Phân biệt được hai lọai biến dạng: biến dạng đàn hồi và biến dạng không đàn hồi hay biến dạng dạng dẻo của các vật rắn dựa trên tính chất bảo toàn giữ nguyên hình dạng và kích thước của
Trang 1VẬT LÝ 10
BÀI 35: BIẾN DẠNG CƠ CỦA VẬT RẮN
I/Mục tiêu:
1 Kiến thức
- Nêu được nguyên nhân gây biến dạng cơ của chất rắn Phân biệt được hai lọai biến dạng: biến dạng đàn hồi và biến dạng không đàn hồi (hay biến dạng dạng dẻo) của các vật rắn dựa trên tính chất bảo toàn ( giữ nguyên) hình dạng và kích thước của chúng
- Phân biệt được các kiểu biến dạng kéo và nén của vật rắn dựa trên đặc điểm (điểm đặt, phương, chiều) tác dụng của ngọai lực gây nên biến dạng
- Phát biểu được định luật Húc
- Định nghĩa được giới hạn bền và hệ số an tòan của vật rắn
2 Kỹ năng
- Vận dụng được đinh luật húc để giải các bài tập đã cho trong bài
- Nêu được ý nghĩa thực tiễn của các đại lượng: giới hạn bền và hệ số an tòan của vật rắn
Trang 2II/Chuẩn bị:
1.Giáo viên :
Hình ảnh các kiểu biến dạng kéo, nén, cắt , xoắn và uốn của vật rắn
2.Học sinh :
- Một lá thép mỏng, một thanh tre hoặc thanh nứa, một dây cao su, một sợi dây chì…
- Một ống kim lọai ( nhôm, sắt, đồng…) một ống tre, ống sậy hoặc ống nứa, một ống nhựa
III/Tiến trình dạy học:
1.Ổn định lớp:
2.Kiễm tra bài cũ :(5 phút)
Nêu sự khác nhau của chất rắn kết tinh và chất rắn vô định hình?
3.Dạy bài mới:
Hoạt động của giáo
viên
Hoạt động của học sinh Nội dung cơ bản
Tiến hành mô phỏng
thí nghiệm hình 35.1
Yêu cầu học sinh trả
lời C1
-Nêu và phân tích độ
Nhận xét về sự thay đổi kích thước của vật rắn trong thí nghiệm
Trả lời C1
I Biến dạng đàn hồi.
1 Thí nghiệm.
a) Kéo thật mạnh một thanh thép
ta thấy thanh thép bị dãn ra, đồng thời tiết diện ở phần giữa thanh thép hơi bị co nhỏ lại
Trang 3biến dạng tỉ đối.
Nêu và phân tích khái
niệm biến dạng cơ của
vật rắn
Cho học sinh làm thí
nghiệm với lò xo và trả
lời C2
Nêu khái niệm biến
dạng đàn hồi và giới
hạn đàn hồi
Yêu cầu học sinh nêu
một vài ví dụ về biến
dạng đàn hồi
Ghi nhận khái niệm
Ghi nhận khái niệm
Làm thí nghiệm với lò
xo và trả lời C2
Ghi nhận các kiểu biến dạng
Ghi nhận các khái niệm
Nêu ví dụ về biến dạng đàn hồi
Độ biến dạng tỉ đối của thanh rắn :
= =
Sự thay đổi kích thước và hình dạng của vật rắn do tác dụng của ngoại lực gọi là biến dạng cơ Nếu vật rắn lấy lại được kích thước và hình dạng ban đầu khi ngoại lực ngừng tác dụng, thì biến dạng của vật rắn là biến dạng đàn hồi và vật rắn có tính đàn hồi
2 Giới hạn đàn hồi.
Giới hạn trong đó vật rắn còn giữ được tính đàn hồi của nó gọi là giới hạn đàn hồi
Hoạt động của giáo
viên
Hoạt động của học sinh Nội dung cơ bản
Cho học sinh đọc sgk và
trả lời C3
Yêu cầu học sinh viết
Trả lời C3
Viết biểu thức ứng suất lực và xác định đơn vị
II Định luật Húc.
1 Ứng suất.Thương số : =
Trang 4biểu thức 35.2 và xác
định đơn vị của ứng suất
lực
Nêu và phân tích định
luật Húc cho biến dạng
đàn hồi của thanh rắn bị
kéo hay nén
Giới thiệu độ lớn của
lực đàn hồi
Yêu cầu học sinh trả lời
C4
Giới thiệu các khái
niệm suất đàn hồi và độ
cứng của vật đàn hồi
Yêu cầu học sinh xác
định đơn vị của từng đại
lượng
của các đại lượng
Ghi nhận định luật
Ghi nhận khái niệm
Trả lời C4
Ghi nhận các khái niệm
Xác định đơn vị của các đại lượng
gọi là ứng suất
Đơn vị của ứng suất là Pa (paxcan)
2 Định luật Húc về biến dạng cơ của vật rắn.
Phát biểu: Trong giới hạn đàn
hồi, độ biến dạng tỉ đối của vật rắn hình trụ đồng chất tỉ lệ thuận với ứng suất tác dụng vào vật đó
Biểu thức: = = .
Với là hệ số tỉ lệ phụ thuộc chất liệu của vật rắn
3 Lực đàn hồi.
Độ lớn của lực đàn hồi trong vật rắn tỉ lệ thuận với độ biến dạng của vật rắn
Fđh = k.|l| = E |l|
Trong đó E = gọi là suất đàn hồi hay suất Young đặc trưng cho tính đàn hồi của vật rắn, k là độ
Trang 5cứng phụ thuộc vào và kích thước của vật đó Đơn vị đo của E là Pa của k là N/m
Hoạt động 3: ( 7 phút) Vận dụng định luật Húc để giải bài tập.
Một thanh thép dài 20 m ,có tiết diện 200 mm2 Khi chịu lực kéo F tác
dụng ,thanh thép dài thêm 1,5mm.Thanh thép có sức đàn hồi E=2,16.1011Pa.Hãy xác định độ lớn của lực F?
Giải
Từ công thức : Fđh = E |l|
= 2,16.1011 200.10-6 1,5.10-3
20 = 32,4.104 N
Hoạt động 4:( 3 phút) Cũng cố và dặn d
Người soạn Phan Văn Tài