BÀI SOẠN GIÁO ÁN VẬT LÝ 11Bài 21 TỪ TRƯỜNG CỦA DÒNG ĐIỆN CHẠY TRONG CÁC DÂY DẪN CÓ HÌNH DẠNG ĐẶC BIỆT I.. MỤC TIÊU + Biết cách xác định chiều các đường sức từ của: dòng điện chạy trong
Trang 1BÀI SOẠN GIÁO ÁN VẬT LÝ 11
Bài 21 TỪ TRƯỜNG CỦA DÒNG ĐIỆN CHẠY TRONG CÁC DÂY DẪN CÓ HÌNH DẠNG ĐẶC
BIỆT
I MỤC TIÊU
+ Biết cách xác định chiều các đường sức từ của: dòng điện chạy trong dây dẫn thẳng dài, dòng điện chạy trong dây dẫn uốn thành vòng tròn.
+ Biết cách xác định mặt Nam hay mạt Bắc của một dòng điện chạy trong mạch kín.
+ Phát biểu được cách xác định phương chiều và viết được công thức tính cảm ứng từ B của dòng điện chạy trong dây dẫn thẳng dài, dòng điện chạy trong dây dẫn tròn và dòng điện chạy trong ống dây.
+ Vận dụng được nguyên lí chồng chất từ trường để giải các bài tập.
II CHUẨN BỊ
Giáo viên: Chuẩn bị các thí nghiệm về từ phổ và kim nam châm nhỏ để xác định hướng của cảm ứng từ.
Học sinh: Ôn lại các bài 19, 20.
III TIẾN TRÌNH DẠY – HỌC
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung cơ bản
Hoạt động 1 (5 phút) : Kiểm tra bài cũ
Nêu định nghĩa và đơn vị của
cảm ứng từ.
Viết công thức ampe Cho biết
các đại lượng trong công thức
và đơn vị của từng đại lượng
ấy.
Hoạt động 2(5 phút): Tìm hiểu từ trường của dòng diện chạy trong dây dẫn thẳng, dài
Vẽ hình 21.1.
Cho biết dạng đường sức từ
và quy tắc xác định chiều
đường sức từ của dòng điện
thẳng dài?
Vẽ hình 21.2.
Yêu cầu học sinh thực hiện C1.
Giới thiệu độ lớn của B
Vẽ hình.
+ Đường sức từ là những đường tròn nằm trong những mặt phẳng vuông góc với dòng điện và có tâm nằm trên dây dẫn.
+ Chiều đường sức từ được xác định theo qui tắc nắm tay phải.
Thực hiện C1.
Ghi nhận CT tính độ lớn của
B.
I Từ trường của dòng diện chạy trong dây dẫn thẳng dài
+ Đường sức từ là những đường tròn nằm trong những mặt phẳng vuông góc với dòng điện và có tâm nằm trên dây dẫn.
+ Chiều đường sức từ được xác định theo qui tắc nắm tay phải.
+ Độ lớn cảm ứng từ tại điểm cách dây dẫn một khoảng r: B 2.10 7 I
r
Hoạt động 3 (8 phút) : Tìm hiểu từ trường của dòng điện chạy trong dây dẫn uốn thành vòng tròn.
Vẽ hình 21.3.
Cho biết dạng đường sức từ
và quy tắc xác định chiều
đường sức từ của dòng tròn?
Giới thiệu độ lớn của B tại
tâm vòng tròn.
Vẽ hình.
Ghi nhận dạng đường cảm ứng từ của dòng diện tròn.
Xác định chiều của đường cảm ứng từ.
Ghi nhận độ lớn của B.
II Từ trường của dòng điện chạy trong dây dẫn uốn thành vòng tròn.
+ Các đường sức từ nằm trong MP vuông góc với MP chứa dòng điện Đường sức từ đi qua tâm O của vòng tròn là đường thẳng vô hạn ở hai đầu còn các đường khác là những đường cong có chiều di vào mặt Nam và đi ra mặt Bác của dòng điện tròn đó Càng xa tâm O độ cong đường sức từ càng giảm.
+Độ lớn cảm ứng từ tại tâm O của vòng dây:
-7 I
B = 2 10
R
Hoạt động 4(7 phút) : Tìm hiểu từ trường của dòng điện chạy trong ống dây dẫn hình trụ.
Vẽ hình 21.4.
Giới thiệu dạng đường cảm
Vẽ hình
Ghi nhận dạng đường cảm
III Từ trường của dòng điện chạy trong ống dây dẫn hình trụ
+ Trong ống dây các đường sức từ là những
Trang 2BÀI SOẠN GIÁO ÁN VẬT LÝ 11
ứng từ trong lòng ống dây.
Yêu cầu học sinh xác định
chiều đường cảm ứng từ.
Giới thiệu dộ lớn của B
trong lòng ống dây.
ứng từ trong lòng ống dây.
Thực hiện C2.
Ghi nhận độ lớn của B trong lòng ống dây.
đường thẳng song song cùng chiều và cách đều nhau.
+ Cảm ứng từ trong lòng ống dây:
B = 4 10 I = 4 10 n I
l
Hoạt động 5 (5 phút) : Tìm hiểu từ trường của nhiều dòng điện.
Nhắc lại nguyên lí chồng chất
điện trường.
Nêu nguyên lí chồng chất
t.trường
Nhắc lại nguyên lí chồng chất điện trường.
Trả lời câu hỏi
IV Nguyên lý chồng chất từ trường
B B Bn
B 1 2
Hoạt động 6(5 phút) : Củng cố, giao nhiệm vụ về nhà.
Cho học sinh tóm tắt những
kiến thức cơ bản.
Yêu cầu HS về nhà làm các
bài tập trang 133 sgk và 21.6 ;
21.7 sbt.
Tóm tắt những kiến thức cơ bản.
Ghi các bài tập về nhà.