- Nêu được các đặc điểm của sóng điện từ.. - Nêu được đặc điểm của sự truyền sóng điện từ trong khí quyển.. Hoạt động 2 : Tìm hiểu về sóng điện từ - Thông báo kết quả khi giải hệ phương
Trang 1BÀI SOẠN Bµi 22 : SÓNG ĐIỆN TỪ
I MỤC TIÊU
1 Kiến thức:
- Nêu được định nghĩa sóng điện từ
- Nêu được các đặc điểm của sóng điện từ
- Nêu được đặc điểm của sự truyền sóng điện từ trong khí quyển
2 Kĩ năng:
3 Thái độ: Tích cực trong các hoạt động học tập.
II CHUẨN BỊ
1 Giáo viên:
- Thí nghiệm của Héc về sự phát và thu sóng điện từ (nếu có)
- Một máy thu thanh bán dẫn để cho HS quan sát bảng các dải tần trên máy
- Mô hình sóng điện từ của bài vẽ trên giấy khổ lớn, hoặc ảnh chụp hình đó
2 Học sinh:
III HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
Hoạt động 1 : Kiểm tra bài cũ.
1 Phát biểu mối quan hệ giữa sự biến thiên theo thời gian của từ trường và điện trường xoáy
2 Phát biểu mối quan hệ giữa sự biến thiên theo thời gian của điện trường và từ trường
Hoạt động 2 : Tìm hiểu về sóng điện từ
- Thông báo kết quả khi
giải hệ phương trình
Mác-xoen: điện từ trường lan
truyền trong không gian
dưới dạng sóng gọi là
sóng điện từ
- Sóng điện từ và điện từ
trường có gì khác nhau?
- Y/c HS đọc Sgk để tìm
hiểu các đặc điểm của sóng
điện từ
- Sóng điện từ có v = c
đây là một cơ sở để khẳng
định ánh sáng là sóng điện
từ
- Sóng điện từ lan truyền
được trong điện môi Tốc
độ v < c và phụ thuộc vào
hằng số điện môi
- HS ghi nhận sóng điện từ
là gì
- HS đọc Sgk để tìm các đặc điểm
I Sóng điện từ
1 Sóng điện từ là gì?
- Sóng điện từ chính là từ trường lan truyền trong không gian
2 Đặc điểm của sóng điện từ
a Sóng điện từ lan truyền được trong chân không với tốc độ lớn nhất c 3.108m/s
b Sóng điện từ là sóng ngang: E B c
c Trong sóng điện từ thì dao động của điện trường và của từ trường tại một điểm luôn luôn đồng pha với nhau
Trang 2- Y/c HS quan sát thang
sóng vô tuyến để nắm được
sự phân chia sóng vô tuyến
- Quan sát hình 22.1
d Khi sóng điện từ gặp mặt phân cách giữa hai môi trường thì nó bị phản xạ và khúc xạ như ánh sáng
e Sóng điện từ mang năng lượng
f Sóng điện từ có bước sóng từ vài m vài km được dùng trong thông tin
liên lạc vô tuyến gọi là sóng
vô tuyến:
+ Sóng cực ngắn
+ Sóng ngắn
+ Sóng trung
+ Sóng dài
Hoạt động 3 : Tìm hiểu về sự truyền sóng vô tuyến trong khí quyển
- Ở các máy thu thanh, ở
mặt ghi các dải tần ta thấy
một số dải sóng vô tuyến
tương ứng với các bước
sóng: 16m, 19m, 25m… tại
sao là những dải tần đó mà
không phải những dải tần
khác?
Đó là những sóng điện từ
có bước sóng tương ứng mà
những sóng điện từ này
nằm trong dải sóng vô
tuyến, không bị không khí
hấp thụ
- Tầng điện li là gì?
(Tầng điện li kéo dài từ độ
cao khoảng 80km đến độ
cao khoảng 800km)
- Mô tả sự truyền sóng ngắn
vòng quanh Trái Đất
- HS đọc Sgk để trả lời
- Là một lớp khí quyển, trong đó các phân tử khí đã
bị ion hoá rất mạnh dưới tác dụng của tia tử ngoại trong ánh sáng Mặt Trời
II Sự truyền sóng vô tuyến trong khí quyển
1 Các vùng sóng ngắn ít
bị hấp thụ:
- Không khí hấp thụ rất mạnh các sóng dài, sóng trung và sóng cực ngắn
- Không khí cũng hấp thụ mạnh các sóng ngắn Tuy nhiên, trong một số vùng tương đối hẹp, các sóng có bước sóng ngắn hầu như không bị hấp thụ Các vùng này gọi là các dải sóng vô tuyến
2 Sự phản xạ của sóng ngắn trên tầng điện li(GIÃN TIẾT)
- Tầng điện li: (Sgk)
- Sóng ngắn phản xạ rất tốt trên tầng điện li cũng như trên mặt đất và mặt nước biển như ánh sáng
Hoạt động 4: Giao nhiệm vụ về nhà
Trang 3Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung
- Nêu câu hỏi và bài tập về
nhà
- Yêu cầu: HS chuẩn bị bài
sau
- Ghi câu hỏi và bài tập
về nhà
- Ghi những chuẩn bị cho bài sau
IV RÚT KINH NGHIỆM