Biện pháp quản lý đội ngũ giáo viên chủ nhiệm lớp ở các trường trung học phổ thông huyện an phú, tỉnh an giang (tt)

ĐẠI HỌC HUẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM LÊ GIANG ĐÔNG BIỆN PHÁP QUẢN LÝ ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN CHỦ NHIỆM LỚP Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG HUYỆN AN PHÚ, TỈNH AN GIANG Chuyên ngành: Quản lý

ĐẠI HỌC HUẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

LÊ GIANG ĐÔNG

BIỆN PHÁP QUẢN LÝ ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN CHỦ NHIỆM LỚP

Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG

HUYỆN AN PHÚ, TỈNH AN GIANG

Chuyên ngành: Quản lý giáo dục

Mã số: 60140114

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

THEO ĐỊNH HƯỚNG ỨNG DỤNG

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:

PGS TS NGUYỄN VĂN BẮC

Thừa Thiên Huế, năm 2018 Demo Version - Select.Pdf SDK

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các số liệu và

kết quả nghiên cứu ghi trong luận văn là trung thực, được các đồng tác giả cho

phép sử dụng và chưa từng được công bố trong bất kỳ một công trình nào khác

Tác giả luận văn

Lê Giang Đông

Demo Version - Select.Pdf SDK

LỜI CẢM ƠN

Với tình cảm chân thành, tác giả luận văn xin được bày tỏ lòng biết ơn đến:

Đại học Huế, Trường Đại học Sư Phạm Huế, Trường Đại học An Giang, Phòng Đào tạo Sau đại học Trường Đại học Sư Phạm, quý thầy/cô đã tham gia quản

lý và tận tình giảng dạy, đồng thời tạo mọi điều kiện giúp đỡ tác giả trong quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn

- Gia đình và bạn bè đồng nghiệp, những người luôn sát cánh động viên và giúp đỡ tác giả trong quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn này

- Quý thầy, cô là lãnh đạo Sở GD & ĐT An Giang; quý thầy, cô là lãnh đạo Phòng Giáo dục Huyện An Phú, An Giang, quý thầy, cô là hiệu trưởng, phó hiệu trưởng, GVCN lớp các trường THCS&THPT Vĩnh Lộc, THPT An Phú, THPT Quốc Thái, THPT Lương Thế Vinh đã tạo điều kiện thuận lợi, cung cấp số liệu, tư liệu và nhiệt tình đóng góp ý kiến cho tác giả trong quá trình nghiên cứu

- Tác giả xin trân trọng biết ơn tới PGS,TS Nguyễn Văn Bắc - Người hướng dẫn khoa học, đã tận tâm hướng dẫn, bồi dưỡng kiến thức, phương pháp nghiên cứu, năng lực tư duy và trực tiếp giúp đỡ để tác giả có điều kiện tốt nhất hoàn thành luận văn này

Mặc dù đã có rất nhiều cố gắng trong quá trình thực hiện, song luận văn không tránh khỏi những thiếu sót, khiếm khuyết Kính mong nhận được những lời chỉ dẫn, góp ý chân thành của quý thầy, cô giáo, ý kiến trao đổi của các đồng nghiệp để luận văn có chất lượng và hoàn thiện hơn

Xin chân thành cảm ơn!

Huế, ngày tháng năm 2018

Tác giả luận văn

Lê Giang Đông Demo Version - Select.Pdf SDK

MỤC LỤC

Trang

Trang phụ bìa i

Lời cam đoan ii

Lời cảm ơn iii

MỤC LỤC 1

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT 5

DANH MỤC CÁC BẢNG 6

DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ 8

MỞ ĐẦU 9

1 Lý do chọn đề tài 9

2 Mục đích nghiên cứu 11

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu 11

4 Giả thuyết khoa học 11

5 Nhiệm vụ nghiên cứu 12

6 Các phương pháp nghiên cứu 12

7 Phạm vi nghiên cứu 12

8 Đóng góp của luận văn 123

9 Cấu trúc của luận văn 13

NỘI DUNG 14

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN CHỦ NHIỆM LỚP Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG 14

1.1 Khái quát lịch sử nghiên cứu vấn đề 14

1.2 Một số khái niệm cơ bản có liên quan 16

1.2.1 Quản lý 16

1.2.2 Giáo viên chủ nhiệm lớp 17

1.2.3 Đội ngũ giáo viên chủ nhiệm lớp 18

1.2.4 Quản lý đội ngũ 19

1.2.5 Quản lý đội ngũ GVCN lớp 19

1.3 Lý luận về đội ngũ GVCN lớp ở trường trung học phổ thông 20

1.3.1 Vị trí, vai trò, chức năng, nhiệm vụ của người GVCN lớp ở trường trung học phổ thông 20

1.3.2 Mục đích của công tác chủ nhiệm lớp ở trường trung học phổ thông 22

Demo Version - Select.Pdf SDK

1.3.3 Nội dung của công tác chủ nhiệm lớp 23

1.3.4 Những yêu cầu đổi mới về công tác chủ nhiệm lớp ở trường THPT trong giai đoạn hiện nay 23

1.3.5 Những yêu cầu về phẩm chất và năng lực đối với người GV chủ nhiệm lớp ở trường trung học phổ thông 24

1.4 Quản lý đội ngũ GVCN lớp của hiệu trưởng trường trung học phổ thông 26

1.4.1 Mục tiêu quản lý đội ngũ GVCN lớp ở trường trung học phổ thông 26

1.4.2 Nội dung quản lý đội ngũ GVCN lớp ở trường THPT 26

1.4.3 Hiệu trưởng trường THPT và công tác quản lý đội ngũ GVCN lớp 29

1.5 Một số yếu tố ảnh hưởng tới quản lý đội ngũ GVCN lớp của hiệu trưởng trường trung học phổ thông 32

1.5.1 Các yếu tố chủ quan 32

1.5.2 Các yếu tố khách quan 33

Tiểu kết chương 1 34

Chương 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN CHỦ NHIỆM LỚP Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG HUYỆN AN PHÚ, TỈNH AN GIANG 35

2.1 Giới thiệu khái quát về đặc điểm tự nhiên, kinh tế xã hội, giáo dục và đào tạo huyện An Phú, tỉnh An Giang 35

2.1.1 Vị trí địa lý và dân số 35

2.1.2 Tình hình phát triển kinh tế, xã hội huyện An Phú, tỉnh An Giang 36

2.1.3 Khái quát về tình hình giáo dục và đào tạo huyện An Phú, tỉnh An Giang 36

2.1.4 Tình hình giáo dục trung học phổ thông huyện An Phú, tỉnh An Giang 37

2.2 Khái quát về quá trình khảo sát 41

2.2.1 Mục đích khảo sát 41

2.2.2 Nội dung khảo sát 41

2.2.3 Khách thể khảo sát 41

2.2.4 Phương pháp khảo sát và xử lý số liệu 412

2.2.5 Thời gian tiến hành khảo sát: 43

2.3 Thực trạng đội ngũ GVCN lớp các trường trung học phổ thông huyện An Phú, tỉnh An Giang 43

2.3.1 Thực trạng về cơ cấu, số lượng đội ngũ GVCN lớp 43

2.3.2 Thực trạng về chất lượng đội ngũ GVCN lớp 45

Demo Version - Select.Pdf SDK

2.3.3 Thực trạng trình độ chuyên môn của đội ngũ GVCN lớp 48

2.3.4 Thực trạng về hoạt động của đội ngũ GV chủ nhiệm lớp 48

2.3.5 Đánh giá chung về thực trạng đội ngũ GVCN lớp các trường THPT huyện An Phú, tỉnh An Giang 50

2.4 Thực trạng quản lý đội ngũ GVCN lớp ở các trường trung học phổ thông huyện An Phú, tỉnh An Giang 51

2.4.1 Nhận thức về tầm quan trọng của công tác quản lý đội ngũ GVCN lớp 51

2.4.2 Thực trạng quản lý nhân sự đội ngũ GVCN lớp 52

2.4.3 Thực trạng quản lý hoạt động đội ngũ GVCN lớp 55

2.4.4 Nhận định, đánh giá chung về thực trạng công tác quản lý đội ngũ GVCN lớp 60 Tiểu kết chương 2 64

Chương 3 BIỆN PHÁP QUẢN LÝ ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN CHỦ NHIỆM LỚP Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG HUYỆN AN PHÚ, TỈNH AN GIANG 65

3.1 Cơ sở xác lập biện pháp 65

3.1.1 Quan điểm và định hướng đổi mới giáo dục và đào tạo của Đảng và nhà nước 65 3.1.2 Quan điểm và định hướng phát triển đội ngũ của ngành 66

3.1.3 Cơ sở lý luận và thực tiễn 68

3.2 Các nguyên tắc xây dựng biện pháp 68

3.2.1 Nguyên tắc đảm bảo tính kế thừa 68

3.2.2 Nguyên tắc đảm bảo tính hệ thống và toàn diện 68

3.2.3 Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn 68

3.2.4 Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi, hiệu quả 69

3.3 Các biện pháp quản lý đội ngũ giáo viên chủ nhiệm lớp ở các trường THPT huyện An Phú, Tỉnh An Giang 69

3.3.1 Nâng cao nhận thức cho CBQL, GV về tầm quan trọng của công tác chủ nhiệm lớp 69

3.3.2 Tăng cường bồi dưỡng phẩm chất, năng lực cho đội ngũ GVCN lớp 71

3.3.3 Quy hoạch, phân công, bố trí đội ngũ GVCN lớp 73

3.3.4 Quản lý hoạt động thực hiện nhiệm vụ của đội ngũ GVCN lớp 74

3.3.5 Đẩy mạnh kiểm tra, đánh giá việc thực hiện nhiệm vụ của đội ngũ GVCN lớp 82

3.3.6 Quản lý các điều kiện hỗ trợ cho công tác chủ nhiệm lớp 84

3.4 Mối quan hệ giữa các biện pháp 89

Demo Version - Select.Pdf SDK

3.5 Khảo nghiệm nhận thức về tính cấp thiết và tính khả thi của các biện pháp

đề xuất 90

3.5.1 Tính cấp thiết và khả thi của các biện pháp 90

3.5.2 Thuận lợi và khó khăn khi triển khai thực hiện các biện pháp 92

Tiểu kết chương 3 93

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 94

1 Kết luận 94

2 Khuyến nghị 95

TÀI LIỆU THAM KHẢO 97 PHỤ LỤC

Demo Version - Select.Pdf SDK

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT

Chữ viết tắt Chữ viết đầy đủ

CB, CC, VC Cán bộ, công chức, viên chức

Demo Version - Select.Pdf SDK

DANH MỤC CÁC BẢNG

Trang

Bảng 2.1: Quy mô lớp, HS, GV, nhân viên và CBQL các trường THPT huyện An

Phú, tỉnh An Giang 37

Bảng 2.2: Thực trạng đội ngũ CBQL, GV cấp THPT huyện An Phú, 40

tỉnh An Giang 40

Bảng 2.3: Thực trạng quy mô CSVC, trang thiết bị dạy học các trường THPT huyện An Phú, tỉnh An Giang 40

Bảng 2.4: Chọn mẫu khảo sát 41

Bảng 2.5: Thực trạng GVBM làm công tác chủ nhiệm 43

các trường THPT huyện An Phú, tỉnh An Giang 43

Bảng 2.6: Nhận xét của CBQL và GVCN về phẩm chất đội ngũ GVCN cấp THPT huyện An Phú, tỉnh An Giang 45

Bảng 2.7: Nhận xét của CBQL và GVCN về năng lực đội ngũ GVCN 47

cấp THPT huyện An Phú 47

Bảng 2.8: Thực trạng trình độ chuyên môn của GVCN 48

Bảng 2.9: Nhận xét của CBQL và GVCN về hoạt động của đội ngũ GVCN cấp THPT huyện An Phú, tỉnh An Giang 49

Bảng 2.10: Thực trạng nhận thức tầm quan trọng của công tác chủ nhiệm lớp 51

ở các trường THPT huyện An Phú, tỉnh An Giang 51

Bảng 2.11: Thực trạng công tác QL đội ngũ GVCN các trường THPT 52

huyện An Phú, tỉnh An Giang 52

Bảng 2.12: Thực trạng lựa chọn đội ngũ GVCN các trường THPT huyện An Phú, tỉnh An Giang 53

Bảng 2.13: Thực trạng phân công, bố trí GVCN các trường THPT 54

huyện An Phú, tỉnh An Giang 54

Bảng 2.14: Thực trạng QL việc lập kế hoạch các trường THPT 55

huyện An Phú, tỉnh An Giang 55

Bảng 2.15: Thực trạng QL việc tổ chức thực hiện kế hoạch chủ nhiệm các trường THPT huyện An Phú, tỉnh An Giang 56

Bảng 2.16: Thực trạng giám sát, theo dõi thực hiện kế hoạch của GVCN các trường THPT huyện An Phú, tỉnh An Giang 57

Demo Version - Select.Pdf SDK

Bảng 2.17: Thực trạng kiểm tra, đánh giá kết quả công tác của GVCN các trường

THPT huyện An Phú, tỉnh An Giang 58 Bảng 2.18: Thực trạng QL các điều kiện hỗ trợ công tác chủ nhiệm thực hiện kế

hoạch của GVCN các trường THPT huyện An Phú, tỉnh An Giang 59 Bảng 2.19: Thực trạng đào tạo, bồi dưỡng GVCN các trường THPT huyện An Phú,

tỉnh An Giang 60 Bảng 2.20: Nguyên nhân thực trạng công tác QL đội ngũ GVCN các trường THPT

huyện An Phú, tỉnh An Giang 63 Bảng 3.1: Các công việc cần làm trong việc lập kế hoạch công tác chủ nhiệm lớp 77 Bảng 3.2: Kết quả khảo nghiệm nhận thức về tính cấp thiết 90 Bảng 3.3: Kết quả khảo nghiệm nhận thức về tính khả thi 90

Demo Version - Select.Pdf SDK

DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ

Trang

Biểu đồ 2.1: Tỷ lệ Hạnh kiểm của HS 4 trường THPT 37 Biểu đồ 2.2: Tỷ lệ Học lực của HS cấp THPT huyện An Phú 38 Biểu đồ 2.3: Kết quả cuối năm của cấp THPT huyện An Phú 38 Biểu đồ 2.4: So sánh tỷ lệ HS xếp Hạnh kiểm Tốt, Học lực Giỏi, Yếu, Kém và tỷ lệ

TNTHPT của cấp THPT huyện An Phú với bình quân cấp THPT toàn tỉnh 39 Biểu đồ 2.5: Thực trạng thâm niên công tác của GVCN các trường THPT huyện

An Phú, tỉnh An Giang 44 Biểu đồ 2.6: Thực trạng độ tuổi của GVCN các trường THPT huyện An Phú,

tỉnh An Giang 44 Biểu đồ 2.7: So sánh số GVBM đang làm công tác chủ nhiệm 45 Biểu đồ 3.1: Sự tương quan giữa tính cấp thiết và tính khả thi của các biện pháp QL

đội ngũ GVCN lớp ở các trường THPT huyện An Phú, An Giang 91

Demo Version - Select.Pdf SDK

MỞ ĐẦU

1 LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI

Đảng và Nhà nước đã xác định con người vừa là mục tiêu, vừa là động lực cho sự phát triển kinh tế - xã hội, muốn phát triển kinh tế - xã hội phải chăm lo nhân

tố con người về thể chất và tinh thần, nhất là về học vấn, nhận thức về thế giới xung quanh để họ có thể góp phần xây dựng và cải tạo xã hội Hồ Chủ tịch từng nói:

“Một dân tộc dốt là một dân tộc yếu” bởi không có tri thức, không hiểu biết về xã hội, tự nhiên và chính bản thân mình, con người sẽ luôn lệ thuộc, bất lực trước những thế lực và sức mạnh cản trở sự phát triển của dân tộc, của đất nước mình

Ngày nay, ngoài việc giúp nâng cao dân trí ở mọi quốc gia, dân tộc, hình thành các nền văn minh của nhân loại GD và đào tạo còn góp phần tạo ra hệ thống giá trị xã hội mới Tri thức là sản phẩm của GD và đào tạo, đồng thời là tài sản quý giá nhất của con người và xã hội Sở hữu tri thức trở thành sở hữu quan trọng nhất được các nước thừa nhận và bảo hộ Trong nền kinh tế tri thức, nguồn lực phát triển kinh tế - xã hội ở mỗi quốc gia từ tài nguyên, sức lao động cơ bắp là chính chuyển sang nguồn lực con người có tri thức là cơ bản

Mục tiêu chiến lược của GD Việt Nam đến năm 2025, nền GD nước ta được đổi mới căn bản và toàn diện theo hướng chuẩn hóa, hiện đại hóa, xã hội hóa, dân chủ hóa và hội nhập quốc tế; chất lượng GD được nâng cao một cách toàn diện, gồm: GD đạo đức, kỹ năng sống, năng lực sáng tạo, năng lực thực hành, năng lực ngoại ngữ và tin học; đáp ứng nhu cầu nhân lực, nhất là nhân lực chất lượng cao phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và xây dựng nền kinh tế tri thức; đảm bảo công bằng xã hội trong GD và cơ hội học tập suốt đời cho mỗi người dân, từng bước hình thành xã hội học tập [7]

Đảng và nhà nước ta rất quan tâm đến giáo dục và đào tạo Các Nghị quyết của

Đảng từ khóa VIII đến khóa XI đều khẳng định: “Giáo dục - Đào tạo là quốc sách

hàng đầu” Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI của Đảng CSVN đã khẳng định:

“Đổi mới tư duy GD một cách nhất quán từ mục tiêu, chương trình, phương pháp đến

hệ thống tổ chức, cơ chế QL để tạo sự chuyển biến cơ bản và toàn diện của nền GD nước nhà, tiếp cận với trình độ GD của khu vực và thế giới” và “phải đổi mới căn bản

và toàn diện nền GD quốc dân theo hướng chuẩn hóa, hiện đại hóa, xã hội hóa, dân

Demo Version - Select.Pdf SDK

chủ hóa và hội nhập quốc tế, trong đó, đổi mới cơ chế QLGD, phát triển đội ngũ giáo viên và cán bộ QL là khâu then chốt”[9]

Nghị quyết số 29-NQ/TW, khóa XI, ngày 04 tháng 11 năm 2013 về đổi mới

căn bản và toàn diện về GD và đào tạo đã nêu: “QLGD và đào tạo còn nhiều yếu

kém Đội ngũ nhà giáo và cán bộ QLGD bất cập về chất lượng, số lượng và cơ cấu; một bộ phận chưa theo kịp yêu cầu đổi mới và phát triển GD, thiếu tâm huyết, thậm chí vi phạm đạo đức nghề nghiệp”[10]

Để nâng cao chất lượng GD, cán bộ QL trong nhà trường phổ thông (đứng đầu là Hiệu trưởng) phải có trách nhiệm rèn luyện phẩm chất đạo đức và nâng cao năng lực QL cho bản thân mình, cho đội ngũ giáo viên đặc biệt là đội ngũ giáo viên chủ nhiệm (GVCN) lớp vì họ là những người có trách nhiệm quan trọng và trực tiếp trong việc rèn luyện nhân cách cho HS Luật GD năm 2005 trong điều 31, mục 2,

điểm (a) đã nêu GVCN lớp có nhiệm vụ “Tìm hiểu và nắm vững HS trong lớp về

mọi mặt để có biện pháp tổ chức GD sát đối tượng, nhằm thúc đẩy sự tiến bộ của

cả lớp”[29]

Hoạt động chủ nhiệm lớp là một trong những hoạt động GD chủ yếu trong nhà trường phổ thông, đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao chất lượng GD GVCN là người thay mặt hiệu trưởng, trực tiếp triển khai những mục tiêu, nội dung, nhiệm vụ của nhà trường đến từng HS trong lớp, đồng thời họ là người chịu trách nhiệm đánh giá HS GVCN lớp là người được Hiệu trưởng phân công để GD HS, khuyến khích các em nỗ lực học tập, rèn luyện, kịp thời uốn nắn những việc làm sai trái, vi phạm đạo đức của HS trong lớp mình phụ trách Ngày nay do ảnh hưởng của

cơ chế thị trường và một số lý do khác, không ít GVCN thiếu quan tâm đến công tác QL lớp, theo dõi đánh giá HS một cách cảm tính, không tìm hiểu và nắm vững

về học lực, hạnh kiểm, hoàn cảnh gia đình, tâm tư nguyện vọng của HS, tình cảm giữa GVCN lớp với HS không gắn bó

Để đội ngũ GVCN lớp đáp ứng yêu cầu đổi mới GD hiện nay không chỉ cần

có sự nỗ lực của đội ngũ GVCN mà quan trọng là công tác QL, chỉ đạo của Hiệu trưởng nhà trường Nếu Hiệu trưởng triển khai linh hoạt và sáng tạo các biện pháp

tổ chức, QL hoạt động chủ nhiệm lớp sẽ góp phần quyết định đến hiệu quả công tác chủ nhiệm của đội ngũ GVCN lớp đáp ứng yêu cầu đổi mới hiện nay

An Phú là huyện biên giới (giáp Campuchia), đầu nguồn của tỉnh An Giang, học sinh THPT trong huyện đa phần là con nông dân, công nhân, một số là con cán

Demo Version - Select.Pdf SDK