Cho biết loại hạt trong từng mạng tinh thể trên?. Trả lời câu C1 SGK Các hạt tồn tại dưới dạng nguyên tử, lực tương tác giữa các nguyên tử rất mạnh, chúng luôn dao động quan
Trang 1BÀI 34: CHẤT RẮN KẾT TINH CHẤT RẮN VÔ ĐỊNH HÌNH
I Mục tiêu.
1 Về kiến thức:
Phân biệt được chất rắn kết tinh và chất rắn vô định hình dựa trên cấu trúc vi
mô và những tính chất vĩ mô của chúng
Phân biệt được chất rắn đơn tinh thể và chất rắn đa tinh thể dựa trên tính dị hướng và tính đẳng hướng
2 Về kĩ năng:
Kể ra được những ứng dụng của các chất rắn kết tinh và chất rắn vô định hình trong sản xuất và đời sống
II Chuẩn bị.
1 Giáo viên: bảng phân loại các chất rắn và so sánh những đặc điểm của chúng.
2 Học sinh: ôn lại kiến thức về cấu tạo chất.
III Nội dung và tiến trình dạy học
Hoạt động 1: ổn định lớp, kiểm tra bài cũ (5 phút)
-Lớp trưởng báo cáo sĩ số
? Câu hỏi: Nêu các đặc
điểm về tương tác phân tử,
chuyển động phân tử của
thể rắn?
-lớp trưởng báo cáo -HS: Ở thể rắn, các phân
tử ở gần nhau ( khoảng cách giữa các phân tử chỉ vào cỡ kích thước của chúng ) Lực tương tác giữa các phân tử chất rắn rất mạnh nên giữ được các phân tử này ở các vị
trí xác định và làm cho chúng chỉ có thể dao động xung quanh các vị trí cân bằng xác định
Trang 2Đặt vấn đề: Trong chương trước chúng ta đã nghiên cứu các tính chất của chất khí về mặt hiện tượng và năng lượng, trong chương này chúng ta sẽ nghiên cứu chất rắn, chất lỏng và sự chuyển thể của các chất.
Trong bài đầu chương chúng ta sẽ phân biệt chất rắn kết tinh và chất rắn vô định hình; chất đơn tinh thể và chất đa tinh thể.
Bài 34: CHẤT RẮN KẾT TINH CHẤT RẮN VÔ ĐỊNH HÌNH
Hoạt động 2: Tìm hiểu chất rắn kết tinh: (30 phút)
Nêu các đặc điểm của thể
rắn: lực tương tác, tính
chất chuyển động của các
nguyên tử?
Tinh thể các chất có dạng
hình học giống nhau hay
không?
Xem dạng mạng tinh thể
muối ăn, kim cương, than
chì SGK Cho biết loại
hạt trong từng mạng tinh
thể trên?
Trả lời câu C1 SGK
Các hạt tồn tại dưới dạng nguyên tử, lực tương tác giữa các nguyên tử rất mạnh, chúng luôn dao động quanh một vị trí cân bằng xác định
Không
Muối ăn gồm các hạt ion
Na+ và Cl- Kim cương và
than chì các hạt là nguyên
tử cacbon
Đông đặc
I Chất rắn kết tinh
1 cấu trúc tinh thể:
Cấu trúc tinh thể hay tinh thể là cấu trúc tạo bởi các hạt liên kết chặt chẽ với nhau bằng những lực tương tác và sắp xếp theo một trật tự hình học không gian xác định gọi là mạng tinh thể, trong đó mỗi hạt luôn dao động nhiệt quanh vị trí cân bằng của nó
=> Chất rắn có cấu trúc tinh thể gọi là chất rắn kết tinh(hay chất rắn tinh thể)
2 các đặc tính của chất rắn kết tinh
Trang 3Ta đã biết kim cương và
than chì cùng tạo bởi các
ngtử cácbon Vậy cấu trúc
có giống nhau hay
không?
Tính chất vật lý của kim
cương và than chì?
GV nêu 1 số VD về nhiệt
độ nóng chảy của một số
chất rắn kết tinh: nước
đá( 00C), thiếc( 2320C)
Yêu cầu xem muc 2c
SGK trả lời câu hỏi:
chất đơn tinh thể? Tính
chất đơn tinh thể?
Chất đa tinh thể? Tính
chất đa tinh thể?
Trả lời câu hỏi C2 SGK
Đọc SGK mục 3/185
Không
Kim cương rất cứng, than chì mềm Kim cương không dẫn điện, than chì
dẫn điện.Kim cuong cau truc tinh the lap Phuong,
co 1 Cacbon lien ket voi 4 cacbon gan nhat nen kho
be gay Than chi cau truc tinh the hinh binh hanh,
de bi cat lop, kho ben vung
Tiếp thu, ghi nhớ
Chỉ có một tinh thể duy nhất tính dị hướng
Gồm nhiều các tinh thể
nhỏ Tính đẳng hướng
Xem SGK
Được cấu tạo cùng một loại hạt nhưng cấu trúc tinh thể khác nhau thì có tính chất khác nhau
Có nhiệt độ nóng chảy xác định
Chất rắn kết tinh có thể là đơn tinh thể hoặc đa tinh thể
Chất rắn đơn tinh thể có tính dị hướng
Chất rắn đa tinh thể có tính đẳng hướng
3 Ứng dụng:
- Si, Ge tạo các linh kiện bán dẫn
- Kim cương rất cứng nên dùng làm mũi khoan, dao cắt kính, đá mài
-Kim loại, hợp kim: chế tạo máy, đóng tàu…
Hoạt động 3: Chất rắn vô định hình: (10 phút)
Trang 4Hoạt động của GV Hoạt động của HS Ghi bảng
Ngoài các chất rắn kết
tinh còn có các chất rắn
vô định hình, tức là
không có hình dạng xác
định
VD: Thủy tinh, nhựa,
đường…
Xem SGK/186 trả lời câu
hỏi C3
Tiếp thu, ghi nhớ
Đọc sách và trả lời
II Chất rắn vô định hình:
- Là chất rắn không có cấu trúc tinh thể
- Có tính đẳng hướng và không có nhiệt độ nóng chảy xác định
- Lưu ý: một số chất rắn như lưu huỳnh, đường…
có thể tồn tại owr dạng tinh thể hoặc vô định hình
- ứng dụng: dùng nhiều trong các ngành công nghệ khác nhau
Hoạt động 4: củng cố (3 phút)
Hướng dẫn lập bảng phân loại chất rắn
và so sánh những đặc điểm của chúng
Đọc mục “Em có biết?” trong SGK
Trả lời câu hỏi và bài tập trong SGK
Xem trước bài mới
Lập bảng SGK trang 223
Làm bài tập và xem trước bài mới