- Trình bày được khái niệm quang hợp - Vận dụng kiến thức để giải thích các vấn đề thực tiễn: Vì sao phải trồng cây ở điều kiện đủ ánh sáng, làm sao để có môi trường trong lành.... Kiến
Trang 1PHÒNG GIÁO DỤC ĐÀO TẠO ỨNG HOÀ.
TRƯỜNG THCS ĐẠI HÙNG
TỔ KHOA HỌC TỰ NHIÊN
KẾ HOẠCH DẠY HỌC CHỦ ĐỀ THEO ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN
NĂNG LỰC CỦA HỌC SINH MÔN SINH HỌC 6.
CHỦ ĐỀ 1: TÌM HIỂU QUÁ TRÌNH QUANG HỢP CỦA CÂY.
I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT
1 Kiến thức:
-Xác định được chất mà lá cây chế tạo và thải ra khi có ánh sáng
- Hiểu được cây cần những chất gì để chế tạo tinh bột
- Trình bày được khái niệm quang hợp
- Vận dụng kiến thức để giải thích các vấn đề thực tiễn: Vì sao phải trồng cây ở điều kiện
đủ ánh sáng, làm sao để có môi trường trong lành
2 Kĩ năng: Rèn kĩ năng chuẩn bị các thí nghiệm ở nhà.
- Rèn kĩ năng hợp tác, lắng nghe Tự tin trình bày ý kiến trước tổ, lớp
3 Thái độ: Có ý thức bảo vệ cây xanh, trồng cây và chăm sóc cây.
4 Định hướng: Hình thành và phát triển cho HS các năng lực: Năng lực tự học, kiến thức
sinh học, tư duy sáng tạo, tự quản lí, giải quyết vấn đề
II PHÂN LƯỢNG THỜI GIAN: 3 tiết
Tiết 1:
1 Kiến thức:
-HS biết xác định được chất hữu cơ do cây tạo ra khi có ánh sáng (quang hợp)
- HS hiểu được chất khí thải ra khi cây quang hợp
- Vận dụng kiến thức để giải thích các vấn đề thực tiễn: Vì sao phải trồng cây ở điều kiện
đủ ánh sáng, làm sao để có môi trường trong lành
2 Kĩ năng: Biết cách tiến hành thí nghiệm.
- Hợp tác, lắng nghe Tự tin trình bày ý kiến trước tổ, lớp
3 Thái độ: Có ý thức bảo vệ cây xanh, trồng cây và chăm sóc cây.
4 Định hướng: Hình thành và phát triển cho HS các năng lực: Năng lực tự học, kiến thức
sinh học, tư duy sáng tạo, tự quản lí, giải quyết vấn đề
Tiết 2:
1 Kiến thức:
- Giải thích được quang hợp là quá trình lá cây hấp thụ ánh sáng mặt trời để biến đổi chất
vô cơ (nước, CO2, muối khoáng) thành chất hữu cơ (đường, tinh bột) và thải ôxi làm không khí luôn được cân bằng
- Biết được khái niệm quang hợp, viết được sơ đồ đơn giản của quá trình quang hợp
2 Kĩ năng: Rèn kĩ năng quan sát, so sánh, phân tích thí nghiệm.
3 Thái độ: Giáo dục ý thức bảo vệ cây, yêu thích môn học.
4 Định hướng: Hình thành và phát triển cho HS các năng lực: Năng lực tự học, kiến thức
sinh học, tư duy sáng tạo, tự quản lí, giải quyết vấn đề
Tiết 3:
1 Kiến thức:
Trang 2- Nêu được những điều kiện bên ngoài ảnh hưởng đến quang hợp
- Vận dụng kiến thức để giải thích được ý nghĩa của 1 vài biện pháp kĩ thuật trong trồng trọt
- Tìm được các Vd thực tế chứng tỏ ý nghĩa quan trọng của quang hợp
- Giải thích được trồng cây cần chú ý đến mật độ và thời vụ
2 Kĩ năng: Rèn kĩ năng, phân tích, so sánh.
3 Thái độ: Giáo dục hs ý thức tham gia vào các hoạt động bảo vệ, phát triển cây xanh ở
địa phương
4 Định hướng: Hình thành và phát triển cho HS các năng lực: Năng lực tự học, kiến thức
sinh học, tư duy sáng tạo, tự quản lí, giải quyết vấn đề
III XÁC ĐỊNH MẠCH KIẾN THỨC CỦA CHỦ ĐỀ
1 Các bài liên quan trong chủ đề
Bài 21: Quang hợp
Bài 21: Quang hợp (tiếp theo)
Bài 22: Ảnh hưởng của các điều kiện bên ngoài đến quang hợp, ý nghĩa của quang hợp
2 Cấu trúc nội dung của chủ đề
2.1 Cơ sở khoa học
- Dung dịch iot là thuốc thử nhận biết tinh bột.
- Khí O2 duy trì sự cháy
- Khí Cacbonic làm vẩn đục nước vôi trong
- Cây xanh quang hợp trong những điều kiện khác nhau của môi trường
2.2 Vận dụng thực tiễn.
- Chỉ ra được vai trò to lớn của qung hợp trong đời sống con người
- Giải thích các biện pháp kĩ thuật trong trồng trọt: Tại sao không trồng cây quá dày, quá
thưa, tại sao phải chống nóng cho cây; Tại sao phải cung cấp đủ nước và các điều kiện cần thiết khác cho cây…
- Giải thích được trồng cây cần chú ý đến mật độ và thời vụ.
IV XÁC ĐỊNH CÁC NĂNG LỰC HƯỚNG TỚI TRONG CHỦ ĐỀ
1 Các năng lực chung
+ Năng lực tự học
+ Năng lực giải quyết vấn đề
+ Năng lực tư duy sáng tạo
+ Năng lực giao tiếp
+ Năng lực tự quản lí
+ Năng lực hợp tác
+ Năng lực sử dụng ngôn ngữ
+ Năng lực sử dụng thông tin và truyền thông
+ Năng lực tính toán
2 Các năng lực/ kĩ năng chuyên biệt trong môn Sinh học
+ Năng lực nghiên cứu khoa học (quan sát, đề xuất dự đoán, thu thập sử lí kết quả, đưa ra kết luận)
+ Năng lực kiến thức Sinh học
+ Năng lực nghiên cứu khoa học
+ Năng lực thực hiện trong phòng thí nghiệm
Trang 3+ Năng lực thực địa
V PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC:
- Phương pháp nêu vấn đề và giải quyết vấn đề
- Phương pháp đàm thoại
- Phương pháp tích cực hoá các hoạt động học tập của học sinh
VI BẢNG MÔ TẢ MỨC ĐỘ CÂU HỎI/ BÀI TẬP/ THỰC HÀNH THÍ NGHIỆM ĐÁNH GIÁ NĂNG LỰC HỌC SINH THEO CHỦ ĐỀ.
Nội
dung
cần hướng tới
Nhận biết Thông hiểu Vận dụng
Quang
hợp
Định nghĩa
quang hợp
- Mô tả tầm
quan trọng của
quang hợp ở cây
xanh
Câu 1; 2
Phân biệt cơ quan chính
quang hợp;
điều kiện, các chất tham gia
và sản phẩm tạo thành
- Viết sơ đồ tóm tắt quá trình quang hợp
- Hiểu được các thí nghiệm chứng minh cây chế tạo ra khí, thải khí và cây cần những chất gì để quang hợp
Câu 1; 11; 12;
14; 15; 16
- Xác định được bản chất
và nêu được tầm quan trọng của quang hợp
- Đưa ra các biện pháp phù hợp cho sản xuất nông nghiệp
Câu 3; 6
Tiến hành các thí nghiệm:
- Thuốc thử tinh bột
- Xác định chất
mà lá cây chế tạo được khi có ánh sáng;
- Xác định chất khí thải ra khi
lá chế tạo tinh bột;
- Tìm hiểu lá cây cần những chất nào để chế tạo tinh bột
Thảo luận, giải thích kết quả thí nghiệm và đưa
ra các kết luận
- Giải thích các hiện tượng thực
tế trong trồng trọt
- Liên hệ bản thân có biện pháp bảo vệ môi trường, nơi ở
Câu 7; 8; 9; 10;
13; 18
- Quan sát, tìm kiếm thông tin Thu thập thông tin trong SGK
- Phân tích so sánh, vận dụng kiến thức
- Kĩ năng làm thí nghiệm
- Tổng hợp kiến thức để đưa ra phán đoán chính xác
Câu
Trang 4hưởng
của các
điều
kiện
bên
ngoài
đến
quang
hợp Ý
nghĩa
của
quang
hợp
Kể tên các yếu
tố bên ngoài ảnh
quang hợp
Câu 4;
Giải thích ảnh hưởng của các yếu tố bên
quang hợp
- Nêu các ý nghĩa của quá trình quang hợp
Câu 22
- Giải thích tại sao khi trồng cây cần chú ý đến mật độ và thời vụ
Câu 5
Quan sát một khu trồng trọt
và đánh giá tính hợp lý về mật
độ và thời vụ
Áp dụng kiến thức về quang hợp và các yếu
tố bên ngoài vào trong sản xuất
- Có ý thức giữ gìn và trồng cây
để bảo vệ môi trường
Câu 19; 20; 21;
23; 24
- Quan sát, tìm kiếm thông tin Thu thập thông tin trong SGK
- Phân tích so sánh, vận dụng kiến thức
Câu
VII HỆ THỐNG CÂU HỎI/ BÀI TẬP/ THỰC HÀNH THÍ NGHIỆM THEO CÁC MỨC
ĐỘ ĐÃ MÔ TẢ.
PHẦN TỰ LUẬN
Câu hỏi 1: Quang hợp là gì? Viết phương trình tóm tắt của quang hợp.
Câu hỏi 2: Nêu ý nghĩa và tầm quan trọng của quá trình quang hợp ở thực vật.
Câu hỏi 3: Những cây không có lá hoặc lá sớm rụng (xương rồng, cành giao) thì chức năng
quang hợp do bộ phận nào của cây đảm nhận?
Câu hỏi 4: Hãy kể tên các yếu tố bên ngoài ảnh hưởng đến quang hợp và nêu vai trò của chúng Câu hỏi 5: Tại sao khi trồng cây cần phải theo đúng thời vụ và chú ý đến mật độ?
Câu hỏi 6: Vì sao ban đêm không nên để nhiều hoa hoặc cây xanh trong phòng ngủ đóng kín
cửa?
Câu hỏi 7: Làm thế nào để biết được lá cây chế tạo tinh bột khi có ánh sáng? Bạn thử nghiên
cứu lại tài liệu để tổ chức và tiến hành các thí nghiệm nhằm chứng minh: (i) Chất hữu cơ mà lá cây chế tạo được khi có ánh sáng; (ii) Chất khí thải ra khi lá chế tạo tinh bột
Câu hỏi 8: Theo bạn, tại sao chúng ta cần phải luôn luôn nâng cao ý thức giữ gìn sự sống của
muôn loài trên trái đất nói chung, cũng như bảo vệ cây xanh và tăng cường trồng cây, gây rừng nói riêng?
Câu hỏi 9: Tại sao khi nuôi cá trong bể kính, người ta thường thả thêm vào bể các cành rong Câu hỏi 10: Vì sao phải trồng cây nơi có đủ ánh sáng
Câu hỏi 11: Lá cây sử dụng những nguyên liệu nào để chế tạo tinh bột? Lá lấy những nguyên
liệu đó từ đâu
Câu hỏi 12: Viết sơ đồ tóm tắt của quang hợp Những yếu tố nào là điều kiện cần thiết cho
quang hợp
Câu hỏi 13: Thân non có màu xanh, có tham gia quá trình quang hợp được không? Vì sao?
Trang 5Câu hỏi 14: Trình bày lại thí nghiệm xác định chất mà lá cây chế tạo được khi có ánh sáng Câu hỏi 15: Trình bày lại thí nghiệm xác định chất mà lá cây chế tạo được khi có ánh sáng Câu hỏi 16: Trình bày lại thí nghiệm xác định chất khí thải ra trong quá trình lá chế tạo tinh bột Câu hỏi 17: Trình bày lại thí nghiệm xác định cây cần những chất gì để chế tạo tinh bột.
Câu hỏi 18: Bạn Nam thấy củ khoai tây khi nằm trên mặt đất thì có màu xanh Bạn Nam cho
rằng củ khoai tây có màu xanh do có diệp lục nên khẳng định củ khoai tây có khả năng quang hợp Em thấy bạn Nam đúng hay sai? Vì sao
Câu hỏi 19: Tại sao trong trồng trọt muốn thu hoạch cao thì không nên trồng với mật độ quá
dày
Câu hỏi 20: Tại sao nhiều loại cây cảnh trồng ở chậu trong nhà mà vẫn xanh tốt? Hãy tìm vài ví
dụ
Câu hỏi 21: Tại sao muốn cây sinh trưởng tốt phải chống nóng cho cây và chống rét cho cây Câu hỏi 22: Vì sao cần trồng cây theo đúng thời vụ
Câu hỏi 23: Không có cây xanh thì không có sự sống trên trái đất, điều đó có đúng không? Vì
sao
Câu hỏi 24: Mỗi em có thể làm gì để tham gia vào việc bảo vệ và phát triển cây xanh ở địa
phương
VIII DỰ KIẾN CÁC HOẠT ĐỘNG VÀ NHIỆM VỤ CỦA HỌC SINH HÌNH THÀNH CÁC NĂNG LỰC TƯƠNG ỨNG:
Kiến thức,
kĩ năng
Các năng lực cần hình thành cho HS
Dự kiến nhiệm vụ học tập của HS
Dự kiến HĐ của học sinh.
Quang hợp
- Quan sát, tìm kiếm thông tin Thu thập thông tin trong SGK
- Phân tích so sánh, vận dụng kiến thức
- Tổng hợp kiến thức để đưa ra phán đoán chính xác
- Năng lực tự học, kiến thức sinh học, tự quản lí,
sử dụng ngôn ngữ, thực hiện trong phòng thí nghiệm, tư duy sáng tạo, hợp tác
- Nghiên cứu kĩ nội dung bài học trong sgk
- Làm thí nghiệm theo các bước trong SGK
- Thảo luận, giải thích thí nghiệm
- Chú ý nghe Gv trình bày kiến thức
- Tích cực tự học
- Có tinh thần hợp tác nhóm
- Tích cực làm bài tập ở nhà
- Tự học trên lớp
- HĐ nhóm
- Tự học ở nhà
Ảnh
hưởng của
các điều
kiện bên
ngoài đến
quang
hợp Ý
- Quan sát, tìm kiếm thông tin Thu thập thông tin trong SGK
- Phân tích so sánh, vận dụng kiến thức
- Năng lực giải quyết bài tập liên quan
- Nghiên cứu kĩ nội dung bài học trong sgk
- Chú ý nghe Gv trình bày kiến thức
- Tích cực tự học
- Có tinh thần hợp tác nhóm
Tích cực làm bài tập ở nhà
- Tự học trên lớp
- HĐ nhóm
- Tự học ở nhà
Trang 6nghĩa của
quang hợp
- Năng lực tự học, kiến thức sinh học, tự quản lí,
sử dụng ngôn ngữ, tư duy sáng tạo, hợp tác
IX DỰ KIẾN PHƯƠNG ÁN DẠY HỌC:
Tiết 1: QUANG HỢP
Hoạt động 1: Xác định chất mà lá cây chế tạo được khi có ánh sáng
Hoạt động 2: Xác định chất khí thải ra trong quá trình chế tạo tinh bột
Tiết 2: QUANG HỢP (TIẾP THEO)
Hoạt động 1: Tìm hiểu những điều kiện cần để cây chế tạo tinh bột
Hoạt động 2: Tìm hiểu khái niệm về quang hợp
Tiết 3: ẢNH HƯỞNG CỦA CÁC ĐIỀU KIỆN BÊN NGOÀI ĐẾN QUANG HỢP Ý
NGHĨA CỦA QUANG HỢP
Hoạt động 1: Tìm hiểu điều kiện bên ngoài ảnh hưởng đến quang hợp
Hoạt động 2: Tìm hiểu ý nghĩa của quang hợp
Xét duyệt của tổ trưởng chuyên môn Đại Hùng, ngày 10 tháng 8 năm 2015
Người lên kế hoạch
Đặng Thị Hồng Ánh Nguyễn Thanh Loan
Trang 7Ngày soạn: 7/11/2015
Ngày dạy: 11/11/2015
TIẾT 25 BÀI 22: ẢNH HƯỞNG CỦA CÁC ĐIỀU KIỆN BÊN NGOÀI ĐẾN QUANG
HỢP Ý NGHĨA CỦA QUANG HỢP
I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT
1 Kiến thức:
- Nêu được những điều kiện bên ngoài ảnh hưởng đến quang hợp
- Vận dụng kiến thức để giait thích được ý nghĩa của 1 vài biện pháp kĩ thuật trong trồng trọt
- Tìm được các Vd thực tế chứng tỏ ý nghĩa quan trọng của quang hợp
- Giải thích được trồng cây cần chú ý đến mật độ và thời vụ
2 Kĩ năng: Rèn kĩ năng, phân tích, so sánh.
3 Thái độ: Giáo dục hs ý thức tham gia vào các hoạt động bảo vệ, phát triển cây xanh ở
địa phương
4 Định hướng: Hình thành và phát triển cho HS các năng lực: Năng lực tự học, kiến thức
sinh học, tư duy sáng tạo, tự quản lí, giải quyết vấn đề
II CHUẨN BỊ
1 Chuẩn bị của thầy: Sưu tầm tranh ảnh về một số cây ưa sáng và ưa tối Máy chiếu.
2 Chuẩn bị của trò: Đọc trước bài mới Vẽ tranh theo chủ đề bảo vệ cây xanh, bảo vệ môi
trường
III TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY – HỌC
1 Ổn định tổ chức: Kiểm tra sĩ số (1 phút)
2 Kiểm tra bài cũ: (4 phút)
Câu 1 Lá cây sử dụng những nguyên liệu nào để chế tạo tinh bột? Những nguyên liệu đó lấy từ đâu?
3 Bài mới: (35 phút)
Giới thiệu bài: Quang hợp của cây xanh diễn ra trong môi trường có rất nhiều điều kiện khác
nhau Vậy những điều kiện bên ngoài nào đã ảnh hưởng lớn đến quang hợp? để trả lời câu hỏi
đó ta sẽ tìm hiểu tiết 25
Dạy bài mới:
Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức cần đạt Định hướng
HTPTNL
Hoạt động 1: Tìm hiểu điều kiện bên ngoài
ảnh hưởng đến quang hợp (20 phút)
-GV: Yêu cầu hs nghiên cứu t.tin trong sgk
Quan sát 1 số cây ưa sáng, cây ưa tối (tranh sưu
tầm)
-HS: Tìm hiểu t.tin, quan sát tranh
-GV: Yêu cầu hs thảo luận:
? Những điều kiện nào ảnh hưởng đến quang
hợp?
? Tại sao trong trồng trọt muốn thu hoạch cao,
thì không nên trồng cây quá dày?
? Tại sao có nhiều cây cảnh trồng trong nhà
1 Những điều kiện bên ngoài ảnh hưởng đến quá trình quang hợp.
- Các điều kiện bên ngoài ảnh hưởng đến quá trình quang hợp là: Ánh sáng, nước, hàm lượng khí cacbonic và nhiệt
độ
- Các cây khác nhau đòi hỏi
- Năng lực tự học, kiến thức sinh học
- Năng lực tư duy sáng tạo,
Trang 8vẫn xanh tốt ? cho Vd ?
? Tại sao muốn cây sinh trưởng tốt cần phải
chống nóng, chống rét cho cây ?
-HS: thảo luận nhóm, thống nhất, trả lời
-GV: Cho hs nhận xét, bổ sung
Liên hệ thực tế: Những người làm rau thường
lấy lá làm giàn che để chống nóng, dùng rơm tủ
lên gốc cây để chống rét cho cây
Hoạt động 2: Tìm hiểu ý nghĩa của quang hợp
(15 phút)
Yêu GV y/cầu hs n.cứu t.tin và những hiểu biết thực
tế để trả lời:
? Khí ôxi cần cho sự hô hấp ở những sinh vật
nào?
? Hô hấp của nhiều SV và con người thãi nhiều
khí cacbonic, nhưng vì sao khí này vẫn không
tăng ?
? Chất hữu cơ do quang hợp của cây xanh chế
tạo, được những SV nào sử dụng?
? Hãy kể sản phẩm mà chất hữu cơ do cây xanh
quang hợp đã cung cấp đời sống cho con người
?
-HS: Lần lượt trả lời
-GV: Nhận xét, bổ sung, liên hệ thực tế
BVMT:Quang hợp góp phần điều hoà khí hậu,
làm trong lành không khí, có ý nghĩa quang
trọng đối với con người và trong tự nhiên-hs có
ý thức bảo vệ thực vật và phát triển cây xanh ở
địa phương trồng cây gây rừng
GV: Y/c Hs nộp các bức tranh đã vẽ ở nhà về
chủ đề bảo vệ cây xanh, bảo vệ môi trường
các điều kiện đó cũng khác nhau
2 Quang hợp của cây xanh
có ý nghĩa gì ?
- Cung cấp O2 cho sự hô hấp của con người và các sinh vật trên trái đất
- Góp phần giữ cân bằng hàm lượng khí CO2 và O2 trong không khí
- Cung cấp thức ăn cho người
và động vật
- Cung cấp nhiều sản phẩm khác cần thiết cho nhu cầu sống của con người
tự quản lí
- Năng lực tự học, kiến thức sinh học
- Năng lực tư duy sáng tạo,
tụ quản lí
- Năng lực kiến thức sinh
quyết vấn đề
4 Củng cố - luyện tập (4 phút) HS: Đọc phần ghi nhớ sgk
- GV: Vì sao cần trồng cây đúng thời vụ?
A Đáp ứng về nhu cầu ánh sáng cho cây quang hợp
B Đáp ứng về nhiệt độ cho cây quang hợp
C Cây được phát triển trongthời tiết phù hợp sẽ thoả mãn được những đòi hỏi về các điều kiện bên ngoài, giúp cho sự quang hợp của cây
D Cả a và b
5 Hướng dẫn học nhà (1 phút)- Học bài
- Trả lời câu hỏi và bài tập SGK/tr76
- Nghiên cứu bài 23, trả lời các câu hỏi:
+ Muốn chứng minh được cây có hô hấp không ta phải làm thí ngiệm gì?
+ Hô hấp là gì? Vì sao hô hấp có ý nghĩa quan trọng đối với cây