ði n phân nĩng ch y các hip ch t muAi, oxit, bazơ c#a chúng... 2./ Phương pháp: ñi n phân nóng ch y muAi halogen ho.c hidroxit c#a chúng.
Trang 1TĨM T T LÝ THUY T HĨA VƠ CƠ 12
CHƯƠNG 5: ð%I CƯƠNG V' KIM LO%I
Bài 18: TÍNH CH/T C0A KIM LO%I – DÃY ðI4N HĨA C0A KIM LO%I
I./ Tính ch7t v8t lí:
Kim lo;i cĩ nh=ng tính ch7t v8t lí chung :Tính d o - Tính d n đi n - Tính d n nhi t - Ánh kim
Tính ch t v t lí chung c#a kim lo%i gây nên b*i s, cĩ m.t c#a các electron tA do trong m%ng
tinh th0 kim lo%i
II./ Tính ch7t hĩa hDc:
Tính ch t hĩa h c chung c#a kim lo%i là tính khE (dG bH oxi hĩa)
M -> M n+ + ne (n=1,2 hoPc 3e) 1./ Tác dRng vSi phi kim:
Thí d2: 2Fe + 3Cl2
→ 2FeCl 3 Cu + Cl2 → CuCl 2
4Al + 3O2 t
→ 2Al 2 O 3 Fe + S → FeS
2./ Tác dRng vSi dung dHch axit:
a./ VSi dung dHch axit HCl , H 2 SO 4 lỗng: (tr= Cu , Ag , Hg , Pt, Au) → muAi +
H2 Thí d2: Fe + 2HCl → FeCl2 + H2
b./ VSi dung dHch HNO 3 , H 2 SO 4 đPc: (tr= Pt , Au ) → muAi + s n phBm khC + nưEc.
o
Thí d2: 3Cu + 8HNO 3 (lỗng) t→ 3Cu(NO 3 ) 2 + 2NO ↑ + 4H 2 O
o
Fe + 4HNO 3 (lỗng) t → Fe(NO 3 ) 3 + NO ↑ + 2H 2 O
o
Cu + 2H2SO4 (đ.c) t→ CuSO4 + SO2 ↑ + 2H2O
Chú ý: HNO3 , H2SO4 đ.c nguJi khơng ph n Kng vEi các kim lo%i Al , Fe, Cr …
3./ Tác dRng vSi nưSc: Li , K , Ba , Ca , Na + nưEc * nhi t đJ thưPng → bazơ + H2
Thí d2: 2Na + 2H2O → 2NaOH + H2
4./ Tác dRng vSi dung dHch mu\i: kim lo%i m%nh hơn khC ion c#a kim lo%i ySu hơn trong
dung dTch muAi thành kim lo%i t, do.
Thí d2: Fe + CuSO4 → FeSO4 + Cu
ðiVu ki n đ0 kim lo%i A đBy kim lo%i B ra khWi muAi : A + Bn+
+ Kim lo%i A đKng trưEc kim lo%i B trong dãy ho%t đJng hĩa h c +Kim lo%i A khơng tan trong nưEc
+MuAi t%o thành ph i tan
III./ Dãy đi^n hĩa c_a kim lo;i:
1./ Dãy đi^n hĩa c_a kim lo;i:
H Cu2+ Fe 3+ Hg2+ Ag+
K+ Na+ Ca2+ Mg2+ Al3+ Zn2+ Fe2+ Ni2+ Sn2+ Pb2+ Pt2+ Au3+
Tính oxi hĩa c#a ion kim lo%i tăng d]n
H2 Cu Fe 2+ Hg Ag
K Na Ca Mg Al Zn Fe Ni Sn Pb Pt Au
Tính khC c#a kim lo%i gi m d]n
2./ Ý nghĩa c_a dãy đi^n hĩa:
D, đốn chiVu c#a ph n Kng gi_a 2 c.p oxi hĩa khC x y ra theo chiVu: ch t oxi hĩa m%nh hơn s` oxi hĩa chát khC m%nh hơn sinh ra ch t oxi hĩa ySu hơn và ch t khC ySu hơn.( qui tbc
α ) Thí dR: ph n Kng gi_a 2 c.p Fe2+/Fe và Cu2+/Cu là:
Cu2+ + Fe → Fe2+ + Cu
Oxh m%nh khC m%nh oxh ySu khC ySu
Trang 2Fe + Cu2+ → Fe2+ + Cu
Tổng quát: Giả sử có 2 cặp oxi hoá – khử Xx+/X và Yy+/Y (cặp Xx+/X đứng trước cặp Yy+/Y).
XX + YY +
X Y Phương trình ph n Kng : Yy+ + X → Xx+ + Y
Bài 20: Sc ĂN MỊN KIM LO%I I./ Khái ni^m: S, ăn mịn kim lo%i là s, phá h#y KL ho.c hip kim do tác d2ng c#a các ch t trong mơi
trưPng xung quanh
M > Mn+ + ne
II./ Các d;ng ăn mịn kim lo;i:
1./ Ăn mịn hĩa hDc: là quá trình oxi hĩa - khC, trong đĩ các electron c#a kim lo%i đưic chuy0n tr,c
tiSp đSn các ch t trong mơi trưPng.
2./ Ăn mịn đi^n hĩa hDc:
a./ Khái ni^m: ăn mịn đi n hĩa là quá trình oxi hĩa – khC, trong đĩ kim lo%i bT ăn mịn do tác
d2ng c#a dung dTch ch t đi n li và t%o nên dịng electron chuy0n dPi t= c,c âm đSn c,c dương
b./ Cơ chi:
+ C,c âm: kim lo%i cĩ tính khC m%nh hơn bT oxi hĩa
+ C,c dương: kim lo%i cĩ tính khC ySu hơn
III./ Ch\ng ăn mịn kim lo;i:
a./ Phương pháp bko v^ bl mPt:
b./ Phương pháp đi^n hĩa: NAi kim lo%i c]n b o v vEi mJt kim lo%i cĩ tính khC m%nh hơn
Thí d2: đ0 b o v vW tàu bi0n làm blng thép ngưPi ta gbn vào nh_ng m.t ngồi c#a vW tàu (ph]n
chìm dưEi nưEc) nh_ng lá k`m (Zn)
Bài 21: ðI'U CH KIM LO%I I./Nguyên tnc: KhC ion kim lo%i thành nguyên tC.
M n+ + ne > M II./ Phương pháp:
1./ Phương pháp nhi^t luy^n: dùng điVu chS nh_ng kim lo%i (sau Al) như: Zn , Fe , Sn , Pb , Cu , Hg …
Dùng các ch t khC m%nh như: C , CO , H 2 hoPc Al đp khE các ion kim lo;i trong oxit q nhi^t đr cao.
Thí d2: PbO + H 2 → Pb + H 2 O Fe 2 O 3 + 3CO → 2Fe + 3CO 2
2./ phương pháp th_y luy^n: dùng điVu chS nh_ng kim lo%i Cu , Ag , Hg …
Dùng kim lo;i cĩ tính khE m;nh hơn đp khE ion kim lo;i trong dung dHch mu\i
Thí d2: Fe + CuSO4 -> Cu + FeSO4
3./ Phương pháp đi^n phân:
a./ đi^n phân nĩng chky: điVu chS nh_ng kim lo%i K , Na , Ca , Mg , Al.
ði n phân nĩng ch y các hip ch t (muAi, oxit, bazơ) c#a chúng
Thí d2: 2NaCl → 2Na + Cl 2 MgCl 2 → Mg + Cl 2 2Al 2 O 3 → 4Al + 3O 2
b./ ði^n phân dung dHch: điVu chS kim lo%i đKng sau Al.
đpdd
Thí d2: CuCl 2 → Cu + Cl 2
đpdd
+ 4HNO3 4AgNO3 + 2H2O → 4Ag + O 2
đpdd
CuSO 4 + 2H 2 O → 2Cu + 2H 2 SO 4 + O 2
c./Tính lưung ch7t thu đưuc q các đi^n cAc m= AIt
96500n
m: KhAi lưing ch t thu đưic * các đi n c,c A: KhAi lưing mol nguyên tC (hay M) I: CưPng đJ dịng đi n (ampe0
t : ThPi gian (giây)
Trang 3n : sA electron mà nguyên tC hay ion cho ho.c nh n
Chương 6: KIM LO%I KI'M , KIM LO%I KI'M THw , NHÔM
Bài 25: KIM LO%I KI'M VÀ HyP CH/T QUAN TR|NG C0A KIM LO%I KI'M A./ Kim lo;i kilm:
I./ VH trí trong bkng tu}n hoàn, c7u hình electron:
Kim lo%i kiVm gvm: Liti (Li) , Natri (Na) , Kali (K) , Rubiñi (Rb) , Xesi (Cs) , Franxi
(Fr) ThuJc nhóm IA C u hình electron: ns 1 ðlu có 1e q lSp ngoài cùng
Li (Z=3) 1s22s 1 hay [He]2s1
Na (Z=11) 1s22s22p63s 1 hay [Ne]3s1
K (Z=19) 1s22s22p63s23p64s 1 hay [Ar]4s1
II./ Tính ch7t hóa hDc:
Có tính khE m;nh: M -> M+ + e
1./ Tác dRng vSi phi kim:
Thí d2: 4Na + O2 -> 2Na2O 2Na + Cl2 -> 2NaCl
2./ Tác dRng vSi axit (HCl , H 2 SO 4 loãng): t%o muAi và H2
Thí d2: 2Na + 2HCl -> 2NaCl + H2↑
3./ Tác dRng vSi nưSc: t%o dung dTch kiVm và H2
Thí d2: 2Na + 2H2O -> 2NaOH + H2↑
III./ ðilu chi:
1./ Nguyên tnc: khC ion kim lo%i kiVm thành nguyên tC
2./ Phương pháp: ñi n phân nóng ch y muAi halogen ho.c hidroxit c#a chúng
Thí d2: ñiVu chS Na blng cách ñi n phân nóng ch y NaCl và NaOH
PTðP: 2NaCl ñpnc→ 2Na + Cl2 4NaOH ñpnc→ 4Na + 2H2O + O2
B./ Mrt s\ hup ch7t quan trDng c_a kim lo;i kilm:
I./ Natri hidroxit – NaOH
+ Tác d2ng vEi axit: t%o và nưEc
+Tác d2ng vEi oxit axit:
CO2+2 NaOH -> Na2CO3
CO2+ NaOH - > NaHCO3
NaOH + HCl -> NaCl + H2O + H2O (1)
(2)
L p tz l : f nNaOH
n
CO2
3 & Na2CO3 *2 ≤ f : Na
2CO3
NaHCO 3 * 1f
* NaOH (dư) + CO 2 Na 2 CO 3 + H 2 O
* NaOH + CO2(dư) NaHCO 3
Thí d2: 2NaOH + CO2 -> Na2CO3 + H2O
+ Tác d2ng vEi dung dTch muAi:
Thí d2: 2NaOH + CuSO4 -> Na2SO4 + Cu(OH)2↓
II./ Natri hidrocacbonat – NaHCO 3
o
1./ phkn €ng phân h_y: 2NaHCO 3 t → Na 2 CO 3 + CO 2 + H 2 O
2./ Tính lư•ng tính:
+ Tác d2ng vEi axit: NaHCO 3 + HCl -> NaCl + CO 2 + H 2 O
+ Tác d2ng vEi dung dTch bazơ: NaHCO 3 + NaOH -> Na 2 CO 3 + H 2 O
III./ Natri cacbonat – Na 2 CO 3
+ Tác d2ng vEi dung dTch axit m%nh: Na 2 CO 3 + 2HCl -> 2NaCl + CO 2 + H 2 O
MuAi cacbonat c#a kim lo%i kiVm trong nưEc cho môi trưPng kiVm
IV./ Kali nitrat: KNO 3
Tính ch t: có ph n Kng nhi t phân 2KNO 3 -> 2KNO 2 + O 2
Bài 26: KLK THw VÀ HyP CH/T QUAN TR|NG C0A KIM LO%I KI'M THw