GIÁO ÁN VẬT LÝ 10BÀI TOÁN VỀ CHUYỂN ĐỘNG NÉM NGANG I.Mục tiêu: 1.Về kiến thức: - Hiểu được khái niệm chuyển động ném ngang và nêu được một số đặc điểm chính của chuyển động ném ngang -
Trang 1GIÁO ÁN VẬT LÝ 10
BÀI TOÁN VỀ CHUYỂN ĐỘNG NÉM NGANG I.Mục tiêu:
1.Về kiến thức:
- Hiểu được khái niệm chuyển động ném ngang và nêu được một số đặc điểm chính của chuyển động ném ngang
- Hiểu và diễn đạt được các khái niệm phân tích chuyển động,chuyển động thành phần, chuyển động tổng hợp
- Viết được các phương trình của hai chuyển động thành phần của chuyển động ném ngang và nêu được tính chất của mỗi chuyển động thành phần đó
- Viết được phương trình quỹ đạo của chuyển động ném ngang, các công thức tính thời gian chuyển động và tầm ném xa
2.Về kỹ năng:
- Bước đầu biết dùng phương pháp toạ độ để khảo sát những chuyển động phức tạp, cụ thể trong bài
là chuyển động ném ngang
- Biết cách chọn hệ toạ độ thích hợp và biết phân tích chuyển động ném ngangtrong hệ toạ độ đó thành các chuyển động thành phần (bước đầu biết chiếu các vectơ lên các trục toạ độ), biết tổng hợp hai chuyển động thành phần thành chuyển động tổng hợp (chuyển động thực của vật)
- Biết áp dụng định luật II Newton để lập công thức cho các chuyển động thành phần của chuyển động ném ngang
- Biết suy ra dạng quỹ đạo từ phương trình quỹ đạo của vật
- Vẽ được một cách định tính quỹ đạo của một vật ném ngang
II Chuẩn bị:
Giáo viên:
- ống bơm nước, dụng cụ TN kiểm chứng
Học sinh:
- Ôn lại các công thức, phương trình của CĐTBĐĐ, CĐ rơi tự do, định luật II Newton
III Phương pháp: nêu vấn đề, gợi mở, thảo luận nhóm
IV Tiến trình dạy học:
1) Ổn định:
10A 1
10A 3
Trang 210A 5
10A 6
10A 7
2) Kiểm tra bài cũ:
3) Hoạt động dạy – học:
Hoạt động 1: Nhận thức vấn đề
Dựa vào kinh nghiệm bản
thân, HS có thể trả lời:
- Đường cong
- Đường thẳng
Đặt vấn đề: chúng ta chắc hẳn đã đặt rất nhiều câu hỏi liên quan đến chuyển động ném như: làm thế nào ném bóng vào trúng rổ? Để súng chếch một góc bằng bao nhiêu để đạn trúng đích?
Chuyển động ném thường có dạng thế nào?
Khi nghiên cứu dạng CĐ này, người ta thường dùng phương pháp toạ độ
Hoạt động 2: Tìm hiểu CĐ thành phần của CĐ ném ngang
Trang 3Cá nhân tiếp thu, ghi nhận
ý nghĩa và các bước tiến hành
của phương pháp toạ độ
Nên chọn hệ toạ độ Đêcác vì
khi phân tích sẽ được CĐ theo
phương ngang và phương
thẳng đứng
Thảo luận nhĩm:
-Theo Ox: Fx = max = 0 => ax=
0
Vx = v0x = v0 ; x = v0t
-Theo Oy: rơi tự do
ay=g ; vy= v0y + gt = gt;
- Chọn hệ toạ độ thích hợp, dùng phép chiếu CĐ xuống các trục toạ độ đã chọn
- Nghiên cứu các CĐ thành phần
- Phối hợp các lời giải riêng rẽ thành lời giải đầy đủ cho CĐ thực
Đưa ra bài tốn :khảo sát
CĐ của 1 vật ném ngang từ O
ở độ cao h với VTBĐ là v0
với sức cản của khơng khí khơng đáng kể
Nên chọn hệ toạ độ thế nào? Vì sao?
Gợi ý: chọn sao cho khi chiếu, các CĐ thành phần là một trong những CĐ ta đã nghiên cứu
Yêu cầu HS hồn thành C1
I.Khảo sát chuyển động ném ngang: 1.Chọn hệ toạ độ:
Chọn hệ toạ độ Đềcác cĩ:
- Gốc tại O
- Ox hướng theo
- Oy hướng theo
2.Phân tích chuyển đợng ném ngang:
CĐ của các hình chiếu MX và My là các
CĐ thành phần của M
3.Xác định các CĐ thành phần:
Theo Ox: Mx CĐ thẳng đều
ax = 0
vx = vo
x = vot
Theo Oy: My rơi tự do
ay = g
vy = gt
Trang 4Hoạt động 3: Xác định CĐ của vật ném ngang
Từ x = v0t suy ra t và thế
vào PT
Thay y = h vào
Không phụ thuộc
Ném càng mạnh thì vật
bay càng xa
L = xmax = v0t = v0
Để xác định CĐ thực của vật ta phải tổng hợp 2 CĐ thành phần bằng cách nào?
Tìm PT quỹ đạo như thế nào?
Gợi ý: PT quỹ đạo là
PT nêu lên sự phụ thuộc của
y vào x
Hãy xác định thời gian rơi của vật?
Gợi ý:khi vật chạm đất thì vật đi hết độ cao h
t có phụ thuộc vào v0
không?
v0 có vai trò gì đối với
CĐ của vật?
Hãy xác định tầm ném xa
II.Xác định CĐ của vật:
1.Dạng của quỹ đạo:
2.Thời gian chuyển động:
3.Tầm ném xa:
L = xmax = v0t = v0
Hoạt động 4: Nghiên cứu thí nghiệm kiểm chứng
Tại các thời điểm khác nhau,
hai bi luôn ở cùng độ cao
Dùng bảng phụ hình vẽ 15.3 và 15.4
Tại các thời điểm khác nhau thì hai viên bi ở những
độ cao như thế nào?
III Thí nghiệm kiểm chứng:
- sau khi búa đập vào thanh thép, bi A chuyển động ném ngang, còn bi B rơi tự do
- Cả hai đều chạm đất cùng một lúc
4 Củng cố:
Trang 5- Đặc điểm của chuyển động ném ngang, đặc biệt là thời gian rơi trong chuyển động ném ngang bằng thời gian rơi tự do ở cùng độ cao, không phụ thuộc vào vận tốc ném ngang
5 Dặn dò:
- Ôn lại quy tắc hình bình hành, điều kiện cân bằng của một chất điểm
- Xem bài mới:" Cân bằng của một vật chịu tác dụng hai lực, ba lực không song song"
+ Cho biết trọng tâm của một số dạng hình học đối xứng ?
+ Quy tắc tổng hợp hai lực đồng quy
IV RÚT KINH NGHIỆM GIỜ GIẢNG