tất cả các học sinh trong lớp tham gia, mỗi em lấy ra một mảnh giấy trắng và cầm bút chuẩn bị
Các em học sinh làm việc độc lập, không nhìn và chép đáp án của nhau Trong vòng 3 phút, các em viết ra những mong muốn riêng của mình về một môn học hoặc một hoạt động nào đó, nói lên những điều mình hi vọng sẽ đạt được và cả những điều mà mình quan tâm đến
Giáo viên yêu cầu lớp trưởng thu lại tất cả những mảnh giấy này để lẫn vào hộp, sau đó yêu cầu mỗi học sinh chọn ra một mảnh giấy trong hộp và đọc lên những mong muốn, hi vọng, quan tâm cho cả lớp cùng nghe