ĐẠI HỌC HUẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM NGUYỄN THỊ THẢO LINH QUẢN LÝ ĐỘI NGŨ VIÊN CHỨC HÀNH CHÍNH THEO TIẾP CẬN NGUỒN NHÂN LỰC TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC AN GIANG Chuyên ngành: Quản lý giáo dục M
Trang 1ĐẠI HỌC HUẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM
NGUYỄN THỊ THẢO LINH
QUẢN LÝ ĐỘI NGŨ VIÊN CHỨC HÀNH CHÍNH
THEO TIẾP CẬN NGUỒN NHÂN LỰC TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC AN GIANG
Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
Mã số: 60140114
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC
THEO ĐỊNH HƯỚNG ỨNG DỤNG
Người hướng dẫn khoa học:
TS ĐINH THỊ HỒNG VÂN
Thừa Thiên Huế, năm 2018
Demo Version - Select.Pdf SDK
Trang 2LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các số liệu và kết quả nghiên cứu ghi trong luận văn là trung thực, được các đồng tác giả cho phép sử dụng và chưa từng được công bố trong bất kỳ một công trình nào khác
Tác giả
Nguyễn Thị Thảo Linh
Demo Version - Select.Pdf SDK
Trang 3Lời Cảm Ơn
Với tình cảm chân thành nhất, tôi xin bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc đến: Ban Giám hiệu Trường Đại học Sư phạm - Đại học Huế, Phòng Đào tạo Sau đại học, Khoa Tâm lý - Giáo dục, Quý Thầy Cô đã tận tình giảng dạy trong quá trính nghiên cứu, học tập
Đặc biệt, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến TS Đinh Thị Hồng Vân, người cô đã tận tình hướng dẫn và chỉ bảo ân cần những kinh nghiệm quý báu giúp tôi vượt qua khó khăn trong quá trình nghiên cứu để hoàn thành luận văn
Xin ghi nhớ tất cả tình cảm, tấm lòng của Lãnh đạo Trường, Quý Thầy, Cô đã quan tâm, giúp đỡ trong thời gian qua
Mặc dù rất cố gắng để hoàn thành luận văn một cách tốt nhất nhưng không tránh khỏi những thiếu sót Rất mong Quý Thầy, Cô giáo góp ý, hướng dẫn để luận văn được hoàn thiện hơn
Thừa Thiên Huế, tháng 5 năm 2018
Tác giả luận văn Nguyễn Thị Thảo Linh
Demo Version - Select.Pdf SDK
Trang 4MỤC LỤC
Trang
Trang phụ bìa i
Lời cam đoan ii
Lời cảm ơn iii
MỤC LỤC 1
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT 5
DANH MỤC BẢNG, BIỂU ĐỒ 6
MỞ ĐẦU 7
1 Lý do chọn đề tài 7
2 Mục đích nghiên cứu 9
3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu 9
4 Giả thuyết nghiên cứu 9
5 Nhiệm vụ nghiên cứu 9
6 Giới hạn phạm vi nghiên cứu 9
7 Phương pháp nghiên cứu 10
8 Cấu trúc của luận văn 11
NỘI DUNG 13
Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ ĐỘI NGŨ VIÊN CHỨC HÀNH CHÍNH TRƯỜNG ĐẠI HỌC THEO TIẾP CẬN QUẢN LÝ NGUỒN NHÂN LỰC 13
1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề 13
1.1.1 Ở nước ngoài 13
1.1.2 Ở trong nước 15
1.2 Đội ngũ viên chức hành chính trường đại học 19
1.2.1 Khái niệm đội ngũ viên chức hành chính trường đại học 19
1.2.2 Vai trò, chức năng của đội ngũ viên chức hành chính trường đại học 21
1.2.3 Những yêu cầu về năng lực của đội ngũ viên chức hành chínhtrường đại học 22
1.2.4 Sự gắn kết của đội ngũ viên chức hành chính với trường đại học 23
1.3 Quản lý đội ngũ viên chức hành chính trường đại học theo tiếp cận quản lý nguồn nhân lực 23
Demo Version - Select.Pdf SDK
Trang 51.3.1 Khái niệm quản lý đội ngũ viên chức hành chính trường đại học theo tiếp cận
quản lý nguồn nhân lực 23
1.3.2 Các chủ thể quản lý trong hệ thống phân cấp quản lý đội ngũ viên chức hành chính trường đại học theo tiếp cận quản lý nguồn nhân lực 24
1.3.3 Nội dung quản lý đội ngũ viên chức hành chính trường đại học theo tiếp cận quản lý nguồn nhân lực 25
1.3.4 Sự khác biệt trong quản lý đội ngũ viên chức hành chính trong trường đại học theo tiếp cận quản lý nguồn nhân lực so với nội dung quản lí đội ngũ viên chức hành chính ở các giai đoạn trước 31
1.4 Các yếu tố ảnh hưởng tới quản lý đội ngũ viên chức hành chính trường đại học 32
1.4.1 Yếu tố khách quan 32
1.4.2 Yếu tố chủ quan 34
Tiểu kết chương 1 36
Chương 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ ĐỘI NGŨ VIÊN CHỨC HÀNH CHÍNH TRƯỜNG ĐẠI HỌC AN GIANG THEO TIẾP CẬN QUẢN LÝ NGUỒN NHÂN LỰC 37
2.1 Khái quát về Trường Đại học An Giang 37
2.2 Khái quát quy trình nghiên cứu thực trạng đội ngũ viên chức hành chính Trường Đại học An Giang 39
2.2.1 Xây dựng phiếu hỏi 39
2.2.2 Khảo sát chính thức 40
2.2.3 Phân tích và xử lý số liệu 40
2.3 Thực trạng về đội ngũ viên chức hành chính Trường Đại học An Giang 41
2.3.1 Số lượng 41
2.3.2 Cơ cấu đội ngũ 41
2.3.3 Chất lượng 43
2.4 Thực trạng quản lý đội ngũ viên chức hành chính Trường Đại học An Giang theo tiếp cận quản lý nguồn nhân lực 44
2.4.1 Nhận thức về đội ngũ viên chức hành chính 44
2.4.2 Thực trạng quản lý đội ngũ viên chức hành chính Trường Đại học An Giang theo tiếp cận quản lý nguồn nhân lực 52
Demo Version - Select.Pdf SDK
Trang 62.5 Đánh giá chung về thực trạng quản lý đội ngũ viên chức hành chính Trường
Đại học An Giang theo tiếp cận quản lý nguồn nhân lực 66
2.5.1 Điểm mạnh 66
2.5.2 Điểm yếu, hạn chế 66
2.5.3 Nguyên nhân 67
Tiểu kết chương 2 68
Chương 3 BIỆN PHÁP QUẢN LÝ ĐỘI NGŨ VIÊN CHỨC HÀNH CHÍNH TRƯỜNG ĐẠI HỌC AN GIANG THEO TIẾP CẬN QUẢN LÝ NGUỒN NHÂN LỰC 69
3.1 Cơ sở xác lập biện pháp 69
3.1.1 Các quan điểm chỉ đạo, chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước về đổi mới, nâng cao công tác quản lý đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục 69
3.1.2 Yêu cầu phát triển và nâng cao năng lực đội ngũ viên chức hành chính tại Trường Đại học An Giang 70
3.2 Nguyên tắc xây dựng các biện pháp 71
3.2.1 Nguyên tắc đảm bảo tính mục tiêu 71
3.2.2 Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn, khả thi 72
3.2.3 Nguyên tắc đảm bảo tính toàn diện 72
3.2.4 Nguyên tắc đảm bảo tính hệ thống 72
3.3 Các biện pháp quản lý đội ngũ viên chức hành chính Trường Đại học An Giang theo tiếp cận quản lý nguồn nhân lực 72
3.3.1 Nâng cao nhận thức cho đội ngũ công chức, viên chức, người lao động hợp đồng trong nhà trường về vai trò của đội ngũ viên chức hành chính trong nhà trường 72
3.3.2 Phân tích công việc hành chính tại Trường Đại học An Giang 74
3.3.3 Đổi mới công tác đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ viên chức hành chính Trường Đại học An Giang thông qua hệ thống đánh giá hiệu quả làm việc 77
3.3.4 Xây dựng kế hoạch phát triển nghề nghiệp cho đội ngũ viên chức hành chính 78
3.3.5 Nghiên cứu đề xuất hệ thống lương, thưởng phù hợp cho đội ngũ viên chức hành chính 79
3.3.6 Xây dựng môi trường làm việc tích cực, tăng cường sự tham gia quản lý của đội ngũ viên chức hành chính 81
Demo Version - Select.Pdf SDK
Trang 73.4 Mối quan hệ giữa các biện pháp 81
3.5 Tính cấp thiết và khả thi của các biện pháp quản lý đội ngũ viên chức hành chính tại Trường Đại học An Giang theo tiếp cận quản lý nguồn nhân lực 82
3.5.1 Kết quả khảo sát tính cấp thiết 82
3.5.2 Kết quả khảo sát tính khả thi 83
Tiểu kết chương 3 85
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 86
1 Kết luận 86
2 Khuyến nghị 87
TÀI LIỆU THAM KHẢO 88 PHỤ LỤC
Demo Version - Select.Pdf SDK
Trang 8DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
CHỮ VIẾT TẮT NGHĨA ĐẦY ĐỦ
Bộ GD&ĐT : Bộ Giáo dục và Đào tạo
Bộ TT&TT : Bộ Thông tin và Truyền thông
Demo Version - Select.Pdf SDK
Trang 9DANH MỤC BẢNG, BIỂU ĐỒ
Trang
BẢNG
Bảng 2.1 Thông tin về viên chức quản lý và viên chức hành chính tham gia khảo sát 40
Bảng 2.2 Số lượng viên chức hành chính theo giới tính 41
Bảng 2.3 Viên chức hành chính chia theo độ tuổi 42
Bảng 2.4 Số lượng viên chức hành chính chia theo thâm niên công tác 43
Bảng 2.5 Thống kê trình độ chuyên môn đội ngũ viên chức hành chính 43
Bảng 2.6 Nhận thức về vai trò của đội ngũ viên chức hành chính 46
Bảng 2.7 Đánh giá mức độ phù hợp về các nội dung liên quan đến năng lực của đội ngũ viên chức hành chính 49
Bảng 2.8 Đánh giá của viên chức quản lý và viên chức hành chính về sự gắn kết của đội ngũ viên chức hành chính với nhà trường 51
Bảng 2.9 Đánh giá về công tác phân tích công việc hành chính 53
Bảng 2.10 Đánh giá về công tác tuyển dụng và sử dụng đội ngũ viên chức hành chính 56
Bảng 2.11 Đánh giá về công tác đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ viên chức hành chính 58
Bảng 2.12 Đánh giá về công tác đánh giá đội ngũ viên chức hành chính 60
Bảng 2.13 Đánh giá về công tác xây dựng kế hoạch phát triển nghề nghiệp cho đội ngũ viên chức hành chính 61
Bảng 2.14 Đánh giá về việc xây dựng hệ thống lương, thưởng cho đội ngũ viên chức hành chính 63
Bảng 2.15 Đánh giá về công tác xây dựng môi trường làm việc cho đội ngũ viên chức hành chính 64
Bảng 2.16 Đánh giá về sự tham gia quản lý của đội ngũ viên chức hành chính 65
Bảng 3.1 Đánh giá tính cấp thiết của các biện pháp quản lý đội ngũ viên chức hành chính Trường Đại học An Giang 83
Bảng 3.2 Đánh giá tính khả thi của các biện pháp quản lý đội ngũ viên chức hành chính Trường Đại học An Giang 84
BIỂU ĐỒ Biểu đồ 2.1 Đánh giá về mức độ ảnh hưởng của năng lực của viên chức hành chính đến các quyết định của viên chức quản lý 47
Biểu đồ 2.2 Đánh giá về mức độ phù hợp về trình độ chuyên môn của đội ngũ viên chức hành chính Trường Đại học An Giang 48
Demo Version - Select.Pdf SDK
Trang 10MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Bước vào thế kỷ XXI, vấn đề nhân lực ngày càng trở thành yếu tố quyết định đối với sự phát triển và thịnh vượng của một quốc gia Để có một lực lượng lao động mạnh mẽ cả về số lượng và chất lượng, vai trò của ngành giáo dục được đặt lên vị trí hàng đầu Cùng với sự phát triển nhanh chóng của nền kinh tế xã hội, giáo dục Việt Nam đã có những bước tiến đáng kể, tuy nhiên vẫn chưa theo kịp sự phát triển của kinh tế xã hội Vấn đề đào tạo nguồn nhân lực đáp ứng cho xã hội là một trong những nhiệm vụ vô cùng quan trọng
Tại Hội nghị lần thứ 6 (khoá IX), Ban Chấp hành Trung ương Đảng ban
hành Kết luận về tiếp tục thực hiện Nghị quyết Trung ương 2 khoá VIII về giáo dục
- đào tạo [16, tr.136] Để cụ thể hoá việc thực hiện Kết luận Hội nghị Trung ương
6 (khoá IX), Ban Bí thư đã ban hành Chỉ thị số 40-CT/TW, ngày 15-6-2004 “Về việc xây dựng, nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục” Ban Bí thư xác định mục tiêu là: Xây dựng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục được chuẩn hóa, đủ về số lượng, đồng bộ về cơ cấu, đặc biệt chú trọng nâng cao bản lĩnh chính trị, phẩm chất, lối sống, lương tâm, tay nghề của nhà giáo; thông qua việc quản lý, phát triển đúng định hướng và có hiệu quả sự nghiệp giáo dục để nâng cao chất lượng đào tạo nguồn nhân lực, đáp ứng đòi hỏi ngày càng cao của sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hoá đất nước Đại hội Đảng lần thứ IX đã xác định
“Con người vừa là mục tiêu, vừa là động lực thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã
hội” Quan điểm chỉ đạo phát triển giáo dục trong Chiến lược Phát triển giáo dục
2011-2020 nêu rõ “Phát triển giáo dục phải là quốc sách hàng đầu”
Hội nghị TW 8 Khoá XI về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo
nêu rõ “Quản lý giáo dục và đào tạo còn nhiều yếu kém Đội ngũ nhà giáo và cán
bộ quản lý giáo dục bất cập về chất lượng, số lượng và cơ cấu; một bộ phận chưa theo kịp yêu cầu đổi mới và phát triển giáo dục, thiếu tâm huyết, thậm chí vi phạm đạo đức nghề nghiệp” (Trích Nghị quyết số 29-NQ/TW ngày 4/11/2013)
Demo Version - Select.Pdf SDK
Trang 11Mục tiêu phát triển nhân lực Việt Nam thời kỳ 2011-2020 là “Nhân lực Việt
Nam hội đủ các yếu tố cần thiết về thái độ nghề nghiệp, có năng lực ứng xử (đạo đức, lương tâm nghề nghiệp, tác phong làm việc, tinh thần hợp tác, tinh thần trách nhiệm,…) và tính năng động, tự lực cao, đáp ứng những yêu cầu đặt ra đối với người lao động trong xã hội công nghiệp.”
Nguồn lớn nhất của một tổ chức bất kỳ là nguồn nhân lực Tổ chức sẽ hoạt động hiệu quả hơn nếu con người trong tổ chức được khuyến khích tự phát triển chuyên môn và sử dụng chuyên môn ấy để đảm nhận công việc của tổ chức
Trong các trường đại học, ngoài đội ngũ giảng viên trực tiếp giảng dạy và viên chức quản lý, còn có một đội ngũ viên chức làm công tác hành chính Hiện nay, chưa có văn bản hướng dẫn khái niệm viên chức hành chính, theo Phạm Thế Kiên (2016), “Viên chức hành chính trong các đại học là viên chức thực hiện công việc hành chính trong trường đại học” Hoạt động của viên chức hành chính chịu sự điều chỉnh chung của pháp luật về viên chức và các quy định riêng của các đơn vị
sự nghiệp công lập
Trường Đại học An Giang là một trường đại học công lập trực thuộc Tỉnh
Vì thế, việc tuyển dụng viên chức phụ thuộc vào sự phê duyệt của Ủy ban nhân dân tỉnh An Giang Qua 18 năm xây dựng và phát triển, đội ngũ viên chức của Trường Đại học An Giang không ngừng phát triển về số lượng và chất lượng Xây dựng đội ngũ luôn là vấn đề cấp thiết và được sự quan tâm của lãnh đạo Trường Hàng năm, Trường đưa hàng trăm viên chức đi học nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ Tuy nhiên, công tác này chưa được chú trọng đối với đội ngũ viên chức hành chính Đội ngũ viên chức hành chính hầu hết chưa được đào tạo bài bản về chuyên môn, nghiệp vụ, tích lũy kinh nghiệm từ công việc là chính Công tác quản lý viên chức hành chính chưa được quan tâm đúng mức, chưa tạo điều kiện để đội ngũ này có khả năng tự phát huy khả năng, đóng góp vào sự phát triển của nhà trường
Xuất phát từ những lý do trên, chúng tôi đã chọn đề tài “Quản lý đội ngũ
viên chức hành chính theo tiếp cận quản lý nguồn nhân lực tại Trường Đại học
An Giang” để nghiên cứu
Demo Version - Select.Pdf SDK
Trang 122 Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu những vấn đề lý luận về quản lý đội ngũ viên chức hành chính trường đại học và thực trạng quản lý đội ngũ viên chức hành chính Trường Đại học An Giang, luận văn đề xuất các biện pháp quản lý theo hướng tiếp cận quản lý nguồn nhân lực nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ viên chức hành chính
3 Khách thể và đối tƣợng nghiên cứu
3.1 Khách thể nghiên cứu
Đội ngũ viên chức hành chính Trường Đại học An Giang
3.2 Đối tƣợng nghiên cứu
Quản lý đội ngũ viên chức hành chính Trường Đại học An Giang theo tiếp
cận quản lý nguồn nhân lực
4 Giả thuyết nghiên cứu
Quản lý đội ngũ viên chức hành chính Trường Đại học An Giang hiện nay vẫn chưa được quan tâm đúng mức và vẫn còn nhiều bất cập Viên chức hành chính chỉ tập trung vào công tác sự vụ, chưa phát huy hết năng lực chuyên môn, cũng như chưa
có được khả năng tự đề xuất, tham mưu những vấn đề liên quan đến sự phát triển nhà trường Nhà trường cũng chưa phát huy được vai trò, sở trường của từng viên chức hành chính, chưa tạo được môi trường làm việc và học tập thường xuyên cho đội ngũ này Nếu quản lý đội ngũ viên chức hành chính theo hướng tiếp cận quản lý nguồn nhân lực được quan tâm, đầu tư thì sẽ phát huy được tiềm năng của từng cá nhân
5 Nhiệm vụ nghiên cứu
- Xây dựng cơ sở lý luận về quản lý đội ngũ viên chức hành chính trường đại học theo tiếp cận quản lý nguồn nhân lực
- Tìm hiểu thực trạng quản lý đội ngũ viên chức hành chính Trường Đại học
An Giang theo tiếp cận quản lý nguồn nhân lực
- Đề xuất các biện pháp quản lý viên chức hành chính Trường Đại học An Giang theo tiếp cận quản lý nguồn nhân lực
6 Giới hạn phạm vi nghiên cứu
6.1 Phạm vi về nội dung nghiên cứu
Luận văn nghiên cứu quản lý đội ngũviên chức hành chính Trường Đại học
An Giang theo tiếp cận quản lý nguồn nhân lực
Demo Version - Select.Pdf SDK