MỤC TIÊU: Viết được: + công thức tính lực kéo về tác dụng vào vật dao động điều hoà.. + Công thức tính thế năng, động năng và cơ năng của con lắc lò xo.. Viết được phương trình động
Trang 1CON LẮC LÒ XO
I/ MỤC TIÊU:
Viết được:
+ công thức tính lực kéo về tác dụng vào vật dao động điều hoà
+ Công thức tính chu kỳ của con lắc lò xo
+ Công thức tính thế năng, động năng và cơ năng của con lắc lò xo
Giải thích được tại sao dao động của con lắc lò xo là dao động điều hoà
Nêu được nhận xét định tính về sự biến thiên động năng và thế năng khi con lắc dao động
Áp dụng được các công thức và định luật có trong bài để giải bài tập sách giáo khoa
Viết được phương trình động lực học của con lắc lò xo
II/ CHUẨN BỊ:
a) Giáo viên:
+ Con lắc lò xo dao động theo phương ngang
+ Hình vẽ 2.1 sgk
b) Học sinh:
+ Ôn lại khái niệm lực đàn hồi, thế năng đàn hồi, động năng Định luật bảo toàn cơ
năng
+ Nhớ kỹ công thức tính gia tốc trong dao động điều hoà
III/ TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:
a) Ổn định lớp, kiểm diện: (1 phút)
b) Kiểm tra bài cũ - Sửa bài tập: (8 phút)
+ Viết phương trình dao động điều hoà Viết công thức tính vận tốc, gia tốc
+ Nhắc lại công thức tính thế năng đàn hồi, công thức tính động năng, thế năng
c) Bài mới: (30 phút)
+ Đặt vấn đề vào bài: Ta đã khảo sát dao động điều hoà về mặt động học, còn về năng
lượng thì sao? Muốn thế, ta nghiên cứu tiếp dao động của con lắc lò xo
+ Giới thiệu bài mới: Trong bài này, ta khảo sát con lắc lò xo về mặt động lực học và về
mặt năng lượng
+ Hoạt động dạy học:
I/ Con lắc lò xo:
NỘI DUNG HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY HOẠT ĐỘNG CỦA TRÒ
1) Con lắc lò xo gồm một vật nhỏ có khối lượng m gắn
vào đầu của một lò xo có độ cứng k, như hình vẽ Vật m
có thể trượt trên mặt phẳng nằm ngang không ma sát
2) Vị trí cân bằng của vật là vị trí khi lò xo không biến
dạng Kéo vật ra khỏi vị trí cân bằng cho lò xo dãn ra một
đoạn nhỏ rồi thả nhẹ, vật dao động quanh vị trí cân bằng
Vừa lập luận vừa ghi bảng, vẽ hình trên bảng
Ghi nhớ nội dung
II/.
Khảo sát dao động của con lắc lò xo về mặt động lực học:
NỘI DUNG HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY HOẠT ĐỘNG CỦA TRÒ
1) Chọn trục toạ độ x trùng với phương dao động Gốc tại Vừa lập luận vừa ghi Ghi nhớ nội
Trang 2vị trí cân bằng Chiều dương theo chiều kéo vật.
Khi vật ở li độ x, ta có: F P N ma
Vì P N 0
và F = - kx k
kx ma Hay: a x
m
Đặt: 2 k 2
a x m
Vậy dao động của con lắc lò xo là dao động điều hòa theo
phương trình: x A cos t
2) Tần số góc : k
m
Chu kỳ: T 2 m
k
Tần số: f 1 k
2 m
3) Lực kéo về: Lực luôn hướng về vị trí cân bằng gọi là
lực kéo về (lực hồi phục) Lực kéo về có độ lớn tỉ lệ với li
độ, là lực gây ra gia tốc cho vật dao động
bảng
Ta có nhận xét gì?
Tần số góc, chu kỳ, tần số của con lắc được tính bởi công thức nào?
Vừa lập luận vừa ghi bảng
dung
Trả lời câu hỏi của thầy
Trả lời câu hỏi của thầy
III/ Khảo sát dao động của co lắc lò xo về mặt năng lượng:
NỘI DUNG HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY HOẠT ĐỘNG CỦA TRÒ
Xét con lắc lò xo dao động điều hòa với phương trình
x A cos t
1) Động năng: 2
đ
1
W mv 2
Hay: 2 2 2
đ
1
W m A sin t 2
2) Thế năng: 2
t
1
W kx 2
Hay: 2 2 2
t
1
W m A cos t 2
Khi vật dao động điều hoà thì động năng và thế năng
cũng biến thiên điều hoà theo thời gian Động năng và thế
năng chuyển hoá qua lại lẫn nhau
3) Cơ năng (năng lượng dao động) Sự bảo toàn cơ
năng:
Cơ năng: 2 2
1 1
W W W mv kx
2 2
Động năng của một vật được tính bởi công thức nào?
Thế năng đàn hồi của lò xo được tính bởi công thức nào?
Cơ năng là gì?
Nêu nhận xét
Trả lời câu hỏi của thầy
Trả lời câu hỏi của thầy
Trả lời câu hỏi của thầy
Nhận xét và trả lời
Trang 3Hay: 1 2 2 1 2
W m A kA
= hằng số
Trong dao động điều hoà, cơ năng không đổi và tỉ lệ với
bình phương biên độ dao động
d) Củng cố: (5 phút)
+ Nhắc lại nội dung chính của bài Nêu sơ lược theo dàn bài, nhấn mạnh trọng tâm + Hướng dẫn và gọi học sinh làm các bài tập cơ bản ( sgk và sbt)
e) Dặn dò: (1phút)
+ Ghi nhớ nội dung bài và làm bài tập trong sách giáo khoa và sách bài tập
+ Đọc và nắm sơ lược dàn bài kế tiếp