ý nghĩa của khái niệm ''chiết quang hơn'' và ''kém chiết quang hơn'' - Nhận xét trả lời của HS và kết luận @ Quan sát và cùng làm thí nghiệm - Thảo luận nhóm về quan hệ giữa tia khúc xa,
Trang 1Phần 2 - Quang hình học Chương VI - Khúc xạ ánh sáng KHÚC XẠ ÁNH SÁNG
I MỤC TIÊU
a Về kiến thức: Học sinh cần nắm vững các kiến thức sau:
- Hiện tượng khúc xạ ánh sáng.Định luật khúc xạ ánh sáng
- Các khái niệm: Chiết suất tỷ đối,chiết suất tuyệt đối,hệ thức giữa chiết suất tỷ đối và chiết suất tuyệt đối và phân biệt được chiết suất tỷ đối và chiết suất tuyệt đối,hiểu rõ vai trò của các chiết suất trong hiện tượng khúc xạ ánh sáng
- Nguyên lý thuận nghịch chiều truyền ánh sáng và cách vẽ đường đi của tia sáng từ môi trường này sang môi trường khác
b Về kĩ năng:
- Nắm và vẽ được đường đi của tia sáng qua 2 môi trường trong suốt
- Vận dụng được định luật khúc xạ ánh sáng để giải các bài toán quang hình học
về khúc xạ ánh sáng
II CHUẨN BỊ:
a.Giáo viên: - Thí nghiệm về hiện tượng khúc xạ ánh sáng
- Bảng 4.1;44.2/SGK
b.Học sinh: Ôn tập về hiện tượng khúc xạ ánh sáng đã học ở THCS
III TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:
Hoạt động 1: Kiểm tra kiến thức cũ(5phút)
? Khi nhìn vào chậu nước ta
thấy đáy chậu nước dường
như nông hơn bình
thường.Tại sao?
? Nhúng 1 nữa chiếc đũa vào
nước,ta trông thấy nó dường
như bị gãy tại mặt nước.Tại
sao vây?
- Nhận xét trả lời của HS và
đặt vấn đề vào bài học
- Cá nhân trả lời câu hỏi của GV
- Cá nhân nhận xét câu trả lời của bạn
Gợi ý:Do tia sáng bị đổi
phương khi đi qua mặt phân cách giữa nước và không khí
Hoạt động 2: Tìm hiểu về sự khúc xạ ánh sáng(13')
@ Yêu cầu HS đọc phần 1
- Yêu cầu HS trình bày về
hiện tượng khúc xạ ánh sáng
và nêu ví dụ
- Nhận xét trình bày của HS
@ Đọc phần 1 SGK tìm hiểu
và thảo luận về hiện tượng khúc xạ ánh sáng
- Trình bày về hiện tượng phản
xạ ánh sáng
1.Định nghĩa hiện tượng khúc xạ ánh sáng.
Nội dung: SGK
- Lưỡng chất phẳng: Hệ 2
môi trường truyền sáng phân
Trang 2và kết luận về hiện tượng
khúc xạ ánh sáng
@ Giới thiệu thí nghiệm và
tiến hành thí nghiệm
- Giới thiệu các khái niệm
góc tới,góc khúc xạ r,mặt
phẳng tới
- Yêu cầu HS thảo luận về tỷ
số giữa sini/sinr
- Nhận xét trình bày của HS
và kết luận
- GV giới thiệu định luật khúc
xạ ánh sáng cho HS
- Nhận xét các trường hợp n
>1 và n < 1
? ý nghĩa của khái niệm ''chiết
quang hơn'' và ''kém chiết
quang hơn''
- Nhận xét trả lời của HS và
kết luận
@ Quan sát và cùng làm thí nghiệm
- Thảo luận nhóm về quan hệ giữa tia khúc xa,tia tới và xử lý kết quả thu được giữa sini/sinr
- Trình bày mối quan hệ giữa các dại lượng đã thu được
- Nhận xét trình bày của bạn
và bổ sung
- Ghi nhớ nội dung định luật khúc xạ ánh sáng
- Trả lời các câu hỏi của GV
- Nhận xét câu trả lời của bạn
cách bằng mặt phẳng
- Mặt lưỡng chất: Mặt phân
cách 2 môi trường
2 Định luật khúc xạ ánh sáng
a Thí nghiệm:
- Góc tới:i; Góc khúc xạ:r
-> Tia khúc xạ nằm trong
mawtk phẳng tới
-> i tăng thì r tăng
b Định luật Nội dung: SGK
- n > 1: (Môi trường khúc xạ
chiết quang hơn môi trường
tới) hay i > r,khi này tia khúc
xạ gần pháp tuyến hơn tia tới
- n < 1:(môi trường khúc xạ
chiết quang kém hơn môi
trường tới) hay tia khúc xạ
xa pháp tuyến hơn tia tới
Hoạt động 3: Tìm hiểu về chiết suất của môi trường (10')
- Yêu cầu HS đọc phần 3a tìm
hiểu vê chiết suất của môi
trường
- Yêu cầu HS nêu khái niệm
về chiết suất tỷ đối
- Yêu cầu HS trả lời câu hỏi
C1 và nêu ý nghĩa của chiết
suất tỷ đối
- Nhận xét trả lời của HS và
khắc sâu kiến thức cho HS
@ Đọc SGK phần 3b,tìm hiểu
về chiết suất tuyệt đối của
môi trường
- Yêu cầu HS trình bày về
chiết suất tuyệt đối của môi
trường
- Đọc SGK phần 3a,tìm hiểu
về chiết suất tỷ đối của môi trường
- Trình bày về chiết suất tỷ đối của môi trường
- Trả lời câu hỏi C1 và nêu ý nghĩa của chiết suất tỷ đối
- Nhận xét trả lời của bạn
@ Tìm hiểu về chiết suất tuyệt đối của môi trường
- Trình bày về chiết suất tuyệt đối của môi trường
- Trình bày liên hệ giữa chiết suất tỷ đối và chiết suất tuyệt đối
3 Chiết suất của môi trường
a Chiết suất tỉ đối
- Nội dung: SGK
- Biểu thức:
b Chiết suất tuyệt đối
- Nội dung: SGK
- Biểu thức:
Đặt i=i1,r=i2 thì định luật khúc xạ có thể viết:
2 2 1
1 sin i n sin i
Lưu ý: - Chiết suất của mọi
chất đều lớn hơn 1
- Khi nói chiết suất môi
Trang 3- Nhận xét trả lời của HS và
kết luận
trường là n ''thì đây là chiết suất tuyệt đối
Hoạt động 4: Tìm hiểu về ảnh của 1 vật được tạo bởi sự khúc xạ ánh sáng qua mặt phân cách hai môi
trường và tính thuận nghịch ánh sáng(10')
@ Yêu cầu HS đọc phần 4
SGK tìm hiểu về ảnh của 1
vật được tạo bởi sự khúc xạ
ánh sáng
- Yêu cầu HS trình bày về
ảnh của 1 vật qua sự khúc xạ
ánh sáng
- Nhận xét trình bày của HS
và kết luận
- Yêu cầu HS trả lời câu hỏi
đã nêu ở đầu bài
@ Yêu cầu HS đọc phần
5,tìm hiểu về tính thuận
nghịch trong sự truyền ánh
sáng
- Yêu cầu HS trình bày về
tính thuận nghịch trong sự
truyền ánh sáng
- Nhận xét trả lời của HS và
kết luận
- Tìm hiểu về ảnh của 1 vật được tạo bởi sự khúc xạ ánh sáng qua 2 môi trường
- Trình bày kết quả thu được
- Nhận xét trình bày của bạn
- Trả lời câu hỏi của GV
- Nhận xét câu trả lời của bạn
@ Đọc SGK phần 5,tìm hiểu
về tính thuận nghịch trong sự truyền ánh sáng
- Thảo luận và trình bày về kết quả thu được
- Nhận xét trình bày của bạn
và bổ sung
4.ảnh của 1 vật được tạo bởi sự khúc xạ ánh sáng qua mặt phân cách 2 môi trường
=>Nhìn từ môi trường kém chiết quang vào môi trường chiết quang hơn,ảnh như được nâng lên
5.Tính thuận nghịch trong
sự truyền ánh sáng
=> ánh sáng đi theo chiều nào thì có thể truyền ngược lại theo chiều đó
Hoạt động 4: Vận dụng,củng cố(5 phút).
- Yêu cầu HS trả lời câu hỏi
1,2/SGK
- Nêu 1 số câu hỏi TNKQ đã
chuẩn bị trước cho HS trả lời
- Nhận xét câu trả lời của HS
và tóm tắt kiến thức bài học
- Đọc SGK và trả lời câu hỏi
của GV
- Tóm tắt kiến thức bài học
Trang 4Hoạt động thầy Hoạt động trò Nội dung ghi bảng
- Nhận xét thái độ học tập của
HS
- BTVN: Số
5.33,5.34,5.35/SBT
-Dặn HS chuẩn bị bài Bài tập
về sự khúc xạ ánh sáng
- Ghi nhiệm vụ về nhà
IV RÚT KINH NGHIỆM: