Biện pháp quản lý hoạt động tự học trong đào tạo theo hệ thống tín chỉ của sinh viên khoa sư phạm trường đại học an giang (tt)

ĐẠI HỌC HUẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM PHẠM THỊ MỘNG TRINH BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TỰ HỌC TRONG ĐÀO TẠO THEO HỆ THỐNG TÍN CHỈ CỦA SINH VIÊN KHOA SƯ PHẠM, TRƯỜNG ĐẠI HỌC AN GIANG Chu

ĐẠI HỌC HUẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

PHẠM THỊ MỘNG TRINH

BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TỰ HỌC

TRONG ĐÀO TẠO THEO HỆ THỐNG TÍN CHỈ

CỦA SINH VIÊN KHOA SƯ PHẠM, TRƯỜNG ĐẠI HỌC AN

GIANG

Chuyên ngành: Quản lý giáo dục

Mã số: 60140114

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

THEO ĐỊNH HƯỚNG ỨNG DỤNG

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:

TS NGUYỄN THANH HÙNG

Thừa Thiên Huế, năm 2018

Demo Version - Select.Pdf SDK

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi

Các số liệu và kết quả nghiên cứu ghi nêu trong luận văn là trung thực, được các đồng tác giả cho phép sử dụng và chưa từng được công bố trong bất kỳ một công trình nào khác, nếu sai tôi hoàn chịu trách nhiệm

Tác giả uận văn

Phạm Thị Mộng Trinh

Demo Version - Select.Pdf SDK

LỜI CẢM ƠN

Trong suốt quá trình tham gia khoá đào tạo, tôi đã nhận được sự giúp đỡ,

hỗ trợ từ quý lãnh đạo, thầy, cô và đồng nghiệp Tôi xin trình bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn đến:

Ban giám hiệu trường Đại học Sư phạm Huế, Phòng đào tạo sau Đại học và các quý thầy cô giảng dạy đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập và nghiên cứu

Ban giám hiệu Trường Đại học An Giang, các phòng ban, lãnh đạo Khoa Sư phạm và các bộ môn đã tạo mọi điều kiện để tôi được học tập cũng như khảo sát và xin ý kiến nhận xét cho luận văn tốt nghiệp

Đặc biệt xin cảm ơn sự quan tâm và hướng dẫn nhiệt tình của TS Nguyễn Thanh Hùng người đã hết lòng chỉ bảo, định hướng, giúp đỡ và động viên tôi trong quá trình thực hiện luận văn một cách có hiệu quả

Mặc dù có nhiều cố gắng nhưng khả năng và kinh nghiệm nghiên cứu còn hạn chế nên khó tránh khỏi những sai sót Người thực hiện luận văn kính mong nhận được sự giúp đỡ, chỉ dẫn và góp ý chân thành của quý thầy cô và đồng nghiệp

Huế,Ngày 1 háng 5 năm 201 Người thực hiện luận văn

Phạm Thị Mộng Trinh

Demo Version - Select.Pdf SDK

MỤC LỤC

Trang

Trang phụ bìa i

Lời cam đoan ii

Lời cảm ơn iii

MỤC LỤC 1

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT 5

DANH MỤC CÁC BẢNG 6

DANH MỤC CÁC HÌNH, SƠ ĐỒ 7

MỞ ĐẦU 8

1 Lý do chọn đề tài 8

2 Mục tiêu nghiên cứu 10

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu 10

4 Giả thuyết khoa học 10

5 Nhiệm vụ nghiên cứu 10

6 Phạm vi nghiên cứu 10

7 Phương pháp nghiên cứu 11

8 Đóng góp của luận văn 12

9 Cấu trúc luận văn 12

NỘI DUNG 13

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TỰ HỌC TRONG ĐÀO TẠO THEO HỆ THỐNG TÍN CHỈ CỦA SINH VIÊN 13

1.1 Lịch sử nghiên cứu về vấn đề 13

1.1.1 Trên thế giới 13

1.1.2 Ở Việt Nam 15

1.2 Lý luận về hoạt động tự học trong đào tạo theo học chế tín chỉ của sinh viên 17

1.2.1 Khái niệm hoạt động tự học 17

1.2.2 Khái niệm đào tạo theo hệ thống tín chỉ 18

1.2.3 Đặc điểm của đào tạo theo hệ thống tín chỉ 19

1.2.4 Vai trò hoạt động tự học của sinh viên 21

1.2.5 Hình thức hoạt động tự học của sinh viên 23

Demo Version - Select.Pdf SDK

1.2.6 Phương pháp tự học của sinh viên 24

1.2.7 Các điều kiện đảm bảo cho hoạt động tự học của sinh viên 24

1.2.8 Các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động tự học của sinh viên 24

1.3 Lý luận về quản lý hoạt động tự học trong đào tạo theo hệ thống tín chỉ của sinh viên 25

1.3.1 Khái niệm quản lý 25

1.3.2 Khái niệm quản lý giáo dục 27

1.3.3 Khái niệm quản lý hoạt động tự học 28

1.3.4 Mục tiêu quản lý hoạt động tự học của sinh viên 28

1.3.5 Nội dung quản lý hoạt động tự học của sinh viên 28

1.3.6 Hình thức quản lý hoạt động tự học của sinh viên 30

1.3.7 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động tự học của sinh viên 31

TIỂU KẾT CHƯƠNG 1 33

Chương 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TỰ HỌC TRONG ĐÀO TẠO THEO HỆ THỐNG TÍN CHỈ CỦA SINH VIÊN KHOA SƯ PHẠM, TRƯỜNG ĐẠI HỌC AN GIANG 34

2.1 Khái quát hoạt động đào tạo của trường Đại học An Giang 34

2.1.1 Giới thiệu khái về trường Đại học An Giang 34

2.1.2 Hoạt động đào tạo của trường Đại học An Giang 35

2.2 Khái quát quá trình khảo sát thực trạng 37

2.2.1 Mục tiêu khảo sát 37

2.2.2 Nội dung khảo sát 37

2.2.3 Mẫu khảo sát 37

2.2.4 Xây dựng công cụ khảo sát 39

2.2.5 Xây dựng quy trình khảo sát 41

2.3 Thực trạng hoạt động tự học của sinh viên khoa sư phạm trường Đại học An Giang 42

2.3.1 Đặc điểm sinh viên của khoa sư phạm trường Đại học An Giang 42

2.3.2 Nhận thức của sinh viên khoa Sư phạm về vai trò của hoạt động tự học 44

2.3.3 Hình thức hoạt động tự học của sinh viên khoa sư phạm 49

2.3.4 Phương pháp và kỹ năng hoạt động tự học của sinh viên khoa sư phạm 50

Demo Version - Select.Pdf SDK

2.3.5 Các điều kiện đảm bảo cho hoạt động tự học của sinh viên khoa sư phạm 52

2.3.6 Những thuận lợi và khó khăn trong hoạt động tự học của sinh viên khoa sư phạm 52

2.4 Thực trạng quản lý hoạt động tự học của sinh viên khoa sư phạm trường Đại học An Giang 54

2.4.1 Nhận thức quản lý hoạt động tự học của sinh viên 54

2.4.2 Xây dựng kế hoạch tự học của sinh viên khoa sư phạm 54

2.4.3 Quản lý nội dung hoạt động tự học của sinh viên khoa sư phạm 55

2.4.4 Quản lý việc tổ chức thực hiện hoạt động tự học của sinh viên khoa sư phạm 58

2.4.5 Các điều kiện đảm bảo cho hoạt động tự học của sinh viên khoa sư phạm 59

2.4.6 Quản lý các điều kiện đổi mới kiểm tra, đánh giá hoạt động tự học của sinh viên khoa sư phạm 60

2.4.7 Những thuận lợi và khó khăn trong quản lý hoạt động tự học của sinh viên khoa sư phạm 62

TIỂU KẾT CHƯƠNG 2 65

Chương 3 BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TỰ HỌC TRONG ĐÀO TẠO THEO HỆ THỐNG TÍN CỦA SINH VIÊN KHOA SƯ PHẠM TRƯỜNG ĐẠI HỌC AN GIANG 66

3.1 Cơ sở đề xuất biện pháp 66

3.1.1 Cơ sở lý luận 66

3.1.2 Cơ sở thực tiễn 67

3.2 Nguyên tắc đề xuất biện pháp 67

3.2.1 Nguyên tắc đảm bảo tính hệ thống 67

3.2.2 Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn 67

3.2.3 Nguyên tắc đảm bảo tính hiệu quả 68

3.2.4 Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi 68

3.3 Hệ thống các biện pháp quản lý hoạt động tự học của sinh viên khoa sư phạm trường Đại học An Giang 69

3.3.1 Biện pháp quản lý nâng cao nhận thức của sinh viên khoa Sư phạm về vai trò hoạt động tự học 69

Demo Version - Select.Pdf SDK

3.3.2 Tổ chức quản lý xây dựng kế hoạch và nội dung cho hoạt động tự học cho

sinh viên khoa sư phạm 72

3.3.3 Tổ chức xây dựng và phát triển các hình thức và phương pháp tự học cho sinh viên khoa sư phạm 73

3.3.4 Tăng cường hoạt động rèn luyện kỹ năng tự học cho sinh viên khoa Sư phạm 76

3.3.5 Đổi mới và hoàn thiện các thức kiểm tra, đánh giá hoạt động tự học của sinh viên khoa sư phạm 78

3.3.6 Biện pháp quản lý các điều kiện hỗ trợ hoạt động tự học của sinh viên khoa Sư phạm 81

3.4 Mối quan hệ giữa các biện pháp 83

3.5 Khảo nghiệm sự cần thiết, tính khả thi của các biện pháp được đề xuất 84

3.5.1 Mục đích, nội dung, đối tượng khảo sát 84

3.5.2 Sự cần thiết của các biện pháp được đề xuất 84

3.5.3 Tính khả thi của các biện pháp được đề xuất 86

TIỂU KẾT CHƯƠNG 3 88

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 89

1 Kết luận 89

2 Khuyến nghị 92

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 95 PHỤ LỤC

Demo Version - Select.Pdf SDK

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT

Demo Version - Select.Pdf SDK

DANH MỤC CÁC BẢNG

Trang

Bảng 2.1 Số lượng sinh viên được phỏng vấn ở các ngành trong khoa Sư phạm 38

Bảng 2.2 Số lượng sinh viên các năm theo học 38

Bảng 2.3 Số lượng cán bộ giảng viên tham gia khảo sát theo ngành học 39

Bảng 2.4 Nhận thức của sinh viên khoa Sư phạm về tầm quan trọng của hoạt động tự học 44

Bảng 2.5 Nhận thức của sinh viên về thời gian tự học 45

Bảng 2.6 Vai trò của hoạt động tự học đối với sinh viên khoa Sư phạm 46

Bảng 2.7 Nhận thức của sinh viên về động cơ tự học 47

Bảng 2.8 Nhận thức của sinh viên về nội dung tự học 47

Bảng 2.9 Mức độ thực hiện các nội dung tự học của sinh viên 48

Bảng 2.10 Hình thức tự học của sinh viên 50

Bảng 2.11 Phương pháp tự học của sinh viên 51

Bảng 2.12 Phương tiện phục vụ hoạt động tự học của sinh viên 52

Bảng 2.13 Những yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động tự học của sinh viên 53

Bảng 2.14 Tầm quan trọng của hoạt động tự học đối với sinh viên 54

Bảng 2.15 Tầm quan trọng của quản lý hoạt động tự học của sinh viên 54

Bảng 2.16 Quá trình quản lý xây dựng kế hoạch tự học của sinh viên 55

Bảng 2.17 Quản lý mức độ quan trọng các nội dung tự học của sinh viên 56

Bảng 2.18 Quản lý mức độ thực hiện các nội dung tự học của sinh viên 57

Bảng 2.19 Quản lý tổ chức thực hiện các nội dung tự học của sinh viên 58

Bảng 2.20 Quản lý hiệu quả tổ chức thực hiện các nội dung tự học của sinh viên 59

Bảng 2.21 Quản lý các phương tiện phục vụ cho hoạt động tự học của sinh viên 60

Bảng 2.22 Quản lý tổ chức kiểm tra đánh giá hoạt động tự học của sinh viên khoa sư phạm 61

Bảng 2.23 Quản lý tổ chức kiểm tra đánh giá hoạt động tự học của sinh viên khoa sư phạm 61

Bảng 2.24 Các yếu tố thuận lợi trong quản lý hoạt động tự học của sinh viên khoa sư phạm 62

Bảng 2.25 Các yếu tố khó khăn trong quản lý hoạt động tự học của sinh viên khoa sư phạm 63

Bảng 3.1 Tính cấp thiết của các biện pháp quản lý 84

Bảng 3.2 Tính khả thi của các biện pháp quản lý 86

Demo Version - Select.Pdf SDK

DANH MỤC CÁC HÌNH, SƠ ĐỒ

Trang

Hình 1.1 Chức năng của hoạt động quản lý 27

Sơ đồ 2.1 Quy trình nghiên cứu 42

Demo Version - Select.Pdf SDK

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Năm 2007, Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành “Quy chế Đào tạo đại học và

cao đẳng hệ chính quy theo hệ thống tín chỉ”, và năm 2011 là hạn cuối cùng để các

trường liên quan phải chuyển đổi sang hệ thống đào tạo mới này Thế nhưng qua gần 10 năm thực hiện thí điểm ở một số trường đại học trên cả nước, có rất nhiều ý kiến nhận xét về thuận lợi và khó khăn của việc thực hiện quy chế này Tuy nhiên, quá trình thực hiện hình thức đào tạo tín chỉ đang có những bất cập lớn cả về chương trình đào tạo, cách thức quản lý, phương pháp dạy học và cơ sở vật chất Nếu không kịp thời có các giải pháp khắc phục, những bất cập này sẽ ảnh hưởng tiêu cực đến chất lượng đào tạo hiện tại và cả tương lai Đối với sinh viên, khó nhất khi học theo học chế tín chỉ là làm thế nào để tự học đạt hiệu quả tốt nhất Vì vậy,

để nâng cao hiệu quả trong việc học tập theo học chế tín chỉ sinh viên cần phải lựa chọn phương pháp tự học phù hợp

Để phát huy tính chủ động, sáng tạo của mình, trước hết, sinh viên cần phải rèn luyện tính tự học Đây là yêu cầu cơ bản và quan trọng đối với sinh viên khi học theo học chế tín chỉ Tự học là tự học hỏi ở chính bản thân mình, tự hỏi để ôn luyện

và tự hỏi để biết mình hiểu và không hiểu vấn đề gì để tiếp tục nghiên cứu, tham khảo Tự học là tìm tài liệu đọc, hỏi han, lắng nghe và đào sâu để hiểu vấn đề Sinh viên cần trau dồi kỹ năng lựa chọn tài liệu để đọc và phương pháp đọc tài liệu hợp

lý Sinh viên có thể tự học ở nhà, thư viện, trau dồi, bổ sung kiến thức cho các môn học Trước mỗi giờ học lên lớp, sinh viên cần phải dành nhiều thời gian cho việc nghiên cứu tài liệu để những giờ lên lớp cùng với sự hỗ trợ của giảng viên, sinh viên có thể nắm kĩ nội dung đồng thời sẽ tạo cho không khí học sôi động, thoải mái, tăng niềm hứng thú khi học

Tự học là một thuộc tính vốn có của con người; hoạt động tự học là một hoạt động quan trọng trong quá trình nhận thức của con người nhằm chiếm lĩnh tri thức của loài người và khám phá ra các quy luật khoa học, ôn luyện, củng cố, khắc sâu,

mở rộng kiến thức cho người học Chính vì vậy, hoạt động tự học phải được định hướng, tổ chức, quản lý có phương pháp đối với sinh viên Tự học sẽ giúp sinh viên

Demo Version - Select.Pdf SDK

hình thành được những phẩm chất trí tuệ và rèn luyện nhân cách của mình Từ đó, tạo cho người học có nếp sống và làm việc khoa học Trong quá trình học tập ở trường đại học, nếu bồi dưỡng được ý chí và năng lực tự học cần thiết thì sẽ khơi dậy được ở sinh viên tiềm năng to lớn vốn có của họ, tạo nên động lực nội sinh trong quá trình học tập, vượt lên trên mọi khó khăn, trở ngại bên ngoài Chất lượng

và hiệu quả trong giáo dục được nâng lên khi tạo ra được nâng lực sáng tạo của người học khi biến quá trình giáo dục thành quá trình tự giáo dục Nghị quyết Trung

ương II (khóa 8) chỉ rõ nhiệm vụ của giáo dục và đào tạo “Đổi mới phương pháp

giáo dục đào tạo, khắc phục lối truyền thụ một chiều, rèn luyện thói quen, nề nếp tư duy sáng tạo của người học Từng bước áp dụng các phương pháp tiên tiến vào hiện đại vào quá trình dạy học, đảm bảo điều kiện và thời gian tự học, tự nghiên cứu cho người học” để có khả năng đảm nhiệm được trọng trách trong tương lai [3]

Nhận thức được tầm quan trọng của hoạt động tự học của sinh viên, khi thực hiện quá trình đào tạo theo học chế tín chỉ, trường Đại học An Giang đã quan tâm đến việc tạo điều kiện và khuyến khích cho sinh viên tự học, tự nghiên cứu Quá trình tự học của sinh viên được coi là nhân tố quan trọng, quyết định việc đẩy mạnh chất lượng đào tạo của nhà trường Sinh viên khi tốt nghiệp có thể tự học, tự nghiên cứu để nâng cao và thích ứng với chương trình lẫn phương pháp học tập ở bậc học cao hơn

Mặc dù đã có được triển khai áp dụng, kết quả đào tạo của Nhà trường đang dần được xã hội đánh giá cao, khẳng định được uy tín Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được trong công tác quản lý hoạt động tự học của sinh viên vẫn còn tồn một số khoảng trống cần phải quan tâm đúng mức đó là vấn đề sinh viên còn hạn chế nghiên cứu, việc tự học, còn dựa vào người khác Nếu làm tốt công tác quản lý hoạt động tự học của sinh viên trường Đại học An Giang phải phù hợp với hình thức đào tạo, chất lượng đào tạo của Nhà trường sẽ không ngừng được nâng cao

Xuất phát từ những lí do trên, việc nghiên cứu “Biện pháp quản lý hoạt

động tự học trong đào tạo theo hệ thống tín chỉ của sinh viên Khoa Sư phạm trường Đại học An Giang” để nâng cao hiệu quả tự học của sinh viên từ đó góp

phần nâng cao chất lượng đào tạo của Nhà trường thực sự là cần thiết

Demo Version - Select.Pdf SDK

2 Mục tiêu nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn quản lý hoạt động tự học của sinh viên Khoa Sư phạm trường Đại học An Giang, để đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động tự học nhằm nâng cao chất lượng hoạt động tự học cho sinh viên của Khoa Sư phạm góp phần nâng cao chất lượng đào tạo của Nhà trường trong giai đoạn hiện nay

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

3.1 Khách thể nghiên cứu

Hoạt động tự học của sinh viên Khoa Sư phạm, trường Đại học An Giang

3.2 Đối tượng nghiên cứu

Biện pháp quản lý hoạt động tự học của sinh viên Khoa Sư phạm, trường Đại học An Giang

4 Giả thuyết khoa học

Quản lý hoạt động tự học của sinh viên Khoa Sư phạm, trường Đại học An Giang luôn được quan tâm, của giảng viên và sự chỉ đạo của Ban Giám hiệu Tuy nhiên, việc quản lý hoạt động này của sinh viên vẫn còn gặp rất nhiều khó khăn Trên

cơ sở nghiên cứu lý luận và đánh giá thực trạng có thể đề xuất được hệ thống các biện pháp quản lí hoạt động tự học nhằm nâng cao chất lượng tự học của sinh viên Khoa Sư phạm, trường Đại học An Giang đáp ứng yêu cầu đào tạo theo hệ thống tín chỉ

5 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Nghiên cứu cơ sở lí luận về hoạt động tự học và quản lý hoạt động tự học của sinh viên

- Khảo sát, đánh giá thực trạng hoạt động tự học và quản lý hoạt động tự học của sinh viên Khoa Sư phạm trường Đại học An Giang

- Đề xuất, khảo nghiệm sự cần thiết, tính khả thi của các biện pháp quản lý hoạt động tự học của sinh viên Khoa Sư phạm trường Đại học An Giang

6 Phạm vi nghiên cứu

6.1 Phạm vi về địa bàn nghiên cứu

Đề tài tập trung khảo sát đánh giá tại Khoa Sư phạm trường Đại học An Giang

6.2 Phạm vi về đối tượng khách thể nghiên cứu

Để đánh giá thực trạng quản lí hoạt động tự học của sinh viên Khoa Sư phạm trường Đại học An Giang, đề tài tập trung khảo sát các đối tượng sau:

Demo Version - Select.Pdf SDK