Bài mới * Vào bài Hoạt động 1 :Tìm hiểu về lực hạt nhân - Các hạt nhân bền vững, vậy lực nào đã liên kết các nuclôn lại với nhau.. Nó là một lực mới truyền tương tác giữa các - HS ghi
Trang 1NĂNG LƯỢNG LIÊN KẾT CỦA HẠT NHÂN.
PHẢN ỨNG HẠT NHÂN
-o0o -I MỤC TIÊU
1 Về kiến thức
- Nêu được những đặc tính của lực hạt nhân
- Viết được hệ thức Anh-xtanh
- Phát biểu được định nghĩa và viết được biểu thức của độ hụt khối lượng của hạt nhân
- Phát biểu được định nghĩa và viết được biểu thức của năng lượng liên kết của hạt nhân
2 Về kĩ năng
- Vận dụng các công thức đã học vào giải bài tập trong SGK
3 Về thái độ
- Rèn thái độ tích cực tìm hiểu, học tập, tự lực nghiên cứu các vấn đề mới trong khoa học
II CHUẨN BỊ
1 Giáo viên:
- Các bảng số liệu về khối lượng nguyên tử hoặc hạt nhân, đồ thị của Wlk
A theo A.
2 Học sinh: Ôn lại bài 35.
III HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
1 Ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ
3 Bài mới
* Vào bài
Hoạt động 1 :Tìm hiểu về lực hạt nhân
- Các hạt nhân bền vững,
vậy lực nào đã liên kết các
nuclôn lại với nhau
- Thông báo về lực hạt
nhân
- Lực hạt nhân có phải là
lực tĩnh điện?
- Lực hạt nhân có phải là
lực hấp dẫn?
Lực hạt nhân không
cùng bản chất với lực tĩnh
điện hay lực hấp dẫn
Nó là một lực mới
truyền tương tác giữa các
- HS ghi nhận lực hạt nhân
- Không, vì lực hạt nhân là lực hút giữa các nuclôn, hay nói cách cách nó không phụ thuộc vào điện tích
- Không, vì lực này khá nhỏ (cỡ 12,963.10-35N), không thể tạo thành liên kết bền vững
I Lực hạt nhân
- Lực tương tác giữa các nuclôn gọi là lực hạt nhân (tương tác hạt nhân hay tương tác mạnh)
- Kết luận:
Trang 2nuclôn lực tương tác
mạnh
- Chỉ phát huy tác dụng
trong phạm vi kích thước
hạt nhân nghĩa là gì?
- Nếu khoảng cách giữa các nuclôn lớn hơn kích thước hạt nhân thì lực hạt nhân giảm nhanh xuống không
+ Lực hạt nhân là một loại lực mới truyền tương tác giữa các nuclôn trong
hạt nhân, còn gọi là lực tương tác
mạnh.
+ Lực hạt nhân chỉ phát huy tác dụng trong phạm vi kích thước hạt nhân (10
-15m)
Hoạt động 2 : Tìm hiểu về năng lượng liên kết của hạt nhân
- Xét hạt nhân 4
2Hecó khối
lượng m(24He) = 4,0015u với
tổng khối lượng của các
nuclôn?
Có nhận xét gì về kết quả
tìm được?
Tính chất này là tổng quát
đối với mọi hạt nhân
- Độ hụt khối của hạt nhân
4
2He?
- Xét hạt nhân 4
2He, muốn
chuyển hệ từ trạng thái 1 sang
trạng thái 2, cần cung cấp cho
hệ năng lượng để thắng lực
liên kết giữa các nuclôn, giá
trị tối thiểu của năng lượng
cần cung cấp?
năng lượng liên kết
- Trong trường hợp 4
2He, nếu
trạng thái ban đầu gồm các
nuclôn riêng lẻ hạt nhân
4
2He toả năng lượng đúng
bằng năng lượng liên kết Elk
quá trình hạt nhân toả năng
lượng
- Mức độ bền vững của một
hạt nhân không những phụ
thuộc vào năng lượng liên kết
mà còn phụ thuộc vào số
nuclôn của hạt nhân Năng
lượng liên kết tính cho 1
nuclôn?
- Tổng khối lượng các nuclôn tạo thành hạt nhân
4
2He:
2mp + 2mn = 2.1,00728 + 2.1,00866 = 4,03188u
2mp + 2mn > m(4
2He)
m = 2mp + 2mn - m(4
2He)
= 4,03188 - 4,0015
= 0,03038u
(2mp + 2mn)c2 - m(24He) c2
- Năng lượng liên kết:
Elk = [2mp + 2mn - m(24He)]c2
= m.c2
- Hạt nhân có số khối A
có A nuclôn năng lượng liên kết tính cho 1 nuclôn:
lk
E
A .
II Năng lượng liên kết của hạt nhân
1 Độ hụt khối
- Khối lượng của một hạt nhân luôn luôn nhỏ hơn tổng khối lượng của các nuclôn tạo thành hạt nhân đó
- Độ chênh lệch khối lượng đó gọi là độ hụt khối của hạt nhân,
kí hiệu m
m = Zmp + (A – Z)mn
– m(A
Z X)
2 Năng lượng liên kết
2
( ) (A )
lk
- Năng lượng liên kết của một hạt nhân được tính bằng tích của
độ hụt khối của hạt nhân với thừa
số c2
3 Năng lượng liên kết riêng
- Năng lượng liên kết riêng, kí
Trang 3- Hạt nhân có năng lượng liên
kết riêng càng lớn chứng tỏ
hạt nhân đó như thế nào?
- Các hạt nhân bền vững nhất
có E lk
A lớn nhất vào cỡ
8,8MeV/nuclôn, là những hạt
nhân nằm ở khoảng giữa của
bảng tuần hoàn (50 < A < 95)
- Càng bền vững
hiệu E lk
A , là thương số giữa năng
lượng liên kết Elk và số nuclôn A
- Năng lượng liên kết riêng đặc trưng cho mức độ bền vững của hạt nhân