Giáo án Vật lý 10 bài 3: Chuyển động thẳng biến đổi đều

GIÁO ÁN VẬT LÝ 10CHUYỂN ĐỘNG THẲNG BIẾN ĐỔI ĐỀU Tiết 1 I.Mục tiêu: 1.Kiến thức: - Nắm được khái niệm vận tốc tức thời: định nghĩa, công thức, ý nghĩa các đại lượng.. Bài mới: Hoạt động 1

GIÁO ÁN VẬT LÝ 10

CHUYỂN ĐỘNG THẲNG BIẾN ĐỔI ĐỀU (Tiết 1)

I.Mục tiêu:

1.Kiến thức:

- Nắm được khái niệm vận tốc tức thời: định nghĩa, công thức, ý nghĩa các đại lượng

- Nêu được định nghĩa CĐTBĐĐ, CĐTNDĐ, CĐTCDĐ

- Nắm được các khái niệm gia tốc về mặt ý nghĩa của khái niệm, công thức tính, đơn vị

đo Đặc điểm của gia tốc trong CĐTNDĐ

- Viết được phương trình vận tốc, vẽ được đò thị vận tốc - thời gian trong CĐTNDĐ

2.Kĩ năng:

- Vẽ được vectơ biểu diễn vận tốc tức thời

- Bước đầu giải được bài toán đơn giản về CĐTNDĐ

- Biết cách viết biểu thức vận tốc từ đồ thị vận tốc - thời gian và ngược lại

II.Chuẩn bị:

1.Giáo viên:

- Các kiến thức về phương pháp dạy học một đại lượng vật lý

2.Học sinh: Ôn kiến thức về chuyển động thẳng đều.

III Tiến trình dạy học

1. Ổn định tổ chức

10A3

10A5

10A6

10A7

1 Kiểm tra bài cũ:

- Nêu các khái niệm: Chuyển động thẳng đều, tốc độ trung bình

- Viết và giải thích công thức: vận tốc, quãng đường, phương trình chuyển động.

2 Bài mới:

Hoạt động 1: Tìm hiểu khái niệm vận tốc tức thời:

Trả lời câu hỏi của giáo

viên

Tìm xem trong khoảng

thời gian rất ngắn t kể từ

lúc ở M, xe dời được 1

đoạn đường s ntn? giải

thích

Hoàn thành yêu cầu C1

v= 36km/h = 10m/s

Xét 1 xe chuyển động không đều trên một đường thẳng, chiều chuyển động là chiều dương

Muốn biết tại M chất điểm chuyển động nhanh hay chậm

ta phải làm thế nào ? Tại sao cần xét quãng đường

đi trong khoảng thời gian rất ngắn ?

Đó chính là vận tốc tức thời của xe tại M, kí hiệu là v

Độ lớn của vận tốc tức thời cho ta biết điều gì ?

Trả lời C1?

Vận tốc tức thời có phụ thuộc vào việc chọn chiều dương của

hệ toạ độ không ? Yêu cầu HS đọc mục 1.2 và trả

I Vận tốc tức thời Chuyển động thẳng biến đổi đều"

1) Độ lớn của vận tốc tức thời:

t

s v







2)Vectơ vận tốc tøc thời:

Vectơ vận tốc tức thời của một vật tại 1 điểm có:

- Gốc tại vật chuyển động

- Hướng của chuyển động

- Đồ dài: Tỉ lệ với độ lớn vận tốc tức thời theo một tỉ lệ xích nào đó

3)Chuyển động thẳng biến đổi đều:

Là chuyÓn động trên đường thẳng có độ lớn của vận tốc

Hoàn thành yêu cầu C2

v1 = 43 v2

xe tải đi theo hướng Tây

-Đông

- Cá nhân suy nghĩ để trả

lời câu hỏi của GV

Nếu không trả lời được thì

có thể tham khảo SGK

lời câu hỏi: tại sao nói vận tốc

là một đại lượng vectơ ? Trả lời C2?

Ta đã được tìm hiểu về chuyển động thẳng đều, nhưng thực tế các chuyển động thường không đều, điều này có thể biết bằng cách đo vận tốc tức thời ở các thời điểm khác nhau trên quỹ đạo ta thấy chúng luôn biến đổi

Loại chuyển động đơn giản nhất là CĐTBĐĐ

Thế nào là CĐTBĐĐ ?

- Quỹ đạo ?

- Tốc của vật thay đổi như thế nào ?

- Có thể phân thành các dạng nào?

tức thời tăng đều hoặc giảm đều theo thời gian

Vận tốc tăng  CĐNDĐ Vận tốc giảm  CĐCDĐ

Hoạt động 2: Nghiên cứu khái niệm gia tốc trong CĐTNDĐ

Trả lời các câu hỏi của GV Trong chuyển động thẳng

đều muốn biết vật chuyển động nhanh hay chậm ta phải làm gì?

Nhưng đối với các CĐTBĐ vận tốc như thế

II.Chuyển động thẳng nhanh dần đều:

1) Gia tốc trong chuyển động thẳng nhanh dần đều:

Định nghĩa: SGK

v

0

v 

Thảo luận và hoành thành

câu hỏi của giáo viên

Thành lập được công thức

tính gia tốc

Thảo luận và trả lời theo

yêu cầu của GV và tìm ra

đơn vị gia tốc

So sánh phương chiều…

theo yêu cầu của giáo viên

nào?

Gia tốc được tính bằng công thức nào ?

Yêu cầu HS thảo luận tìm đơn vị của gia tốc

Gia tốc là đại lượng véctơ hay là đại lượng vô hương ? Vì sao?

So sánh phương và chiều của a so với v 0 , v,  v

Công thức a vt







v là độ biến thiên vận tốc t Khoảng thời gian xảy ra biến thiên vận tốc

Đơn vị: m/s2

Chú ý: trong CĐTNDĐ a = hsố b)Vectơ gia tốc:

a vt tv vt

0

0













Hoạt động 3: Nghiên cứu khái niệm vận tốc trong CĐTNDĐ

HS hoàn thành yêu cầu của

GV

t

v t

t

v v a

0

0













Nếu chọn t0 = 0 thì t = t

và v = ?

2)Vận tốc của CĐTNDĐ

a)Công thức tính vận tốc:

v = v0 + at

b) Đồ thị vận tốc - thời gian:

4 Củng cố, dặn dò:

- Nhắc lại kiến thức về chuyển động thẳng nhanh dần đều, gia tốc và vận tốc của chuyển động thẳng nhanh dần đều

5 Híng dÉn häc ë nhµ

- Bài tập về nhà: 10, 11, 12 SGK

- Xem trước phần bài còn l¹i

6.Rút kinh nghiệm giờ giảng

v

t

o

v

GIÁO ÁN VẬT LÝ 10

CHUYỂN ĐỘNG THẲNG BIẾN ĐỔI ĐỀU (Tiết 2)

I Mục tiêu

1) Về kiến thức

- Viết được công thức tính quãng đường đi trong chuyển động thẳng nhanh dần đều; mối quan hệ giữa gia tốc và quãng đường đi được; phương trình chuyển động của chuyển động nhanh dần đều

- Nắm được đặc điểm của chuyển động thẳng chậm dần đều về gia tốc, vận tốc, quãng đường đi được và phương trình chuyển động Nêu được ý nghĩa vật lý của các đại lượng trong công thức đó

2) Về kĩ năng

- Giải được bài toán đơn giản về chuyển động thẳng biến đổi đều

II Chuẩn bị

Học sinh: ôn lại kiến thức chuyển động thẳng đều

III Tiến trình dạy học

1. Ổn định tổ chức

10A3

10A5

10A6

10A7

2 Kiểm tra bài cũ:

thế nào là chuyển động thẳng biến đổi đều, viết công thức tính vận tốc của chuyển động thẳng NDĐ và chỉ rõ các đại lượng trong công thức ?

3 Bài mới :

Hoạt động: Xây dựng công thức của CĐTNDĐ

Hoạt động của HS Trợ giúp của GV Nội dung

Từng HS suy nghĩ trả lời :

t

s

vtb 

Độ lớn tốc độ tăng đều theo

thời gian

-Giá trị đầu: v0

Giá trị cuối: v

2

v

v

v 0

tb





v = v0 + at

2

0 at

2

1

t

v

s  

Chia lớp thành 4 nhóm

Từng nhóm thảo luận, trình

bày kết quả trên bảng

HS tìm công thức liên hệ

Công thức tính tốc độ TB của

CĐ ? Đặc điểm của tốc độ trong CĐTNDĐ ?

Những đại lượng biến thiên đều thì giá trị TB của đại lượng đó = TB cộng của các giá trị đầu và cuối

Hãy viết CT tính tốc độ TB của CĐTNDĐ ?

- Viết CT tính vận tốc của CĐTNDĐ ?

Hãy xây dựng biểu thức tính đường đi trong CĐTNDĐ ? Trả lời câu hỏi C5

GV nhận xét

Từ CT: v = v0 + at (1)

0 at 2

1 t v

s   (2)

Hãy tìm mối liên hệ giữa a, v,

v0, s ? (Công thức không chứa

t  thay t ở (1) vào (2)

- Phương trình chuyển động tổng quát cho các chuyển động là:

x = x0 + s Hãy xây dựng PTCĐ của

3.Công thức tính quãng đường

đi được của CĐTNDĐ:

2

0 at 2

1 t v

s  

4.Công thức liên hệ giữa gia tốc, vận tốc, và quãng đường đi được của CĐTNDĐ:

v2  v20 2as

Xây dựng PTCĐ.

HS đọc SGK

HS đọc SGK để hiểu hơn về

CĐTCDĐ trả lời các câu

hỏi của GV

CĐTNDĐ

Viết biểu thức tính gia tốc trong

CĐTCDĐ ? Trong biểu thức

a có dấu như thế nào ? Chiều của vectơ gia tốc có đặc điểm

Vận tốc và đồ thị vận tốc -thời gian trong CĐTCDĐ có

gì giống và khác CĐTNDĐ ? Biểu thức và ptc® của CĐTCDĐ ?

- GV nêu sự giống và khác nhau giữa 2 loại chuyển động

5.Phương trình chuyển động của CĐTNDĐ:

2 0

2

1 t v x

x   

III Chuyển động chậm dần đều:

1)Gia tốc trong chuyển động thẳng chậm dần đều:

t

v v t

v

a  0









b)Vectơ gia tốc:

t

v t

t

v v a











 0 0

2)Vận tốc của CĐTCDĐ

a)Công thức tính vận tốc:

v = v0 + at b) Đồ thị vận tốc - thời gian:

0

v 

O

t(s)

v(m/s) Vo

3.Công thức tính quãng đường

đi được và PTCĐ của CĐTCDĐ:

a)Công thức tính quãng đường đi được

2

0 at 2

1 t v

s  

Trong đó a ngực dấu với v b) Phương trình CĐ

2 0

2

1 t v x

x   

Chú ý:

CĐTNDĐ: a cùng dấu v0 CĐTCDĐ: a ngược dấu v0

4 Củng cố, dặn dò

- Công thức tính đường đi, công thức liên hệ giữa vận tốc, gia tốc và quãng đường,

phương trình chuyển động , dấu của gia tốc trong chuyển động thẳng biến đổi đều

5 Hướng dẫn học ở nhà.

- Bài tập về nhà: 13, 14, 15 SGK và bài tập trong sách bài tập

6.Rút kinh nghiệm giờ giảng