Giáo án chi tiết tác phẩm Hạnh phúc của một tang gia của Vũ Trọng Phụng I.MỤC TIÊU BÀI DẠY: Qua bài giảng, giúp HS: 1.Về kiến thức : - Nhận ra bản chất lố lăng, đồi bại của xã hội “thượng lưu” thành thị những năm trước cách mạng Tháng Tám - Thấy được thái độ phê phán mạnh mẽ và bút pháp châm biếm mãnh liệt, đầy tài năng của Vũ Trọng Phụng: tạo dựng mâu thuẫn và nhiều tĩnh huống hài hước, xây dựng chân dung biếm họa sắc sảo, giọng điệu châm biếm. 2.Về kĩ năng :
Trang 1Tiết 44- 45: Đọc – hiểu văn bản
- Ngày soạn: 21/11/2017
- Người soạn: Đinh Thị Oanh
HẠNH PHÚC CỦA MỘT TANG GIA
(Trích Số đỏ)
Vũ Trọng Phụng
I.MỤC TIÊU BÀI DẠY:
Qua bài giảng, giúp HS:
1.Về kiến thức :
- Nhận ra bản chất lố lăng, đồi bại của xã hội “thượng lưu” thành thị những năm trước cách mạng Tháng Tám
- Thấy được thái độ phê phán mạnh mẽ và bút pháp châm biếm mãnh liệt, đầy tài năng của Vũ Trọng Phụng: tạo dựng mâu thuẫn và nhiều tĩnh huống hài hước, xây dựng chân dung biếm họa sắc sảo, giọng điệu châm biếm
2.Về kĩ năng :
Đọc -hiểu văn bản được viết theo bút pháp trào phúng
3.Thái độ:
Ý thức về chữ hiếu
II PHƯƠNG PHÁP – PHƯƠNG TIỆN
2.1 Phương pháp:
- Trực quan sinh động: clip, hình ảnh
- Thảo luận việc nhóm: về các vấn đề trong tác phẩm và trình bày
- Phương pháp đặt câu hỏi: nhiều hình thức (trò chơi trắc nghiệm, suy nghĩ cá nhân,…)
- Phương pháp diễn giải: tổng hợp và mở rộng, liên hệ vấn đề vào thực tế
2.1 Phương tiện
- Giáo viên: Giáo án, file trình chiếu, phiếu học tập,…
- Học sinh: SGK, phiếu soạn
III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
* Ổn định lớp
* Kiểm tra phiếu học tập về nhà
* Giới thiệu bài mới: (giới thiệu xã hội thượng lưu trước cách mạng Tháng Tám qua
hình ảnh) Vũ Trọng Phụng - ông vua phóng sự đất Bắc đồng thời cũng là nhà tiểu thuyết
lừng lẫy của văn học hiện thực Việt Nam Ông sáng tác rất nhiều nhưng khi nhắc đến Vũ
Trọng Phụng, người ta nhắc đên Giông tố, Số đỏ Nếu Giông tố được xem là bộ tiểu thuyết lớn nhất thì Số đỏ là tác phẩm “xứng đáng làm vẻ vang cho một nền văn học”.
Số đỏ phê phán xã hội Việt Nam trước cách mạng tháng Tám - một xã hội đầy bất công,
giả dối,
Trang 2Hoạt động của GV và HS Nội dung
HĐ1: Tìm hiểu chung
-GV tổ chức trò chơi trả lời câu hỏi
trắc nghiệm
-GV khái quát, giải thích
- GV lược sơ tác phẩm Số đỏ
- Mời 01 em chưa đọc tác phẩm
đoán thử nội dung tiểu thuyết
- Mời 01 em đã đọc lên tóm tắt
đoạn trích
-GV: Khái quát lại theo sơ đồ nhân
vật, chia bố cục
?Tại sao lại có câu chuyện kì lạ
như vậy?
HĐ2: Hướng dẫn tìm hiểu đoạn
trích
-Cho xem 03 hình ảnh và hỏi hình
ảnh nào bất thường, tại sao? Khi
xem bức ảnh bất thường này em
cảm thấy như thế nào?
?Qua nhan đề đoạn trích, em hiểu
tình huống ở nhà cụ cố Hồng mâu
thuẫn như thế nào?
I Tìm hiểu chung:
1 Tác giả: Vũ Trọng Phụng (1912- 1939)
a Tiểu sử - cuộc đời
- Nhà văn có cuộc sống vất vả trong bệnh tật, nghèo khó
b Sự nghiệp văn học:
- Cây bút hiện thực xuất sắc 1930-1945
- Có sức sáng tạo dồi dào
- Thành công ở thể loại tiểu thuyết, phóng sự
- Những tác phẩm chính (SGK 122)
Nhà văn bất hạnh, có tinh thần lao động nghệ thuật hăng say, nghiêm túc
2 Tác phẩm
a Vị trí đoạn trích:
Chương 15 của Số đỏ
b Tóm tắt Hạnh phúc của một tang gia (SGK)
d Bố cục
- Bố cục:
+ Từ đầu gây ra cho Tuyết vậy: Cảnh chuẩn bị đám tang
+ Tiếp hết: Cảnh đưa đám
II Đọc- hiểu văn bản:
1 Ý nghĩa nhan đề
- Hạnh phúc >< tang gia: gây ấn tượng mạnh cho người đọc
- Mâu thuẫn trào phúng: tang gia mà lại hạnh phúc
mỉa mai, làm bật lên tiếng cười châm biếm đầu tiên
Trang 3-HS trình bày kết quả phiếu học tập
số 1 đã làm ở nhà (Trước cái chết
của cụ cố Hồng, các thành viên
trong đại gia đình cụ đã có tâm
trạng như thế nào? Tìm các chi tiết
cụ thể) Mời đại diện mỗi nhóm trả
lời (2ph hội ý)
- GV tổng hợp, chốt ý, diễn giải
- HS xem clip về chữ hiếu
? Có suy nghĩ gì sau khi xem clip?
-Giáo dục về bài học làm người
GV(?): Chia nhóm 02 bàn trả lời
câu hỏi: Niềm vui của những người
ngoài gia quyến là gì? (Xuân tóc
đỏ, Bạn bè cụ cố Hồng, Giai thanh
gái lịch, Minđơ và Mintoa)
(4ph thảo luận)
- GV chốt ý, nói thêm về ông
Typn, sư cụ Tăng Phú, hàng phố
?Hình dung về đám tang với niềm
vui, hạnh phúc của mọi người, em
có suy nghĩ gì?
- HS xem clip “Cảnh đưa đám”
Theo nhóm hai bàn (Thảo luận 2ph
gọi nhóm nào giơ tay trước)
*Một dãy trả lời câu hỏi: Có giống
một đám ma thường thấy không?
Bầu khí, khách khứa thế nào?
Giống cảnh tượng gì hơn?
2 Những niềm “hạnh phúc” từ tang gia
a Niềm hạnh phúc của đám con cháu
- Hạnh phúc chung: được chia gia tài
- Hạnh phúc riêng:
Cụ cố Hồng: có dịp khoe già, khoe hiếu
háo danh
Vợ chồng Văn Minh: mừng vì chúc thư sắp
được thực hiện, bà vợ thì sắp được mặc đồ xô gai tân thời
những kẻ thực dụng
Ông Phán mọc sừng: sắp được chia tiền,
trơ trẽn
Cô Tuyết: được dịp lẳng lơ, khoe sự hư hỏng
Cậu tú Tân: sướng điên người vì có dịp trổ tài
chụp ảnh
Đại gia đình bất hiếu, nhẫn tâm
b Niềm vui của những người ngoài gia quyến
- Xuân Tóc đỏ: danh giá và uy tín được tăng lên
số đỏ
- Bạn bè cụ cố Hồng: khoe huy chương, khoe râu, xúc động khi nhìn Tuyết
- Giai thanh gái lịch: được dịp hẹn hò, tán tỉnh nhau
- Min đơ và Min toa: sung sướng vì có việc làm
Bất nhân, bất nghĩa, vô văn hóa Tác giả tố cáo tình người rẻ rúng và đen bạc
3 Cảnh đám ma gương mẫu:
- Rầm rộ, tưng bừng, bát nháo như đám rước, đám hội:
Trang 4-GV chốt ý, diễn giải: Điệp khúc
“đám cứ đi”:
- Diễn tả tốc độ chậm chạp, dềnh
dàng của đám tang
- Khoe danh giá, giàu sang
- Đoàn người vô tâm…
*Dãy còn lại trả lời câu hỏi: Miêu
tả cậu tú Tân, cụ cố Hồng, ông
Phán khi hạ huyệt
? Chi tiết bất ngờ cuối đoạn trích
này là gì?
? Bút pháp nghệ thuật miêu tả của
Vũ Trọng Phụng?
- Thủ pháp điện ảnh.
- Cuộc báo hiếu linh đình nhất của
gia đình đại bất hiếu Đám tang
người chết là ngày hội của người
sống và cơ hội hạnh phúc cuả mọi
người.
HĐ3: Hướng dẫn tổng kết Nêu
những nét đặc sắc về nghệ thuật và
giá trị nội dung của đoạn trích?
+ Câu đối, vòng hoa, bức trướng,
+ Người đi đưa: giai thanh gái lịch, quý bà, quý ông, quý cô
+ Đám đến đâu là rộn ràng đến đấy, làm hàng phố đều vui theo
+ Điệp khúc đám cứ đi
- Cảnh hạ huyệt: một màn hài kịch nhỏ
+ Cậu tú Tân: bắt bẻ mọi người tạo dáng chụp ảnh + Cụ cố Hồng: gần như ngất đi
+Chi tiết bất ngờ: ông Phán khóc đến oặt cả người
nhưng vẫn tỉnh táo dúi tờ bạc vào tay Xuân, chuẩn
bị cho một cuộc doanh thương mới
NT: Thủ pháp điện ảnh: xa – gần – cận cảnh: bóc trần, lật tẩy những bộ mặt giả dối, rởm đời
Đám ma là gương mẫu cho sự giả dối, rởm hợm, háo danh của một gia đình giàu sang mà bất hiếu, bất nghĩa.
- Một bức tranh xh thực dân thu nhỏ với tất cả
sự xấu xa, kệch cỡm, lố lăng.
III Tổng kết: Ghi nhớ (SGK/128)
1 Đặc sắc nghệ thuật
- Xây dựng tình huống mâu thuẫn và trào phúng
- Khắc họa chân dung trào phúng của nhân vật
- Nghệ thuật kể, tả với ngôn ngữ phóng đại và hài hước, giọng điệu linh hoạt
2 Giá trị nội dung:
Phê phán mạnh mẽ bản chất giả dối và sự lố lăng, đồi bại của xã hội thượng lưu ở thành thị những năm trước CMT8
* Củng cố: trả lời trắc nghiệm
1.Cụ cố tổ mất đem lại niềm vui cho tất cả con cháu Điều đó nói lên điều gì?
a Gia đình hạnh phúc
b Đại gia đình bất hiếu
c Cụ tổ đã già nên chết để giải thoát
2 Đám ma là gương mẫu cho điều gì?
a Cho sự giả dối, rởm hợm, háo danh
b Cho sự giàu sang
c Cho sự hiếu tháo của con cháu
Trang 53 Qua đoạn trích, tác giả phê phán điều gì?
a.Bản chất giả dối và lố lăng của xã hội thượng lưu
b Sự giàu có của xã hội thượng lưu
c Tất cả đều sai
* Dặn dò: Đọc Chí Phèo