quản trị rủi ro chuỗi cung ứng cho nhà máy đường BourbonTây Ninh

Đề tài được thực hiện nhằm phân tích và tìm hiểu những khó khăn mà công ty mía đường Bourbon Tây Ninh đã và đang gặp phải. Bên cạnh đó là đề ra những giải pháp trước mắt cũng như lâu dài nhằm cải thiện những khó khăn mà công ty cũng như ngành công nghiệp mía đang gặp phải.

LỜI MỞ ĐẦU

Bắt đầu khi nền kinh tế mở cửa các hoạt động giao thương với bên ngoài,chuyển mình từ cơ chế kế hoạch hoá tập trung sang cơ chế thị trường, nền kinh tếViệt Nam đang dần dần khởi sắc và ngày càng khẳng định được vị thế của mình.Các hoạt động kinh tế, thươngmại, sản xuất ngáy càng trở nên đa dạng và phongphú hơn với nhiều các hoạt động được được phổ biến rộng rải từ thành thị đếnnông thôn Tuy nhiên, không những lý do đó mà những ngành sản xuất cơ bản

bị lãng quên Để nền kinh tế nước nhà nhanh chóng đi lên sánh ngang với cácquốc gia lớn khác trong khu vực và trên thế giới thì bên cạnh việc tiếp nhận và ứngdụng những tiến bộ khoa học kỹ thuật tiên tiến của những nước phát triển, chúng tacũng không thể rời xa cái gốc, cái cội nguồn của dân tộc - đó là nền văn minh lúanước Trong số các loại cây lương thực, thực phẩm và cây công nghiệp chủ yếu thìmía cũng là một loài cây vô cùng quan trọng Từ xa xưa, Việt Nam chúng ta

đã là một trong những cái nôi sản sinh ra cây mía, ông cha ta đã biết làm thựcphẩm từ các cây mía và chế biến thành mật và các loại đường khác nhau Và đếnngày nay thì Ngành công nghiệp sản xuất đường mía đóng một vai trò rất to lớntrong nền kinh tế quốc dân bởi những ích lợi thiết thực mà một trong những nhuyếu phẩm không thể thiếu trong cuộc sống hàng ngày này đem lại Tuy nhiên, kể

từ khi ra đời cho đến nay, có thể nói là ngành công nghiệp mía - đường Việt Namvẫn chưa phát huy được hết vai trò đó và thậm chí có lúc còn ở trong hoàn cảnh hếtsức khó khăn

Năm 2012 vừa qua thật sự là một năm đầy khó khăn đối với ngành mía đườngViệt Nam Việc giá tiêu thụ đường bình quân giảm 14% cùng với giá thành sảnxuất tăng mạnh đã làm cho lợi nhuận ròng bình quân của các công ty giảm mạnh.Theo dự đoán, năm 2013 cũng sẽ tiếp tục là một năm đầy khó khăn vì phải đươngđầu với sự mất cân đối cung cầu của ngành Đứng trước những khó khăn trước mắtnhư vậy, công ty sản xuất đường mía Bourbon – một trong những cty lớn nhấttrong ngành công nghiệp này tại Việt Nam cũng đã gặp phải rất nhiều nhữngk hókhăn tương tự Chính bởi những tầm quan trọng của ngành sản xuất đường mía vànhững khó khăn trước mắt như vậy, chúng tôi – sinh viên thuộc ngành ThươngMại của Khoa TM-DL-MKT thuộc trường đại học Kinh Tế Tp.HCM đã lựa chọn

đề tài với tên gọi : “ quản trị rủi ro chuỗi cung ứng cho nhà máy đường Bourbon

Tây Ninh ” được chia làm 3 phần:

I SƠ LƯỢC THỊ TRƯỜNG ĐƯỜNG MÍA THẾ GIỚI VÀ VIỆT NAM TRONG THƠÌ GIAN QUA.

1 Tổng quan nghành mía đường

Việt Nam là một quốc gia có truyền thống sản xuất đường mía từ lâu đời Cùngvới sự phát triển của ngành đường trên thế giới, nghề làm đường thủ công ở nước

ta cũng phát triển mạnh

Trong thời kỳ Pháp thuộc, ngành đường nước ta phát triển một cách chậm chạp,sản xuất thủ công là chủ yếu Lúc này ta chỉ có 2 nhà máy đường hiện đại: HiệpHòa (miền nam) và Tuy Hòa (miền trung) Theo thống kê năm 1939 toàn bộ lượngđường mật tiêu thụ là 100.000 tấn.Sau ngày hòa bình lập lại, dưới sự lãnh đạo củaĐảng, lòng nhiệt tình lao động của nhân dân ta cộng với giúp đở của các nướcXHCN ngành đường nước ta ngày càng bắt đầu phát triển Trong những năm 1958-

1960, chúng ta xây dựng 2 nhà máy đường hiện đại Việt Trì và Sông Lam (350 tấnmía/ngày) và nhà máy đường Vạn Điểm (1.000 tấn mía/ngày)

Khi đất nước thống nhất, chúng ta tiếp tục xây dựng thêm một số nhà máyđường hiện đại ở miền Nam như: nhà máy đường Quảng Ngãi (1.500 tấnmía/ngày), Hiệp Hòa (1.500 tấn mía/ngày), nhà máy đường Phan Rang (350 tấnmía/ngày), 2 nhà máy đường tinh luyện Khánh Hội (150 tấn mía/ngày) và BiênHòa (200 tấn mía/ngày), gần đây ta xây dưng thêm 2 nhà máy đường mới: La Ngà(2.000 tấn mía/ngày), Lam Sơn (1.500 tấn mía/ngày)

Với các nhà máy đường hiện đại và các cơ sở sản xuất đường thủ công, kết hợpvới sự phát triển nhanh chóng của kỹ thuật sản xuất đường, chắc chắn trongthờigian tới nước ta sẽ có một nền công nghiệp đường tiên tiến nhằm đáp ứng nhucầu về lượng đường sử dụng cho nhân dân và góp phần xây dựng cho sự phát triểnkinh tế nước ta

2 Tình hình thực tế

Tính đến quí I/2013 đã có 40 nhà máy đường đi vào sản xuất. Các nhà máy đã

ép 8.969.000 tấn mía, thu được 784.530 tấn đường, tăng 1.387.000 tấn mía và148.330 tấn đường so với cùng kỳ năm trước Năm nay nhu cầu sử dụng đườngcho sản xuất thực phẩm giảm khá mạnh, ước tính khoảng 15 – 20% Hạn ngạchnhập khẩu 73.500 tấn đường trong năm 2013 càng khiến áp lực tồn kho nặng nềthêm Nhiều nhà máy đường đang rơi vào bế tắc, dù giảm giá song tiêu thụ vẫn rất

chậm Hơn nữa, một lượng đường lớn giá rẻ từ biên giới Thái Lan nhập lậu vàoViệt Nam đã góp phần đẩy nguyên nhân hàng tồn kho trong nước tăng cao Dovậy, lượng đường tồn kho lên tới 400.000 tấn, đã nâng mức kỷ lục hàng tồn kholên mức cao nhất từ trước tới nay Do vậy, trước kiến nghị xuất khẩu đường củaHiệp hội mía đường Việt Nam (VSSA), Bộ Công thương đã cho phép doanhnghiệp xuất khẩu đường Việc được xuất khẩu sẽ giúp các nhà máy giảm đượclượng hàng tồn kho đang ngày càng lớn và có tiền để trả cho người dân trồng mía.Lượng đường mà VSSA xin xuất khẩu trong niên vụ mía đường 2012 - 2013 là300.000 tấn Niên vụ 2012 – 2013, với diện tích tiếp tục tăng (đạt 300 nghìn ha) vànăng suất bình quân tăng (63 tấn/ha), dự báo lượng đường sản xuất còn tăng caohơn niên vụ trước và vượt nhu cầu tiêu dùng đường trong nước Theo kế hoạch sảnxuất của 40 nhà máy trong niên vụ mới thì sản lượng mía ép là 16,7 triệu tấn vàsản lượng đường dự kiến đạt 1,59 triệu tấn Trong khi đó, mức tiêu thụ trong nướcchỉ khoảng 1,4 triệu tấn, cộng với lượng đường nhập khẩu theo hạn ngạch năm

2013 là 73.500 tấn dẫn tới cung lớn hơn cầu trên 200 nghìn tấn Các nhà máyđường đang lâm vào cảnh khó khăn bởi giá liên tục sụt giảm Nếu như thời điểmnày năm ngoái giá đường dao động từ 18.000 - 19.000 đồng/kg, nay giảm5.000đ/kg Giá tại miền Nam và miền Trung phổ biến từ 13.500 - 14.000 đồng/kg,miền Bắc 14.000 - 14.500 đồng/kg (giảm so với tháng đầu năm khoảng 500-1000đồng và cùng kỳ năm trước là 5.000 đồng/kg) Một trong những nguyên nhânkhiến đường nội rớt giá, nhà máy điêu đứng là do đường cát Thái Lan nhập lậutràn qua biên giới bán giá thấp, thao túng thị trường Ước mỗi năm có khoảng400.000 - 500.000 tấn đường nhập lậu qua biên giới Đường lậu chiếm hầu hết thịphần tiêu thụ ở các tỉnh thành phía Nam và một phần phía Bắc, vừa gây khó khăncho đường nội địa, vừa làm thất thu nguồn thuế của Nhà nước hàng ngàn tỷ đồngmỗi năm (thuế nhập khẩu, thuế VAT, thuế thu nhập doanh nghiệp )

Đối với thế giới năm nay các nước như Brazil, Trung Quốc, Thái Lan… đềutăng mạnh sản lượng đường Theo dự báo của Tổ chức Đường thế giới, nếu nhưniên vụ mía đường 2010 - 2011, sau khi cân đối cung cầu, sản lượng đường thếgiới thừa 1,3 triệu tấn; niên vụ 2011 - 2012, sản lượng đường thế giới tiếp tục thừa5,2 triệu tấn; và niên vụ 2012 - 2013 này, lượng đường thừa tăng lên mức kỷ lục5,86 triệu tấn (cao nhất trong 3 năm qua) Giá đường thế giới cũng giảm mạnh. Dogiá đường thế giới và trong nước đều giảm, nên giá mía nguyên liệu ở ĐBSCLbuộcphải giảm theo.

Tình hình chi tiết 

a Tình hình sản xuất và tiêu thụ mía đường trong nước

Hiệp hội Mía đường Việt Nam cho biết, niên vụ 2012 – 2013, ngành mía đườngViệt Nam dự kiến sản xuất được 1,5 triệu tấn đường các loại Trong đó chủ lực là 2sản phẩm cung ứng cho thị trường là đường luyện và đường trắng đồn điền Riêngđường luyện được sản xuất từ 9/40 nhà máy đường với sản lượng khoảng 730.458tấn, còn lại là đường trắng đồn điền với chất lượng cao Trong khi đó, mức tiêu thụtrong nước chỉ khoảng 1,4 triệu tấn, cộng với lượng đường nhập khẩu theo hạnngạch năm 2013 là 74 nghìn tấn dẫn tới cung lớn hơn cầu trên 200 nghìn tấn

 Diễn biến giá và dự báo

Trong xu hướng giảm giá của tháng 9, sang tháng 10 thị trường đường trongnước giảm nhẹ Giá bán lẻ đường RE tại Hà Nội, Đà Nẵng và TP Hồ Chí Minhtrong tháng 10 phổ biến ở mức 19.000 - 20.000đ/kg, giảm 500-1000đ/kg

Giá bán đường trắng loại I đã có thuế VAT tại kho nhà máy trên cả nước trongtháng 9 hiện ở mức 15.000-16.000đồng/kg, giảm 3.000đ/kg so với cuối năm 2011. 

Nguyên nhân: vụ mía đường năm nay khó khăn hơn so với năm ngoái, bởi

ngành mía đường đang đối mặt với những bất lợi từ trong nước lẫn thế giới Trongnước giá đường cát liên tục giảm, giảm tới 30% so với cùng kỳ năm ngoái Giágiảm nhưng các nhà máy chế biến vẫn khó bán được đường Trong khi đó lượngđường nhập lậu từ Thái Lan với giá bán thấp hơn 500đ/kg (tùy thời điểm) Các nhàmáy đường trong nước vừa phải đầu tư vùng nguyên liệu, sản xuất phải đóngthuế… còn các nhà kinh doanh đường lậu không chịu thuế nên bán giá thấp Vìvậy, đường trong nước không thể cạnh tranh lại

Tổng lượng cung đường lớn hơn so với nhu cầu tiêu dùng Dự báo giá đườngtrong nước có nguy cơ tiếp tục giảm

Tình hình xuất nhập khẩu đường

Tháng 8/2012, Bộ Công Thương đã phân bổ hạn ngạch nhập khẩu 70.000 tấnđường của năm 2012, Bộ đã phân giao cho các doanh nghiệp 50.000 tấn đườngtinh luyện và đường thô cho thương nhân trực tiếp sử dụng làm nguyên liệu sảnxuất và 20.000 tấn đường cho thương nhân sản xuất đường để tinh luyện, cung cấpphục vụ sản xuất tiêu dùng Năm 2013, lượng đường nhập khẩu theo hạn ngạchnăm 2013 là 74 nghìn tấn

Ngoài ra, thị trường trong nước có khả năng sẽ có thêm một lượng đường docụm sản xuất đường của tập đoàn Hoàng Anh Gia Lai (HAGL) đầu tư tại Lào nhập

về lên đến 100.000 tấn và hiện đang xin Bộ Công Thương nhập về Việt Nam

Đó là chưa kể đường Thái Lan thẩm lậu qua đường biên giới Campuchia hoặclợi dụng kẽ hở của hoạt động tạm nhập tái xuất qua các cửa khẩu mà theo ước tính

có thể lên đến vài trăm ngàn tấn

Lượng đường sản xuất vụ mới của các nhà máy sẽ đáp ứng đủ nhu cầu tiêu thụ

từ tháng 11/2012 trở đi Như vậy, tổng lượng đường có hiện nay dư thừa so với

nhu cầu tiêu dùng đường tháng 9 và 10/2012 Vì vậy, Bộ Nông nghiệp và Pháttriển nông thôn và Bộ Công Thương đã đồng ý cho ngành đường xuất khẩu tiểungạch sang Trung Quốc để giảm lượng đường tồn kho trong nước.

b Tình hình thế giới

      Thị trường đường thế giới tiếp tục đi xuống, trong đó gía đường trắnggiảm xuống mức thấp nhất 26 tháng qua trong phiên giao dịch ngày 19/10 Nhàphân tích hàng hóa Kate Tang của Barclays Capital cho biết, những lo ngại về triểnvọng kinh tế toàn cầu cùng cuộc khủng hoảng nợ công ở Khu vực Eurozone, đặcbiệt là tại Tây Ban Nha và Hy Lạp, đã gây sức ép lên các thị trường hàng hóa,trong đó có đường

Đóng cửa phiên giao dịch ngày 19/10 trên Sàn LIFFE, giá đường trắng giaotháng 12/2012 trượt xuống 539,50 USD/tấn (sau khi đã có lúc trong phiên xuốngcòn 537 USD/tấn - mức thấp nhất trong 26 tháng qua), so với 566 USD/tấn củacuối tuần trước đó Còn tại NYBOT-ICE cùng ngày, giá đường thô giao tháng3/2013 cũng giảm từ 20,47 UScent/lb xuống 19,79 UScent/lb

 Theo giới phân tích, lượng đường thặng dư lớn trên toàn cầu đang là yếu tố gâysức ép giảm giá đối với mặt hàng này

Vụ mùa bội thu và nhập khẩu bởi những nước tiêu thụ chính như Nga và TrungQuốc suy giảm sẽ giúp giá đường giảm hơn nữa trong niên vụ 2012-2013, nhà tưvấn Jonathan Kingsman cho biết

Giá đường sẽ dao động ở mức thấp trong 2 năm do thời tiết thuận lợi ở nhữngnước sản xuất hàng đầu như Braxin và Ấn Độ làm tăng kỳ vọng sản lượng giatăng, và thặng dư đường toàn cầu Trung Quốc – nước tiêu thụ đường lớn thứ haithế giới – sẽ hạn chế nhập khẩu đường trong năm 2012-2013 bắt đầu từ 1/10 dosản lượng nội địa tăng do thời tiết thuận lợi cho trồng mía đường

Theo Tổ chức Đường Thế giới (ISO), đường sẽ tiếp tục chịu áp lực giảm giá khinguồn cung đường toàn cầu thặng dư năm thứ 3 liên tiếp trong niên vụ 2012-2013.

Tình hình cung cầu và dự báo

Tổ chức đường quốc tế (ISO) dự kiến, thặng dư đường toàn cầu đạt 5,86 triệutấn niên vụ bắt đầu từ tháng 10/2012 – 9/2013, tăng so với 5,19 triệu tấn niên vụtrước ISO cho biết tỉ lệ dự trữ/tiêu thụ có thể tăng khoảng 40%  trong niên vụ2012/13, so với 37,6% niên vụ 2011/12

Sản lượng đường toàn cầu trong niên vụ 2012/13 được dự đoán sẽ ởmức 174 triệu tấn, tăng 2% so với năm ngoái. Sản lượng được dự báo tăng đối vớihầu hết các nhà sản xuất lớn nhất

Dự báo cung cầu đường thế giới niên vụ 2012-2013(ĐVT: triệu tấn)

Niên vụ

2012/2013

Dự trữ đầu kỳ

Sản lượng Nhập

khẩu

Xuất khẩu

Tiêu thụ nội địa

Dữ trữ cuối kỳ

3 Thị phần

Số liệu năm 2011

Theo công ty chứng khoán Bảo Việt, 7 công ty đường lớn nhất hiện chiếm

gần 30% thị phần toàn ngành Đường Lam Sơn và đường Bourbon Tây Ninh

hiện là hai công ty dẫn đầu 2 phân khúc đường là RS và RE

Ngành đường chưa có hệ thống phân phối chính thức Theo báo cáo của công ty

chứng khoán KimEng, khoảng 2/3 lượng đường Việt Nam được tiêu thụ tai khu

vực phía Nam.

Phần lớn sản phẩm đường RE được bán trực tiếp tới các doanh nghiệp sản xuấtthực phẩm công nghiệp lớn và đường RS thường được bán cho các doanh nghiệp

bán lẻ thông qua khoảng 40-50 công ty phân phối. Nhu cầu đường trong công

nghiệp chiếm khoảng 57% tổng nhu cầu toàn ngành.

Các doanh nghiệp đường lớn ở Việt Nam

Doanh thu LNST Đường Biên Hòa

Casuco

1.672 37

Đường Quảng Ngãi

Đường Ninh Hòa

Mía đường Nhiệt điện Gia Lai

SEC

Mía đường Sóc Trăng

Đường Kon Tum

4 Thách thức và khó khăn của ngành đường Việt Nam.

Mùa vu 2012 thật sự là một năm khó khăn của ngành mía đường Việt Nam.Việc giá tiêu thụ đường bình quângiảm 14% cùng với giá thành sản xuất tăngmạnh đã là cho lợi nhuận ròng bình quân của 6 công ty mía đường niêm yết (SBT,LSS, BHS, NHS, SEC and KTS) trong 9T12 giảm mạnhđến 45% n/n Năm 2013

có thể vẫn tiếp tụclà một năm khó khăn vì ngành đường sẽphải đương đầu với sựmất cân đối cung cầu của ngành Sản lượng đường sản xuất dự kiến tăng 22% đạt1,59 triệu tấn trong vụ2012-2013 trong khi nhu cầu tiêu thụđường được dự báo chỉđạt 1,4-1,5 triệu tấn Do đó khoảng hơn 200.000tấn đường được dự báo dư thừatrong năm sau Theo đánh giá của Hiệp hội Mía đường Việt Nam, sản lượng đườngnăm 2012 của các nhà máy trong nước có thể đạt 1,43 triệu tấn, cân đối cung cầuthừa trên 300.000 tấn Với tình hình khó khăn trong khâu tiêu thụ hiện nay, khảnăng nhiều nhà máy thua lỗ là không tránh khỏi Tồn kho cao, giá giảm, mức tiêuthụ lại không như mong muốn, đường nhập lậu giá rẻ đang tràn ngập thị trường, đó

là thực trạng hiện nay của ngành đường trong nước.

Do đó những thách thức và khó khăn của ngành đường Việt Nam có thể nhìnnhận khái quát qua các mặt sau:

Về nguồn nguyên liệu:Nguồn nguyên liệu mía cho ngành đường trong những

năm qua luôn không ổn định Cây mía trong nước hiện nay phải canh tranh gay gắtvới cây mì (sắn) và cây cao su, lợi nhuận thu lại từ việc trồng mía của người nôngdân bấp bên và không ổn định, khiến người nông dân quay lưng lại với cây míađiều này làm cho quỹ đất trồng mía giảm dần

Về đối thủ cạnh tranh: Có thể thấy rằng Thái Lan là một đối thủ cạnh tranh

lớn nhất của Việt Nam về ngành đường trong những năm qua Hiệp hội míađường Việt Nam cho biết giá thành sản xuất đường tại Việt Nam cao hơn khoảng40-50% so với Thái Lan Điều này chủ yếu do chất lượng mía nguyên liệu thấp vàquy mô quá nhỏ của các nhà máy đường trong nước Năng suất mía tại Việt Namchỉ ở mức 61,7 tấn/ha trong vụ 2011-2012, thấp hơn 25% so với mía Thái Lan.Hơn nữa, chữ đường trong mía (CCC) chỉ ởmức 9,6% tại Việt Nam so với mức10,4% của Thái Lan Vì vậy, chi phí mía nguyện liệu tại Việt Nam thường cao hơn

và chiếm đến khoảng 80% giá thành sản xuất so với 60% tại Thái Lan Thêm vào

đó, Ông Nguyễn Thành Long, Chủ tịch Hiệp hội Mía đường Việt Nam, cho biết:

“Đường nhập lậu từ Thái Lan vào VN qua các cửa khẩu Campuchia và Lào mỗinăm lên đến 300.000 - 400.000 tấn, chiếm 30% sản lượng đường tiêu thụ trongnước, gây thất thu ngân sách vài trăm tỉ đồng mỗi năm Các nhà máy sản xuấtđường, nông dân trồng mía bị ảnh hưởng nặng nề”

Việc xuất khẩu đường sang Trung Quốc hiện nay cũng đang gặp khó khăn donước tiêu thụ đường lớn thứ hai thế giới này đã dự trữ đủ nhu cầu nội địa nênkhông nhập khẩu đường từ ngày 1.10.2012 đến hết năm 2013

Nguồn cung đường từ Brazil và Ấn Độ cũng tăng mạnh và dự báo trong thờigian tới, do thời tiết thuận lợi, sản lượng đường ở các thị trường này tiếp tục giatăng làm tăng thặng dư đường toàn cầu Do nguồn cung tăng, nên dự kiến giáđường trong thời gian tới cũng sẽ tiếp tục giảm.

Về trình độ khoa học công nghệ: quy mô quá nhỏ của các nhà máy đường tại

Việt Nam cũng làm cho chi phí sản xuất cố định trên mỗi đơn vị sản phẩm cao hơnnhiều so với Thái Lan Quy mô bình quân của các nhà máy đường Việt Nam chỉ ởmức 3.400 tấn mía/ngày, thấp hơn nhiều so với ngưỡng 6.000-8.000 tấn mía/ngàyđểcác nhà máy đường có thể đạt hiệu quả theo quy mô Ngược lại, quy mô bìnhquâncủa các nhà máy đường Thái Lan ởmức 19.000 tấn mía/ngày, lớn hơn gấp5,6lần so với nhà máy đường Việt Nam

Nhu cầu tiêu thụ của thị trường: Theo Hiệp hội Mía đường, việc tiêu thụ

đường vẫn đang rất chậm chạp, trong khi xuất khẩu đường qua đường tiểu ngạchsang Trung Quốc hiện gặp khó khăn do trong kỳ nghỉ tết Cho đến nay, Hiệp hộiMía đường vẫn chưa nhận được thông tin từ Bộ Công thương về việc xuất khẩuđường Chính vì vậy, đầu ra cho đường vẫn tiếp tục gặp bế tắc, nhiều nhà máyđường thiếu vốn trầm trọng để sản xuất Theo Hiệp hội Mía đường Việt Nam, hiệnlượng tồn kho tại các nhà máy đường đã lên tới 322.250 tấn Đường tồn tại cáccông ty thương mại thuộc Hiệp hội Mía đường là 19.175 tấn Chỉ tính riêng từ đầu

vụ sản xuất đến giữa tháng 2-2013, các nhà máy đường đã sản xuất 767.842 tấn(không bao gồm đường thô nhập khẩu và đường thô trong nước cung cấp cho cácnhà máy luyện) Như vậy, lượng đường tồn kho đã chiếm 1/2 lượng đường đã sảnxuất trong vụ này ( theo Agroviet-26/02/2013)

Nguồn cung đường dự báo vượt nhu cầu trong 2013 Theo Hiệp hội Mía đườngViệt Nam, sản lượng đường năm 2012 của các nhà máy trong nước đạt 1,43 triệutấn, cân đối cung cầu thừa trên 300.000 tấn Với tình hình khó khăn trong khâu tiêu

thụ hiện nay đã làm cho nhiều nhà máy không tránh khỏi việc thua lỗ nặng Ngoàisản lượng đường sản xuất trong nước, Việt Nam cũng nhập khẩu đường theo nhưcam kết WTO Số lượng đường nhập khẩu bị giới hạn bởi hạn ngạch nhập khẩu dochính phủ quản lý Hạn ngạch nhập khẩu cho năm 2013 dự kiến ở mức 74.000 tấn,tăng 5,7% so với năm 2012 Vì vậy, tổng nguồn cung đường trong năm 2013 đượcước tính lên tới gần 1,7 triệu tấn.

Chính sách của nhà nước: Đường được phân loại vào nhóm sản phẩm nhạy

cảm tại Việt Nam, theo cam kết về các sản phẩm nhạy cảm đặc biệt vào năm 1999,Việt Nam đã cắt giảm thuế nhập khẩu đường từ các quốc gia ASEAN xuốngchỉcòn 0-5% từ tháng 1/2010 Thêm vào đó, theo điều khoản của Cộng đồng kinh

tế ASEAN thì tất cả những rào cản phi thuế quan phải được loại bỏ từ năm 2015(từ năm 2018 cho các thành viên mới như Việt Nam, Lào, Campuchia vàMyanmar) và thuế nhập khẩu đường từ các quốc gia ASEAN sẽ được cắt giảm vềmức 0% từ năm 2015 hoặc 2018.Điều này làm cho các doanh nghiệp sản xuấtđường trong nước gặp nhiều khó khăn trong việc cạnh tranh với đường ngoại nhập.Trong khi đó,theo một số lãnh đạo công ty mía đường, thủ tục để giải quyết chocác doanh nghiệp đường xuất khẩu hiện nay là quá chậm chạp, quy định rắc rối,nhiêu khê; kiểu cấp “hạn ngạch nhỏ giọt” làm nhiều doanh nghiệp uể oải khôngcòn hứng thú

5 Xu hướng phát triển

Mía đường có vị trí khá quan trọng trong ngành chế biến nông sản và là ngànhsản xuất đã có từ lâu ở Việt Nam Nó đóng vai trò quan trọng trong việc đáp ứngnhu cầu khá lớn trong nước, giải quyết việc làm và trong công cuộc công nghiệphoá - hiện đại hoá đất nước Sản xuất đường ổn định và phát triển sẽ gópphần phát triển đồng bộ các ngành công nghệ chế biến khác Tuy nhiên, hiện nayngành mía đường gặp rất nhiều khó khăn về mọi mặt: về vùng nguyên liệu, về sản

xuất và tiêu thụ Do đó, cần phải có những phương hướng và giải pháp để pháttriển ngành mía đường một cách hợp lý nhằm giải quyết những vấn đề khó khăn vànâng cao hiệu quả cũng như khả năng cạnh tranh của ngành mía đường.

Xây dựng và phát triển được vùng mía nguyên liệu ổn định, đảm bảo cho cácnhà máy đủ nguyên liệu để sản xuất, qua việc liên kết, ký hợp đồng đầu tư, baotiêu sản phẩm giữa nhà máy và người trồng mía nhằm đảm bảo đạt lợi nhuận caotrên mỗi diện tích đất nông nghiệp và ổn định thì người trồng mía sẽ tích cực thamgia

Các DN trong ngành phải đầu tư cải tiến công nghệ, thiết bị, giảm tổn thất ở cáckhâu ép, lọc bùn, chế luyện…, nhằm nâng cao hiệu suất tổng thu hồi, giảm tỉ lệtiêu hao để tăng sức cạnh tranh của ngành Mía đường Ngoài ra, cần khai thác triệt

để các phế phẩm trong sản xuất đường như lá mía, bã mía được làm các sản phẩmnguyên liệu XK chế biến thức ăn cho bò, nguyên liệu làm chất đốt cho các lò sảnxuất điện hay sản xuất phân bón… Đó là quy trình khép kín đồng bộ từ vùng míanguyên liệu cho đến sản xuất và tận dụng được những chất thải trong sản xuất Tăng năng suất, chất lượng mía nguyên liệu qua việc liên kết với Viện – trường

để đưa các tiến bộ KHKT tạo ra các loại giống mía cao sản, kỹ thuật thâm canh đểcho ra năng suất chất lượng mía cao, năng suất bình quân đạt 70 tấn/ha, chất lượngmía bình quân đạt 10 ccs Phải xây dựng được bộ giống mía riêng của VN phù hợpvới đặc điểm sinh thái của từng vùng Song song đó, hoàn thiện hệ thống văn bảnpháp luật dành riêng cho cây mía qua cơ chế phù hợp để gắn hai lĩnh vực này lạivới nhau tạo thành một chuỗi liên kết ngành hàng: Mía nguyên liệu – Chế biếnđường – Chế biến thực phẩm

6 Thực trạng vùng nguyên liệu mía

Lâu nay chúng ta vẫn thấy sự bất ổn trong ngành mía đường Việt Nam, nhất là

cảnh tượng nhiều nhà máy đóng cửa bởi không đủ nguyên liệu để sản xuất Quacácnăm diện tích trồng mía thường xuyên biến động chủ yếu phụ thuộc theo giá cả thịtrường.khi giá tăng lên người dân phá bỏ các cây trồng khác để trồng mía điển hình

là trong các năm 2000-2004, hậu quả là diện tích đất trồng mía tăng nhanh làm chosản lượng tăng lên trong khi ở một vùng nguyên liệu mía chỉ có một nhà máyđường, do đó lượng cung mía thừa nhà máy hoạt động hết công suất cũng khôngthể tiêu thụ hết nguyên liệu mía trong vùng làm cho giá cả xuống thấp, nhiều ngườidân trồng mía phải chịu thiệt thòi

Diện tích trồng mía của Việt Nam 2000-2010 (Đơn vị: nghìn ha)

2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 0

Nguồn: Tổng cục Thống kê, AGROINFO tổng hợp (tính đến 15/6/2010)

Dễ thấy rằng sản lượng mía trong những năm qua không ổn định và đang giảmdần trong năm trở lại đây

Bài học nguyên liệu mía những năm 2003 vẫn còn chưa xa, điển hình như bàcon ở vùng Cù Lao Dung, có thời điểm bà con đã phá bỏ hàng nghìn diện tíchtrông cây ăn trái để chuyển sang trồng mía, kết quả là năm 2006 diện tích đất trồng

mía tăng vọt lên đến 6500ha-7000ha Cán bộ phòng Nông nghiệp Cù Lao Dungnhận định rằng cứ đà này khả năng thừa nguyên liệu giá thấp rất dễ xảy ra Vàđúng như vậy, một thời gian sau đó bởi sản lượng mía tăng lên quá mức, giá cảxuống thấp không bán được, nhìu bà con phải phá bỏ, đốt mía để lấy đất tròng cây

ăn trái

Mới đây nhất là trường hợp ở Tây Ninh diễn ra vào ngày 10/03/2013, vì khôngbán được mía, bà Khuất Thị Nga (ấp Biên Đông, xã Tân Đông, huyện Tân Châu,tỉnh Tây Ninh) đã tự tay đốt đi ruộng mía của mình, người dân chung quanh đãphát hiện kịp thời chữa cháy,nhưng do gió lớn, mía khô nên toàn bộ ruộng mía 4

ha của bà Nga vẫn bị “bà hỏa” đốt trong vòng hơn một tiếng rưỡi Làm việc vớichính quyền xã Tân Đông, bà Nga thừa nhận: “Mía tui gần 1 tháng nay bị khôngoài đồng mà chưa thu hoạch được Thông báo cho nhà máy đường Bourbon-TâyNinh, họ hứa chặt hoài mà không thực hiện, đến nước này thì tui phải đốt”

Lẽ ra năng suất đạt trên 70 tấn/ha, nhưng do để quá khô nên sau khi cháy chỉcòn chưa tới 50 tấn/ha Như vậy, mỗi ha mất 20 triệu đồng Chưa kể qui định củanhà máy là nếu đưa mía cháy về trước 72 giờ sẽ được bao 8,5 chữ đường, còn sau

72 giờ thì có (chữ đường) bao nhiêu tính bấy nhiêu là sẽ rất khó thực hiện do vậnchuyển bằng đường bộ từ ruộng mía về nhà máy rất khó khăn Ông Ngô Khắc Lợi,Chủ tịch HND xã Tân Đông nói: “Năm nào nông dân chẳng đốt mía, vấn đề lànhiều hay ít thôi Năm nay, do nhà máy đường trong tỉnh chủ trương không baotiêu mía cháy nên hiện tượng tự đốt mía như bà Nga nhìn chung không nhiều.Chẳng qua là do họ quá bức xúc trước việc mía để lâu ngoài đồng sẽ mất NS vàchữ đường nên đốt để gây sức ép với nhà máy”

Từ năm cuối 2007 trở lại đây, diện tích trồng mía trên cả nước giảm dần dokhông cạnh tranh nổi với một số cây trồng có thu nhập cao hơn khiến tình trạng

thiếu nguyên liệu thường xuyên xảy ra.

Về chất lượng nguyên liệu mía, hiện nay chất lượng nguyên liệu mía chưa đồng

bộ Một số địa phương đã hình thành được vùng trồng mía năng suất cao, chữđường cao, nhưng diện tích này chiếm tỉ lệ chưa cao Chữ dường bình quân chỉ đạt

từ 7-8 CCS.một số vùng đã mạnh dạn đầy tư thâm canh để trồng mía, như nôngdân Nghệ An, ở đây năng suất bình quân liên tục đạt 75-80tấn/ha có những vùngnăng suất lên đến 120 tấn/ha

Năng suất mía Thế giới và Việt Nam qua các năm 2000-2009 (đơn vị tấn/ha)

Nguồn: FAOSTAT, 2011

Bên cạnh đó, Việc thiếu hành lang pháp lý và cơ chế giám sát từ Chính phủtrong việc phân chia lợi nhuận là một trong những nguyên nhân nổi bật gây ra tìnhtrạng liên kết yếu giữa người trồng mía và nhà máy mía đường tại Việt Nam trongsuốt nhiều năm qua Hiện nay, giá mua mía nguyên liệu tại Việt Nam chưa hề đượcquy định bởi văn bản pháp luật cụ thể, Nhà nước chỉ khuyến cáo giá mua míatương đương 60-65 kg đường trắng, tuy nhiên không có cơ quan đứng ra kiểm tra,giám sát nên lợi ích của người nông dân vẫn dễ bị biến động, chèn ép và thiệt thòi

II Đặc điểm địa lý và cơ cấu cây công nghiệp ở Tây Ninh.

1 Vị trí đại lý

Vị trí địa lý của tỉnh Tây Ninh: Tây Ninh nối cao nguyên Nam Trung Bộ với

Đồng Bằng Sông Cửu Long, vừa mang đặc điểm của một cao nguyên, vừa mangdáng dấp, sắc thái của vùng đồng bằng, tọa độ của tỉnh 10057’08’’ đến

11046’36’’vĩ độ Bắc và từ 105048’43’’ đến 106022’48’’ kinh độ Đông Phía Đônggiáp với tỉnh Bình Dương và Bình Phước, phía Nam và Đông Nam giáp thành phố

Hồ Chí Minh và tỉnh Long An, phía Bắc và Tây Bắc giáp 2 tỉnh Svay Riêng vàKampong Cham của Campuchia, hai cửa khẩu quốc gia (Sa Mác và Phước Tân) vànhiều cửa khẩu tiểu ngạch

Phân tích ưu điểm của vị trí địa lý tỉnh Tây Ninh đối với ngành mía đường.

Vị trí địa lý Ưu điểm đối với ngành mía đường

của tỉnh Tây Ninh

Nằm giữa cao nguyên Nam Trung

Bộ và Đồng Bằng Sông Cửu Long, vừa

mang đặc điểm của một cao nguyên,

vừa mang dáng dấp, sắc thái của vùng

đồng bằng

Với địa hình như vậy, nên Tây Ninhrất thích hợp cho trồng cây công nghiệpnhư mía, bông, thốt nốt,…

Với địa hình đồi núi thấp xen kẻđồng bằng, là đầu nguồn của sông SàiGòn bắt nguồn từ hồ Dầu Tiếng: sẽ lànguồn cung cấp nước tưới lớn cho vùngcây công nghiệp của tỉnh

Tọa độ của tỉnh 10057’08’’ đến

11046’36’’vĩ độ Bắc và từ 105048’43’’

Tỉnh Tây Ninh nằm trong tọa độ nàynên nằm sâu trong lục địa, ít chịu ảnh

đến 106022’48’’ kinh độ Đông hưởng của thời tiết bất thường như bão,

…thuận lợi cho phát triển vùng nguyênliệu mía

Ngoài ra tỉnh Tây Ninh nằm trongvùng có khí hậu chia làm 2 mùa rỏ rệt,mùa mưa và mùa khô Mùa nắng từtháng 12 năm trước đến tháng 4 năm sau

và tương phản rất rõ với mùa mưa ( từtháng 5 – tháng 11) Chế độ bức xạ dồidào, nhiệt độ cao và ổn định vậy nênthích hợp cho nông dân trồng mía từtháng 12 tới tháng 4 do nhiệt độ cao và

ổn định, nguồn nước tưới dồi dào thíchhợp cho sự phát triển của cây mía, sangtháng 5 đến tháng 11 là mùa mưa vàcũng là giai đoạn mía đã lớn, cần nguồnnước nhiều

Phía đông giáp với tỉnh Bình Dương

và Bình Phước

Bình Dương: Bình Dương là mộttỉnh công nghiệp phát triển, với rấtnhiều khu công nghiệp lớn, có quốc lộ1A và đường sắt Bắc- Nam chạy qua,thành phố Thủ Dầu Một , 2 thị xã và 4huyện với số dân đông, cửa ngõ vàothành phố Hồ Chí Minh và tỉnh ĐồngNai, với việc tiếp giáp với Bình Dương

đã tạo thuận lợi về vận chuyển hàng hóa

như sản phẩm đường mía từ Tây Ninhtới Bình Dương, thông qua quốc lộ 1A

và đường sắt Bắc- Nam đi khắp cảnước, bên cạnh đó đây cũng là một thịtrường rộng lớn cho việc tiêu thụ sảnphẩm đường từ Tây Ninh

Bình Phước: Bình Phước là một tỉnhgiáp với vùng Tây Nguyên nên tạothuận lợi cho sản phẩm mía đường củaTây Ninh xâm nhập vào vùng TâyNguyên thông qua tỉnh Bình Phước.Ngoài ra đây cũng là một vùng nguyênliệu mía đường cho tỉnh Tây Ninh

Phía Nam giáp với thành phố Hồ Chí

Minh

Là một thị trường rộng lớn cho sảnphẩm đường từ tỉnh Tây Ninh, số nhànhập khẩu và phân phối ( Siêu thị, chợ,công ty trung gian phân phối,…) sảnphẩm đường rất nhiều Bên cạnh đócảng Sài Gòn, Quốc lộ 1A, Ga Sài Gòn

sẽ là những đầu mối đưa sản phẩm míađường của Tây Ninh đi tới khắp nơi trên

cả nước và xuất khẩu ra nước ngoài.Phía Nam giáp với tỉnh Long An Tỉnh Long An giáp với đồng bằng

Sông Cửu Long, giúp mở ra thị trườngrộng lớn cho sản phẩm mía đường của

Tây Ninh, bên cạnh đó Tỉnh Long Ancũng là một vùng nguyên liệu mía lớn,tỉnh Long An đã cho quy hoạch vùngnguyên liệu mía tập trung tại các địaphương như: Bến Lức, Thủ Thừa, ĐứcHuệ,… theo đó, sẽ mở thêm 2.000 ha ở

xã Thạnh Lợi, 640 ha ở xã Thạnh Hòathuộc huyện Bến Lức; 110 ha ở xã MỹThạnh Bắc và 200 ha ở xã Mỹ Bìnhthuộc huyện Đức Huệ, với mục tiêu đếnnăm 2020, diện tích mía vùng quyhoạch của Long An sẽ là từ 8.000 hađến 11.000 ha, sản lượng là từ 700.000tấn đến 900.000 tấn mía, chiếm trên 90

% sản lượng mía của toàn tỉnh Long An.Với nguồn nguyên liệu dồi dào như thếthì các nhà máy đường tại tỉnh Tây Ninh

sẽ hoàn toàn chủ động trong nguồn cungnguyên liệu

Phía Bắc giáp với 2 tỉnh Svay Riêng

và Kampong Cham

Tỉnh Svay Riêng: có đặt điểm vị tríđịa lý là ăn xâu vào Nam Bộ nên có đặcđiểm khí hậu khá giống tỉnh Tây Ninh,thuận lợi cho trồng cây công nghiệp, màđặc biệt là cây mía Hai nhà máy đường

là Bourbon Tây Ninh và Biên Hòa TâyNinh đã đầu tư ứng vốn hơn 110 tỉ đồng

và đã trồng hơn 3.500 héc ta mía trongniên vụ 2012-2013 tại tỉnh Svay Riêng.Tỉnh Kampong Cham: với số dânđông gần 1 triệu rưỡi người, là cửa ngõxâm nhập vào Campuchia sẽ mở ra mộtthị trường rộng lớn cho sản phẩm míađường của Tây Ninh.

hai cửa khẩu quốc gia (Sa Mác và

Phước Tân) và nhiều cửa khẩu tiểu

ngạch

Các cửa khẩu này góp phần xuấtkhẩu sản phẩm đường của Tây Ninh đếnCampuchia, Lào, Thailand

Mặc khác cũng thông qua các cửakhẩu này mà nguyên liệu mía từCampuchia có thể vào tỉnh Tây Ninh vàđến các nhà máy đường trên địa bàntỉnh

Phân tích nhược điểm của vị trí địa lý tỉnh Tây Ninh đối với ngành mía

đường.

Vị trí địa lý Nhược điểm đối với ngành mía

đường của tỉnh Tây Ninh.

Nằm giữa cao nguyên Nam Trung

Bộ và Đồng Bằng Sông Cửu Long, vừa

mang đặc điểm của một cao nguyên,

vừa mang dáng dấp, sắc thái của vùng

Địa hình bị chia cắt bởi Hồ DấuTiếng và núi đồi xen kẻ đồng bằng, hệthống giao thông khó phát triển, gây khókhăn cho việc vận chuyển nguyên liệu

đồng bằng mía đường từ vùng nguyên liệu tới nhà

máy

Tọa độ của tỉnh 10057’08’’ đến

11046’36’’vĩ độ Bắc và từ 105048’43’’

đến 106022’48’’ kinh độ Đông

Vào mùa khô từ tháng 12 đến tháng

4 năm sau, nhiệt độ trung bình cao, một

số năm còn tăng nhiệt đột ngột và kéodài gây ra hạn hán, nguồn nước cạn kiệt,không đủ tưới cho cây mía còn non,cùng với nắng nóng kéo dài gây héo,chết cây con Gây thiếu hụt nguồnnguyên liệu cho các nhà máy đường trênđịa bàn tỉnh

Ngoài ra do nằm ở tọa độ này nêntỉnh Tây Ninh chịu ảnh hưởng rõ rệt củagió mùa Tây Nam, kết hợp với các hiệntượng thời tiết bất thường như lốc xoáyxảy ra thường xuyên gây đỗ, gãy vùngnguyên liệu mía, ảnh hưởng đến nguồncung mía đường cho các nhà máy trênđịa bàn tỉnh Tây Ninh

Phía Nam giáp với thành phố Hồ Chí

Minh

Thành phố Hồ Chí Minh là nơi cạnhtranh thị phần của nhiều hãng sản xuấtđường tại Việt Nam, nó cũng là một ràocản lớn đối với ngành mía đường củatỉnh Tây Ninh khi muốn xâm nhập vàothị trường thành phố Hồ Chí Minh Bên

cạnh đó hệ thống logostic chưa pháttriển, còn nhiều hạn chế gây chậm trễ,tổn thất cho việc vận chuyển, xuất khẩusản phẩm đường của tỉnh Tây Ninh.Phía Bắc giáp với 2 tỉnh Svay Riêng

và Kampong Cham Hai cửa khẩu quốc

gia (Sa Mác và Phước Tân) và nhiều

cửa khẩu tiểu ngạch

Việc giáp giới này gây nhiều khókhăn cho ngành mía đường của tỉnh TâyNinh như: sản phẩm đường nhập lậu quabiên giới gây ảnh hưởng không tốt đếnsản phẩm đường nội địa nói chung vàsản phẩm đường của Tây Ninh nóiriêng, cạnh tranh vùng nguyên liệu tại 2tỉnh Svay Riêng, Kampong Cham vớicác nhà máy đường tại Campuchia

2 Thổ nhưỡng

 Tài nguyên đất

Chủ yếu là đất xám phát triển trên đất phù sa cổ

Lớp thổ nhưỡng tuy không đa dạng nhưng là cơ sở ổn định để phát triển cácloại cây trồng

Có diện tích tự nhiên 402.742 ha, phân 5 nhóm với 15 loại đất

- Nhóm đất xám:

- Nhóm đất chính, diện tích lớn nhất 338.833 ha Phân bố ở địa hình cao thuộcTân Châu, Tân Biên, Châu Thành, phía nam DMC, phía tây và Bắc Thị xã

* Đặc điểm: thành phần cơ giới nhẹ, dễ thoát nước, độ giữ nước và chất dinh

dưỡng kém, dễ bị rửa trôi, xói mòn Chia ra các loại như sau:

- trồng lúa , hoa màu, năng suất thấp

- Biện pháp : làm tiệu úng, rửa trôi, bón vôi để khử chua

- Nhóm đất đỏ vàng :

Diện tích 6.670 ha, phân bố ở Bắc Tân Châu, Tân Biên, chân núi Bà Đen

- Có các loại chính :

+ Đất đỏ nâu badan: có thành phần cơ giới nhẹ, tầng đất dày, giàu dinh

dưỡng, phát triển cao su, cà phê, tiêu , ca cao, cây ăn quả…

+ Đất vàng đỏ granít: thô chua, tầng mỏng, nghèo dinh dưỡng, trồng rừng , 1

ít cây ăn quả: mãng cầu , chuối

+ Đất đỏ vàng trên đá phiến: thành phần cơ giới nhẹ, dễ rửa trôi, ít có ý nghĩa

đối với sản xuất, dùng để rải đường, trồng bạch đàn , tràm…

* Đặc điểm: Chua , hàm lượng hữu cơ cao, độ phân giải kém, trồng lúa , rau

màu, khai thác than bùn

vấn đề sử dụng đất: Thế mạnh là sản xuất nông nghiệp, lâm nghiệp Cần có

quan niệm đúng đắn trong việc sử dụng đất, không để đất hoang hóa

 Cải tạo :

- Tăng hiệu suất sử dụng đất : trồng rừng, bón phân, cải tạo giống, chuyển đổi

cơ cấu cây trồng cho phù hợp

- Không chặt phá rừng bừa bãi

3 Thực trạng vùng nguyên liệu mía ở Tây Ninh

Cơ cấu cây công nghiệp, chính sách phát triển cây công nghiệp ở Tây Ninh,

xu hướng phát triển cây nông nghiệp từ năm 2010 đến năm 2020

Các nguồn lực giữ vai trò nền tảng cơ bản để xây dựng nền nông nghiệp hànghóa có sức cạnh tranh cao, phát triển bền vững trong cơ chế kinh tế thị trườngchính là: Vị trí địa lý, tài nguyên đất, nguồn nước, khí hậu thời tiết và con người ởtỉnh Tây Ninh hội tụ khá đầy đủ với tiềm năng, lợi thế mà ít tỉnh - thành phố nước

ta có được

Quan điểm chung sản xuất nông - lâm - ngư nghiệp là bộ phận quan trọng trongtổng thể kinh tế xã hội của tỉnh Tây Ninh, phát triển nông nghiệp bền vững, xâydựng nông thôn mới và phát huy vai trò của giai cấp nông dân được xác định lànhiệm vụ chiến lược góp phần tăng trưởng kinh tế, giữ gìn ổn định chính trị, bảođảm trật tự xã hội và an ninh quốc phòng, bảo vệ môi trường sinh thái

Về nông nghiệp: Tỉnh xây dựng nền nông nghiệp phát triển bền vững theohướng coi trọng chất lượng và gia tăng giá trị, gắn sản xuất với công nghiệp chếbiến và kết nối chặt chẽ với thị trường tiêu thụ Từng bước xây dựng và nhân rộng

mô hình nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, nông nghiệp sinh thái đô thị nhằmtạo bước đột phá mới phát triển trồng trọt – chăn nuôi hàng hóa đạt tiêu chuẩnQuốc gia và quốc tế

Các chỉ tiêu chủ yếu hoạch định từ năm 2010 đến năm 2020

Tốc độ phát triển ngành nông nghiệp nói chung tăng 5,6 - 5,8%/năm giai đoạn

2011 - 2015 Trong đó sản xuất nông nghiệp tăng 5,6 - 5,7%/năm , lâm nghiệp tăng2,9 - 3%/năm, ngư nghiệp tăng 14,5 - 15,5%/năm Cơ cấu giá trị sản xuất nôngnghiệp trong năm 2015 là: Trồng trọt 74,5%, chăn nuôi trên 20% và dịch vụ nôngnghiệp 5,5%

Tốc độ phát triển ngành nông nghiệp nói chung tăng 5,4 - 5,5%/năm giai đoạn

2016 - 2020 Trong đó sản xuất nông nghiệp tăng 5,5 - 5,7%/năm , lâm nghiệp tăng2,4 - 2,5%/năm, ngư nghiệp tăng 12 - 12,5%/năm Cơ cấu giá trị sản xuất trongnăm 2015 là: Trồng trọt 68%, chăn nuôi 26% và dịch vụ nông nghiệp 6%.

Phương án quy hoạch

a) Quy hoạch phát triển trồng trọt đến năm 2020

Bảng 1: Diện tích - sản lượng cây trồng chính tỉnh Tây Ninh

Diện tích: Ha, Sản lượng: Tấn

Cây

trồng chính

Diệntích

Sảnlượng

Diệntích

Sảnlượng

Diệntích

Sảnlượng

92

738.779

140.000

704.909

125.000

665.000

5

283.700

21.700

340.777

23.000

395.145

2.156

950

30.000

2.333.500

4 Khoai

mì

40.090

1.150

698

30.000

959.900

29.000

1.020.500

162.222

87.000

180.375

9 Cây ăn

quả

15.597

165.750

15.079

178.317

14.900

189.297

Ghi chú: Diện tích lúa là diện tích gieo trồng.

Kế hoạch từ năm 2010 đến năm 2020 , tỉnh Tây Ninh có sự chuyển dịch cơ cấucây trồng nông nghiệp Giảm dần diện tích canh tác các loại cây trồng như lúa,cây

ăn quả, khoai mì, đậu phộng, rau và tập chung chuyển đổi sang trồng mía, bắp, cao

su Hình thành vùng lúa cao sản chất lượng cao, khuyến khích phát triển cao su,duy trì vùng mía nguyên liệu gắn với công nghiệp chế biến đường, từng bước giảmdiện tích khoai mì, quy hoạch xây dựng khu liên hợp nông - công nghiệp

Bảng 2: Cơ cấu đất SXNN tỉnh Tây Ninh đến năm 2020

ĐVT: ha

Hạng mục

Tổng diện tích đất SXNN

Chia ra

Đất trồng cây hàng năm

Đất trồng cây lâu năm

Tổng số

Trong đó Cây CN

lâu năm quả lâu Cây ăn

Căn cứ định hướng phát triển nông nghiệp tỉnh Tây Ninh

- Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội cả nước giai đoạn 2011 - 2020, trong đóxác định mục tiêu định hướng phát triển kinh tế nông nghiệp như sau:

+ Nông nghiệp phát triển theo hướng hiện đại, hiệu quả, bền vững với nhiều sảnphẩm có giá trị gia tăng cao

+ Khai thác lợi thế của nền nông nghiệp nhiệt đới để phát triển sản xuất hànghóa lớn với năng suất, chất lượng, hiệu quả và khả năng cạnh tranh cao Tăngnhanh kim ngạch xuất khẩu nông lâm thủy sản, nâng cao thu nhập và đời sống

nông dân, đảm bảo vững chắc an ninh lương thực Quốc gia, xây dựng mô hình sảnxuất kinh doanh phù hợp với từng loại cây, con.

+ Khuyến khích tập trung ruộng đất, phát triển kinh tế trang trại, doanh nghiệpnông nghiệp phù hợp với quy mô và điều kiện của từng vùng, địa phương

+ Gắn kết chặt chẽ, hài hòa lợi ích giữa người sản xuất - người chế biến - ngườitiêu thụ, giữa việc áp dụng kỹ thuật và công nghệ với tổ chức sản xuất, giữa việcphát triển nông nghiệp với xây dựng nông thôn mới

+ Tiếp tục đổi mới, xây dựng mô hình tổ chức để phát triển kinh tế hợp tác Đẩynhanh ứng dụng khoa học và công nghệ hiện đại vào sản xuất

+ Hỗ trợ phát triển các khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao Đẩy mạnhchăn nuôi theo phương thức công nghiệp, bán công nghiệp, bảo đảm chất lượng và

an toàn dịch bệnh

+ Hình thành các vùng sản xuất hàng hóa tập trung trên cơ sở tổ chức lại sảnxuất nông nghiệp, quy hoạch các vùng chuyên canh sản xuất hàng hóa lớn đồngthời với áp dụng kỹ thuật tiên tiến

+ Hạn chế yếu kém của nông nghiệp tỉnh Tây Ninh trong 05 năm (2006 - 2010)đươc xác định: “Sản xuất nông nghiệp chưa ổn định, còn chịu nhiều rủi ro, câytrồng chính phát triển không theo kế hoạch, diện tích các cây mía, thuốc lá, đậuphộng, bắp, điều đến năm 2010 đạt thấp so với chỉ tiêu đề ra, chăn nuôi trang trạiquy mô lớn chưa nhiều, trồng rừng không đạt kế hoạch Kinh tế hợp tác - HTXtăng chậm và chất lượng hiệu quả hoạt động chưa cao”

Tây Ninh là một tỉnh có nhiều điều kiện để phát triển ngành sản xuất côngnghiệp mía đường- là tỉnh có diện tích trồng mía lớn nhất vùng đông nam bộ.Chiếm hơn 30,5% diện tích trồng mía của vùng đông nam bộ Đây là một trongnhững điểm mạnh để nhà máy sản xuất mía đường có thể phát triển mạnh

4 Phân tích Ngành mía đường của tây ninh

Hiện ở tỉnh có 3 nhà máy sản xuất đường là Công ty cổ phần Bourbon TâyNinh, Công ty mía đường Tây Ninh (nhà máy đường Nước Trong) và Nhà máyđường Biên Hòa Tây Ninh, có tổng công suất thiết kế chế biến 12.500 tấn mía câymỗi ngày, tương ứng với 2,2-2,3 triệu tấn mía cây trong một vụ sản xuất kéo dàikhoảng 6 tháng

Nhà máy đừơng Bourbon:

Lịch sử Hình thành

Ngày 15/07/1995: Công ty Cổ Phần Mía Đường Bourbon Tây Ninh (SBT) tiềnthân là Công ty liên doanh giữa Tập đoàn Group Sucrecries Bourbon (G.B) và Liênhiệp mía đường II (LHMĐ II) và Liên hiệp mía đường Tây Ninh (LHMĐTN) đượcthành lập Tổng số vốn đầu tư ban đầu của Công ty là 95 triệu USD và vốn phápđịnh đăng ký là 28,5 triệu USD Trong đó GB sở hữu 70% vốn điều lệ, LHMĐ II

sở hữu 15% và LHMĐTN sở hữu 15%

Tháng 12/1998, SBT điều chỉnh tăng vốn đầu tư lần thứ nhất lên 111 triệu USD

và vốn pháp định cũng được tăng lên 39,5 triệu USD

Tháng 3/1999, Tổng Công ty mía đường II thực hiện chuyển nhượng toàn bộphần góp vốn pháp định của mình cho Group Bourbon

Tháng 5/2000, Liên Hiệp Mía Đường Tây Ninh đã chuyển nhượng phần vốngóp cho Tập đoàn Bourbon SBT được chính thức chuyển đổi hình thức đầu tưthành Doanh nghiệp 100% vốn nước ngoài

Tháng 2/2001, SBT điều chỉnh tăng vốn đầu tư lần thứ hai lên 113 triệu USD vàvốn pháp định là 112,189 triệu USD sau khi Tập đoàn Bourbon mua lại nợ vaynước ngoài và vốn hóa toàn bộ số nợ này

Tháng 12/2005, SBT được Bộ Kế Hoạch và Đầu Tư chuẩn y điều chỉnh thuếsuất thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) còn 10% cho suốt đời dự án, miễn thuếTNDN 4 năm kể từ năm đầu tiên có lãi (năm 2004) và giảm 50% trong 04 năm tiếptheo và bãi bỏ quy định về thuế chuyển lợi nhuận ra nước ngoài.

Tháng 3/2007, SBT được Ủy Ban Nhân Dân tỉnh Tây Ninh cấp phép chuyểnđổi hình thức doanh nghiệp thành Công ty cổ phần với vốn điều lệ là 1.419 tỷ đồngtrên cơ sở vốn góp của Công ty TNHH sau khi xử lý toàn bộ lỗ lũy kế đến ngày31/12/2006

Và đến nay nhà máy đường Bourbon là nhà máy mía đường lớn nhất tỉnh TâyNinh năng suất 8-9 ngàn tấn/ngày

 Lĩnh vực Kinh doanh

 Sản xuất đường, các sản phẩm phụ;

 Sản xuất và kinh doanh các sản phẩm có sử dụng đường hoặc sử dụng phụphẩm, phế phẩm từ sản xuất đường;

 Sản xuất điện thương phẩm và điện để tự sử dụng;

 Sản xuất và kinh doanh phân bón, vật tư nông nghiệp;

 Trồng mía và đầu tư trợ giúp nông dân phát triển việc trồng và nâng caonăng suất mía;

 Xây dựng và kinh doanh hạ tầng khu công nghiệp, các công trình dân dụng;

 Xây dựng và kinh doanh nhà hàng, khách sạn;

 Xây dựng siêu thị

 Dịch vụ cơ khí

 Tư vấn kỹ thuật, công nghệ và quản lý sản xuất liên quan đến ngành đường

Nhà máy đường Biên Hòa: nhà máy đường Biên Hoà- Tây Ninh Được xây

dựng và đi vào hoạt động cách nay khoảng 15 năm Từ khi hoạt động đến nay, Nhà

máy chỉ sản xuất sản phẩm đường thô, sau đó đưa về nhà máy chính ở Biên Đồng Nai chế biến thành đường tinh luyện. Năng suất 3.500 tấn/ngày, toạ lạc tại

Hoà-Xã Tân Bình, thị xã Tây Ninh, với một nông trường và các nông trại trực thuộc códiện tích hơn 1000ha Đây là nơi cung ứng nguyên liệu cho sản xuất đường luyện

và cũng là nơi sản xuất xuất ra hàng ngàn tấn phân hữu cơ vi sinh phục vụ chonông nghiệp

Với tổng số lao động hơn 730 người, Công ty chuyên sản xuất và kinh doanhcác lĩnh vực :

 Sản xuất và kinh doanh các sản phẩm mía đường, các sản phẩm sản xuất có

sử dụng đường, sản phẩm sản xuất từ phụ phẩm và phế phẩm của ngành míađường

 Mua bán máy móc, thiết bị vật tư ngành mía đường

 Sửa chữa, bảo dưỡng, lắp đặt các thiết bị ngành mía đường

 Thi công các công trình xây dựng và công nghiệp

 Mua bán, đại lý ký gởi hàng nông sản, thực phẩm công nghệ, nguyên liệu,vật tư ngành mía đường

 Dịch vụ cho thuê kho bãi – vận tải

 Dịch vụ ăn uống

 Sản xuất và kinh doanh sản phẩm rượu các loại

Nhà máy đường Tây Ninh (Nước Trong): Công ty cổ phần Đường Nước

Trong được thành lập theo quyết định số 299/QĐ-CT ngày 07 tháng 05 năm

2005 của UBND Tỉnh Tây Ninh trên cơ sở đã chuyển đổi từ bộ phận Nhà máyĐường Nước Trong thuộc Công ty mía Đường Tây Ninh. Tại Đại hội đồng cổđông thành lập ngày 10/10/2005 Công ty cổ phần đường Nước trong  chính thức đivào hoạt động độc lập