Một số giải pháp hoàn thiện hoạt động thanh toán trong nhập khẩu hàng hóa tại Công ty xuất nhập khẩu và hợp tác đầu tư Vilexim

Mở đầu Việt Nam đang từng bước đi trên con đường công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước để hòa nhập với nền kinh tế phát triển chung của thế giới.Cùng với xu thế hội nhập, toàn cầu hóa như hiện nay, Việt Nam muốn hòa nhập được tất cả các nền kinh tế của các nước cũng như hòa chung sự phát triển của nền kinh tế thị trường trên thế giới cần phải có những chính sách, chiến lược phát triển phù hợp đúng đắn, đặc biệt là các chính sách đối ngoại. Đây là con đường duy nhất và nhanh chóng nhất để Việt Nam có thể thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế, giao lưu với các nền kinh tế ngoại quốc, đưa đất nước ngày một phát triển hơn dưới sự lãnh đạo của Đảng và Nhà nước. Theo quy luật nền kinh tế thị trường – một nền kinh tế mở hướng ngoại, càng phát triển thì quan hệ thanh toán càng được mở rộng và ngày càng đa dạng hơn, chịu sự tác động mạnh của những biến động về kinh tế tài chính, tiền tệ trong khu vực và trên toàn thế giới. Trong bối cảnh đó, các công ty cần phải tìm cho mình các bạn hàng tin cậy, lựa chọn các phương thức thanh toán quốc tế sao cho phù hợp với hoạt động kinh doanh nhập khẩu hàng hóa của công ty để tránh các rủi ro mà hoạt động thanh toán đem lại. Xuất phát từ thực tế trên, trong thời gian thực tập tại Công ty hợp tác đầu tư và xuất nhập khẩu Vilexim, em đã chọn đề tài: “Một số giải pháp hoàn thiện hoạt động thanh toán trong nhập khẩu hàng hóa tại Công ty xuất nhập khẩu và hợp tác đầu tư Vilexim”. Dựa trên những kiến thức đã học tại nhà trường và cơ sở thực tiễn khảo sát tình hình thanh toán quốc tế trong nhập khẩu khi thực tập tại Công ty để tìm ra những khó khăn, vấn đề còn tồn tại, từ đó đề ra những giải pháp, phương hướng nhằm hoàn thiện các phương thức thanh toán tại Công ty. Kết cấu của báo cáo thực tập ngoài mở đầu và kết luận gồm ba phần: Chương I: Khái quát chung về Công ty xuất nhập khẩu và hợp tác đầu tư Vilexim Chương II: Thực trạng hoạt động thanh toán trong nhập khẩu tại Công ty xuất nhập khẩu và hợp tác đầu tư Vilexim Chương III: Một số giải pháp nhằm hoàn thiện phương thức thanh toán trong nhập khẩu tại Công ty

Mở đầu

Việt Nam đang từng bước đi trên con đường công nghiệp hóa, hiện đạihóa đất nước để hòa nhập với nền kinh tế phát triển chung của thế giới.Cùngvới xu thế hội nhập, toàn cầu hóa như hiện nay, Việt Nam muốn hòa nhậpđược tất cả các nền kinh tế của các nước cũng như hòa chung sự phát triểncủa nền kinh tế thị trường trên thế giới cần phải có những chính sách, chiếnlược phát triển phù hợp đúng đắn, đặc biệt là các chính sách đối ngoại Đây làcon đường duy nhất và nhanh chóng nhất để Việt Nam có thể thực hiện cácmục tiêu phát triển kinh tế, giao lưu với các nền kinh tế ngoại quốc, đưa đấtnước ngày một phát triển hơn dưới sự lãnh đạo của Đảng và Nhà nước

Theo quy luật nền kinh tế thị trường – một nền kinh tế mở hướng ngoại,càng phát triển thì quan hệ thanh toán càng được mở rộng và ngày càng đadạng hơn, chịu sự tác động mạnh của những biến động về kinh tế tài chính,tiền tệ trong khu vực và trên toàn thế giới Trong bối cảnh đó, các công ty cầnphải tìm cho mình các bạn hàng tin cậy, lựa chọn các phương thức thanh toánquốc tế sao cho phù hợp với hoạt động kinh doanh nhập khẩu hàng hóa củacông ty để tránh các rủi ro mà hoạt động thanh toán đem lại

Xuất phát từ thực tế trên, trong thời gian thực tập tại Công ty hợp tác đầu

tư và xuất nhập khẩu Vilexim, em đã chọn đề tài: “Một số giải pháp hoànthiện hoạt động thanh toán trong nhập khẩu hàng hóa tại Công ty xuất nhậpkhẩu và hợp tác đầu tư Vilexim” Dựa trên những kiến thức đã học tại nhàtrường và cơ sở thực tiễn khảo sát tình hình thanh toán quốc tế trong nhậpkhẩu khi thực tập tại Công ty để tìm ra những khó khăn, vấn đề còn tồn tại, từ

đó đề ra những giải pháp, phương hướng nhằm hoàn thiện các phương thứcthanh toán tại Công ty

Kết cấu của báo cáo thực tập ngoài mở đầu và kết luận gồm ba phần:Chương I: Khái quát chung về Công ty xuất nhập khẩu và hợp tác đầu tưVilexim

Chương II: Thực trạng hoạt động thanh toán trong nhập khẩu tại Công tyxuất nhập khẩu và hợp tác đầu tư Vilexim

Chương III: Một số giải pháp nhằm hoàn thiện phương thức thanh toántrong nhập khẩu tại Công ty

Chương I: Khái quát chung về công ty xuất nhập khẩu và hợp

tác đầu tư Vilexim

1.1 Lịch sử hình thành và phát triển

1.1.1 Lịch sử hình thành

Công ty xuất nhập khẩu với Lào ( VILEXIM ) được thành lập căn cứ vàoQuyết định số 82 Công ty xuất nhập khẩu với Lào (VILEXIM) được thành lậpcăn cứ vào Quyết định số 82/VNgt – TCCB ngày 20/02/1987 của Bộ Ngoạithương (nay là Bộ Công thương) Công ty xuất nhập khẩu với Lào được thànhlập ngay sau khi tách từ Tổng Công ty xuất nhập khẩu Việt Nam năm 1987.Công ty là một đơn vị hạch toán kinh tế độc lập, tự chủ về tài chính, có tưcách pháp nhân, có tài khoản tiền Việt và ngoại tệ ở ngân hàng và có con dấuriêng, hoạt động theo luật pháp của nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa ViệtNam Công ty có nhiều quan hệ hợp tác kinh doanh với các tổ chức, Công tykinh doanh của nước ngoài Mặt khác, thông qua hoạt động kinh doanh xuấtnhập khẩu để đẩy mạnh phát triển quan hệ thương mại và các hoạt động liênquan

* Hình thức Công ty: Doanh nghiệp Nhà nước (Thuộc Bộ Công thương)

* Tên gọi :

- Tên Việt Nam : Công ty xuất nhập khẩu với Lào

- Tên giao dịch Quốc tế : VIETNAM NATIONAL IMPORT –

EXPORT CORPORATION WITH LAOS

- Tên điện tín : VILEXIM

Công ty Vilexim là một Công ty xuất nhập khẩu (XNK) trực thuộc BộCông thương, tiền thân là Công ty XNK biên giới ( FRONTALIMEX) đượcthành lập từ tháng 2 năm 1967 có nhiệm vụ tiếp chuyển hàng hoá viện trợ của

Tháng 7 năm 1967, sau khi hoà bình lập lại đổi tên thành Tổng Công tyxuất nhập khẩu Việt Nam , sau đó lại đổi tên thành Tổng Công ty xuất nhậpkhẩu với Lào và Campuchia tiếp tục thực hiện nhận hàng viện trợ đồng thờigiao dịch xuất nhập khẩu với hai nước này.

Sau khi Việt Nam chuyển đổi cơ cấu kinh tế tập trung sang cơ chế thịtrường thì đến tháng 2 năm 1987, Công ty xuất nhập khẩu với Lào vàCampuchia lại tách ra làm 2 Công ty là Công ty xuất nhập khẩu với Lào(VILEXIM) và Công ty xuất nhập khẩu với Campuchia (VIKAMEX).VILEXIM là một doanh nghiệp hoạt động độc lập có tư cách pháp nhân trựcthuộc Bộ Công thương

1.1.2 Các giai đoạn phát triển

Quá trình phát triển của Công ty chia làm hai giai đoạn :

- Giai đoạn 1: 1987 – 1993 Công ty được Bộ thương mại giao nhiệm vụtiến hành các hoạt động xuất nhập khẩu với nước CHDC nhân dân Lào

- Giai đoạn 2 : từ 1993 đến nay theo xu thế của cơ chế thị trường và sựđổi mới của đất nước để có thể thích ứng và vươn lên Công ty phải có nhữngthay đổi trong chiến lược xuất nhập khẩu kinh doanh và thị trường Do vậy

Bộ thương mại đã có những điều chỉnh để Công ty không chỉ thực hiện kinhdoanh xuất nhập khẩu với Lào và thay mặt chính phủ nhận nợ cho Nhà nước

do Chính phủ Lào trả mà còn được phép tiến hành hoạt động kinh doanh xuấtnhập khẩu với tất cả các nước trên thế giới và cả thị trường trong nước gópphần vào phát triển chung của nền kinh tế đất nước Trước chính sách mở cửanền kinh tế của đất nước, để tồn tại và tiếp tục phát triển công ty đã khôngngừng mở rộng mối quan hệ hợp tác kinh doanh với nhiều tổ chức, công tykinh doanh của nước ngoài Đến nay công ty đã có quan hệ ngoại giao vớikhoảng 40 nước và quan hệ kinh doanh với khoảng trên 23 nước trên thế giới.Trải qua hơn 10 năm hoạt động Công ty VILEXIM đã có sự mạnh mẽ về cả

lượng và chất Điều đó được thể hiện qua sự lớn mạnh của Công ty về vốn, kỹthuật và trình độ quản lý và cả sự hoàn thiện hơn về cơ cấu tổ chức.

1.2 Chức năng, nhiệm vụ, cơ cấu bộ máy tổ chức quản lý Công ty 1.2.1 Bộ máy tổ chức quản lý của Công ty

Công ty xuất nhập khẩu và hợp tác đầu tư Vilexim là một doanh nghiệpnhà nước trực thuộc Bộ Thương Mại Cơ cấu của công ty là một thể thốngnhất từ trên xuống, được thể hiện ở sơ đồ sau:

Bảng 1.1: Sơ đồ cơ cấu tổ chức Công ty Vilexim

Phó giám đốc chi nhánh

Phòng du lịch

Các phòng XNK 1-4

Các văn phòng đại diện

Phòng thủ công

mĩ nghệ

Các chi nhánh, đơn vị trực thuộc Các chi nhánh, đơn vị trực thuộc

độ một thủ trưởng, có quyền quyết định mọi hoạt động kinh doanh của công

ty sao cho có hiệu quả đồng thời là người chịu trách nhiệm trước Bộ trưởng

Bộ Công thương và tập thể cán bộ công nhân viên trong công ty

Tham mưu cho giám đốc là hai phó giám đốc Các phó giám đốc cóquyền triển khai các quyết định của giám đốc, giúp giám đốc điều hành công

ty, tạo sự nhịp nhàng, thống nhất và chịu trách nhiệm trước giám đốc vềnghiệp vụ chuyên môn và lập báo cáo định kỳ lên giám đốc

Dưới giám đốc và phó Giám đốc là các phòng ban chức năng, các chinhánh và văn phòng đại diện Cụ thể:

Phòng tổ chức hành chính: Tham mưu cho giám đốc quản lý nhân sựtrong công ty Gồm: Sắp xếp, tuyển chọn, thuyên chuyển, lập kế hoạch đàotạo cán bộ, đánh giá chất lượng cán bộ, xét duyệt định mức tiền lương laođộng trong công ty Ngoài ra còn quản lý công văn, giấy tờ trong các quan hệđối nội và đối ngoại của công ty

Phòng kế toán tài vụ: có chức năng huy động vốn và các nguồn lực khácphục vụ cho công tác kinh doanh của công ty, tiến hành nhận vốn và tài sảncủa nhà nước giao cho công ty, tổ chức hạch toán kinh doanh, kiểm tra, kiểmsoát việc chấp hành các chế độ quản lý tài chính của các đơn vị thành viêntrong công ty, lập các báo cáo tài chính định kỳ, tổng hợp và công khai tìnhhình tài chính của công ty, cung cấp số liệu, tài liệu liên quan đến tình hình tàichính của công ty cho giám đốc cũng như các cơ quan quản lý nhà nước cóchức năng

Phòng kinh doanh: Gồm 6 phòng, trong đó có 4 phòng thực hiện chứcnăng xuất nhập khẩu, 1 phòng đầu tư có nhiệm vụ thường xuyên theo dõi tìnhhình triển khai của các dự án đầu tư, đồng thời lập kế hoạch đầu tư trình bangiám đốc, 1 phòng dịch vụ nhận các dịch vụ thuộc phạm vi kinh doanh củacông ty theo yêu cầu của khách hàng trong và ngoài nước

Chi nhánh và văn phòng đại diện: Trưởng chi nhánh và văn phòng đạidiện có quyền ra quyết định và quản lý mọi hoạt động kinh doanh của chinhánh và văn phòng đại diện, có quan hệ với các cơ quan chủ quản cấp trên,với các đơn vị kinh tế trong và ngoài nước Trưởng chi nhánh và văn phòngđại diện có nhiệm vụ báo cáo hoạt động kinh doanh của mình lên phó giámđốc điều hành chi nhánh, văn phòng đại diện đồng thời chịu trách nhiệm trướcpháp luật, trước ban giám đốc và tập thể cán bộ công nhân viên về quá trìnhđiều hành sản xuất và kinh doanh của mình.

1.2.2 Cơ cấu lao động

Bảng 1.2: Cơ cấu chất lượng lao động của Công ty Vilexim

Các bộ phận

Số lao động

động, hệ số sử dụng lao động Trong những năm qua, công ty đã chú ý tậptrung đầu tư nâng cao chất lượng lao động Cả công ty có 90 lao động, trong

đó Ban giám đốc có 3 người và tất cả đều là trình độ Đại học Đây là 1 bộmáy quản lí được tinh giảm, gọn nhẹ chứng tỏ công ty chú trọng đến chấtlượng lao động chứ không phải số lượng Nhìn vào bảng trên ta thấy tất cả laođộng trong công ty đều có trình độ từ Cao đẳng trở lên, trong đó số lao động

có trình độ Đại học chiếm 75.5% tổng số lao động Về độ tuổi, số lao độngtrong độ tuổi 31 – 44 chiếm 54.4% Đây là lực lượng lao động giàu kinhnghiệm, có khả năng Công ty tuy không có nhiều lao động nhưng lao động ởđây đa số đều có trình độ học vấn và kĩ năng cao

Nhằm tăng cường năng lực và khả năng làm việc cho đội ngũ CBCNV,tạo nguồn lao động, trẻ hoá cán bộ và tạo công ăn việc làm cho người laođộng, giúp công ty có một đội ngũ cán bộ giỏi về chuyên môn, tinh thôngnghiệp vụ, có đạo đức và tác phong làm việc năng động, đội ngũ cán bộ lãnhđạo đủ tài, đức đảm nhận tốt nhiệm vụ được giao thích ứng với quá trình đổimới, hội nhập của đất nước, hàng năm công ty đều có đợt tuyển dụng cán bộ

và công nhân viên

1.2.3 Nhiệm vụ của Công ty

- Thông qua hoạt động xuất nhập khẩu để đẩy mạnh và phát triển quan

hệ thương mại, hợp tác, đầu tư và các hoạt động khác có liên quan đến kinh tếđối ngoại với các tổ chức kinh tế Việt Nam và nước ngoài Công ty hoạt độngtheo pháp luật của nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam và những quyđịnh riêng của Công ty

-Xây dựng và tổ chức thực hiện các kế hoạch kinh doanh của Công tytheo quy chế hiện hành để thực hiện nội dung và mục đích hoạt động củaCông ty

.-Nhận uỷ thác xuất nhập khẩu và làm các dịch vụ thuộc phạm vi kinhdoanh của Công ty theo yêu cầu của khách hàng trong và ngoài nước.

-Sản xuất gia công các mặt hàng xuất nhập khẩu

- Quản lý và sử dụng có hiệu quả các nguồn lực nhằm thực hiện tốt cácmục tiêu hoạt động của Công ty

-Nghiên cứu và thực hiện có hiệu quả các biện pháp nâng cao chất lượnghàng hoá, nâng cao khả năng cạnh tranh và mở rộng thị trường tiêu thụ

- Góp phần tăng nguồn thu ngoại tệ cho đất nước

1.2.4 Chức năng

- Trực tiếp xuất nhập khẩu theo giấy phép của Bộ Công thương với cácnước trên thế giới , góp phần thúc đẩy sự hợp tác phát triển quan hệ với cácquốc gia trên thế giới đồng thời đáp ứng nhu cầu hội nhập của nền kinh tế đấtnước vào thị trường thế giới

- Công ty nhận uỷ thác xuất nhập khẩu, kinh doanh chuyển khẩu thuộcphạm vi của Công ty,

- Liên doanh, liên kết, hợp tác sản xuất với các tổ chức kinh tế thuộc mọithành phần kinh tế ở trong và ngoài nước

- Xuất khẩu lao động nhằm tăng thu nhập cho người lao động đồng thờilàm tăng nguồn thu ngoại tệ đối với Nhà nước

1.3 Kết quả hoạt động kinh doanh của Công ty những năm gần đây 1.3.1 Đặc điểm hoạt động kinh doanh của Công ty

a Các lĩnh vực hoạt động

Công ty trực tiếp xuất nhập khẩu hàng hóa với Lào và một số nướckhác hoặc nhận ủy thác xuất nhập khẩu và dịch vụ thuộc phạm vi kinh doanhcủa công ty theo yêu cầu của khách hàng Công ty có thể sản xuất gia côngcác mặt hàng để xuất khẩu hoặc liên doanh liên kết với các tổ chức thuộc các

tiêu thụ hoặc lắp ráp, bảo hành, sửa chữa xe máy, các lĩnh vực dịch vụ hànghóa quá cảnh qua Việt Nam Trong những năm gần đây, để tăng nguồn doanhthu và phát triển, Công ty đã mở rộng lĩnh vực hoạt động của mình bằng cáchthành lập Trung tâm xuất khẩu lao động Vilexim với nhiệm vụ chính là đàotạo dạy nghề, dạy tiếng cho các lao động đi làm ở các nước bạn.

b Các mặt hàng kinh doanh chủ yếu của Công ty

Về xuất khẩu bao gồm các mặt hàng:

Hàng nông sản, lâm sản có: lạc, chè, cà phê, hạt tiêu, gỗ, sắn lát, đậu.Hàng bông vải sợi may mặc có: hàng dệt kim,các loại sợi, các loại vảithêu ren, khăn mặt

Hàng thủ công mỹ nghệ: Đồ gốm, sứ, sơn mài

Dược liệu: Sa nhân, quế, các cây thuốc dân tộc

Ngoài ra, Công ty đã nhập khẩu các mặt hàng: Kim loại đen và kim loạimàu, dây cáp nhôm, đồng, kẽm, máy xúc

1.3.2 Kết quả hoạt động của Công ty những năm gần đây

Là một nhà xuất nhập khẩu chuyên nghiệp thuộc Bộ Thương mại (Nay là

Bộ Công thương) với khởi đầu chỉ vài triệu đô la doanh thu mỗi năm, tới năm

2004 nhờ đổi mới doanh nghiệp, doanh thu của Vilexim đã đạt con số 50 triệu

đô la Sau bốn năm hoạt động theo mô hình công ty cổ phần, doanh số và lợinhuận công ty tăng lên rõ rệt Các hoạt động truyền thống của công ty như

xuất nhập khẩu hàng hoá trực tiếp, xuất nhập khẩu uỷ thác các mặt hàng nônglâm sản và xuất khẩu lao động đi nước ngoài đều được đẩy mạnh

Xuất khẩu lao động, đào tạo lao động để xuất khẩu cũng là thế mạnh củaVilexim Đến nay, Công ty đã xây dựng được năm cơ sở đào tạo, giáo dụcđịnh hướng, dạy nghề và dạy tiếng nước ngoài Với đội ngũ giáo viên chuyênnghiệp, nhiệt tình, giàu kinh nghiệm, Trung tâm xuất khẩu lao động Vilexim

đã tiến hành đào tạo được hàng ngàn lao động có tay nghề cao, đáp ứng được

sự đòi hỏi cao của các thị trường lao động nước ngoài Những công nhân ViệtNam do Vilexim đào tạo và đưa đi làm việc ở nước ngoài thường có trình độcao, chính vì vậy mà tỷ lệ vi phạm hợp đồng lao động của công nhân rất thấp

Đó cũng chính là một trong những điều mang lại uy tín và danh tiếng choVilexim

Đi sâu vào tìm hiểu hoạt động của Vilexim mấy năm gần đây có thể nói

2007 là năm bứt phá ấn tượng và thực sự hiệu quả của Công ty này Vớidoanh thu lần đầu tiên vượt ngưỡng 1 ngàn tỷ đồng ( con số chính xác là1,432 tỷ đồng), lợi nhuận sau thuế của Vilexim đã tăng tới 59% so với năm

2006 Để có được kết quả này, công ty vừa kết hợp đẩy mạnh hoạt động xuấtkhẩu các mặt hàng truyền thống, vừa phát triển được nhiều mặt hàng mới vàthị trường mới cộng với việc mạnh dạn đầu tư Năm 2007, kim ngạch xuấtkhẩu hàng hoá của Vilexim đạt 24,4 triệu USD, tăng trên 37% so với năm

2006 và vượt kế hoạch của Bộ Công thương giao tới 53% Lĩnh vực xuất khẩulao động cũng phát triển mạnh mẽ về cả số lượng người lao động xuất khẩu

và thị trường Hiện công ty đã chiếm lĩnh việc xuất khẩu lao động sang làmviệc tại nhiều thị trường như Malaysia, Đài Loan, Macao, khu vực TrungĐông, Nhật Bản và Algeria,…

Về hoạt động đầu tư, ông Nguyễn Trường Sơn, Chủ Chủ tịch Hội đồngquản trị kiêm Tổng giám đốc điều hành Vilexim, cho biết: Công ty đã đầu tưhàng trăm tỷ đồng xây dựng cơ sở vật chất và sản xuất hàng hoá trong nước.Đặc biệt Công ty đã mở rộng hướng liên doanh hợp tác ra nước ngoài với hai

dự án ban đầu : nhà máy sản xuất thép tại Lào và Liên doanh sản xuất bánhkẹo thực phẩm tại Ghana Ông Trường Sơn cũng cho hay, kế hoạch lâu dàicủa Vilexim là sẽ tiếp tục xúc tiến tìm hiểu các thị trường tiềm năng mới

Cùng với việc đẩy mạnh hoạt động xuất khẩu, đầu tư, Vilexim cũng chútrọng đến lĩnh vực nhập khẩu trang thiết bị, máy móc, nguyên nhiên liệu phục

vụ cho sản xuất Các mặt hàng nhập khẩu truyền thống là thế mạnh củaVilexim gồm: các loại sắt thép, đồng, nhôm, kẽm thỏi, hạt nhựa, vòng bi, cácnguyên nhiên liệu phục vụ sản xuất trong nước và các mặt hàng tiêu dùngthiết yếu khác Năm 2007 kim ngạnh nhập khẩu của Công ty đạt 57,638 triệuUSD, tăng 128% so với năm 2006 và vượt 142% kế hoạch Bộ giao

Bảng 1.3 : Cơ cấu doanh thu của công ty theo lĩnh vực

Lĩnh vực hoạt

động

Doanh thu (VNĐ)

Tỉ trọng (%)

Doanh thu (VNĐ)

Tỉ trọng (%)

Doanh thu (1000VNĐ)

Tỉ trọng (%)

Kinh doanh xuất

Nguồn: Báo cáo kết quả kinh doanh các phòng ban

Nhìn vào bảng trên ta thấy lĩnh vực hoạt động chiếm tỉ trọng doanh thuchính của công ty vẫn là hoạt động xuất nhập khẩu hàng hóa Năm 2008,

doanh thu xuất khẩu chiếm tỉ trọng 33%, tăng 71 tỉ VNĐ so với năm 2007.Doanh thu nhập khẩu chiếm tỉ trọng lớn nhất – 51%, tăng 151 tỉ VNĐ so vớinăm 2007 Bên cạnh đó, doanh thu ở 2 lĩnh vực đầu tư và xuất khẩu lao độngcũng tăng so với 2007 Tuy nhiên, đến năm 2009, do chịu ảnh hưởng của sựbiến động nền kinh tế thế giới nên hoạt động kinh doanh của Công ty ít nhiềucũng chịu ảnh hưởng Doanh thu của các lĩnh vực kinh doanh đều giảm, trong

đó giảm mạnh nhất là lĩnh vực nhập khẩu hàng hóa, doanh thu chỉ đạt 317 tỉVNĐ, giảm 30% so với năm 2008

Tuy hoạt động kinh doanh của công ty năm 2009 mặc dù chịu ảnh hưởngtrực tiếp của cơn bão tài chính và suy thoái kinh tế nhưng với sự lãnh đạosáng suốt của Ban Giám đốc công ty và sự đoàn kết nỗ lực phấn đấu của tậpthể CBCNV, VILEXIM đã không ngừng phát huy được những thành tích đạtđược, khắc phục những tồn tại nên hoạt động sản xuất kinh doanh năm 2009cũng đạt được những kết quả khả quan so với mặt bằng chung trong nước.Một số kết quả sản xuất kinh doanh chủ yếu:

- Tổng kim ngạch đạt: 28,8 triệu USD, trong đó:

* Kim ngạch xuất khẩu: 18,8 triệu USD

* Kim ngạch nhập khẩu: 10 triệu USD

- Lợi nhận trước thuế: 6 tỷ đồng

Hoạt động đầu tư liên doanh ra nước ngoài tiếp tục ổn định và phát triểnhoạt động tại các nhà máy sản xuất tại Lào và Ghana hướng tới mục tiêu pháttriển thị trường mới, đẩy mạnh hoạt động xuất khẩu hàng hóa

Về công tác tài chính - Kế toán: VILEXIM chủ trương vừa tích cực đẩymạnh hoạt động sản xuất kinh doanh vừa tăng cường các biện pháp tiết kiệmchi phí, tăng cường thu hồi vốn đẩy mạnh công tác thanh kiểm tra kiểm soátchi phí Tình hình quản lý tài chính được thực hiện theo đúng chế độ chính

sách Nhà nước, hạn chế rủi ro, tăng hiệu quả quản lý kinh doanh cho doanhnghiệp.

1.3.3 Đánh giá chung về hoạt động của công ty những năm gần đây

Sự biến động tình hình kinh tế, chính trị, tài chính thế giới trong thờigian qua đã tác động trực tiếp đến nền kinh tế của Việt Nam nói chung vàhoạt động kinh doanh của công ty VILEXIM nói riêng Vượt lên những khókhăn trong thời gian qua, hoạt động kinh doanh của công ty VILEXIM đã đạtđược những thành tựu đáng kể Tuy nhiên trong quá trình hoạt động vẫn cònrất nhiều tồn tại mà công ty cần giải quyết

a Thành tựu

Chủng loại hàng xuất khẩu ngày càng phong phú và đa dạng, số lượngxuất khẩu của từng mặt hàng ngày càng tăng Công tác thu mua tạo nguồnhàng xuất khẩu và xúc tiến tiêu thụ hàng nhập khẩu đang từng bước đượchoàn thiện để thích ứng với môi trường kinh doanh mới

Chất lượng hàng của công ty đang ngày một nâng cao Từ chỗ hàng củacông ty chưa xâm nhập được vào các thị trường khó tính như thị trường NhậtBản, Châu Âu, Châu Mỹ đến nay hàng xuất khẩu của công ty đã có mặt tạicác thị trường này

Thị trường tiêu thụ hàng của công ty cũng được mở rộng đáng kể theohướng đa dạng hơn Nếu như những năm mới tham gia xuất khẩu, thị trườngcủa công ty chỉ bó hẹp ở Châu á (thị trường tương đồng về thói quen, sở thíchtiêu dùng và yêu cầu về chất lượng không cao) thì đến nay hàng xuất khẩucủa công ty đã có mặt trên khoảng 23 nước ở hầu khắp các Châu lục

Kim ngạch xuất nhập khẩu của công ty tăng lên qua các năm, tạo việclàm và thu nhập ổn định cho nhiều cá nhân ở trong và ngoài công ty

b Tồn tại

Một thực tế đang tồn tại ở công ty hiện nay đó là chiến lược kinh doanhcủa công ty còn rất chung chung Chính vì vậy mà hoạt động xúc tiến thươngmại của công ty rất yếu, công ty không tập trung nguồn lực của mình vào bất

cứ mặt hàng nào, hoạt động kinh doanh của công ty dàn trải trên tất cả cácmặt hàng với cơ cấu mặt hàng thay đổi một cách liên tục Do đó công tykhông thực sự mạnh ở bất cứ một mặt hàng nào Nguyên nhân là do:

Công ty thiếu thông tin về sự biến động tình hình cung, cầu, giá cả trên thị trường

Ngoài ra sự việc này còn bị gây ra bởi yếu tố nhân lực trong công ty.Hiện tại nếu phân theo độ tuổi thì trong công ty có 24% người ở độ tuổi từ 18

- 25, 64% người ở độ tuổi từ 36 - 50 và 12% người ở độ tuổi trên 50 Nếuphân theo trình độ văn hóa thì hiện tại trong công ty có 7% số người tốtnghiệp phổ thông trung học, 38% tốt nghiệp cao đẳng, 48,7% tốt nghiệp đạihọc và có 6,7% số người tốt nghiệp trên đại học Như vậy ta có thể thấy hiệntại vẫn còn một số lượng khá lớn số người trong công ty có trình độ dưới đạihọc Đây là một khó khăn lớn cho quá trình hoạt động của công ty Thêm vào

đó hiện tại có tới 76% số người trong công ty có độ tuổi trên 35 Đây là độtuổi mà ít nhiều đã chịu ảnh hưởng của cơ chế tập trung quan liêu Bởi vậynên mặc dù đã cố gắng rất nhiều song trình độ chuyên môn của họ vẫn cònhạn chế, họ vẫn quen với lề lói làm việc quan liêu và thụ động

Qua phân tích tình hình của công ty ta thấy việc đề ra một chiến lượckinh doanh rõ ràng là thực sự cần thiết đối với công ty trong thời gian tới.Một chiến lược kinh doanh rõ ràng phải nêu rõ mục tiêu và công việc công tycần phải làm để thực hiện mục tiêu đó Tuy nhiên trước mắt công ty cần phảichỉ ra được đâu là mặt hàng chủ lực và đâu là thị trường trọng điểm và cáchthức thâm nhập được vào thị trường đó trong tương lai

 Công tác thu thập thông tin, nghiên cứu và tìm kiếm thị trường củacông ty hoạt động thực sự chưa hiệu quả.

Thông tin là một trong những nhân tố quyết định sự thành công của mộtdoanh nghiệp Cũng như các doanh nghiệp nhà nước, một vấn đề bức xúc củacông ty VILEXIM hiện nay là công ty rất thiếu thông tin về thị trường Dothiếu thông tin nên công ty không phản ứng nhanh nhạy với sự biến động củathị trường và không đáp ứng được nhu cầu của thị trường Đồng thời do thiếuthông tin nên công ty không chớp được thời cơ kinh doanh Khi gía thị trườnglên cao thì công ty lại không có hàng để xuất Ngược lại khi giá thị trườngxuống thấp thì hàng lại dư thừa, công ty phải xuất khẩu với giá thấp

Hiện tại, công tác thu thập thông tin, nghiên cứu thị trường của công tycòn mang nặng tính hình thức, công ty chưa có một bộ phận chuyên tráchđảm nhận nhiệm vụ thu thập thị trường, nghiên cứu thị trường Công tác nàyđược thực hiện bởi từng cá nhân trong công ty nên rất yếu ớt và lẻ tẻ Thôngtin thu thập được thường có độ trễ và độ chính xác không cao

Nguyên nhân chính của tình trạng này là do công ty chưa có được sự hỗtrợ thích đáng từ phía nhà nước Ngoài ra do nguồn vốn hoạt động hạn hẹpnên công ty chưa có sự đầu tư tích đáng vào công tác này

Chương II: Thực trạng hoạt động thanh toán trong nhập khẩu tại

Công ty xuất nhập khẩu và hợp tác đầu tư Vilexim

2.1 Khái quát chung về tình hình nhập khẩu hàng hóa tại Công ty Vilexim

2.1.1 Thực trạng hoạt động nhập khẩu của Công ty trong những năm gần đây

Là một doanh nghiệp kinh doanh xuất nhập khẩu đa ngành, đa chức năngcủa Bộ Thương mai cũ (nay là Bộ Công thương ) được thành lập từ năm

1986, Vilexim đã có một quá trình hoạt động lâu năm trong lĩnh vực xuấtnhập khẩu và đang trên đà phát triển với một tốc độ khá ấn tượng Chức năngchính của Công ty là kinh doanh trong nước và tham gia vào hoạt động xuấtnhập khẩu các loại hàng hóa phục vụ cho công cuộc đổi mới đất nước Chính

vì vậy, hoạt động nhập khẩu là một trong những hoạt động chủ yếu của Công

ty

Hoạt động nhập khẩu nguyên vật liệu đã giúp cho Công ty dự trữ đượccác mặt hàng cần thiết, tránh tình trạng khan hiếm hàng tạo điều kiện cho kẻđầu cơ ép giá, làm ổn định nguồn hàng cung ứng đầu vào cho sản xuất Ngoàihoạt động nhập khẩu chủ yếu trên, Công ty còn nhập khẩu các mặt hàng tiêudung như máy điều hòa, máy hút bụi, nồi cơm,… nhằm phục vụ đời sốngnhân dân, máy xúc và các phương tiện vận tải phục vụ cho sản xuất Hànghóa nhập khẩu của Công ty luôn biến động qua các năm do chịu ảnh hưởngcủa nền kinh tế thế giới, khu vực và trong nước

Bảng 2.1: Kim ngạch nhập khẩu của Công ty từ năm 2006 – 2009

Đơn vị: USD

Năm 2005 Năm 2006 Năm 2007 Năm 2008 Năm 2009

30.701.458 45.913.484 57.648.354 56.141.696 31.440.999

Nguồn: Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh phòng tổng hợp

Bảng 2.2: Kết quả kinh doanh nhập khẩu hàng hóa của Công ty thời kì

306.135.991.20 5

457.694.444.06 4

317.706.706.16 2

Lợi nhuận 5.059.276.492 5.867.757.848 7.031.566.916 10.621.348.560 7.391.602.948

Nguồn: Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh

Qua số liệu về kim ngạch nhập khẩu và kết quả kinh doanh từ nhập khẩucủa Vilexim trong những năm gần đây, ta thấy tình hình nhập khẩu của Công

ty còn nhiều biến động, chưa ổn định Năm 2005, kim ngạch nhập khẩu là

$30.701.458, tiếp đó kim ngạch nhập khẩu các năm tiếp đều tăng mạnh Đặcbiệt là năm 2007 kim ngạch nhập khẩu đạt $57.648.354, tăng 1,87 lần so vớinăm 2005 Do đó, lợi nhuận từ nhập khẩu của Công ty cũng tăng mạnh từ5.059.276.492 VNĐ năm 2005 lên 7.031.566.916 VNĐ năm 2007 Năm

2008, lợi nhuận từ nhập khẩu của Vilexim đạt 10.621.348.560 cao nhất trongcác năm Điều này được giải thích bởi việc Việt Nam gia nhập WTO, mở cửatạo các điều kiện, chính sách thuận lợi cho các doanh nghiệp trong nước làm

ăn với các bạn hàng trên thế giới Tuy nhiên, việc này cũng dẫn tới việc ta bịảnh hưởng của cuộc khủng hoảng kinh tế thế giới vào năm 2009 Biến độngnày đã gây chấn động mạnh đến khu vực cũng như trong nước, tí giá tiền tệtrong nước biến động mạnh, giá tiền của ta giảm giá trị so với các ngoại tệ

Do đó hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp trong nước cũng như nước

ngoài đều gặp khó khăn Đó cũng là lí do kim ngạch nhập khẩu năm 2009 củaVilexim giảm mạnh xuống còn $31.440.999, chỉ bằng 54% so với năm 2007làm cho lợi nhuận từ việc nhập khẩu cũng giảm xuống chỉ còn 7.391.602.948VNĐ.

Để hiểu và nắm rõ tình hình hoạt động nhập khẩu của Công ty Vileximtrong những năm gần đây, chúng ta sẽ đi sâu nghiên cứu, phân tích hoạt độngnhập khẩu của Công ty theo cơ cấu mặt hàng và các thị trường nhập khẩutrong các năm từ 2007 – 2009

2.1.2 Cơ cấu mặt hàng

Bước vào cơ chê thị trường dưới sự quản lí của Nhà nước, để tồn tại vàphát triển lớn mạnh, Vilexim đã đa dạng hóa cấc loại mặt hàng nhập khẩu.Tuy nhiên các loại mặt hàng nhập khẩu chính vẫn là: hàng tiêu dung, nguyênvật liệu và các loại máy móc thiết bị phục vụ cho sản xuất

Bảng 2.3: Tình hình nhập khẩu các nhóm mặt hàng chính của Vilexim

Mặt hàng

Giá trị (USD)

Tỉ trọng (%)

Giá trị (USD)

Tỉ trọng (USD)

Giá trị (USD)

Tỉ trọng (%)

Nguyên vật liệu 21,041,650 36.5 21,165,419 37.7 12,230,549 38.9 Máy móc thiết bị 7,090,748 12.3 8,814,246 15.7 6,539,728 20.8 Hàng tiêu dùng 29,515,958 51.2 26,612,030 46.6 12,670,723 40.3

Nguồn: Báo cáo kết quả kinh doanh các năm 2007 – 2009

Nhìn vào bảng số liệu ta thấy được 2 mặt hàng chiếm tỉ trọng lớn trongkim ngạch nhập khẩu là nguyên vật liệu phục vụ sản xuất và hàng tiêu dùng.Hàng tiêu dung phục vụ cho đời sống nhân dân chiếm giá trị và tỉ trọng lớnnhất Các loại mặt hàng tiêu dung chủ yếu được nhập khẩu là: máy xay, ti vi,

tủ lạnh, máy điều hòa nhiệt độ Giá trị nhập khẩu hàng tiêu dung năm 2007 là

$29.515.958, chiếm 51,2% tổng kim ngạch nhập khẩu và có giảm nhẹ vàonăm 2008 Bên cạnh đó, mặt hàng nguyên vật liệu phục vụ cho sản xuất cũngchiếm 36,5% tỉ trọng và có giá trị nhập khẩu vào khoảng $21.041.50 (năm2007) Các mặt hàng chủ yếu mà công ty nhập khẩu trong những năm qua làsắt thép, vòng bi, dây đồng,…phục vụ cho các công trình xây dựng Ngoài ra,nhóm mặt hàng nằm trong mục tiêu đa dạng hóa kinh doanh của Công ty làmáy móc thiết bị như: máy xúc, máy ủi,…tuy không chiếm tỉ trọng cao trongtổng kim ngạch nhập khẩu nhưng vẫn giữ doanh số tương đối ổn định và đangtheo đà tăng lên Giá trị của mặt hàng này năm 2008 là $8.814.246 tăng 20%

so với năm 2007

Tuy nhiên, năm 2009 với cuộc khủng hoảng kinh tế trên toàn thế giới đãgây ảnh hưởng đến các doanh nghiệp trong nước nói chung và Vilexim nóiriêng Tình hình sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp trong nước gặpnhiều khó khăn, đời sống nhân dân có phần kém di do giá cả tiêu dung tănglên Bên cạnh đó, việc các doanh nghiệp trong nước tìm được mặt hàng trongnước thay thế Đó chính là nguyên nhân làm cho giá trị các mạt hàng nhậpkhẩu của Vilexim trong năm 2009 đều giảm mạnh Trước hết phải kể đến mặthàng tiêu dung, giảm 57%, nguyên vật liệu giảm 42% so với năm 2007 Máymóc thiết bị giảm nhưng không đáng kể

Thông qua việc phân tích cơ cấu hàng nhập khẩu, ta thấy được Công ty

đã nhập khẩu những mặt hàng trong nước không đáp ứng được và có nhu cầucần thiết cho việc phát triển mở rộng sản xuất kinh doanh như máy xúc, máyủi, Đây hứa hẹn là mặt hàng nhập khẩu đầy tiềm năm sẽ phát triển trong vàinăm tới Ngoài ra những mặt hàng tiêu dung trong nước sản xuất đáp ứngđược nhu cầu của nhân dân thì Công ty đã hạn chế nhập khẩu để thúc đẩy sảnxuất trong nước phát triển