đề án Quản lý thị trường nhằm chống hàng giả trên địa Bàn tỉnh Lào Cai

1. MỞ ĐẦU 1.1. Lý do xây dựng đề án Quan điểm của Chính phủ đối với việc chống kinh doanh hàng giả thể hiện hết sức rõ ràng thông qua Chỉ thị số 311999CTTTg ngày ngày 27 tháng 10 năm 1999 của Thủ tướng Chính phủ về đấu tranh chống sản xuất và buôn bán hàng giả. Thủ tướng nêu rõ: “phải coi việc chống sản xuất, buôn bán hàng giả là nhiệm vụ quan trọng, vừa cấp bách, vừa lâu dài. Phải có biện pháp đồng bộ, kiên quyết để đấu tranh ngăn chặn, từng bước đẩy lùi hoạt động sản xuất và buôn bán hàng giả. Mọi hành vi sản xuất, buôn bán, vận chuyển, tàng trữ hàng giả được phát hiện đều phải xử lý nghiêm theo pháp luật. Những vụ nghiêm trọng phải kịp thời đưa ra xét xử nhằm răn đe, giáo dục chung”. Tỉnh Lào Cai là một tỉnh biên giới phía bắc có địa bàn rộng lớn, địa hình chủ yếu là đồi núi cao, đường biên giới trải dài trên 203km với Trung Quốc. Do vậy, việc buôn bán, vận chuyển hàng nhập lậu đặc biệt là hàng giả diễn biến hết sức phức tạp. Các đối tượng vi phạm pháp luật ngày càng tinh vi hơn nhằm qua mắt các lực lượng quản lý. Do vậy công tác quản lý cũng gặp những khó khăn nhất định. Vấn nạn hàng giả tiếp tục gia tăng có thể kể ra từ một số nguyên nhân sau: Lợi nhuận kinh doanh hàng giả rất cao cộng với nền kinh tế hiện nay đang suy thoái, thất nghiệp ngày càng tăng cao khiến cho các doanh nghiệp sử dụng nhiều cách thức thủ đoạn để chạy theo món lợi lớn này. Sự phát triển và phổ biến công nghệ trong sản xuất hàng hóa và internet phát triển cũng là điều kiện thuận lợi cho hàng giả phát triển. Trung Quốc là một nước có nền kinh tế đi lên rất nhanh, được ví như công xưởng sản xuất của thế giới, việc làm giả trở nên rất dễ dàng đối với công nghệ của nước này. Theo đó, các doanh nghiệp và cá nhân càng thuận lợi hơn trong việc kinh doanh hàng giả. Các doanh nghiệp, cá nhân chủ thể quyền chưa chủ động, quan tâm thỏa đáng đến việc xây dựng và bảo vệ thương hiệu của mình do nhận thức về sở hữu trí tuệ còn hạn chế. Kinh phí, năng lực, trang thiết bị cần thiết trong việc tự bảo vệ thương hiệu còn thiếu. Chủ thể quyền chưa tin tưởng vào hiệu quả xử lý của các cơ quan quản lý. Người tiêu dùng chưa quan tâm đến việc bảo vệ quyền lợi, lợi ích của mình do thu nhập thấp chưa đủ sống và cơ chế bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng còn nhiều hạn chế, đặc biệt là người dân lao động nghèo; tâm lý của người tiêu dùng thích dùng hàng có nhãn hiệu nổi tiếng nhưng với giá rẻ; khó phân biệt giữa hàng thật với hàng giả; cơ chế khiếu nại còn phức tạp gây ra tâm lý e ngại, không dám tố cáo. Cơ sở pháp lý về chống kinh doanh hàng giả còn chưa hoàn thiện; cơ chế thực thi gặp nhiều khó khăn; năng lực thực thi còn hạn chế; công tác tuyên truyền pháp luật còn kém hiệu quả. Trước những yêu cầu cấp thiết của sự phát triển kinh tế Việt Nam nói chung, tỉnh Lào Cainói riêng và bảo vệ lợi ích của người dân, đòi hỏi phải có các giải pháp đồng bộ, hữu hiệu nhằm hoàn thiện nội dung quản lý thị trường nhằm chống kinh doanh hàng giả. Quản lý thị trường nhằm chống kinh doanh hàng giả phải khắc phục những tồn tại hiện có, ngăn chặn triệt để hành vi kinh doanh hàng giả, vi phạm sở hữu trí tuệ. Với lý do trên tôi chọn đề án “Quản lý thị trường nhằm chống hàng giả trên địa Bàn tỉnh Lào Cai làm đề án tốt nghiệp. 1.2. Giới hạn Đối tượng nghiên cứu: Đề tài là lý luận và thực tiễn của Quản lý thị trường nhằm chống kinh doanh hàng giả trên địa bàn tỉnh Nội dung nghiên cứu: Đề tài tập trung nghiên để phát hiện hàng giả và đánh giá hiệu quả của quản lý thị trường về hàng giả. Từ đó đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý thị trường chống kinh doanh hàng giả. Không gian nghiên cứu: Đề tài nghiên cứu quản lý thị trường nhằm chống kinh doanh hàng giả trên phạm vi toàn tỉnh Lào Cai. Thời gian nghiên cứu: Các tư liệu, số liệu khảo sát trong giai đoạn 2017 2018. Đưa ra đề xuất giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả Quản lý nhà nước từ nay đến năm 2020. 2. NỘI DUNG CỦA ĐỀ ÁN 2.1. Cơ sở, căn cứ xây dựng đề án 2.1.1. Cơ sở chính trị, pháp lý của quản lý thị trường đối với kinh doanh hàng giả trên địa bàn tỉnh, thành phố, trung ương Quản lý nhà nước là quản lý xã hội mang tính quyền lực nhà nước, sử dụng quyền lực nhà nước để điều chỉnh các quan hệ xã hội chủ yếu và quan trọng của con người. Điểm khác nhau cơ bản giữa quản lý nhà nước và các hình thức quản lý khác là tính quyền lực của Nhà nước gắn liền với cưỡng chế nhà nước khi cần. Quản lý nhà nước được thực hiện bởi toàn bộ hoạt động của các cơ quan trong bộ máy nhà nước nhằm thực hiện chức năng đối nội, đối ngoại của nhà nước. Quản lý thị trường là một nội dung trong quản lý nhà nước, quản lý tổng thể các quan hệ về lưu thông hàng hóa và lưu thông tiền tệ, tổng thể các giao dịch mua bán và dịch vụ nhằm mục tiêu phát triển thị trường và thương mại. Để thực hiện công tác quản lý thị trường, các cơ quan quản lý phải hoạch định các chiến lược, các quy hoạch và kế hoạch phát triển kinh tế, tổ chức và phối hợp theo cấp và ngành trong quản lý, điều hành, kiểm soát và điều chỉnh các hoạt động, các quá trình kinh tế đảm bảo phát triển đúng hướng, đạt mục tiêu. Để vận hành quá trình quản lý phải có bộ máy tổ chức, phải xây dựng các quy định cho bộ máy vận hành và hệ thống các văn bản quản lý. Nguyên tắc quản lý thị trường nhằm chống kinh doanh hàng giả Nguyên tắc quản lý thị trường với một mặt hàng nào đó chính là các quy tắc chỉ đạo, những tiêu chuẩn hành vi mà các cơ quan quản lý thị trường phải tuân thủ trong quá trình thực hiện quản lý. Các nguyên tắc đưa ra phải đảm bảo phù hợp với mục tiêu quản lý; phản ánh đúng tính chất và các quan hệ quản lý; phải đảm bảo tính hệ thống, tính nhất quán và được đảm bảo bằng pháp luật. Hàng giả và hàng thật liên quan chính là sản phẩm hàng hóa, do vậy, bản chất nó mang trong mình gắn liền với hoạt động thương mại. Do đó, quản lý thị trường đối với những mặt hàng này cũng phải tuân thủ các nguyên tắc cơ bản sau: Kết hợp quản lý theo ngành với quản lý theo địa phương và vùng lãnh thổ: nguyên tắc này đòi hỏi quản lý ngành và lãnh thổ phải phối hợp, gắn bó với nhau trên tất cả các lĩnh vực. Hết hợp hài hòa các lợi ích xã hội: phải kết hợp hài hòa 3 loại lợi ích xã hội, lợi ích tập thể và lợi ích cá nhân trên cơ sở đòi hỏi của các quy luật khách quan khác. Phân định và kết hợp tốt chức năng quản lý nhà nước về kinh tế với chức năng quản lý kinh doanh của các doanh nghiệp. Tiết kiệm và hiệu quả: đây là hai mặt của một vấn đề, làm sao với chi phí nguồn lực hợp lý có thể đạt được mục tiêu hiệu quả nhất. Gắn phát triển kinh tế với phát triển văn hóa xã hội, đảm bảo định hướng xã hội chủ nghĩa của sự phát triển. Pháp chế xã hội chủ nghĩa: đòi hỏi tổ chức và hoạt động quản lý nhà nước phải dựa trên cơ sở pháp luật của Nhà nước, không cho phép việc thực hiện quản lý nhà nước một cách chủ quan, tùy tiện 2.1.2. Cơ sở thực tiễn Xác định vấn đề hoạch định chiến lược và chính sách thương mại cũng như việc xây dựng thể chế kinh tế thị trường là những tác nhân có ảnh hưởng rất lớn đến hoạt động của thị trường, hiệu quả hoạt động quản lý thị trường, nhất là trong thời kỳ hội nhập ngày càng sâu, rộng vào thị trường kinh tế thế giới. Bên cạnh việc tuân thủ các quy luật thị trường, cơ quan quản lý nhà nước trong lĩnh vực thương mại đã chủ động đẩy mạnh hội nhập kinh tế quốc tế và thực thi các cam kết quốc tế, đổi mới sâu rộng cả về chất lượng và tầm nhìn trong việc hoạch định chính sách, xây dựng thể chế nhằm đáp ứng được đòi hỏi cho quá trình phát triển hiện tại, nhưng mặt khác đã chủ động, phòng ngừa tránh bị động khi đối phó với những vấn đề nảy sinh trong quá trình hội nhập. Chiến lược và chính sách thương mại bị ảnh hưởng bởi đường lối chính trị và quan điểm chỉ đạo của Đảng và Nhà nước. việc hoạch định các cơ chế, chính sách thương mại, trước hết phải căn cứ vào đường lối chính trị và tư tưởng chỉ đạo của Đảng. chính sách thương mại phải hướng vào mục tiêu của Nhà nước, thể hiện bản chất và phương hướng của Đảng cầm quyền. Đảng lãnh đạo Nhà nước thông qua việc vạch ra cương lĩnh, chiến lược, định hướng về cơ chế, chính sách. Nhà nước thể chế hoá đường lối, chủ trương của Đảng bằng pháp luật và thực thi đường lối chủ trương đó trong thực tiễn. Ở nước ta, pháp luật Nhà nước là một hệ thống pháp luật thống nhất, từng bước phù hợp với định hướng XHCN, bao quát và điều chỉnh các quan hệ xã hội trong nhiều lĩnh vực đời sống kinh tế xã hội, tạo cơ sở pháp lý cho quá trình hình thành nền kinh tế thị trường ở nước ta, tăng cường quản lý nhà nước đối với các hoạt động kinh tế nói chung, thương mại nói riêng theo cơ chế thị trường phù hợp với thực tiễn nước ta và thông lệ quốc tế. chính sách thương mại phải căn cứ vào những quan điểm, đường lối của Đảng và Nhà nước, tuân thủ những quy phạm pháp luật được thể chế hoá từ đường lối chính trị đó, phù hợp với hệ thống pháp luật hiện hành. Các điều kiện kinh tế như trình độ phát triển, mức tăng trưởng của nền kinh tế, sự phát triển và nhu cầu phát triển của lĩnh vực kinh tế là những yếu tố có ảnh hưởng đến cơ chế, chính sách thương mại. Bên cạnh điều kiện phát triển kinh tế, hoàn cảnh lịch sử cũng là yếu tố ảnh hưởng đến việc hình thành cơ chế, chính sách thương mại. Cơ chế, chính sách thương mại ở nước ta hiện nay được hình thành và thực thi trong bối cảnh lịch sử của quá trình vận động từ một xã hội chậm phát triển sang xã hội văn minh, hiện đại. Chính sách thương mại phải xác lập rõ mục tiêu quản lý cần đạt được để chống lại nạn kinh doanh hàng giả trong những thời kỳ nhất định, dựa trên tác động của những nhân tố có ảnh hưởng đến chính sách.

1 MỞ ĐẦU

1.1 Lý do xây dựng đề án

Quan điểm của Chính phủ đối với việc chống kinh doanh hàng giả thểhiện hết sức rõ ràng thông qua Chỉ thị số 31/1999/CT-TTg ngày ngày 27tháng 10 năm 1999 của Thủ tướng Chính phủ về đấu tranh chống sản xuất vàbuôn bán hàng giả Thủ tướng nêu rõ: “phải coi việc chống sản xuất, buôn bánhàng giả là nhiệm vụ quan trọng, vừa cấp bách, vừa lâu dài Phải có biện phápđồng bộ, kiên quyết để đấu tranh ngăn chặn, từng bước đẩy lùi hoạt động sảnxuất và buôn bán hàng giả Mọi hành vi sản xuất, buôn bán, vận chuyển, tàngtrữ hàng giả được phát hiện đều phải xử lý nghiêm theo pháp luật Những vụnghiêm trọng phải kịp thời đưa ra xét xử nhằm răn đe, giáo dục chung”

Tỉnh Lào Cai là một tỉnh biên giới phía bắc có địa bàn rộng lớn, địahình chủ yếu là đồi núi cao, đường biên giới trải dài trên 203km với TrungQuốc Do vậy, việc buôn bán, vận chuyển hàng nhập lậu đặc biệt là hàng giảdiễn biến hết sức phức tạp Các đối tượng vi phạm pháp luật ngày càng tinh vihơn nhằm qua mắt các lực lượng quản lý Do vậy công tác quản lý cũng gặpnhững khó khăn nhất định Vấn nạn hàng giả tiếp tục gia tăng có thể kể ra từmột số nguyên nhân sau:

Lợi nhuận kinh doanh hàng giả rất cao cộng với nền kinh tế hiện nayđang suy thoái, thất nghiệp ngày càng tăng cao khiến cho các doanh nghiệp sửdụng nhiều cách thức thủ đoạn để chạy theo món lợi lớn này Sự phát triển vàphổ biến công nghệ trong sản xuất hàng hóa và internet phát triển cũng là điềukiện thuận lợi cho hàng giả phát triển Trung Quốc là một nước có nền kinh tế

đi lên rất nhanh, được ví như công xưởng sản xuất của thế giới, việc làm giảtrở nên rất dễ dàng đối với công nghệ của nước này Theo đó, các doanhnghiệp và cá nhân càng thuận lợi hơn trong việc kinh doanh hàng giả

Các doanh nghiệp, cá nhân chủ thể quyền chưa chủ động, quan tâmthỏa đáng đến việc xây dựng và bảo vệ thương hiệu của mình do nhận thức về

sở hữu trí tuệ còn hạn chế Kinh phí, năng lực, trang thiết bị cần thiết trongviệc tự bảo vệ thương hiệu còn thiếu Chủ thể quyền chưa tin tưởng vào hiệuquả xử lý của các cơ quan quản lý

Người tiêu dùng chưa quan tâm đến việc bảo vệ quyền lợi, lợi ích củamình do thu nhập thấp chưa đủ sống và cơ chế bảo vệ quyền lợi người tiêudùng còn nhiều hạn chế, đặc biệt là người dân lao động nghèo; tâm lý của

người tiêu dùng thích dùng hàng có nhãn hiệu nổi tiếng nhưng với giá rẻ; khóphân biệt giữa hàng thật với hàng giả; cơ chế khiếu nại còn phức tạp gây ratâm lý e ngại, không dám tố cáo.

Cơ sở pháp lý về chống kinh doanh hàng giả còn chưa hoàn thiện; cơchế thực thi gặp nhiều khó khăn; năng lực thực thi còn hạn chế; công táctuyên truyền pháp luật còn kém hiệu quả

Trước những yêu cầu cấp thiết của sự phát triển kinh tế Việt Nam nóichung, tỉnh Lào Cainói riêng và bảo vệ lợi ích của người dân, đòi hỏi phải cócác giải pháp đồng bộ, hữu hiệu nhằm hoàn thiện nội dung quản lý thị trườngnhằm chống kinh doanh hàng giả Quản lý thị trường nhằm chống kinh doanhhàng giả phải khắc phục những tồn tại hiện có, ngăn chặn triệt để hành vi kinh

doanh hàng giả, vi phạm sở hữu trí tuệ Với lý do trên tôi chọn đề án “Quản

lý thị trường nhằm chống hàng giả trên địa Bàn tỉnh Lào Cai" làm đề án tốt

nghiệp

1.2 Giới hạn

Đối tượng nghiên cứu: Đề tài là lý luận và thực tiễn của Quản lý thị

trường nhằm chống kinh doanh hàng giả trên địa bàn tỉnh

Nội dung nghiên cứu: Đề tài tập trung nghiên để phát hiện hàng giả và

đánh giá hiệu quả của quản lý thị trường về hàng giả Từ đó đề xuất các giảipháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý thị trường chống kinh doanh hàng giả

Không gian nghiên cứu: Đề tài nghiên cứu quản lý thị trường nhằm

chống kinh doanh hàng giả trên phạm vi toàn tỉnh Lào Cai

Thời gian nghiên cứu: Các tư liệu, số liệu khảo sát trong giai đoạn

2017 - 2018 Đưa ra đề xuất giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả Quản lý nhànước từ nay đến năm 2020

2 NỘI DUNG CỦA ĐỀ ÁN

2.1 Cơ sở, căn cứ xây dựng đề án

2.1.1 Cơ sở chính trị, pháp lý của quản lý thị trường đối với kinh doanh hàng giả trên địa bàn tỉnh, thành phố, trung ương

Quản lý nhà nước là quản lý xã hội mang tính quyền lực nhà nước, sửdụng quyền lực nhà nước để điều chỉnh các quan hệ xã hội chủ yếu và quantrọng của con người Điểm khác nhau cơ bản giữa quản lý nhà nước và cáchình thức quản lý khác là tính quyền lực của Nhà nước gắn liền với cưỡng chếnhà nước khi cần Quản lý nhà nước được thực hiện bởi toàn bộ hoạt động

của các cơ quan trong bộ máy nhà nước nhằm thực hiện chức năng đối nội,đối ngoại của nhà nước.

Quản lý thị trường là một nội dung trong quản lý nhà nước, quản lý

tổng thể các quan hệ về lưu thông hàng hóa và lưu thông tiền tệ, tổng thể cácgiao dịch mua bán và dịch vụ nhằm mục tiêu phát triển thị trường và thươngmại

Để thực hiện công tác quản lý thị trường, các cơ quan quản lý phảihoạch định các chiến lược, các quy hoạch và kế hoạch phát triển kinh tế, tổchức và phối hợp theo cấp và ngành trong quản lý, điều hành, kiểm soát vàđiều chỉnh các hoạt động, các quá trình kinh tế đảm bảo phát triển đúnghướng, đạt mục tiêu Để vận hành quá trình quản lý phải có bộ máy tổ chức,phải xây dựng các quy định cho bộ máy vận hành và hệ thống các văn bảnquản lý

* Nguyên tắc quản lý thị trường nhằm chống kinh doanh hàng giả

Nguyên tắc quản lý thị trường với một mặt hàng nào đó chính là cácquy tắc chỉ đạo, những tiêu chuẩn hành vi mà các cơ quan quản lý thị trườngphải tuân thủ trong quá trình thực hiện quản lý Các nguyên tắc đưa ra phảiđảm bảo phù hợp với mục tiêu quản lý; phản ánh đúng tính chất và các quan

hệ quản lý; phải đảm bảo tính hệ thống, tính nhất quán và được đảm bảo bằngpháp luật

Hàng giả và hàng thật liên quan chính là sản phẩm hàng hóa, do vậy,bản chất nó mang trong mình gắn liền với hoạt động thương mại Do đó, quản

lý thị trường đối với những mặt hàng này cũng phải tuân thủ các nguyên tắc

cơ bản sau:

- Kết hợp quản lý theo ngành với quản lý theo địa phương và vùng lãnhthổ: nguyên tắc này đòi hỏi quản lý ngành và lãnh thổ phải phối hợp, gắn bóvới nhau trên tất cả các lĩnh vực

- Hết hợp hài hòa các lợi ích xã hội: phải kết hợp hài hòa 3 loại lợi ích

xã hội, lợi ích tập thể và lợi ích cá nhân trên cơ sở đòi hỏi của các quy luậtkhách quan khác

- Phân định và kết hợp tốt chức năng quản lý nhà nước về kinh tế vớichức năng quản lý kinh doanh của các doanh nghiệp

- Tiết kiệm và hiệu quả: đây là hai mặt của một vấn đề, làm sao với chiphí nguồn lực hợp lý có thể đạt được mục tiêu hiệu quả nhất

- Gắn phát triển kinh tế với phát triển văn hóa - xã hội, đảm bảo địnhhướng xã hội chủ nghĩa của sự phát triển.

- Pháp chế xã hội chủ nghĩa: đòi hỏi tổ chức và hoạt động quản lý nhànước phải dựa trên cơ sở pháp luật của Nhà nước, không cho phép việc thựchiện quản lý nhà nước một cách chủ quan, tùy tiện

2.1.2 Cơ sở thực tiễn

Xác định vấn đề hoạch định chiến lược và chính sách thương mại cũngnhư việc xây dựng thể chế kinh tế thị trường là những tác nhân có ảnh hưởngrất lớn đến hoạt động của thị trường, hiệu quả hoạt động quản lý thị trường,nhất là trong thời kỳ hội nhập ngày càng sâu, rộng vào thị trường kinh tế thếgiới

Bên cạnh việc tuân thủ các quy luật thị trường, cơ quan quản lý nhànước trong lĩnh vực thương mại đã chủ động đẩy mạnh hội nhập kinh tế quốc

tế và thực thi các cam kết quốc tế, đổi mới sâu rộng cả về chất lượng và tầmnhìn trong việc hoạch định chính sách, xây dựng thể chế nhằm đáp ứng đượcđòi hỏi cho quá trình phát triển hiện tại, nhưng mặt khác đã chủ động, phòngngừa tránh bị động khi đối phó với những vấn đề nảy sinh trong quá trình hộinhập

Chiến lược và chính sách thương mại bị ảnh hưởng bởi đường lối chínhtrị và quan điểm chỉ đạo của Đảng và Nhà nước việc hoạch định các cơ chế,chính sách thương mại, trước hết phải căn cứ vào đường lối chính trị và tưtưởng chỉ đạo của Đảng chính sách thương mại phải hướng vào mục tiêu củaNhà nước, thể hiện bản chất và phương hướng của Đảng cầm quyền Đảnglãnh đạo Nhà nước thông qua việc vạch ra cương lĩnh, chiến lược, định hướng

về cơ chế, chính sách Nhà nước thể chế hoá đường lối, chủ trương của Đảngbằng pháp luật và thực thi đường lối chủ trương đó trong thực tiễn

Ở nước ta, pháp luật Nhà nước là một hệ thống pháp luật thống nhất,từng bước phù hợp với định hướng XHCN, bao quát và điều chỉnh các quan

hệ xã hội trong nhiều lĩnh vực đời sống kinh tế - xã hội, tạo cơ sở pháp lý choquá trình hình thành nền kinh tế thị trường ở nước ta, tăng cường quản lý nhànước đối với các hoạt động kinh tế nói chung, thương mại nói riêng theo cơchế thị trường phù hợp với thực tiễn nước ta và thông lệ quốc tế chính sáchthương mại phải căn cứ vào những quan điểm, đường lối của Đảng và Nhà

nước, tuân thủ những quy phạm pháp luật được thể chế hoá từ đường lốichính trị đó, phù hợp với hệ thống pháp luật hiện hành.

Các điều kiện kinh tế như trình độ phát triển, mức tăng trưởng của nềnkinh tế, sự phát triển và nhu cầu phát triển của lĩnh vực kinh tế là những yếu

tố có ảnh hưởng đến cơ chế, chính sách thương mại Bên cạnh điều kiện pháttriển kinh tế, hoàn cảnh lịch sử cũng là yếu tố ảnh hưởng đến việc hình thành

cơ chế, chính sách thương mại Cơ chế, chính sách thương mại ở nước ta hiệnnay được hình thành và thực thi trong bối cảnh lịch sử của quá trình vận động

từ một xã hội chậm phát triển sang xã hội văn minh, hiện đại

Chính sách thương mại phải xác lập rõ mục tiêu quản lý cần đạt được

để chống lại nạn kinh doanh hàng giả trong những thời kỳ nhất định, dựa trêntác động của những nhân tố có ảnh hưởng đến chính sách

2.2 Quan điểm, mục tiêu xây dựng Đề án

2.2.1 Quan điểm

Đảng và Nhà nước ta đã xác định: Buôn lậu, hàng giả cũng như gian lậnthương mại nói chung là mặt trái của nền kinh tế thị trường để lại những hậu quảnguy hại về kinh tế - xã hội như kìm hãm sản xuất kinh doanh trong nước, gâythất thu ngân sách nhà nước, ảnh hưởng môi trường đầu tư nước ngoài, kèm theonhững tệ nạn xã hội như tham nhũng, hối lộ … Hoạt động chống buôn lậu, hànggiả và gian lận thương mại có quan hệ biện chứng với hoạt động sản xuất kinhdoanh Hoạt động chống buôn lậu, hàng giả và gian lận thương mại có hiệu quả sẽtạo điều kiện thúc đẩy hoạt động sản xuất kinh doanh phát triển và đến lượt nó -hoạt động sản xuất kinh doanh phát triển sẽ góp phần vào cuộc đấu tranh chốngbuôn lậu, hàng giả và gian lận thương mại

Chống hàng giả là một chủ trương nhất quán từ trước đến nay đã đượcNhà nước ta thể chế hóa bằng hệ thống các văn bản quy phạm pháp luật phùhợp với từng giai đoạn phát triển kinh tế, xã hội của đất nước

Từ khi chuyển sang cơ chế thị trường có sự quản lý của Nhà nước theođịnh hướng xã hội chủ nghĩa, để tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa, đấutranh ngăn chặn tệ nạn hàng giả trong điều kiện kinh tế thị trường, Nhà nước đã

có những chủ trương, chính sách chỉ đạo mạnh mẽ hơn nhằm đẩy mạnh côngtác đấu tranh chống hàng giả trong điều kiện diễn biến hết sức phức tạp củahàng giả những năm gần đây

Chỉ thị số 31/1999/CT-TTg ngày 27/10/1999 về đấu tranh chống sảnxuất và buôn bán hàng giả đã nhận định: “Trong những năm qua, công tác đấutranh chống sản xuất và buôn bán hàng giả của các Bộ, ngành, địa phương đãđạt được một số kết quả nhất định, nhưng hoạt động sản xuất và buôn bánhàng giả vẫn chưa bị đẩy lùi, đang có nhiều diễn biến phức tạp, với các thủđoạn ngày càng tinh vi hơn Tình hình đó không chỉ là mối lo ngại của cácdoanh nghiệp, nỗi bất bình của người tiêu dùng, mà còn gây thiệt hại to lớncho nền kinh tế và uy tín của các đơn vị sản xuất, kinh doanh, ảnh hưởng xấuđến sức khỏe người tiêu dùng, gây ô nhiễm môi sinh, môi trường”.

Để đấu tranh có hiệu quả đối với việc sản xuất và buôn hàng giả nhằmbảo vệ quyền lợi chính đáng của các đơn vị sản xuất, kinh doanh và ngườitiêu dùng, lập lại trật tự kỷ cương trong hoạt động sản xuất, kinh doanh hànghoá, Thủ tướng Chính phủ chỉ thị Các Bộ trưởng, Thủ trưởng các cơ quanngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ và Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh,thành phố trực thuộc Trung ương phải coi việc chống sản xuất, buôn bán hànggiả là nhiệm vụ quan trọng, vừa cấp bách, vừa lâu dài Phải có biện pháp đồng

bộ, kiên quyết để đấu tranh ngăn chặn, từng bước đẩy lùi hoạt động sản xuất

và buôn bán hàng giả Mọi hành vi sản xuất, buôn bán, vận chuyển, tàng trữhàng giả được phát hiện đều phải xử lý nghiêm theo pháp luật Những vụnghiêm trọng phải kịp thời đưa ra xét xử nhằm răn đe, giáo dục chung

Để tổ chức triển khai thực hiện tốt Chỉ thị số 31/1999/CT-TTg ngày27/10/1999 của Thủ tướng Chính phủ UBND tỉnh đã tổ chức hội nghị quántriệt tinh thần Chỉ thị tới các ngành chức năng, UBND các huyện, thành phốLào Cai, giao nhiệm vụ chống sản xuất và buôn bán hàng giả cho các ngànhđịa phương tổ chức thực hiện, trong đó Sở Công Thương là cơ quan thườngtrực giúp UBND tỉnh chỉ đạo công tác chống kinh doanh hàng giả trên địa bàntỉnh

Sau một thời gian thực hiện chỉ thị 31/1999/CT-TTg ngày 27/10/1999của Thủ tướng Chính phủ đã đạt được những kết quả nhất định, góp phần thúcđẩy sản xuất phát triển, thu hút đầu tư, bảo vệ người tiêu dùng, từng bước tạolập môi trường kinh doanh lành mạnh Tuy nhiên, chống hàng giả vẫn cònnhiều bất cập, chưa mang lại hiệu quả như mong muốn Tình trạng sản xuất,kinh doanh hàng giả, hàng kém chất lượng vẫn còn gia tăng và diễn biến phứctạp cả về quy mô, lĩnh vực lẫn phương thức sản xuất, tổ chức tiêu thụ và nhập

khẩu từ bên ngoài Đặc biệt, lợi dụng sự biến động về cung cầu, giá cả hànghóa trong nước và thế giới, thị trường trong nước đã xuất hiện nhiều loại hànggiả, như phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, thuốc thú y, thức ăn chăn nuôi,giống cây trồng, vật nuôi, dược phẩm, mỹ phẩm và một số mặt hàng côngnghiệp thực phẩm Các loại hàng giả, hàng kém chất lượng nói trên đã vàđang gây tác hại nghiêm trọng đến sản xuất nông nghiệp, an ninh lương thực,sức khỏe nhân dân và môi sinh, môi trường.

Nguyên nhân chủ yếu của tình trạng trên là do các Bộ, ngành, địaphương và các lực lượng có chức năng chống hàng giả chưa thật sự nhận thứcđầy đủ trách nhiệm đối với công tác này Tính chủ động, phối hợp trong nắmbắt thông tin, chỉ đạo điều hành, tổ chức đấu tranh với các hành vi sản xuất,buôn bán hàng giả, hàng kém chất lượng của các ngành, các cấp, các lựclượng thực thi còn nhiều hạn chế; tổ chức lực lượng đấu tranh chống hàng giảcòn phân tán, chồng chéo giữa các ngành, các cấp, làm nảy sinh tình trạngđùn đẩy trách nhiệm Nhiều doanh nghiệp chưa chủ động áp dụng các biệnpháp chống hàng giả để tự bảo vệ sản phẩm của mình, chưa thường xuyênhợp tác chặt chẽ với cơ quan nhà nước có chức năng để chống hàng giả Bêncạnh đó, hệ thống pháp luật hình sự và hành chính về xử lý hàng giả cũng cónhiều nội dung chưa rõ ràng, đồng bộ; các chế tài xử lý hành chính và xử lýhình sự chưa đủ răn đe, phòng ngừa, ngăn chặn vi phạm

Nhận thức rõ được tình hình trên và tìm hiểu cặn kẽ nguyên nhân, Thủtướng Chính phủ đã có Chỉ thị số 28/2008/CT-TTg ngày 08/9/2008 về một sốbiện pháp cấp bách chống hàng giả, hàng kém chất lượng Chỉ thị ban hànhnhằm đẩy mạnh hơn nữa công tác đấu tranh chống sản xuất và buôn bán hànggiả theo tinh thần của Chỉ thị số 31/1999/CT-TTg ngày 27 tháng 10 năm 1999của Thủ tướng Chính phủ và khắc phục tình trạng trên đây

Việc ban hành Chỉ thị này là hết sức cần thiết trước những diễn biến hếtsức phức tạp của thị trường hàng hóa nói chung và vấn nạn kinh doanh hànggiả nói riêng Từ đó các cơ quan quản lý nhà nước có thể tập trung về mọimặt nhằm ngăn chặn kịp thời hoạt động kinh doanh hàng giả đang có dấu hiệungày càng tinh vi hơn

Nhận thức được diễn biến thị trường hàng hóa trở nên sôi nổi vàonhững dịp quan trọng của các năm như Lễ Tết, đặc biệt là dịp Tết nguyên đán,Ban chỉ đạo 127 Trung ương, tỉnh luôn có công văn chỉ đạo việc tăng cường

chống buôn lậu, hàng giả, gian lận thương mại Dưới những chủ trương chínhsách chỉ đạo của cấp trên, các lực lượng quản lý đã có cơ sở để dành sự quantâm trọng điểm hơn vào vấn đề cấp bách cần phải làm trước, không bị phântán sự tập trung và sức lực vào những vấn đề chưa thực sự cấp thiết.

Công văn chỉ đạo của UBND tỉnh Lào Cai:

Chỉ thị số 08/CT-UBND ngày 08/12/2009 của UBND tỉnh Lào Cai chỉđạo các Sở, ban ngành, chủ tịch UBND các huyện, thành phố tăng cườngkiểm tra, kiểm soát thị trường, chống buôn lậu, hàng giả, gian lận thương mại

và công tác phòng, chống các hành vi sai phạm về pháo và đảm bảo an toàngiao thông trước, trong và sau tết nguyên đán Canh Dần 2010

Công văn số 02/CĐ-UBND ngày 10/02/2010 của UBND tỉnh, chỉ đạocác Sở, ban, ngành, chủ tịch UBND các huyện, thành phố tăng cường kiểmtra, kiểm soát thị trường, chống buôn lậu, hàng giả, gian lận thương mại vàcông tác phòng chống các hành vi vi phạm về pháo

Chỉ thị số 09/CT-UBND ngày 25/5/2011 về tăng cường công tác phòngchống buôn bán hàng cấm, hàng giả, hàng vi phạm SHTT, buôn lậu và gianlận thương mại giai đoạn 2011-2015

Kế hoạch số 107/KH-BCĐ ngày 18/6/2013 của Ban chỉ đạo 127 tỉnh vềtuyên truyền và đấu tranh chống kinh doanh hàng giả, hàng vi phạm SHTT

Các chủ trương chính sách pháp luật của Nhà nước, các quy định của

Bộ, Ngành có liên quan về cơ bản đã phát huy tác dụng và hiệu quả trongquản lý điều hòa hoạt động của thị trường Các quy định do cấp trên triển khaiđược các Chi cục Quản lý thị trường cụ thể hóa theo tình hình địa phương Cónhiều nội dung Chi cục Quản lý thị trường cụ thể hóa tốt theo đặc thù địaphương để làm tăng hiệu quả, hiệu lực của hoạt động quản lý thị trường, nângcao vai trò và vị thế của lực lượng quản lý thị trường, góp phần làm cho thịtrường lành mạnh hơn, việc bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng cũng hiệu quảhơn Tuy nhiên, cũng còn một số nội dung chưa cụ thể hóa được các chủtrương chính sách theo thực tế tại địa phương mà vẫn theo khuôn mẫu chungcủa toàn quốc Sự chỉ đạo các Bộ, ngành mang tính tổng thể toàn quốc, không

cụ thể hóa ngay trong chủ trương chính sách có riêng từng khu vực: miền núi,trung du, đồng bằng… Do vậy, sự linh hoạt, thích ứng của các địa phương giữvai trò hết sức quan trọng đối với việc phát huy hiệu quả và tầm ảnh hưởngcủa các chủ trương, chính sách

Quản lý Nhà nước về thương mại nội địa và quản lý thị trường đã cónhững bước đổi mới cả về nhận thức, nội dung lẫn phương pháp và công cụquản lý Đã chuyển đổi căn bản từ việc chỉ chú trọng trực tiếp quản lý doanhnghiệp, quản lý các mặt hàng thuộc diện cấm, hạn chế kinh doanh, kinh doanh

có điều kiện sang việc xây dựng, hướng dẫn, tổ chức kiểm tra tình hình thựchiện chính sách, pháp luật; Xây dựng và từng bước hoàn chỉnh cơ chế điềutiết cung - cầu, giá cả thị trường các mặt hàng trọng yếu, từng bước chú trongnghiên cứu, tham mưu đề xuất các chính sách nhằm thúc đẩy mở rộng thịtrường, phát triển các hoạt động thương mại nội địa phù hợp với điều kiệnkinh tế trong và ngoài nước ở từng giai đoạn

2.2.2 Mục tiêu

a Mục tiêu chung

Tạo ra sự chuyển biến mạnh mẽ trong nhận thức của các cấp, các ngành

và người tiêu dùng về tác hại của buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giảđối với phát triển kinh tế, xã hội; làm giảm các hành vi vi phạm trật tự quản lýkinh tế nói chung và làm giảm cơ bản các hành vi buôn lậu, buôn bán hàngnhập lậu, sản xuất và buôn bán hàng giả, gian lận thương mại và vi phạm về

an toàn thực phẩm nhằm từng bước xây dựng môi trường cạnh tranh lànhmạnh trong kinh doanh

Nghiên cứu sửa đổi, bổ sung hoặc đề xuất cấp có thẩm quyền sửa đổi, bổsung các văn bản quy phạm pháp luật, chế độ chính sách có liên quan nhằmnâng cao hiệu quả công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả;bảo đảm chế tài đủ mức răn đe để tổ chức, cá nhân kinh doanh và người dân

tự giác chấp hành pháp luật, không tham gia hoặc tiếp tay cho các hành vibuôn lậu, sản xuất kinh doanh hàng giả và gian lận thương mại

b Mục tiêu cụ thể

- Kiểm tra, xử lý vi phạm hành chính kết hợp tuyên truyền pháp luật góp phầnđẩy lùi tội phạm về buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả Tăng tỷ lệ pháthiện, bắt giữ số vụ việc buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả

- Giảm tỷ lệ tái phạm đối với các đối tượng vi phạm; phấn đấuchuyển hóa thành công 60% địa bàn được xác định là trọng điểm, phức tạp vềbuôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả

- Phấn đấu đạt ít nhất 80% số doanh nghiệp, hộ kinh doanh cá thể trênđịa bàn trọng điểm được tuyên truyền về công tác phòng, chống buôn lậu,hàng giả và gian lận thương mại.

- Phấn đấu ít nhất 60% doanh nghiệp, hộ kinh doanh cá thể trên địa bàntrọng điểm thực hiện ký cam kết không tham gia, không tiếp tay cho buôn lậu,sản xuất - kinh doanh hàng giả và gian lận thương mại

- Phấn đấu đạt ít nhất 90% siêu thị và trung tâm thương mại tại thànhphố trên địa bàn trọng điểm không bày bán công khai hàng hóa nhập lậu,hàng giả, hàng kém chất lượng

- 100% công chức làm công tác kiểm tra, kiểm soát thị trường đượcthường xuyên đào tạo, cập nhật kiến thức về phòng, chống buôn lậu, sản xuất,kinh doanh hàng giả và gian lận thương mại

- 100% công chức được giao nhiệm vụ kiểm tra, thanh tra chuyênngành biết ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác kiểm tra, kiểm soátthị trường

- Nghiên cứu sửa đổi, bổ sung hoặc đề xuất cấp có thẩm quyền sửa đổi,

bổ sung các văn bản quy phạm pháp luật, chế độ chính sách có liên quannhằm nâng cao hiệu quả công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại vàhàng giả; bảo đảm chế tài đủ mức răn đe để tổ chức, cá nhân kinh doanh vàngười dân tự giác chấp hành pháp luật, không tham gia hoặc tiếp tay cho cáchành vi buôn lậu, sản xuất, kinh doanh hàng giả và gian lận thương mại; hệthống hóa các văn bản quy phạm pháp luật có liên quan đến công tác phòng,chống buôn lậu, sản xuất, kinh doanh hàng giả và gian lận thương mại

2.3 Nội dung thực hiện của đề án

2.3.1 Thực trạng công tác Quản lý thị trường chống hành giả trên địa bàn tỉnh Lào Cai

a, Tình hình chung

Năm 2017, lực lượng Quản lý thị trường đã tăng cường kiểm tra, kiểm soátchống sản xuất, buôn bán hàng giả, tuy nhiên không phát hiện cơ sở sản xuất hànggiả, xâm phạm quyền SHTT trên địa bàn tỉnh Lào Cai Hàng giả chủ yếu được nhậplậu từ nước ngoài hoặc vận chuyển từ nơi khác đến Lào Cai tiêu thụ Hiện nay, tìnhtrạng hàng giả, xâm phạm quyền SHTT và nhãn hàng hóa vẫn còn diễn biến phứctạp, đặc biệt vào dịp cuối năm 2017 và Tết Nguyên Đán Mậu Tuất 2018 Hàng hóacác loại được bày bán đa dạng, phong phú về chủng loại, mẫu mã, đây là cơ hội để

gian thương trà trộn các mặt hàng được bày bán trên thị trường giả mạo về nhãn hiệu,kém chất lượng; ghi nhãn không đầy đủ dễ gây nhầm lẫn cho người tiêu dùng, gâythiệt hại về kinh tế cho các doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh chân chính và gây ảnhhưởng nghiêm trọng đến sức khỏe của người tiêu dùng Thực hiện chỉ đạo của Chínhphủ, Bộ, ngành, Ban Chỉ đạo 389 quốc gia UBND tỉnh, Ban Chỉ đạo 389 tỉnh, SởCông Thương, Chi cục đã chỉ đạo các Đội Quản lý thị trường tăng cường kiểm trakiểm soát việc kinh doanh, buôn bán, sản xuất hàng giả, SHTT và nhãn hàng hóa nêncác vụ vi phạm đã giảm so với cùng kỳ năm trước Tuy nhiên các vi phạm vẫn xảy ravới số lượng nhỏ, lẻ; hàng hóa vi phạm chủ yếu vẫn là mì chính giả bao bìAjinomoto; quần áo giả nhãn hiệu The North face; Giày giả nhãn hiệu Adidas, Nike;phụ tùng xe máy giả nhãn nhiệu SRC, Honda, Yamaha hàng hóa có nguồn gốc, ghinhãn nước ngoài nhưng không có nhãn phụ bằng tiếng Việt….

Trong quá trình kiểm tra, kiểm soát lồng ghép với công tác tổ chức tuyêntruyền, ký cam kết với các cơ sở kinh doanh không kinh danh hàng hóa không rõnguồn gốc xuất xứ, hàng giả, hàng nhái, hàng kém chất lượng trên địa bàn tỉnh

b Công tác tổ chức, chỉ đạo thực hiện

* Công tác tổ chức, chỉ đạo

Thực hiện chỉ đạo của Chính phủ, bộ, ngành Trung ương, UBND tỉnh, BCĐ

389 tỉnh, Cục Quản lý thị trường, Sở Công Thương tỉnh Lào Cai về công tác chốngbuôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả Chi cục Quản lý thị trường Lào Cai đãban hành Kế hoạch số 08/KH – QLTT ngày 30/3/2017 kiểm tra chống buôn lậu, gianlận thương mại và hàng giả; Kế hoạch số 15/KH-QLTT ngày 30/10/2017 Kế hoạchkiểm tra, kiểm soát thị trường trước, trong và sau Tết Nguyên đán Mậu Tuất 2018;

Kế hoạch về kiểm tra, kiểm soát thị trường về an toàn thực phẩm năm 2017; Kếhoạch chuyên đề triển khai đợt cao điểm kiểm kiểm tra và xử lý vi phạm trong sảnxuất, kinh doanh gia công, nhập khẩu phân bón vô cơ 2017; Kế hoạch triển khaiTháng hành động vì an toàn thực phẩm 2017

Chỉ đạo các Đội Quản lý thị trường kiểm tra kiểm soát nhằm bình ổn thịtrường, giá cả và chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả dịp tết NguyênĐán Đinh Dậu 2017; chống buôn lậu gian lận thương mại và hàng giả là thực phẩm,dược phẩm, thực phẩm chức năng, mỹ phẩm ; nắm bắt tình hình kiểm tra, xử lýnghiêm các hành vi vi phạm về kinh doanh hàng giả, hàng vi phạm về sở hữu côngnghiệp…Thông qua công tác kiểm tra đã lồng ghép với việc tuyên truyền các quy

định của Nhà nước về chống buôn lậu, hàng giả và gian lận thương mại nhằm nângcao nhận thức của các cơ sở kinh doanh và người tiêu dùng.

* Kết quả công tác kiểm tra, kiểm soát

Qua kiểm tra, nhìn chung các cơ sở kinh doanh được kiểm tra đã có ý thức chấphành tốt các quy định của pháp luật trong hoạt động thương mại : Đăng ký kinhdoanh ; Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh ; các quy định về nhãn hàng hóa ;chất lượng, nguồn gốc hàng hóa

Tuy nhiên vẫn có một số cơ sở còn vi phạm trong lĩnh vực thương mại như :giả nhãn hiệu, giả mạo bao bì hàng hóa, không có nhãn phụ cho sản phẩm, cụ thể:

- Chỉ đạo các Đội QLTT tổ chức tuyên truyền, ký cam kết, kết quả :

+ Ký cam kết với 273 cơ sở kinh doanh, sản xuất rượu

+ Ký cam kết với 42 cơ sở kinh doanh, sửa chữa xe máy không kinh doanh phụtùng xe máy giả nhãn hiệu hãng Honda

- Tổng số lượt kiểm tra, kiểm soát 137 lượt vụ ; xử lý 29 vụ vi phạm(giảm 07 vụ so với cùng kỳ) ; xử phạt vi phạm hành chính 89,05 triệu đồng (giảm 58%

so với cùng kỳ) giá trị hàng hóa vi phạm bị tịch thu là 1.497,346 triệu đồng (tăng 2,5%

so với cùng kỳ) Trong đó :

+ Vi phạm về hàng giả và sở hữu trí tuệ 27 vụ (tăng 05 vụ so với cùng kỳ) ;phạt hành chính 82,8 triệu đồng, trị giá hàng hóa vi phạm 1.497,346 triệu đồng Hànghóa vi phạm chủ yếu là mì chính giả nhãn Ajinomoto, quần áo may sẵn giả nhãn hiệuThe North Face, phụ tùng xe máy giả nhãn hiệu Honda, Yamaha, SRC,…

+ Vi phạm về nhãn hàng hóa 02 vụ (giảm 12 vụ so với cùng kỳ), phạt hànhchính 6,25 triệu đồng Vi phạm chủ yếu là kinh doanh hàng hóa nhập khẩu không cónhãn phụ bằng tiếng Việt; kinh doanh mặt hàng có nhãn nhưng không ghi đầy đủ nộidung bắt buộc theo quy định