MỤC TIÊU + Phát biểu được cách xác định phương chiều và viết được công thức tính cảm ứng từ B của dòng điện chạy trong dây dẫn thẳn dài, dòng điện chạy trong dây dẫn tròn và dòng điện ch
Trang 1TỪ TRƯỜNG CỦA DÒNG ĐIỆN CHẠY TRONG CÁC DÂY DẪN
CÓ HÌNH DẠNG ĐẶC BIỆT
I MỤC TIÊU
+ Phát biểu được cách xác định phương chiều và viết được công thức tính cảm ứng từ B của dòng điện chạy trong dây dẫn thẳn dài, dòng điện chạy trong dây dẫn tròn và dòng điện chạy trong ống dây
+ Vận dụng được nguyên lí chồng chất từ trường để giải các bài tập
II CHUẨN BỊ
Giáo viên: Chuẩn bị các thí nghiệm về từ phổ và kim nam châm nhỏ để xác định
hướng của cảm ứng từ
Học sinh: Ôn lại các bài 19, 20.
III TIẾN TRÌNH DẠY – HỌC
HOẠT ĐỘNG CỦA HỌC SINH HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN
Hoạt động 1 (5 phút) : Kiểm tra bài cũ
+Trả lời câu hỏi của giáo viên H: Nêu định nghĩa và đơn vị của cảm ứng
từ
Hoạt động 2 (5 phút) : Giới thiệu cảm ứng từ tại một điểm cho trước trong từ trường của một dòng điện
HS ghi nhận được:
Cảm ứng từ
Btại một điểm M:
+ Tỉ lệ với cường độ dòng điện I gây ra
từ trường;
+ Phụ thuộc vào dạng hình học của dây
dẫn;
+ Phụ thuộc vào vị trí của điểm M;
+ Phụ thuộc vào môi trường xung
quanh
H: Cảm ứng từ tại một điểm cho trước trong từ trường của một dòng điện chạy trong dây dẫn phụ thuộc vào những yếu tố nào?
Hoạt động 3 (8 phút) : Tìm hiểu từ trường của dòng diện chạy trong dây dẫn thẳng dài.
Vẽ hình
Ghi nhận dạng đường sức từ và chiều
đường sức từ của dòng điện thẳng dài
+ Đường sức từ là những đường tròn nằm
trong những mặt phẵng vuông góc với
dòng điện và có tâm nằm trên dây dẫn
+ Chiều đường sức từ được xác định theo
qui tắc nắm tay phải
Vẽ hình 21.1
Giới thiệu dạng đường sức từ và chiều đường sức từ của dòng điện thẳng dài
Vẽ hình 21.2
Yêu cầu học sinh thực hiện C1
Giới thiệu độ lớn của
B
Trang 2Thực hiện C1.
Ghi nhận công thức tính độ lớn của
B + Độ lớn cảm ứng từ tại điểm cách dây dẫn
một khoảng r: B = 2.10-7
r
I
.
Hoạt động 4 (8 phút) : Tìm hiểu từ trường của dòng điện chạy trong dây dẫn uốn thành vòng tròn.
Vẽ hình
Ghi nhận dạng đường cảm ứng từ của
dòng diện tròn Xác định chiều của đường
cảm ứng từ
+ Đường sức từ đi qua tâm O của vòng tròn
là đường thẳng vô hạn ở hai đầu còn các
đường khác là những đường cong có chiều
di vào mặt Nam và đi ra mặt Bác của dòng
điện tròn đó
Ghi nhận độ lớn của
B + Độ lớn cảm ứng từ tại tâm O của vòng
dây: B = 2.10-7
R
I
.
Vẽ hình 21.3
Giới thiệu dạng đường cảm ứng từ của dòng diện tròn
Yêu cầu học sinh xác định chiều của đường cảm ứng từ trong một số trường hợp
Giới thiệu độ lớn của
B tại tâm vòng tròn
Hoạt động 5(7 phút) : Tìm hiểu từ trường của dòng điện chạy trong ống dây dẫn hình trụ.
Vẽ hình
Ghi nhận dạng đường cảm ứng từ trong
lòng ống dây
Thực hiện C2
Ghi nhận độ lớn của
B trong lòng ống dây
Vẽ hình 21.4
Giới thiệu dạng đường cảm ứng từ trong lòng ống dây
Yêu cầu học sinh xác định chiều đường cảm ứng từ
Giới thiệu dộ lớn của
B trong lòng ống dây
Hoạt động 6 (5 phút) : Tìm hiểu từ trường của nhiều dòng điện.
Nhắc lại nguyên lí chồng chất điện
trường
Ghi nhận nguyên lí chồng chất từ trường
Véc tơ cảm ứng từ tại một điểm do nhiều
dòng điện gây ra bằng tổng các véc tơ cảm
ứng từ do từng dòng điện gây ra tại điểm ấy
B 1 2
Yêu cầu học sinh nhắc lại nguyên lí chồng chất điện trường
Giới thiệu nguyên lí chồng chất từ trường
Hoạt động 7(5 phút) : Củng cố, giao nhiệm vụ về nhà.
Trang 3Tóm tắt những kiến thức cơ bản.
Ghi các bài tập về nhà
Cho học sinh tóm tắt những kiến thức
cơ bản
Yêu cầu học sinh về nhà làm các bài tập
từ 3 đến 7 trang 133 sgk và 21.6 ; 21.7 sbt
IV RÚT KINH NGHIỆM TIẾT DẠY