Thực trạng và giải pháp nâng cao hiệu quả sản xuất chè tại huyện Phù Ninh, tỉnh Phú Thọ (Luận văn thạc sĩ)

Thực trạng và giải pháp nâng cao hiệu quả sản xuất chè tại huyện Phù Ninh, tỉnh Phú Thọ (LV thạc sĩ)Thực trạng và giải pháp nâng cao hiệu quả sản xuất chè tại huyện Phù Ninh, tỉnh Phú Thọ (LV thạc sĩ)Thực trạng và giải pháp nâng cao hiệu quả sản xuất chè tại huyện Phù Ninh, tỉnh Phú Thọ (LV thạc sĩ)Thực trạng và giải pháp nâng cao hiệu quả sản xuất chè tại huyện Phù Ninh, tỉnh Phú Thọ (LV thạc sĩ)Thực trạng và giải pháp nâng cao hiệu quả sản xuất chè tại huyện Phù Ninh, tỉnh Phú Thọ (LV thạc sĩ)Thực trạng và giải pháp nâng cao hiệu quả sản xuất chè tại huyện Phù Ninh, tỉnh Phú Thọ (LV thạc sĩ)Thực trạng và giải pháp nâng cao hiệu quả sản xuất chè tại huyện Phù Ninh, tỉnh Phú Thọ (LV thạc sĩ)Thực trạng và giải pháp nâng cao hiệu quả sản xuất chè tại huyện Phù Ninh, tỉnh Phú Thọ (LV thạc sĩ)

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM

VŨ THỊ HÒA

THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ SẢN XUẤT CHÈ TẠI HUYỆN PHÙ NINH, TỈNH PHÚ THỌ

LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ NÔNG NGHIỆP

THÁI NGUYÊN - 2018

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM

VŨ THỊ HÒA

THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ SẢN XUẤT CHÈ TẠI HUYỆN PHÙ NINH, TỈNH PHÚ THỌ

Chuyên ngành: Kinh tế nông nghiệp

Mã số: 60-62-01-15

LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ NÔNG NGHIỆP

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS TRẦN VĂN ĐIỀN

THÁI NGUYÊN - 2018

i

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các số liệu, kết quả đã nêu trong luận văn có nguồn gốc rõ ràng, trung thực, xuất phát từ tình hình thực tế của công tác sản xuất chè tại huyện Phù Ninh, tỉnh Phú Thọ

Ngày tháng năm 2017

Tác giả luận văn

Vũ Thị Hòa

ii

LỜI CẢM ƠN

Trong quá trình thực hiện đề tài: “Thực trạng và giải pháp nâng cao hiệu

quả sản xuất chè tại huyện Phù Ninh, tỉnh Phú Thọ”, tôi đã nhận được sự hướng

dẫn, giúp đỡ, động viên của nhiều cá nhân và tập thể Tôi xin được bày tỏ sự cảm

ơn sâu sắc nhất tới tất cả các cá nhân và tập thể đã tạo điều kiện giúp đỡ tôi trong học tập và nghiên cứu

Tôi xin trân trọng cảm ơn Ban Giám hiệu Nhà trường, các quý thầy cô khoa Kinh tế và phát triển nông thôn của Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên đã tạo điều kiện giúp đỡ tôi về mọi mặt trong quá trình học tập và hoàn thành luận văn này

Tôi xin trân trọng cảm ơn sự giúp đỡ tận tình của thầy giáo hướng dẫn

Tôi xin bày tỏ sự cảm ơn sâu sắc đối với mọi sự giúp đỡ quý báu đó

Thái Nguyên, ngày tháng năm 2017

Tác giả luận văn

Vũ Thị Hòa

iii

MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN i

LỜI CẢM ƠN ii

MỤC LỤC iii

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT v

DANH MỤC BẢNG BIỂU vi

MỞ ĐẦU 1

1 Tính cấp thiết của đề tài 1

2 Mục tiêu nghiên cứu của đề tài 3

3 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn 3

Chương 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 5

1.1 Cơ sở lý luận về phát triển sản xuất cây chè 5

1.1.1 Ý nghĩa của việc phát triển sản xuất cây chè 5

1.1.2 Đặc điểm kinh tế kỹ thuật của sản xuất chè 10

1.2 Cơ sở lý luận về hiệu quả kinh tế 17

1.2.1 Quan điểm về hiệu quả kinh tế 17

1.2.2 Hiệu quả kinh tế và tiêu chuẩn đánh giá 21

1.2.3 Các nhân tố tác động đến việc nâng cao hiệu quả kinh tế 22

1.3 Cơ sở thực tiễn về phát triển sản xuất cây chè 27

1.3.1 Tình hình sản xuất chè trên thế giới 27

1.3.2 Tình hình tiêu thụ chè trên thế giới 28

1.3.3 Tình hình sản xuất, tiêu thụ chè ở Việt Nam và phương hướng phát triển đến năm 2020 29

1.3.4 Những lợi thế và khó khăn trong sản xuất chè của Việt Nam 33

1.3.5 Tình hình sản xuất, chế biến và tiêu thụ chè ở Phú Thọ 35

Chương 2 ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 42

2.1 Đối tượng nghiên cứu 42

2.2 Phạm vi nghiên cứu 42

iv

2.3 Nội dung nghiên cứu 42

2.4 Phương pháp nghiên cứu 42

2.4.1 Chọn điểm nghiên cứu 42

2.4.2 Phương pháp thu thập số liệu 42

2.4.3 Phương pháp xử lý số liệu 43

2.4.4 Phương pháp phân tích số liệu 43

2.4.5 Hệ thống các chỉ tiêu phân tích 44

Chương 3 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN 46

3.1 Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội huyện Phù Ninh, tỉnh Phú Thọ 46

3.1.1 Điều kiện tự nhiên huyện Phù Ninh 46

3.1.2 Tình hình phát triển kinh tế huyện Phù Ninh 48

3.2 Thực trạng phát triển sản xuất chè huyện Phù Ninh 54

3.2.1 Tình hình chung về sản xuất chè huyện Phù Ninh 54

3.2.2 Thực trạng phát triển chè theo đánh giá của các hộ trồng chè 59

3.2.3 Những hạn chế trong sản xuất cây chè của các hộ trên địa bàn huyện Phù Ninh 67

3.3 Một số giải pháp phát triển sản xuất chè cho huyện Phù Ninh - tỉnh Phú Thọ 68

3.3.1 Phương hướng phát triển cây chè giai đoạn 2017 - 2020 68

3.3.2 Các giải pháp phát triển cây chè huyện Phù Ninh 70

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 74

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 76 PHỤ LỤC

7 GO/IC Tổng giá trị sản xuất / chi phí trung gian

8 VA/IC Giá trị gia tăng / chi phí trung gian

9 GO/lđ Tổng giá trị sản xuất / lao động

vi

DANH MỤC BẢNG BIỂU

Bảng 3.1 Cơ cấu kinh tế huyện Phù Ninh giai đoạn 2014-2016 49

Bảng 3.2 Thu, chi ngân sách trên địa bàn Huyện 50

Bảng 3.3 Hiện trạng sử dụng đất của huyện Phù NinhGiai đoạn 2014-2016 51

Bảng 3.4 Tình hình dân số và lao động huyện Phù Ninh 2014-2016 53

Bảng 3.5 Diện tích chè của huyện Phù Ninh qua 3 năm 2014-2016 54

Bảng 3.6 Diện tích, năng suất, sản lượng chè kinh doanhcủa huyện Phù Ninh qua 3 năm 2014-2016 55

Bảng 3.7 Sự phát triển làng nghề, HTX, trang trại chètại huyện Phù Ninh 55

Bảng 3.8 Kết quả chuyển giao khoa học kỹ thuật giai đoạn 2014-2016 trên địa bàn huyện Phù Ninh 57

Bảng 3.9 Các hình thức tiêu thụ chè trên địa bàn huyện Phù Ninh 58

Bảng 3.10 Thông tin chung về hộ trồng chè 59

Bảng 3.11 Tình hình nhân lực của hộ 60

Bảng 3.12 Số lượt người lao động tham gia đào tạo 61

Bảng 3.13 Phương tiện sản xuất chè của các hộ 62

Bảng 3.14 Tình hình đất sản xuất nông nghiệp trung bình một hộ 63

Bảng 3.15 Giá trị sản xuất chè của hộ theo giống chè 63

Bảng 3.16 Chi phí sản xuất bình quân trên 1 ha chè kinh doanh 65

Bảng 3.17 Kết quả sản xuất chè của hộ 66

Bảng 3.18 Các khó khăn hạn chế của hộ trồng chè 67

Bảng 3.19 Kế hoạch phát triển cây chè huyện Phù Ninhgiai đoạn 2017 -2020 68

Bảng 3.20 Kế hoạch trồng lại chè giai đoạn 2017 - 2020 68

Bảng 3.21 Kinh phí hỗ trợ phát triển chè tỉnh Phú Thọgiai đoạn 2017 -2020 69

1

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Cây chè - (Camellia sinensis) là cây trồng có nguồn gốc nhiệt đới và

Á nhiệt đới, sinh trưởng, phát triển tốt trong điều kiện khí hậu nóng và ẩm Tuy nhiên, nhờ sự phát triển của khoa học kĩ thuật, cây chè đã được trồng ở

cả những nơi khá xa với nguyên sản của nó Trên thế giới, cây chè phân bố

từ 42 vĩ độ Bắc đến 27 vĩ độ Nam và tập trung chủ yếu ở khu vực từ 16 vĩ

độ Bắc đến 20 vĩ độ Nam

Chè là cây công nghiệp dài ngày, được trồng khá phổ biến trên thế giới, tiêu biểu là một số quốc gia thuộc khu vực Châu á như: Trung Quốc, Nhật Bản, Việt Nam Nước chè là thức uống tốt, rẻ tiền hơn cafê, ca cao,

có tác dụng giải khát, chống lạnh, khắc phục sự mệt mỏi của cơ thể, kích thích hoạt động của hệ thần kinh, hệ tiêu hoá, chữa được một số bệnh đường ruột Một giá trị đặc biệt của chè được phát hiện gần đây là tác dụng chống phóng xạ, điều này đã được các nhà khoa học Nhật bản thông báo qua việc chứng minh chè có tác dụng chống được chất Stronti (Sr) 90 là một đồng vị phóng xạ rất nguy hiểm, qua việc giám sát thống kê nhận thấy nhân dân ở một vùng ngoại thành Hirôsima có trồng nhiều chè, thường xuyên uống nước chè, vì vậy rất ít bị nhiễm phóng xạ hơn các vùng chung quanh không có chè (Lê Tất Khương, 2000) [2] Chính vì các đặc tính ưu việt trên, chè đã trở thành một sản phẩm đồ uống phổ thông trên toàn thế giới Hiện nay, trên thế giới có 58 nước trồng chè, trong đó có 30 nước trồng chè chủ yếu, 115 nước sử dụng chè làm đồ uống, nhu cầu tiêu thụ chè trên thế giới ngày càng tăng (Nguyễn Hữu Khải, 2005) [1] Đây chính là lợi

thế tạo điều kiện cho việc sản xuất chè ngày càng phát triển

Việt Nam là một trong những nước có điều kiện tự nhiên thích hợp cho cây chè phát triển Lịch sử trồng chè của nước ta đã có từ lâu, cây chè

2

cho năng suất sản lượng tương đối ổn định và có giá trị kinh tế, tạo việc làm cũng như thu nhập hàng năm cho người lao động, đặc biệt là các tỉnh trung du và miền núi Với ưu thế là một cây công nghiệp dễ khai thác, nguồn sản phẩm đang có nhu cầu lớn về xuất khẩu và tiêu dùng trong nước, thì cây chè đang được coi là một cây trồng mũi nhọn, một thế mạnh của

khu vực trung du miền núi

Phú Thọ là một tỉnh miền núi sản xuất nông lâm nghiệp là chính Trong sản xuất nông nghiệp thì cây chè là một cây trồng truyền thống và được xác định là một trong những cây trồng mũi nhọn của tỉnh Phú Thọ Cây chè đã giải quyết việc làm ổn định cho hàng vạn lao động, đã góp phần quan trọng trong việc xoá đói giảm nghèo, giải quyết nguyên liệu cho các

cơ sở chế biến của tỉnh, đồng thời đóng góp tích cực vào tăng trưởng kinh

tế của địa phương

Hiện nay, Phú Thọ có 16.584 ha chè, được trồng tập trung chủ yếu ở huyện Phù Ninh, Đoan Hùng, Thanh Ba, Hạ Hòa, Thanh Sơn chiếm khoảng 12% diện tích chè và xếp thứ 4 cả nước, đạt năng suất bình quân 72 tạ/ha, sản lượng chè búp tươi hàng năm đạt gần 117.000 tấn (Phòng thống

kê huyện Phù Ninh, 2016) [4] Tuy nhiên, so với tiềm năng của địa phương, thì việc sản xuất, chế biến kinh doanh chè còn bộc lộ nhiều tồn tại, yếu kém Một số những điểm yếu kém như: Chậm phát hiện, thiếu giải pháp kiên quyết, đồng thời để giải quyết những khó khăn, vướng mắc trong chương trình trồng, chăm sóc, chế biến, tiêu thụ chè Ngoài ra, hầu hết chè của Phú Thọ phải bán qua nhiều thị trường, nhiều cấp nên lợi nhuận thấp;

chất lượng tốt, xấu lẫn lộn khó kiểm soát

Phù Ninh là một trong những huyện trọng điểm chè của tỉnh Theo đánh giá sơ bộ về hiệu quả kinh tế của huyện thì cây chè là cây cho thu nhập tương đối cao và ổn định so với các cây trồng khác… Vậy tại sao diện

3

tích trồng chè chưa được mở rộng như tiềm năng đất đai vốn có, tại sao năng suất, chất lượng và giá cả chè của huyện còn thấp so với tiềm năng thế mạnh của vùng Mặt khác phương thức sản xuất của người dân còn mang tính nhỏ lẻ thủ công, dựa vào kinh nghiệm là chính Việc sử dụng phân bón chưa hiệu quả, cơ cấu giống còn nghèo nàn chủ yếu là giống chè trồng bằng hạt năng suất, chất lượng còn thấp, nhiều vùng trong huyện chè ngày một xuống cấp đang rất cần có sự quan tâm của các cấp chính quyền

có liên quan

Trước những thực tế đó, đòi hỏi phải có sự đánh giá đúng thực trạng, thấy

rõ được các tồn tại để từ đó đề ra các giải pháp phát triển sản xuất - chế biến -

tiêu thụ chè của vùng, vì vậy việc nghiên cứu đề tài: “Thực trạng và giải pháp

nâng cao hiệu quả sản xuất chè tại huyện Phù Ninh, tỉnh Phú Thọ” sẽ góp

phần giải quyết các vấn đề trên

2 Mục tiêu nghiên cứu của đề tài

- Hệ thống hoá lý luận và thực tiễn về phát triển sản xuất cây chè, cơ sở

lý luận về hiệu quả kinh tế

- Nghiên cứu thực trạng phát triển, sản xuất chè ở huyện Phù Ninh, từ

đó xác định những điểm mạnh và khó khăn trong sản xuất chè của các hộ trên địa bàn hiện nay

- Đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả kinh tế của sản xuất chè trên địa bàn huyện Phù Ninh

3 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn

- Ý nghĩa khoa học: đề tài có những đóng góp về mặt lý luận khi hệ thống hóa và làm rõ được những lý luận về phát triển cây chè bao gồm khái niệm, nội dung, tiêu chí đánh giá, các nhân tố ảnh hưởng đến phát triển cây chè Kết quả nghiên cứu là cơ sở khoa học cho những nghiên cứu tiếp theo về sản xuất chè tại ở Việt Nam

4

- Ý nghĩa thực tiễn: thông qua phân tích thực trạng tình hình phát triển cây chè và các nhân tố ảnh hưởng đến phát triển cây chè trong các năm qua, làm sáng tỏ các vấn đề kinh tế - xã hội đến việc phát triển cây chè, luận văn sẽ

là tài liệu hữu ích giúp cho một số ban ngành của huyện Phù Ninh và tỉnh Phú Thọ, lãnh đạo các doanh nghiệp sản xuất chè, hộ nông dân trồng chè tham khảo và cùng tham gia vào phát triển cây chè, đưa cây chè trở thành một trong những lĩnh vực phát triển kinh tế mũi nhọn của tỉnh Phú Thọ

Luận văn đủ ở file: Luận văn full