TIẾN TRÌNH DẠY – HỌC Hoạt động 1 5 phút : Giới thiệu chương : Nhiệt động lực học nghiên cứu các hiện tượng nhiệt về mặt năng lượng và biến đổi năng lượng : + Nội năng và sự biến đổi nội
Trang 1BÀI SOẠN GIÁO ÁN VẬT LÝ 10 NỘI NĂNG VÀ SỰ BIẾN ĐỔI NỘI NĂNG
I MỤC TIÊU
1 Kiến thức
- Phát biểu được định nghĩa nội năng trong nhiệt động lực học
- Chứng minh được nội năng của một vật phụ thuộc nhiệt độ và thể tích
- Nêu được các vd cụ thể về thực hiện công và truyền nhiệt
- Viết được công thức tính nhiệt lượng vật thu vào hay tỏa ra, nêu được tên và đơn vị các đại lượng có mặt trong công thức
2 Kỹ năng
- Giải thích một cách định tính một số hiện tượng đơn giản về thay đổi nội năng
- Vận dụng được công thức tính nhiệt lượng để giải các bài tập ra trong bài và các bài tập tương tự
II CHUẨN BỊ
Giáo viên : Thí nghiệm ở hình 32.1a và 32.1c SGK.
Học sinh : Ôn lại các bài 22, 23, 24, 25, 26 trong SGK vật lí 8.
III TIẾN TRÌNH DẠY – HỌC
Hoạt động 1 (5 phút) : Giới thiệu chương : Nhiệt động lực học nghiên cứu các hiện tượng nhiệt
về mặt năng lượng và biến đổi năng lượng :
+ Nội năng và sự biến đổi nội năng
+ Nguyên lí I nhiệt động lực học
+ Nguyên lí II nhiệt động lực học
Hoạt động 2 (10 phút) : Tìm hiểu về nội năng và sự biến đổi nội năng,
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung cơ bản
I Nội năng.
Trang 2Giới thiệu khái niệm
nội năng
Yêu cầu học sinh trả lời
C1
Yêu cầu học sinh trả lời
C2
Giới thiệu độ biến thiên
nội năng
Yêu cầu học sinh cho
biết khi nào thì nội năng
của vật biến thiên
Ghi nhận khái niệm
Trả lời C1
Trả lời C2
Ghi nhận độ biến thiên nội năng
Thảo luận nhóm để trả lời câu hỏi
1 Nội năng là gì ?
Nội năng của vật là tổng động năng
và thế năng của các phân tử cấu tạo nên vật
Nội năng của một vật phụ thuộc vào nhiệt độ và thể tích của vật : U = f(T, V)
2 Độ biến thiên nội năng.
Trong nhiệt động lực học người ta không quan tâm đến nội năng của vật
mà quan tâm đến độ biến thiên nội năng U của vật, nghĩa là phần nội năng tăng thêm hay giảm bớt đi trong một quá trình
Hoạt động 3 (20 phút) : Tìm hiểu các cách làm thay dổi nội năng.
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung cơ bản
Yêu cầu học sinh nêu
các cách làm biến đổi nội
năng
Giới thiệu sự thực hiện
công để làm biến đổi nội
năng và đặc điểm của sự
thực hiện công
Yêu cầu học sinh mô tả
quá trình truyền nhiệt
Yêu cầu học sinh trả lời
Thảo luận nhóm để tìm ra các cách làm biến đổi nội năng
Ghi nhận sự thực hiện công và đặc điểm của nó
Mô tả quá trình truyền nhiệt
II Các cách làm thay đổi nội năng.
1 Thực hiện công.
Khi thực hiện công lên hệ hoặc cho
hệ thức hiện công thì có thể làm thay đổi nội năng của hệ Trong quá trình thực hiện công thì có sự biến đổi qua lại giữa nội năng và dạng năng lượng khác
2 Truyền nhiệt.
a) Quá trình truyền nhiệt.
Khi cho một hệ tiếp xúc với một vật khác hoặc một hệ khác mà nhiệt độ của chúng khác nhau thì nhiệt độ hệ thay đổi và nội năng của hệ thay đổi Quá trình làm thay đổi nội năng không có sự thực hiện công gọi là quá
Trang 3Yêu cầu học sinh trả lời
C4
Nêu cách làm biến đổi
nội năng bằng quá trình
truyền nhiệt và đặc điểm
của nó
Nêu định nghĩa và kí
hiệu nhiệt lượng
Yêu cầu học sinh nhắc
lại công thức tính nhiệt
lượng đã học ở THCS
Trả lời C3
Trả lời C4
Ghi nhận quá trình truyền nhiệt và đặc điểm của nó
Ghi nhận khái niệm
Nêu công thức thính nhiệt lượng và giải thích các đại lượng trong công thức đó
trình truyền nhiệt
Trong quá trình truyền nhiệt không
có sự chuyển hoá năng lượng từ dạng này sang dạng khác mà chỉ có sự truyền nội năng từ vật này sang vật khác
b) Nhiệt lượng.
Số đo độ biến thiên nội năng trong quá trình truyền nhiệt là nhiệt lượng
U = Q Nhiệt lượng mà một lượng chất rắn hoặc lỏng thu vào hay toả ra khi nhiệt
độ thay đổi được tính theo công thức :
Q = mct
Hoạt động 4 (10 phút) : Củng cố, giao nhiệm vụ về nhà.
Yêu cầu học sinh tóm tắt những kiến thức cơ
bản đã học trong bài
Yêu cầu học sinh về nhà trả lời các câu hỏi và
làm các bài tập trang 173
Cho học sinh đọc tại lớp phần : Em có biết
Tóm tắt những kiến thức cơ bản đã học trong bài
Ghi các bài tập về nhà
Đọc phần : Hiệu ứng nhà kính
IV RÚT KINH NGHIỆM TIẾT DẠY