Biện pháp quản lý công tác giáo dục pháp luật cho học sinh các trường trung học phổ thông thành phố long xuyên, tỉnh an giang (tt)

ĐẠI HỌC HUẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM TRẦN VĂN THÌN BIỆN PHÁP QUẢN LÝ CÔNG TÁC GIÁO DỤC PHÁP LUẬT CHO HỌC SINH CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG THÀNH PHỐ LONG XUYÊN, TỈNH AN GIANG Chuyên

ĐẠI HỌC HUẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

TRẦN VĂN THÌN

BIỆN PHÁP QUẢN LÝ CÔNG TÁC GIÁO DỤC PHÁP LUẬT CHO HỌC SINH CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG

THÀNH PHỐ LONG XUYÊN, TỈNH AN GIANG

Chuyên ngành: Quản lý giáo dục

Mã số: 60140114

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

THEO ĐỊNH HƯỚNG ỨNG DỤNG

Người hướng dẫn khoa học PGS.TS PHAN MINH TIẾN

Thừa Thiên Huế, năm 2018

Demo Version - Select.Pdf SDK

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các số liệu, kết quả trong luận văn này là trung thực và chưa từng được công bố trong bất kỳ công trình nào khác

Tác giả luận văn

Trần Văn Thìn

Demo Version - Select.Pdf SDK

LỜI CẢM ƠN

Với những tình cảm chân thành, tác giả xin bày tỏ đến Hội đồng khoa học trường Đại học sư phạm Huế, Khoa đào tạo Sau Đại học; cùng quý Thầy, Cô giáo tham gia quản lý, giảng dạy đã động viên giúp đỡ tác giả trong quá trình nghiên cứu, học tập

Đặc biệt, tác giả xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến PGS TS Phan Minh Tiến, đã tận tình, hết lòng hướng dẫn, động viên trong suốt quá trình nghiên cứu để hoàn thành luận văn này

Đồng thời, chân thành cảm ơn Sở Giáo dục và đào tạo tỉnh An Giang, Ban giám hiệu, giáo viên, Ban chấp hành Đoàn trường và HS các trường THPT: Chuyên Thoại Ngọc Hầu, Long Xuyên, Nguyễn Hiền, Nguyễn Công Trứ và Mỹ Hòa Hưng thuộc thành phố Long Xuyên, tỉnh An Giang đã tạo điều kiện thuận lợi cho việc học tập, nghiên cứu, cũng như đóng góp những ý kiến quý báu trong quá trình thực hiện luận văn

Xin ghi nhận tất cả những tình cảm của gia đình, bạn bè và đồng nghiệp đã quan tâm động viên, khuyến khích, giúp đỡ tác giả trong thời gian qua

Mặc dù, tác giả đã có nhiều nỗ lực, cố gắng trong quá trình thực hiện, nhưng chắc chắn không thể tránh khỏi thiếu sót Rất mong sự chỉ dẫn và góp ý của quý Thầy, Cô và các bạn đồng nghiệp

Trân trọng

Thừa Thiên Huế, tháng 5 năm 2018

Tác giả Luận văn

Trần Văn Thìn Demo Version - Select.Pdf SDK

MỤC LỤC

Trang

Trang phụ bìa i

Lời cam đoan ii

Lời cảm ơn iii

MỤC LỤC 1

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT 5

DANH MỤC CÁC BẢNG VÀ SƠ ĐỒ 6

MỞ ĐẦU 8

1 Lý do chọn đề tài 8

2 Mục đích nghiên cứu 9

3 Đối tượng và khách thể nghiên cứu 9

4 Giả thuyết khoa học 10

5 Nhiệm vụ nghiên cứu 10

6 Phạm vi nghiên cứu 10

7 Phương pháp nghiên cứu 10

8 Đóng góp của luận văn 11

9 Cấu trúc luận văn 11

NỘI DUNG 12

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ CÔNG TÁC GIÁO DỤC PHÁP LUẬT CHO HỌC SINH TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG 12

1.1 Khái quát lịch sử nghiên cứu vấn đề 12

1.2 Các khái niệm cơ bản 15

1.2.1 Quản lý 15

1.2.2 Quản lý giáo dục 17

1.2.3 Quản lý nhà trường 18

1.2.4 Pháp luật và giáo dục pháp luật 19

1.2.5 Quản lý công tác giáo dục pháp luật 20

1.3 Giáo dục pháp luật cho học sinh trường trung học phổ thông 21

1.3.1 Mục tiêu giáo dục pháp luật cho học sinh 21

1.3.2 Chủ thể giáo dục pháp luật 22

1.3.3 Đối tượng giáo dục pháp luật 22

1.3.4 Nội dung giáo dục pháp luật 23

1.3.5 Hình thức giáo dục pháp luật 24

Demo Version - Select.Pdf SDK

1.3.6 Phương pháp giáo dục pháp luật 25

1.4 Quản lý công tác giáo dục pháp luật cho học sinh trường trung học phổ thông 25 1.4.1 Quản lý mục tiêu giáo dục pháp luật cho học sinh trường trung học phổ thông 25

1.4.2 Chức năng quản lý giáo dục pháp luật cho học sinh trường trung học phổ thông 25

1.4.3 Nội dung quản lý giáo dục pháp luật cho học sinh trường trung học phổ thông 26

1.4.4 Phương pháp quản lý giáo dục pháp luật cho học sinh trường trung học phổ thông 29

1.5 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý công tác giáo dục pháp luật cho học sinh trường trung học phổ thông 29

1.5.1 Đặc điểm tâm sinh lý của học sinh 29

1.5.2 Sự tác động của điều kiện kinh tế - xã hội 30

1.5.3 Sự tác động của môi trường gia đình, nhà trường và xã hội 31

1.5.4 Nhận thức của cán bộ, giáo viên và học sinh 31

1.5.5 Các điều kiện đảm bảo cho công tác giáo dục pháp luật cho học sinh 32

Tiểu kết chương 1 33

Chương 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ CÔNG TÁC GIÁO DỤC PHÁP LUẬT CHO HỌC SINH CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG THÀNH PHỐ LONG XUYÊN, TỈNH AN GIANG 34

2.1 Khái quát về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của thành phố Long Xuyên, tỉnh An Giang 34

2.1.1 Đặc điểm địa lý, dân cư 34

2.1.2 Về kinh tế - Xã hội 35

2.1.3 Khái quát về tình hình giáo dục trung học phổ thông thành phố Long Xuyên, tỉnh An Giang 36

2.2 Khái quát về quá trình khảo sát 40 2.2.1 Mục tiêu khảo sát 40

2.2.2 Đối tượng và địa bàn khảo sát 40

2.2.3 Nội dung khảo sát 40

2.2.4 Phương pháp khảo sát 41

2.2.5 Thời gian tiến hành khảo sát 41

2.3 Thực trạng công tác giáo dục pháp luật cho học sinh các trường trung học phổ thông thành phố Long Xuyên, tỉnh An Giang 41

2.3.1 Về nhận thức 41

2.3.2 Nhận thức của học sinh về các hành vi vi phạm pháp luật 44

2.3.3 Về công tác tuyên truyền, giáo dục pháp luật cho học sinh 47

Demo Version - Select.Pdf SDK

2.3.4 Thực trạng về nội dung, hình thức, phương pháp giáo dục pháp luật cho học sinh 49

2.3.5 Thực trạng về đội ngũ làm công tác giáo dục pháp luật cho học sinh 54

2.3.6 Về sự phối hợp giữa các lực lượng tham gia giáo dục pháp luật cho học sinh 55

2.3.7 Về chất lượng công tác giáo dục pháp luật cho học sinh 56

2.4 Thực trạng quản lý công tác giáo dục pháp luật cho học sinh ở các trường trung học phổ thông thành phố Long Xuyên, tỉnh An Giang 58

2.4.1 Thực trạng đội ngũ làm công tác giáo dục pháp luật hiện nay 58

2.4.2 Thực trạng về việc xây dựng kế hoạch giáo dục pháp luật cho học sinh 59

2.4.3 Thực trạng quản lý nội dung, phương pháp, hình thức giáo dục pháp luật cho học sinh 61

2.4.4 Thực trạng quản lý công tác chỉ đạo, giám sát thực hiện giáo dục pháp luật cho học sinh 62

2.4.5 Thực trạng quản lý việc kiểm tra, đánh giá công tác giáo dục pháp luật cho học sinh 62

2.4.6 Thực trạng tổ chức các điều kiện hỗ trợ công tác giáo dục pháp luật cho học sinh 63

2.5 Đánh giá chung về thực trạng 63

2.5.1 Ưu điểm 63

2.5.2 Hạn chế 64

2.5.3 Nguyên nhân của hạn chế 65

Tiểu kết chương 2 66

Chương 3 CÁC BIỆN PHÁP QUẢN LÝ CÔNG TÁC GIÁO DỤC PHÁP LUẬT CHO HỌC SINH CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG THÀNH PHỐ LONG XUYÊN, TỈNH AN GIANG 67

3.1 Những định hướng cho việc xác lập các biện pháp 67 3.1.1 Những căn cứ định hướng chung 67

3.1.2 Những định hướng cụ thể 67

3.2 Nguyên tắc xây dựng các biện pháp 68

3.2.1 Nguyên tắc đảm bảo tính mục tiêu giáo dục 68

3.2.2 Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn và khả thi 69

3.2.3 Nguyên tắc đảm bảo tính đồng bộ và tính thống nhất 69

3.2.4 Nguyên tắc đảm bảo tính kế thừa kinh nghiệm, tiềm năng của các trường và phát huy vai trò chủ động, tích cực của các lực lượng tham gia công tác giáo dục pháp luật cho học sinh 70

3.2.5 Nguyên tắc đảm bảo tính hiệu quả 71

Demo Version - Select.Pdf SDK

3.3 Các biện pháp quản lý công tác giáo dục pháp luật cho học sinh các trường

trung học phổ thông thành phố Long xuyên, tỉnh An Giang 71

3.3.1 Nâng cao nhận thức về ý nghĩa và tầm quan trọng của hoạt động giáo dục pháp luật cho học sinh đối với các lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường 71

3.3.2 Kế hoạch hóa công tác giáo dục pháp luật cho học sinh trung học phổ thông 74

3.3.3 Xây dựng cơ chế tổ chức phối hợp các lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường để tham gia giáo dục pháp luật cho học sinh 76

3.3.4 Tăng cường đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ, giáo viên làm công tác giáo dục pháp luật cho học sinh và kiện toàn bộ máy tổ chức quản lý công tác giáo dục pháp luật ở trường trung học phổ thông 79

3.3.5 Đa dạng hóa nội dung, hình thức và cải tiến phương pháp giáo dục pháp luật cho học sinh 81

3.3.6 Đổi mới việc kiểm tra, đánh giá; xây dựng chế độ khen thưởng, trách phạt hợp lý trong công tác giáo dục pháp luật cho học sinh 84

3.3.7 Tăng cường các điều kiện hỗ trợ, tạo động lực cho giáo viên, học sinh trong công tác giáo dục pháp luật ở trường trung học phổ thông 85

3.4 Mối quan hệ giữa các biện pháp 87

3.5 Khảo nghiệm nhận thức về tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp 88

3.5.1 Mục đích khảo nghiệm 88

3.5.2 Nội dung khảo nghiệm 88

3.5.3 Phương pháp, kết quả khảo nghiệm 88

Tiểu kết chương 3 90

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 91

1 KẾT LUẬN 91

2 KHUYẾN NGHỊ 93

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 96 PHỤ LỤC

Demo Version - Select.Pdf SDK

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

Demo Version - Select.Pdf SDK

DANH MỤC CÁC BẢNG VÀ SƠ ĐỒ

BẢNG

Bảng 2.1 Kết quả xếp loại hạnh kiểm, học lực HS THPT của thành phố

Long Xuyên trong 3 năm từ năm học 2014 -2017 37

Bảng 2.2 Đội ngũ CBQL các trường THPT thành phố Long Xuyên 38

Bảng 2.3 Đội ngũ GV các các trường THPT thành phố Long Xuyên 38

Bảng 2.4 Thực trạng đội ngũ GV THPT 39

Bảng 2.5 Kết quả khảo sát nhận thức của CBQL và GV về tầm quan trọng của công tác GDPL cho HS 41

Bảng 2.6 Về sự cần thiết HS THPT am hiểu về PL 42

Bảng 2.7 Kết quả khảo sát nhận thức của CBQL, GV về mục đích của công tác GDPL cho HS 43

Bảng 2.8 Kết quả khảo sát ý kiến của CBQL, lực lượng phối hợp và HS về tình hình HS VPPL 44

Bảng 2.9 Kết quả khảo sát ý kiến HS về mức độ hành vi VPPL 46

Bảng 2.10 Kết quả khảo sát về ý kiến HS về công tác tuyên truyền, phổ biến GDPL cho HS 47

Bảng 2.11 Kết quả khảo sát về ý kiến HS về nguồn tiếp nhận các thông tin về tuyên truyền GDPL cho HS 48

Bảng 2.12 Kết quả khảo sát về nội dung GDPL cho HS 49

Bảng 2.13 Kết quả về mức độ của việc sử dụng các hình thức GDPL cho HS các trường THPT 52

Bảng 2.14 Phương pháp GDPL đang được áp dụng cho HS hiện nay 53

Bảng 2.15 Khảo sát mức độ tham gia của lực lượng trong nhà trường tham gia công tác GDPL cho HS 54

Bảng 2.16 Kết quả khảo sát về việc phối hợp các lực lượng giáo dục trong GDPL cho HS 55

Bảng 2.17 Kết quả khảo sát đối với lực lượng khối địa phương trong công tác GDPL cho HS ngoài nhà trường về mức độ tham gia 56

Demo Version - Select.Pdf SDK

Bảng 2.18 Thống kê tỷ lệ số vụ phạm pháp hình sự theo tội danh do HS gây ra

trong 3 năm (2015 - 2017) 57 Bảng 2.19 Kết quả khảo sát ý kiến của HS về nguyên nhân dẫn đến HS VPPL 57 Bảng 2.20 Kết quả khảo sát về lực lượng tham gia công tác GDPL cho HS 58 Bảng 2.21 Kết quả khảo sát ý kiến CBQL, GV về công tác xây dựng kế hoạch 59 Bảng 2.22 Kết quả khảo sát ý kiến của CBQL, GV về công tác triển khai kế hoạch 60 Bảng 2.23 Khảo sát về Quản lý nội dung GDPL cho HS 61 Bảng 2.24 Kết quả khảo sát về đánh giá chỉ đạo, giám sát việc thực hiện quản lý

công tác GDPL cho HS 62 Bảng 2.25 Kết quả khảo sát về thực trạng kiểm tra, đánh giá công tác quản lý

GDPL 62 Bảng 2.26 Kết quả khảo sát về quản lý điều kiện công tác GDPL cho HS 63 Bảng 3.1 Kết quả trưng cầu ý kiến về tính cần thiết và tính khả thi các biện pháp 89

SƠ ĐỒ

Sơ đồ 1.1 Mô hình về quản lý giáo dục 17

Demo Version - Select.Pdf SDK

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Quá trình đổi mới đất nước, xây dựng “Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa” đòi hỏi phải xây dựng một hệ thống PL hoàn chỉnh, đồng bộ, phù hợp với sự

phát triển của nền kinh tế - xã hội, xây dựng một xã hội trong đó mọi người đều có

ý thức tôn trọng PL, tự nguyện tuân thủ, nghiêm chỉnh chấp hành PL, có tinh thần bảo vệ PL, sống và làm việc theo PL Để thực hiện mục tiêu này, song song với việc xây dựng và không ngừng hoàn thiện hệ thống PL, một trong những vấn đề có tầm quan trọng đặc biệt là phải đẩy mạnh phổ biến, GDPL trong mọi tầng lớp nhân dân, đến cán bộ, công chức, viên chức và người lao động, trong đó có lực lượng HS, sinh viên Đây là yêu cầu, đòi hỏi cấp thiết, mang tính khách quan và hoàn toàn phù hợp

với mục tiêu giáo dục toàn diện của Đảng và Nhà nước ta là “Đào tạo con người Việt Nam phát triển toàn diện, có đạo đức, tri thức, sức khỏe, thẩm mỹ và nghề nghiệp, trung thành với lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; hình thành và bồi dưỡng nhân cách, phẩm chất và năng lực của công dân, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc”

Vì vậy, trong nhiều năm qua, Đảng và Chính phủ đã ra những Nghị quyết, Chỉ thị trong đó khẳng định rằng để xây dựng và nâng cao ý thức PL cho nhân dân

cần “Đưa việc giáo dục pháp luật vào các trường học, các cấp học, từ phổ thông đến đại học…” Công tác GDPL cho HS các trường phổ thông đã được ngành Giáo

dục rất coi trọng; các hình thức giáo dục, tuyên truyền, phổ biến được thực hiện đa dạng, phong phú bằng nhiều hình thức khác nhau, đã đem lại những hiệu quả nhất định góp phần nâng cao nhận thức của đa số HS về các quy định của PL, về quyền

và nghĩa vụ của mỗi HS trong đời sống xã hội; hình thành và bồi dưỡng nhân cách, phẩm chất và năng lực của HS, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp xây dựng, bảo vệ Tổ quốc và hội nhập quốc tế

Tuy nhiên, trong những năm gần đây, trên địa bàn tỉnh An Giang nói chung

và thành phố Long Xuyên nói riêng, tình trạng vi phạm đạo đức, VPPL trong HS có chiều hướng gia tăng cả về số vụ việc và tính chất nghiêm trọng, từ vi phạm an toàn giao thông; đạo đức, lối sống; đến hành hung, đánh nhau, cá biệt có hành vi vi phạm

Demo Version - Select.Pdf SDK

dẫn đến phạm tội đáng lo ngại, tạo nên những bức xúc trong dư luận và bất an trong nhân dân , nguyên nhân không chỉ là do thiểu hiểu biết PL, mà còn là sự bất chấp quy định của PL để vi phạm…Thực trạng đó, đang đặt ra những yêu cầu, nhiệm vụ mới đòi hỏi những người làm công tác tuyên truyền, phổ biến GDPL cần có những thay đổi về quan điểm, cách làm; đổi mới mạnh mẽ nội dung và phương pháp giáo dục cho phù hợp với những thay đổi nhanh chóng của xã hội và tâm sinh lý HS

Để tiếp tục triển khai thực hiện Luật phổ biến GDPL, Chỉ thị số 32-CT/TW ngày 09/12/2003 của Ban Bí thư Trung ương Đảng, về việc tăng cường sự lãnh đạo của Đảng trong công tác phổ biến, giáo dục pháp luật, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của cán bộ, nhân dân; Đề án đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo theo Nghị quyết số 29-NQ/TW ngày 04/11/2013 của Ban Chấp hành Trung ương (Khóa XI), Đề án “Nâng cao chất lượng công tác phổ biến, giáo dục pháp luật trong nhà trường” Từ những yêu cầu trên, tôi nhận thấy việc nâng cao chất lượng GDPL đối với HS THPT mang tính cấp thiết, nhằm làm cho lực lượng HS phải nhận thức và hành động đúng theo PL, hạn chế tối đa các vụ việc VPPL, do không hiểu biết PL mà trong đó việc GDPL cho thế hệ trẻ nói chung, các em HS trong các trường THPT nói riêng là một phần không thể thiếu

Công tác giáo dục - đào tạo nói chung, công tác quản lý GDPL nói riêng trong nhà trường luôn được quan tâm nghiên cứu dưới nhiều cấp độ khác nhau Tuy nhiên, cho đến nay tại thành phố Long Xuyên, tỉnh An Giang chưa có đề tài nghiên cứu khoa học nào về giải pháp quản lý công tác GDPL trong trường THPT

Nhận thức được tầm quan trọng của vấn đề, bản thân chọn đề tài nghiên cứu:

“Biện pháp quản lý công tác giáo dục pháp luật cho học sinh các trường trung học phổ thông thành phố Long Xuyên, tỉnh An Giang”

2 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở lý luận và thực tiễn, xác lập các biện pháp quản lý công tác GDPL cho HS, nhằm nâng cao hiệu quả GDPL cho HS ở các trường THPT thành phố Long Xuyên, tỉnh An Giang

3 Đối tượng và khách thể nghiên cứu

Khách thể nghiên cứu

Quản lý công tác GDPL cho HS trường THPT

Demo Version - Select.Pdf SDK