DƯỢC LIỆU CHỨA CARBOHYDRAT và dược LIỆU CHỨA SAPONIN

- Hình dạng :Bột màu trắng, có kích thước rất nhỏ.. ▪ Lấy ống nghiệm 1, 2, 3, 4 đem đun cách thủy đun đến khi nào nghiêng ống nghiệm không còn xuất hiện giọt nước... ❖ Phản ứng Baljet P

BÀI BÁO CÁO THỰC HÀNH BUỔI 2

*****

Bài 4 DƯỢC LIỆU CHỨA CARBOHYDRAT

1 Tinh bột Gạo ( Amylum Oryzae)

- Hình dạng :Bột màu trắng, có kích thước rất nhỏ

- Đặc tính:

+ Kích thước nhỏ ( 2-12μm) hạt đơn

hình đa giác

+ Thường gặp hạt kép, có khi kết

thành đám rất nhiều hạt

2 Tinh bột Khoai Mì (Amylum Manihot)

- Hình dạng : bột màu trắng

- Đặc tính :

+ Hình cầu đa số bị lẹm ở một đầu và hơi lõm trông giống như cái chuông hay hình chuông

+ Kích thước từ 5-30μm

3 Tinh bột Ý Dĩ ( Amylum Coisis)

- Hình dạng : bột màu trắng hay màu trắng ngà

- Đặc tính :

+ Mép đợn

sóng

+ Kích thước

hạt trung bình

+ Tễ phân

nhánh hình

sao

4 Tinh bột

Đậu Xanh (

Amylum

Phaseoli)

- Hình dạng: bột màu xanh nhạt

- Đặc tính : + Hình trứng hay hình

bầu dục

+ Kích thước 50μm

+ Tễ dài phân nhánh hình xương cá

Bài 5: DƯỢC LIỆU CHỨA GLYCOSID TRỢ TIM

1 Chiết xuất Glycosid tim

5g bột lá trúc đào + cồn 25%

Dịch chiết ( bã đã chuẩn bị → mỗi thí nghiệm lấy 30ml)

+ 10ml Pb(CH3COO)2 30%

Khuấy đều và để yên 10-15 phút rồi lọc qua giấy lọc)

Dịch lọc(1)

1 giọt Pb(CH3COO)4 +10ml Na2SO4 15% khuấy đều, để yên 5 phút lọc qua

bông

Dịch lọc (2 )

+ 1 giọt Na2SO4 Tủa + Na2SO4 15% lọc lại

Không tủa

+1 gi

Dịch glycosid

làm khan bằng Na2SO4

chia làm 6 ống nghiệm

1(bajet) 2(legal) 3(keller-kitani) 4 5(Liebermann) 6

Khung steroid

Sơ đồ quy trình chiết xuất glycosid tim trong lá Trúc Đào

2 Các tiến hành và định tính glycoside tim.

2.1 Cách tiến hành :

❖ Bước 1 : Lấy 5g bột lá Trúc Đào chiết nóng 2 lần với cồn 25%.Thu dịch chiết bằng cách gạn bột đã đun qua becher 50

và lọc nóng ngay qua bông

❖ Bước 2 :

▪ Dùng cốc có mỏ lấy 30ml dịch chiết và thêm vào dịch chiết

và lọc qua giấy lọc

Hình minh họa: Lọc dịch chiết qua giấy lọc

▪ Thu được dịch lọc 1 Loại tạp trong dịch lọc 1 bằng cách

❖ Bước 3 :

▪ Thu được dịch lọc 1 không còn tủa, thêm vào dịch lọc 1

lọc qua bông gòn

▪ Thu được dịch lọc 2, loại tạp dịch lọc 2 bằng cách cho thêm

❖ Bước 4:

▪ Dịch lọc sau khi đã loại hết muối chì thừa được lắc với

trong bình lắng gạn tách thành 2 lớp, dùng erlen nút có mài

và khô lấy lớp dưới

để yên vài phút hỗn hợp trong bình lắng gạn tách thành 2

glycoside

▪ Gạn (không cần lọc) vào becher 50ml (sạch và khô)

▪ Chia đều cho 6 ống nghiệm (khô và sạch) đánh số từ 1 đến

6

▪ Lấy ống nghiệm 1, 2, 3, 4 đem đun cách thủy ( đun đến khi nào nghiêng ống nghiệm không còn xuất hiện giọt nước)

2.2 Định tính :

❖ Phản ứng Baljet (Phản ứng của vòng lacton 5 cạnh):

• Cho 1ml thuốc thử Baljet (dung dịch đồng lượng

Baljet 1 + Baljet 2 ) vào ống nghiệm 1 có chứa cắn glycoside tim rồi lắc kỹ Ký hiệu T

• Lấy ống nghiệm sạch khác cho 1ml thuốc thử Baljet

Ký hiệu C

 Kết quả : dương tính , dung dịch ống T màu đỏ cam đậm hơn so với ống C

❖ Phản ứng Legal (Phản ứng của vòng lacton 5 cạnh)

• Cho vào ống nghiệm có chứa cắn glycoside tim 4 giọt cồn 95% hòa tan cắn Sau đó thêm 2 giọt dung dịch KOH 10% cồn (hoặc pyridine), thêm tiếp 1 giọt dung dịch natri nitroprussiat 0,5% Ký hiệu T

• Lấy ống nghiệm sạch khác cho 4 giọt cồn 95% , Sau đó thêm 2 giọt dung dịch KOH 10% cồn (hoặc pyridine), thêm tiếp 1 giọt dung dịch natri

nitroprussiat 0,5% Ký hiệu C

 Kết quả : dương tính, ống T có màu đỏ cam đậm hơn ống

C

❖ Phản ứng Keller –Kiliani (Phản ứng của phần đường)

- Lấy ống nghiệm chứa cắn cho vào 1 ml Keller, sau đó lấy khoảng ¼ ml cho qua 1 ống nghiệm khác, thêm 1ml Keller rồi thêm 1ml Kiliani

 Kết quả: dương tính , mặt ngăn cách 2 lớp thuốc thử xuất hiện một vòng màu nâu đỏ và có màu xanh lá khuếch tán dần lên lớp trên

❖ Phản ứng của khung Steroid ( phản ứng Liebermann –

Burchard) :

- Cho 1ml anhydride acetic vào ống nghiệm khô có

lắc đều

- Để ống nghiệm nghiêng vào giá cho nhẹ nhàng theo thành ống nghiệm khoảng 2ml acid sulfuric đậm đặc

 Kết quả : dương tính, ở giữa 2 lớp thuốc thử xuất hiện

1 vòng ngăn cách, sát phía dưới vòng có màu hồng, phía trên vòng có màu xanh lá

Bài 6 DƯỢC LIỆU CHỨA SAPONIN

I Định tính tạo bọt và phản ứng và phản ứng

Liebermann – Burchard

1g dược liệu (CT,BK)

+20ml cồn 70o

BM 5 phút → lọc qua bông

Dịch chiết ( chén sứ )

BM

5ml dịch chiết

10 giọt BM

Tạo bọt Cắn

+2ml Anhydric acetic

+2ml CHCl3

→ khuấy kĩ cho tan → lọc = pipet Dịch lọc(ống nghiệm khô)

+2ml H2SO4

Quan sát kết quả (chụp)

1 Thử nghiệm tính tạo bọt

Phút 14 Phút 15

Phút 29 30 phút

Phút 59 Phút 60

Sau phút 60

 Đánh giá kết quả : Bồ Kết ( +++) Cam Thảo ( ++ )

2 Định tính Saponin bằng phản ứng hóa học

❖ Phản ứng Liebermann – Burchard

 Phản ứng dương tính : + Bồ Kết : lớp dung dịch phía trên màu xanh rêu + Cam Thảo : mặt ngăn cách giữa 2 lớp có màu nâu đỏ

3 Định tính bằng sắc ký lớp mỏng

3.1 Chuẩn bị :

- Dược liệu : Cam Thảo, Bồ Kết

- Hệ dung môi : CHCl3 – MeOH – H2O ( 65 : 35 : 10, lớp dưới )

- Mẫu thử :

+ Saponin toàn phần của Cam Thảo chuẩn và Cam Thảo thử hòa tan trong MeOH

+ Saponin toàn phần của Bồ Kết chuẩn và Bồ Kết thử hòa tan trong MeOH

- Bản mỏng silicagel F254 tráng sẵn, cõ 2,5 x 10 cm( Merk )

3.2 Tiến hành :

- Bước 1 : Chuẩn bị bản mỏng :

hòa )

- Bước 3: Khai triển → Lấy ra khỏi bình và làm khô bản

mỏng

- Bước 4 : Soi UV

AST

- Bước 5 : Nhúng với thuốc thử ( nhúng nhanh và đều )

- Bước 6 : Hơ nóng (bếp điện) → Hiện vết

❖ NHẬN ĐỊNH KẾT QUẢ :

• Dược liệu ra vết màu tím (màu saponin)

Vết di chuyển

không hoàn toàn

Mẫu còn nhiều tạp

phân cực

Loại tạp kĩ hơn trước khi chấm lên

bản Vết hình ngọn lửa

nhiều đầu

Chấm vết không trùng nhau

Chấm kỹ lại trên bảng mỏng khác Vết trải dài không

tách

Chọn hệ dung môi sắc ký chưa tốt hoặc do dung môi chiết không chuyên

biệt

Thăm dò lại hệ dung môi sắc ký hoặc chọn dung môi chiết xuất mẫu chuyên biệt hơn