khai niệm giai cấp nông dân, chiến tranh nông dân thời tủng đại
Trang 11, Khái niệm nông dân.
- Nông dân là người lao động cư trú ở nông thôn, sống chủ yếu bằng nghềlàm ruộng, cộng với các ngành nghề mà tư liệu sản xuất chính là đất đai, tùy theotừng thời kỳ lịch sử ở từng nước, có quyền sở hữu khác nhau về ruộng đất Nhữngngười này hình thành nên giai cấp nông dân
- Theo Bách khoa Toàn thư: Giai cấp nông dân là bao gồm những tập đoànngười sản xuất nhỏ hoặc làm thuê cho địa chủ và cho phú nông trong nông nghiệpdựa trên chế độ chiếm hữu tư nhân về ruộng đất
- Như vậy hiều theo nghĩa chung thì nông dân là những người sống lâu đời ởnông thôn (làng, bản, ấp) lấy sản xuất nông nghiệp làm nguồn sống chính dướihình thức tư hữu nhỏ Nông dân là lực lượng quan trọng trong các cuộc đấu trangchống lại các thế lực áp bức bóc lột trong lịch sử
- Trong chế độ phong kiến người nông dân là lực lượng sản xuất chính vàcũng là giai cấp cơ bản bị áp bức trong xã hội Vốn là những người sản xuất nhỏ và
bị hạn chế trong tầm nhìn hạn hẹp của làng xã, họ thường thụ động trước các vấn
đề xã hội và trước các cuộc cách mạng xã hội Là lực lượng sản xuất cơ bản xủa xãhội, song trước sau họ vẫn không thay đổi được phương thức sản xuất để hìnhthành một mô hình xã hội tiến bộ hơn Vì vậy, họ không trở thành giai cấp lãnhđạo cách mạng mà chỉ có thể liên minh với giai cấp công nhân, tầng lớp trí thức vàcác giai tầng xã hội khác, cùng giai cấp công nhân thực hiện cuộc cách mạng giảiphóng mình, giải phóng dân tộc do giai cấp công nhân lãnh đạo
2 Nguyên nhân các phong trào nông dân trong lịch sử.
Bất kỳ một hiện tượng lịch sử nào đều diễn ra trong những bối cảnh xã hộinhất định và bị chi phối bởi những nguyên nhân chủ quan và khách quan củachính bối cảnh ấy quy định Phong trào nông dân thời kỳ trung đại cũng khôngnằm ngoài quy luật chung đó Và không phải ngẫu nhiên mà các cuộc khởi nghĩanông dân trong thời kỳ phong kiến lại mang tính chất chu kỳ ở mỗi triều đại Ởphương Đông, không một vương triều nào mà nông dân không nổi dậy khởi
Trang 2nghĩa Vậy nguyên nhân nào đưa đến các cuộc đấu tranh giai cấp của nông dântrong thời kỳ trung đại?
Lịch sử luôn luôn vận động và phát triển, mỗi một quốc gia, mỗi triều triềuđại phong kiến có một bối cảnh khác nhau tuy nhiên nó vẫn có những nguyên nhânchung của một chế độ dẫn đến sự bùng nổ của các phong trào nông dân Suy chocùng các phong trào nông dân nổ ra xuất phát từ những nguyên nhân khách quan
và chủ quan của chính bối cảnh ấy quy định
2 1 Phong trào nông dân bùng nổ do nhu cầu ruộng đất.
Đối với người nông dân, sản xuất nông nghiệp đóng vai trò chủ đạo trongnền kinh tế Chính vì thế ruộng đất trở thành tư liệu quan trọng nhất trong sảnxuất của người dân qua bao đời Nó không chỉ là tư liệu sản xuất chủ yếu củangười nông dân mà tầng lớp quý tộc quan lại, địa chủ cũng ra sức phát triển, mởrộng Trong xã hội phong kiến, do chính sách ban phát ruộng đất cho công thần,quý tộc….mà ruộng đất công làng xã ngày càng thu hẹp và ruộng đất tư ngàycàng tăng lên
Vấn đề ruộng đất là vấn đề chủ yếu, là nguyên nhân sâu xa dẫn đến bùng nổcác phong trào đấu tranh của nông dân Tuy nhiên trong từng giai đoạn cụ thể, từngtriều đại cụ thể mà vấn đề ruộng đất là nguyên nhân sâu xa hoặc vừa sâu xa vừatrực tiếp đưa đến các cuộc khởi nghĩa nông dân
2.2 Chính sách tô thuế nặng nề của nhà nước phong kiến.
Một trong những nguyên nhân chủ yếu đẩy người nông dân vào cuộc sốngbần cùng nghèo khổ đến phiêu bạt, lưu tán là chính sách thuế khoá nặng nề vànhững thủ đoạn bóc lột tànbạo của nhà nước phong kiến Bất kỳ nhà nước nàomuốn tồn tại đều phải dựa trên nguồn thuế thu của nhân dân Trong lịch sử chế độphong kiến, mỗi khi một triều đại mới lên nắm quyền đều ban hành những chínhsách tô thuế tiến bộ giảm bớt gánh nặng cho nhân dân Tuy nhiên cứ mỗi cuối triềuđại vua quan ăn chơi xa xỉ Để phục vụ cho nhu cầu hưởng lạc của bọn vua chúabất tài chúng đã đánh tô thuế nặng nề đối với nông dân Người nông dân vừa bị
Trang 3mất ruộng đất lại phải gánh thêm những thứ thuế nặng nề nên càng căm ghét bọnvua quan ăn chơi sa đoạ.
Ngoài những khoản thuế mà người nông dân phải nộp cho nhà nước phongkiến, họ còn bị nạn bóc lột tô tức cảu địa chủ đè nặng lên đầu Người nông dân bịmất ruộng phải đi làm thuê cho địa chủ, ngày càng bị lệ thuộc chặt chẽ vào địa chủ
và càng bị bóc lột thậm tệ hơn
Chính sách thuế khoá nặng nề của họ Trịnh không chỉ đổ lên đầu ngườinông dân mà các tầng lớp nhân dân lao động khác như thợ thủ công, người buônbán cũng phải gánh chịu như thuế thổ sản, thuế tuần ti… Hàng trăm thứ thuế đãlàm cho nền kinh tế thủ công, thương mại bị đình đốn suy sụp Vì thuế mà nhiềungười phải bỏ nghề nghiệp Vua chúa cùng quan lại thường xuyên mua bán ứchiếp, có khi cướp không hàng hoá của thương nhân, quan lại trưng thu hà lạm tự ýđặt thuế tuần ti để vơ vét, cướp bóc của cải làm cho thương nhân nhiều người sảnnghiệp gây nên một tình trạng khủng hoảng trong đời sống kinh tế của nhân dân
Mất ruộng đất lại thêm vào đó là thuế khoá nặng nề với hàng trăm thứ thuếchồng chất đã làm cho nhân dân cực khổ, nhiều người không có tiền đóng thuếphải bỏ làng xóm quê hương đi xiêu tán, rồi nạn đói diễn ra ở khắp nơi Vì vậydưới những ngọn cờ khởi nghĩa nhân dân đã không ngần ngại đứng dậy đấu tranh
2.3 Sự thối nát sa đoạ của tầng lớp cầm quyền và chính sách kinh tế xã hội của nhà nước phong kiến không chăm lo đến đời sống của nhân dân.
Như chúng ta thấy, không phải đời vua nào cũng sa đoạ mà mỗi một triềuđại mới lên đều thi hành những chính sách tiến bộ phát triển kinh tế xã hội, ổn địnhchính trị Tuy nhiên về cuối mỗi triều đại, khi đất nước đã được ổn định về mọimặt vua quan thường thối nát lao vào ăn chơi sa đoạ, không chăm lo đến việc triềuchính như các đời trước đã làm Và đây cũng là một quy luật của lịch sử, đầu triềuđại thì tiến bộ, cuối triều đại thì suy tàn Điều này giải thích tại sao các cuộc khởinghĩa nông dân thường nổ ra vào cuối các triều đại khi triều đình phong kiến đãkhông còn chăm lo đến đất nước mà trở nên thối nát
Trang 4Trung Quốc, cuối thời Mãn Thanh, xã hội phong kiến bước vào giai đoạnkhủng hoảng Lực lượng sản xuất chính của xã hội là nông dân bị áp bức, bóc lộtnặng nề Họ không có ruộng hoặc có rất ít Phần lớn ruộng đất tập trung trong taybọn địa chủ quan lại người Mãn và Hán Nông dân thì gánh vác tô thuế nặng nề tới50% đến 80% thu hoạch Thương nhân cho vay nặng lãi cũng lợi dụng những lúcnông dân gặp khó khăn như thiên tai, sưu thuế cao để bóc lột Chính quyền MãnThanh phản động thối nát càng tăng cường bóp nặn nông dân Thuế má, phu phentạp dịch nặng nề làm đời sống nông dân thêm điêu đứng Những khoản bồi thườngkhổng lồ do chiến tranh thuốc phiện đều đổ lên đầu nông dân Thuế má tăng, quanlại và quân lính nhũng nhiễu, bọn địa chủ bóc lột tô nặng nề làm cho nông dânkhông còn đường sống
Chiến tranh nha phiến (1840─1842) kết thúc, Trung Quốc chính thức bướcvào chế độ nửa phong kiến, nửa thuộc địa, mở cửa cho cả thế giới tư bản vào xâu
xé đất nước Tầng lớp bình dân là người bị bóc lột nặng nề nhất, kinh tế ngày càng
sa sút do sự tràn ngập của hàng hóa nước ngoài, thiên tai, hạn hán, vỡ đê,…xảy raliên tục (1846─1850), người dân càng đi vào đói kém,nghiện ngập và nghèo khổ.Mâu thuẫn xã hội ngày càng trở nên gay gắt nhất là khi chiến tranh đã làm bộc lộ
sự yếu đuối của triều đình nhà Thanh Thêm vào đó là sự mâu thuẫn dân tộc donhững hiệp ước bất bình đẳng gây ra Đầu thế kỉ 19,hàng loạt các cuộc khởi nghĩacủa nông dân diễn ra khắp nơi, trong đó qui mô nhất và có thời gian diễn ra dàinhất là phong trào “Thái Bình Thiên Quốc” Hồng Tú Toàn lãnh đạo
Hồng Tú Toàn, người đứng đầu của Thái Bình Thiên Quốc, xuất thân là mộtthầy đồ theo Công giáo, ông đã nhiều lần thi trượt kì thi Hương Do bất đồng chínhkiến với triều đình nhà Thanh, ông lập ra một đạo giáo dựa trên lý luận của đạoKitô lấy tên là "Thượng Đế Giáo" và tự nhận mình người được Thượng Đế phongVương cử xuống trần thế thiên hành đạo, giúp người dân chống lại Thanh triều.Năm 1847 – 1848, hai tỉnh Lưỡng Quảng bị nạn đói, giặc cướp khắp nơi, Hồng TúToàn hợp cùng một nhóm bạn đồng học đồng hương như Dương Tú Thanh, Tiêu
Trang 5Triều Qui, Thạch Đạt Khai, Phùng Vân Sơn dấy binh nổi dậy ở Kim Điền - QuảngTây vào năm 1847, với khẩu hiệu "Phản Thanh, diệt tham ô tàn bạo, khôi phục lạinhà Minh", từ đó nghĩa quân lấy nơi này làm trung tâm mở rộng tuyên truyền cáchmạng ra xung quanh Quân nổi dậy được sự ủng hộ mạnh mẽ của người dân nghèo,chỉ trong một thời gian ngắn đã lên tới hàng trăm vạn người Quân nổi dậy cả namlẫn nữ đều để tóc dài, chống lại lệnh để bím tóc đuôi sam của triều đình MãnThanh - nên sử nhà Thanh thường gọi là "Giặc tóc dài" Tổ chức nghĩa quân trong
“Hội thờ Thượng Đế” tương đối chặt chẽ và nghiêm minh: phải triệt để tuân lệnhđầu mục, không được xâm phạm tài sản của nhân dân, ra trận phải đồng tâm hợplực, không được lùi mà chỉ có tiến, phân chia nhiệm vụ nam nữ rõ ràng, đặc biệtnghiêm cấm gian, dâm, bài bạc, giết người bừa bãi, hút thuốc phiện,….nội dungchủ yếu dựa vào “Mười điều răn” của đạo Kitô giáo nên được dân chúng hưởngứng mạnh mẽ, thế lực ngày càng lớn mạnh
3 Sức mạnh của nông dân qua các phong trào.
Mặc dù các phong trào đều thất bại nhưng trong lịch sử phong trào nông dântrung đại thế giới phải ghi nhận những cuộc khởi nghĩa nông dân to lớn như Chiếntranh nông dân Đức (cuối thế kỷ XV), phong trào nông dân Tây Sơn ở Việt Namkhởi nghĩa Thái Bình Thiên Quốc từ 1851- 1864 (Trung Quốc)
Ngay cả khi thất bại các phong trào nông dân vẫn giành được những thắnglợi nhất định Và khi phong trào nông dân đi đến chỗ quật đổ kẻ thù và dựng nênmột triều đại mới, thì tác dụng của nó đối với sự phát triển của dân tộc lại cànglớn mạnh rõ rệt
• Chiến tranh nông dân Đức:
Đầu thế kỷ XVI, nền kinh tế nước Đức phát triển, thương nghiệp hoạt độngsôi nổi, các ngành khai khoáng, luyện kim rất phát đạt, nhiều thành thị nhưCologne, Augsburg rất phồn vinh Về mặt nông nghiệp, diện tích trồng trọt khôngngừng mở rộng, các loại nông sản tăng lên nhiều, đâu đâu cũng có thể thấy các
Trang 6loại ngũ cốc, nho, rau, gai, ở thành thị và nông thôn đều mọc lên những biệt thựđẹp, những nhà thờ và tòa thị chính hoa lệ, nước sông trong sạch lượn quanh trong
Nước Đức chia rẽ trở thành đối tượng chủ yếu để giáo hội Kitô và Giáohoàng tha hồ tước đoạt Ở nước Đức, giáo hội Kitô chiếm hơn 1/3 đất trồng trọt,bản thân Đại giáo chủ là chư hầu của đế quốc Họ tước đoạt tài sản, của cải củadân chúng và áp bức tín đồ, chèn ép để lấy tiền của Giáo hoàng cũng bán quanbán tước và còn làm cả thẻ miễn tội đưa đến nước Đức tiêu thụ Nước Đức được
gọi là “con bò sữa của Giáo hoàng Roma”.
Tất cả những tình hình đó đã làm tăng thêm gánh nặng cho nhân dân, nhất lànông dân chiếm trên 80% dân số, phải gánh chịu Nó cũng khoét sâu thêm lòngcăm hận của người Đức đối với giáo hội Để bảo đảm sự sinh tồn của mình, nôngdân không thể không vùng lên đấu tranh với chúa phong kiến và giáo hội Cuốithế kỷ XV và đầu thế kỷ XVI, một số khu vực của nước Đức đã xuất hiện những
tổ chức cách mạng của nông dân và nổ ra khởi nghĩa
Mâu thuẫn xã hội của nước Đức ngày càng gay gắt, cuối cùng đã nổ ra cácphong trào cách mạng chống phong kiến rộng lớn Mũi nhọn đấu tranh của phongtrào này trước hết hướng vào nền tảng tư tưởng của chế độ phong kiến - giáo hội.Cuộc cải cách tôn giáo của nước Đức bắt đầu từ cuộc đấu tranh này MartinLuther là người khởi xướng cuộc cải cách tôn giáo
Trang 7Martin Luther sinh ra trong một gia đình chủ xí nghiệp ngoan đạo, lên 7 tuổi
đi học, đầu tiên học ở Mansfield, sau đó ở Magde-burg, Eisenach 18 tuổi, Luthervào Đại học Erfurt (Ecphua); sau khi giành được học vị Thạc sĩ, ông lại tiếp tụchọc luật ngay tại trường
Năm 1505, Martin Luther trở thành tu sĩ hội Augustin (Ôgixtanh) và đã nénlòng học tập thần học Năm 1512, ông giành được học vị Tiến sĩ thần học, đượcphong là Giáo sư thánh kinh học của trường Đại học Wittbenberg (Vittenbec).Ông cho rằng linh hồn con người được cứu rỗi là lòng tín ngưỡng thành kính của
cá nhân, thông qua việc đọc kinh thánh sẽ kết thông được với Thượng đế Ôngchủ trương xây dựng giáo hội liêm chính, tiết kiệm, không có chế độ ăn chay vànhững nghi thức rườm rà phức tạp
Năm 1517, Giáo hoàng Léon X mượn cớ sửa chữa Đại thánh đường SaintPierre, phái đái sứ đặc biệt Tetzel (Tetden) đến nước Đức bán những tập phiếu
chuộc tội Khi bán, Tetzel lớn tiếng nói: “Nếu bỏ tiền mua phiếu chuộc tội, hễ
đồng tiền rơi vào hòm kêu lên thì linh hồn của người có tội có thể lập tức từ địa ngục khổ ải bay lên thiên đường được” Sự lừa dối vô sỉ đó bị các tầng lớp quần
chúng rộng rãi căm ghét
Vào tối ngày 31-10-1517, lúc ấy Martin Luther đã hơn 30 tuổi, ông liền dán
ở trước cửa nhà thờ Wittenberg bản Luận cương 95 điều viết bằng chữ La tinh,phản đối việc bán phiếu chuộc tội, và yêu cầu tiến hành biện luận về những vấn đề
do ông đề xuất ở ngay trường Đại học Wittenberg Hành động của Martin Luther
đã mở màn cuộc cải cách tôn giáo ở Tây Âu
Những vấn đề của Luận cương 95 điều được niêm yết đã gây ra rất nhiềuphản ứng Luận cương được in thành truyền đơn rải khắp toàn quốc Trong bốn
tuần lễ, nó đã “bay đi truyền tới toàn bộ thế giới đạo Cơ đốc, như là một sứ giả
nhà trời mang đến cho họ” Martin Luther được ủng hộ rất rộng rãi, vương hầu
Sachsen cũng nhiệt liệt ủng hộ, che chở cho ông
Trang 8Tháng 8-1518, Giáo hoàng ra lệnh cho Martin Luther đến Roma xét xử,chắc chắn Martin Luther sẽ bị bắt giam hoặc xử tử hình Vương hầu Sachsen lợidụng ảnh hưởng của ông điều khiển thẩm phán đổi nơi xét xử và đưa tớiAugsburg Tháng 10, chủ trì phiên tòa gồm có Hồng y giáo chủ và Khajiétan - đại
sứ đặc biệt của Giáo hoàng Đứng trước tòa, Martin Luther trích dẫn kinh điểntrình bày rất khảng khái, làm cho Caetani (Caêtani) không sao đối đáp nổi Sau sự
việc này, Martin Luther nói: “Hồng y giáo chủ giống như đàn gẫy tai trâu vậy”.
Hồi đó có người loan tin rằng Hồng y giáo chủ hạ lệnh bắt Martin Luther,các bạn bè khuyên ông nhanh chóng rời khỏi Augsburg Martin Luther sau khiviết cho giáo hoàng và Hồng y giáo chủ mỗi người một lá thư, lợi dụng lúc tối trờivới sự giúp đỡ của bè bạn, ông bèn chạy về Wittenberg Caétani yêu cầu vươnghầu Sachsen đưa Martin Luther tới Roma hoặc trục xuất khỏi Sachsen
Năm 1519, Giáo hoàng phái đại sứ đặc biệt Miltich đến yêu cầu vương hầuSachsen giúp đỡ Đại sứ đặc biệt đồng ý để cho vương hầu thu tiền bán thẻ miễntội sẽ kiếm được nhiều lợi hơn, đồng thời cho người bao vây Martin Luther, nhằmmưu đồ ly gián, lừa tách Martin Luther ra khỏi Sachsen để trừng trị ông MartinLuther một mặt tỏ ra khuất phục Giáo hoàng, nhưng tự mình vẫn kiên trì tìm cáchcứu cho giáo hội khỏi hủ bại; mặt khác cự tuyệt rời khỏi Wittenberg
Tháng 7, tại Leipzig, Martin Luther và Giáo sư thần học Georgy Aike, vớitính cách quyền Giáo hoàng, tiến hành tranh luận về các vấn đề tôn giáo Aike làmột người tranh luận lão luyện Ông ta nêu lại những vụ án đã được gíao hội địnhtội như Wiclì (Uyclip), Jan Hus (Gian Hut) và quy Martin Luther vào “tội dịđoan” Martin Luther không chút thỏa hiệp, đã công khai đả phá thần quyền củaGiáo hoàng, khẳng định uy quyền của Kinh Thánh biện hộ cho Hus (người lãnhđạo phong trào cải cách tôn giáo của Tiệp Khắc)
Năm 1520, Martin Luther đã công bố liên tiếp ba luận văn: Thư công khaigửi các quí tộc đạo Kitô, Nhà tù Babylone của giáo hội và bàn về sự tự do của tín
Trang 9đồ Cơ đốc, giải thích rõ những quan điểm thần học của mình, nhấn mạnh quyền
uy của Kinh thánh, phủ nhận quyền uy của Giáo hoàng và hội nghị tôn giáo; chophép giáo sĩ kết hôn; giảm bớt lễ nghi tôn giáo, bảo lưu lễ rửa tội và ăn bánhthánh; tín đồ Kitô được quyền tự do v.v
Điểm cốt lõi trong thần học của Martin Luther là đức tin được gọi là nghĩa.Ông nhấn mạnh: sau khi Jésus đã bị đóng đinh trên cây thập tự là đã lấy máu vàthịt của mình chuộc tội cho nhân loại rồi, giữa con người và Thượng đế không cótrở ngại gì nữa, không cần những người trung gian như Giáo hoàng, giáo chủ, cha
cố, các tín đồ Kitô bình thường chỉ cần tín ngưỡng Thượng đế, trực tiếp đọc Kinhthánh thì có thể được cứu rỗi, sau khi chết có thể lên thiên đường
Ngày 10-12-1520, rất nhiều học sinh và thầy giáo tụ tập ở bên ngoài trườngWittenberg lớn tiếng hát bài ngợi ca Thượng đế Đồng thời, lúc này Martin Luther
đã thiêu hủy chỉ dụ của Giáo hoàng hạn 60 ngày phải cúi đầu nhận tội, nếu không
sẽ khai trừ khỏi giáo tịch và các loại tác phẩm ủng hộ quyền của Giáo hoàng, cũngnhư những tập pháp lệnh của giáo hội Năm 1521, Tòa thánh chính thức khai trừgiáo tịch của Martin Luther
Đầu năm 1521, Hoàng đế Charles V chủ trì hội nghị đế quốc tại Worms, vời
cả Martin Luther đến họp Tại hội nghị, chư hầu các nơi sôi nổi trút ra sự bất mãnđối với Tòa thánh Roma Họ nêu ra trên 100 ý kiến Martin Luther có được chỗdựa nên không lo sợ gì, và từ chối không nhận sai lầm, lại còn tuyên truyền chủtrương tôn giáo của mình ở ngay hội nghị
Trước tình thế như vậy, Charles V đành phải để cho Martin Luther rời khỏiWorms, sau đó lại ra lệnh bắt, để ứng phó chiếu lệ cho qua chuyện Vương hầu
Sachsen sai người bắt Martin Luther “trói vào giá” đưa đến Wartburg ai nấy đều
ngầm hiểu không làm huyên náo gì Martin Luther tạm tránh một thời gian ởWartburg, đem Kinh Thánh dịch thành tiếng Đức, việc làm đó đã có cống hiến rất
Trang 10quan trọng đối với cuộc cải cách tôn giáo, truyền bá tôn giáo và sự thống nhấtngôn ngữ Đức.
Năm 1521, sinh viên các trường Đại học Erafurt, Wittenberg nổi dậy dùng
vũ lực công kích các cha cố, xông vào đánh phá các nhà thờ, biểu thị sự ủng hộ
Martin Luther Martin Luther thì phản đối lại, ông nói: “Thượng đế cấm phản
loạn”, “Phản loạn là do ma quỷ sai khiến” Năm 1522, ông trở về Wittenberg tiến
hành giảng đạo liên tục 8 lần, phản đối bạo lực, đã giải thích rõ quan điểm khôngnên dùng bạo lực và đổ máu để duy trì phúc âm của tôn giáo mới
Cùng thời với Martin Luther có Thomas Muntzer (Tômát Muynxơ) xuất thân
từ một gia đình thủ công nghiệp, ông đã đứng lên lãnh đạo phong trào cải cách tôngiáo cấp tiến Muntzer bôn ba khắp nơi tuyên truyền việc kết hợp cải cách tôngiáo với cải tạo xã hội Ông kêu gọi dùng bạo lực để kiến lập vương quốc trường
tồn ngàn năm, tổ chức “Đồng minh đạo Kitô” bí mật, phát động quần chúng đấu
tranh kiên quyết chống chế độ phong kiến và giáo hội Thiên Chúa
Hoạt động cách mạng của Muntzer bị giai cấp thống trị coi là kẻ thù Ông vànhững người theo ông đều bị buộc phải chuyển đổi theo tín ngưỡng khác Songnhững chủ trương của Muntzer ngày càng được đông đảo quần chúng từ khắp nơitới quy thuận và hưởng ứng nhiệt liệt Nông dân ở nhiều địa phương tự tổ chứcbạo động Sự phát triển của phong trào cải cách tôn giáo nước Đức cuối cùng đãdẫn đến cuộc chiến tranh nông dân vĩ đại
Mùa hè năm 1524, nôn dân Schwaben (Sơvaben) đã tổ chức thành đội vũtrang có khoảng 3.500 người, họ giương cờ khởi nghĩa Đầu tháng 3-1525, 6 chiđội nông dân Schwaben họp nhau tại Memmingen, thông qua “12 điều khoản”yêu cầu phế bỏ những quan hệ phụ thuộc của thân phận nông nô, trả lại ruộngcông bị lãnh chúa chiếm đoạt, giảm nhẹ những lao dịch, địa tô và những phu phentạp dịch khác, thủ tiêu thuế 1/10
Trang 11Tháng 3-1525, Wendel Hipler lãnh đạo cuộc khởi nghĩa nông dân Franken(tiếng Pháp: Franconie) Những người khởi nghĩa đã hạ được thành Heilbronn(Hailơbron), sau đó tổ chức hội nghị đại biểu quân nông dân, thông qua “Cươnglĩnh Heilbronn”, Cương lĩnh đề xuất thành lập chính quyền trung ương thốngnhất, phế bỏ quan thuế trong nước, nông dân có thể dùng tiền để chuộc lại sự tự
do của bản thân
Phong trào khởi nghĩa của nông dân các khu vực Sachsen và Thuringen(Thuyrinhghen) kiên quyết nhất Mùa xuân năm 1525, Muntzer tới đó trực tiếplãnh đạo Tại đây, nhiều thợ thủ công, dân nghèo thành thị và công nhân khaikhoáng đều tích cực tham gia đấu tranh Trung tâm hoạt động của Muntzer làthành phố Mulhausen các tín đồ của Muntzer ở đó đều tụ tập nhau lại chờ ông trở
về phát động bởi nghĩa
Ngày 17-3-1525, những người nông dân có vũ trang đầy đủ tập hợp trên sântrường học, sau khi Muntzer diễn thuyết, mọi người liền chuyển đến tập hợp ởViện Thánh Mẫu Đại hội do Pfeifer (Phâyphơ) chủ trì, thông qua biểu quyết,quyết định giải tán Ủy ban thị chính cũ, thành lập Ủy ban thị chính mới do Pfeiferđược cử làm “Thị trưởng vĩnh viễn”
Hàng ngàn vạn nông dân đã bị hấp dẫn kéo đến thành phố khát khao muốnđược lắng nghe Muntzer tuyên bố về một thiên quốc mới, tin tưởng vào giáonghĩa của ông ta Khi Muntzer nói xong, Pfeifer để cho đội hợp xướng nam nữ
thanh niên hát vang “Jésus đã đáp ứng cho con cháu Judas có đất phúc”: Ngày
mai các bạn hãy đổi tín ngưỡng đi, chủ tướng và các bạn sẽ cùng ở một nơi” Dư
âm của buổi diễn thuyết và sự xáo động của phong trào còn kéo dài mãi ra
Ngày 16-5-1525, quân nông dân tiến hành quyết chiến với quân đội liên minhcủa 7 chư hầu Quân nông dân không đến 8.000 người, họ đã chiến đấu anh dũng,nhưng do thiếu vũ khí, lại không được huấn luyện đầy đủ, bản thân Muntzer cũngthiếu kinh nghiệm chỉ huy quân sự, nên năng lực tác chiến hạn chế Tuy có sự cổ
Trang 12động nhiệt tình của Muntzer, nhưng trong tình hình sức chiến đấu quá chênh lệch,cho nên quân khởi nghĩa đã bị thất bại, 5.000 nông dân anh dũng hy sinh, Muntzer bịbắt.
Ngày 25-5-1525, Mulhausen bị vây hãm Ngày 27, Muntzer sau khi chịu đủmọi cực hình tra tấn đánh đập bị đưa đến nơi đóng quân của Mulhausen Bọn chưhầu đứng vây ở xung quanh đòi Muntzer sám hối, nhưng Muntzer đã khảng kháinói với mọi người, cảnh cáo bọn chư hầu không được ngược đãi nông dân, nếukhông sự hạ bệ của bạo quân trong Kinh thánh sẽ là sự hạ bệ của chúng Muntzer
đã hy sinh oanh liệt vì nghĩa lớn
Năm 1529, hội nghị đế quốc họp ở Spire (Speyer) Tại hội nghị, các chư hầutheo đạo Kitô đòi: đạo Kitô được toàn quyền hưởng quyền lợi ở các khu vực đạoTin lành, và không khoan dung gì với đạo Tin lành ở các khu vực của đạo Kitô,cấm chỉ thế tục hóa các tài sản của giáo hội Sáu chư hầu thuộc phái Luther và 14thành thị đế quốc ở phía Nam nước Đức đã nêu kháng nghị, họ bị coi là những kẻkháng nghị (Protestantisme), đạo Tin lành về sau cũng gọi là phái kháng nghị.Năm 1530, Hoàng đế Charles V triệu tập hội nghị đế quốc ở Augsburg mưucầu hòa giải giữa đạo Kitô và đạo Tin lành của phái Luther Ở hội nghị, PháiLuther nêu lên sự thanh minh về tín ngưỡng, các chư hầu theo đạo Kitô phản đối,Melanchton (Mêlan-stôn) lên tiếng biện hộ Hoàng đế ủng hộ giáo hội ThiênChúa, phái Luther công bố những điều thanh minh ấy bằng văn bản viết bằng chữLatinh và chữ Đức Đó là “Cương lĩnh tín ngưỡng Augsburg” của giáo phái Luther do Melanchton khởi thảo
Tháng 2-1531, 7 chư hầu theo đạo Tin lành và 11 thành phố đế quốc tổ chứcthành đồng minh, tiến hành tác chiến với Hoàng đế và các chư Lầu theo đạo Kitô.Trải qua chiến tranh hơn 10 năm, đến năm 1555 đạt được thỏa hiệp, tại hội nghị
đế quốc ở Augsburg xác nhận các chư hầu, các thành phố đế quốc hoặc kỵ sĩ có