- Nêu được ba đặc trưng vật lí tương ứng với ba đặc trưng sinh lí của âm.. - Giải thích được các hiện tượng thực tế liên quan đến các đặc trưng sinh lí của âm.. Học sinh: Ôn lại các đặc
Trang 1Bài 11:
ĐẶC TRƯNG SINH LÍ CỦA ÂM
I MỤC TIÊU
1 Kiến thức:
- Nêu được ba đặc trưng sinh lí của âm là: độ cao, độ to và âm sắc
- Nêu được ba đặc trưng vật lí tương ứng với ba đặc trưng sinh lí của âm
- Giải thích được các hiện tượng thực tế liên quan đến các đặc trưng sinh lí của âm
2 Kĩ năng: Vận dụng kiến thức làm bài tập.
3 Thái độ: tích cực trong các hoạt động học tập.
II CHUẨN BỊ
1 Giáo viên: Các nhạc cụ như sáo trúc, đàn để minh hoạ mối liên quan giữa các tính
chất sinh lí và vật lí
2 Học sinh: Ôn lại các đặc trưng vật lí của âm.
III HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
Hoạt động : Tìm hiểu về độ cao của âm
-Hai ca sĩ một nam một nữ cùng
hát một câu hát, nhưng thường
thì giọng nam trầm hơn giọng
nữ Cảm giác về sự trầm bổng
của âm được mô tả bằng khái
niệm độ cao của âm.
- Thực nghiệm, âm có tần số
càng lớn thì nghe càng cao, âm
- HS đọc Sgk và ghi nhận đặc trưng sinh lí của âm là
độ cao
I Độ cao
- Độ cao của âm là một đặc trưng sinh lí của âm gắn liền với tần số âm
Trang 2có tần số càng nhỏ thì nghe càng
trầm
- Chú ý: Tần số 880Hz thì gấp
đôi tần số 440Hz nhưng không
thể nói âm có tần số 880Hz cao
gấp đôi âm có tần số 440Hz
Hoạt động 2: Tìm hiểu về độ to của âm
- Thực nghiệm, âm có I càng lớn
nghe càng to
- Tuy nhiên, Fechner và Weber
chứng minh rằng cảm giác về độ
to của âm lại không tỉ lệ với I mà
tỉ lệ với mức cường độ âm
- Lưu ý: Ta không thể lấy mức
cường độ âm làm số đo độ to của
âm Vì các hạ âm và siêu âm vẫn
có mức cường độ âm, nhưng lại
không có độ to
- HS nghiên cứu Sgk và ghi nhận đặc trưng sinh lí của âm là độ to
II Độ to
- Độ to của âm tỉ lệ với mức cường độ âm L
- Độ to chỉ là một khái niệm nói về đặc trưng sinh lí của âm gắn liền với đặc trưng vật lí mức cường độ âm
- Lưu ý: Ta không thể
lấy mức cường độ âm làm số đo độ to của âm
Hoạt động 3 : Tìm hiểu về âm sắc
- Ba ca sĩ cùng hát một câu hát ở
cùng một độ cao dễ dàng phân
biệt được đâu là giọng của ca sĩ
nào Tương tự như một chiếc đàn
ghita, một chiếc đàn viôlon và
một chiếc kèn săcxô Sỡ dĩ
phân biệt được ba âm đó vì
chúng có âm sắc khác nhau
- HS nghiên cứu Sgk và ghi nhận đặc trưng sinh lí của âm là âm sắc
III Âm sắc
- Âm sắc là một đặc trưng sinh lí của âm, giúp ta phân biệt âm do các nguồn khác nhau phát ra Âm sắc có liên quan mật thiết với đồ
Trang 3- Nhìn vào đồ thị dao động hình
10.6, ta có nhận xét gì?
- Y/c HS nghiên cứu ở Sgk cơ
chế hoạt động của đàn oocgan - Đồ thị dao động có dạng
khác nhau nhưng có cùng T
- HS đọc Sgk để tìm hiểu
thị dao động âm
Hoạt động 4: Giao nhiệm vụ về nhà.
- Nêu câu hỏi và bài tập về nhà
- Yêu cầu: HS chuẩn bị bài sau
- Đọc thêm bài: “Vài khái niệm
vật lí trong âm nhạc”
- Ghi câu hỏi và bài tập về nhà
- Ghi những chuẩn bị cho bài sau
IV RÚT KINH NGHIỆM