Photo một số hình vẽ trogn SGK.. Tiến trình giảng dạy... Khi vật quay trọng tam đứng yên.. - Trọng tâm chuyển động tròn xung quanh trục quay.. Momen ngẫu lực.
Trang 1Bài 22: NGẪU LỰC
I Mục tiêu.
a Về kiến thức:
Phát biểu được định nghĩa ngẫu lực Viết được công thức tính momen của ngẫu lực
b Về kĩ năng:
Vận dụng được khái niệm ngẫu lực để giải thích một số hiện tượng vật lí thường gặp trong đời sôgns và kĩ thuật
c Thái độ:
II Chuẩn bị.
GV: Chuẩn bị một số dụng cụ như tuavit, vòi nước, cơ-lê ống, con quay Photo một số hình vẽ trogn SGK
HS: Ôn lại kiến thức về điều kiện cân bằng của 1 vật chịu tác dụng của 3 lực song song, momen lực
III Tiến trình giảng dạy.
1 Ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ (5’).
Yêu cầu Hs trả lời nhanh BT 8, 9, 10 SGK
3 Bài mới
2’ - Chúng ta đã biết quy tắc tìm hợp
lực của 2 lực song song Có trường
hợp 2 lực song song mà không thể
tìm được hợp lực của chúng? Có
trường hợp 2 lực song song nào tác
dụng vào một vật chỉ gây cho vật
chuyển động quay chứ không chuyển
động tịnh tiến? Chúng ta tìm câu trả
lời cho các câu hỏi đó trong bài
Ngẫu lực
- Đề nhị 1 hs lên vặn vòi nước Nhận
xét lực tác dụng của tay vào vòi
nước Đưa hình vẽ hình 22.2 chỉ ra 2
lựcF 1& F 2
Hoạt động 1: Tổ chức tình huống học tập.
Hoạt động 2: Tìm hiểu ngẫu lực là
Trang 222’
- Dùng tay vặn vòi nước ta đã tác
dụng vào vòi nước một ngẫu lực
Vậy ngẫu lực là gì?
- Nêu các ví dụ về ngẫu lực
- Tìm hiểu trường hợp vật rắn không
có trục quay cố định
- Tác dụng lực làm con quay quay
Nhận xét kết quả tác dụng của ngẫu
lực
- Rút ra kết luận chung
- Hướng dẫn hs tìm hiểu trường hợp
vật có trục quay cố định
- Khi vặn vòi nước Ngẫu lực gây ra
tác dụng gì?
- Nhận xét vị trí trọng tâm của vật;
trọng tâm đứng yên hay chuyển
động?
- Nếu trục quay không đi qua trọng
tâm Tác dụng ngẫu lực (kéo đồng
thời, ngược chiều 2 sợi dây) nhận xét
trọng tâm của đĩa
- Nhận xét chung về tác dụng của
ngẫu lực?
- Hướng dẫn hs tìm hiểu momen
ngẫu lực Dùng hình vẽ 22.5
- Nhận xét chiều tác dụng làm quay
của F 1& F 2
- Chọn chiều (+) là chiều quay của
vật do tác dụng của ngẫu lực, tính
momen ngẫu lực
- Chú ý: d là khoảng cách giữa 2 giá
của lực được gọi là cánh tay đòn của
ngẫu lực
- Các em làm C1
- Gợi ý: Chọn trục quay O1 khác O,
rồi tính momen của ngẫu lực đối với
gì?
- Tiến hành theo yêu cầu của gv
- Có 2 lực ngược chiều, cùng tác dụng vào một vật, điểm đặt khác nhau
- Nêu định nghĩa ngẫu lực
Hoạt động 3: Tìm hiểu tác dụng của ngẫu lực đối với một vật rắn.
- Con quay quay qaunh trục qua trọng tâm, và vuông góc với mặt phẳng chứa ngẫu lực
- Làm vật quay quanh trục cố định của nó
- Ở tâm đối xứng, trục quay đi qua trọng tâm Khi vật quay trọng tam đứng yên
- Trọng tâm chuyển động tròn xung quanh trục quay
- Ngẫu lực tác dụng vào một vật chỉ
làm vật quay chứ không chuyển động tịnh tiến
- Làm vật quay cùng chiều
Hs dựa vào hình vẽ 22.5 rồi tìm
I Ngẫu lực là gì?
1 Định nghĩa.
Hệ hai lực song song, ngược chiều, có độ lớn bằng nhau và cùng tác dụng vào một vật gọi là ngẫu lực
2 Ví dụ.
II Tác dụng của ngẫu lực đối với một vật rắn.
1 Trường hợp vật không có trục quay cố định.
2 Trường hợp vật có trục quay cố định.
* Ngẫu lực tác dụng vào 1 vật chỉ làm cho vật quay chứ không chuyển động tịnh tiến
3 Momen ngẫu lực
.
M F d
F: độ lớn của mỗi lực (N) d: Cánh tay đòn của ngẫu lực (m) M: Momen của ngẫu lực (N.m)
* Momen của ngẫu lực không phụ thuộc vào vị trí của trục quay vuông góc với mặt phẳng chứa ngẫu lực
Trang 3trục quay O1 momen của ngẫu lực:
M M M M Fd F d 1 1 2 2
1 1 2 2
M F d F d
M F d d
.
hay M F d
- Hs làm việc cá nhân C1, thảo luận chung để tìm kết quả đúng nhất